(Tiểu luận) báo cáo thực tập tốt nghiệp đề tài công tác xã hội với người có công

Thông qua quá trình thực hành, sinhviên được rèn luyện kĩ năng, vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn.Ngoài ra, còn giúp sinh viên thấy được vị trí, vai trò và trách nhiệm của cô

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI

* * *

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

Đề tài: Công Tác Xã Hội Với Người Có Công

Sinh viên:

Ngành:

Lớp:

Mã sinh viên:

Giảng viên hướng dẫn:

Nguyễn Minh ChâuCông tác xã hộiD14CT021114040080Th.s Nguyễn Phương Anh

Hà nội, tháng 04 năm 2022

MỤC LỤC

1

LỜI MỞ ĐẦU 1

DANH MỤC VIẾT TẮT 4

NỘI DUNG 5

I Những vấn đề chung về cơ sở thực tập (cơ cấu hệ thống tổ chức, chức năng nhiệm vụ, các hoạt động quản trị…) 5

1 Vị trí, chức năng. 5

2 Nhiệm vụ và quyền hạn. 5

3 Cơ cấu tổ chức: 6

II Phân tích và đánh giá cơ sở thực tập 6

1 Lý luận về các hoạt động CTXH trong hỗ trợ thân chủ 7

2 Mô tả thực trạng các hoạt động CTXH hỗ trợ thân chủ của cơ sở thực tập 11

3 Phân tích và đánh giá những hoạt động, phương pháp CTXH hỗ trợ thân chủ của cơ sở thực tập 14

4 Những hoạt động, phương pháp CTXH mà SV thực hiện tại cơ sở thực tập khi hỗ trợ thân chủ. 15

5 Những đóng góp và học hỏi của sinh viên trong quá trình thực tập 17

KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN 18

I Thuận lợi trong quá trình thực tập 18

II Khó khăn trong quá trình thực tập 18

III Kết luận 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

LỜI MỞ ĐẦU

Công tác xã hội là một nghành, nghề mới ở Việt Nam Do vậy nhận thứccủa mọi người về Công tác xã hội vẫn còn hạn chế Thứ nhất, nhiều người nhầmlẫn công tác xã hội với làm từ thiện, ban ơn, ban phát hoặc nhầm lẫn công tác xãhội với các hoạt động xã hội của các tổ chức, đoàn thể Thứ hai, vai trò và vịthế cũng như tính chất chuyên nghiệp của công tác xã hội ở Việt Nam chưa đượckhẳng định Do vậy, để phát triển công tác xã hội ở Việt Nam cần có sự quantâm của Đảng và Nhà nước có sự liên kết giữa các cơ sở đào tạo và cơ sở thựchành công tác xã hội chuyên nghiệp Bởi vì công tác xã hội là một hệ thống liênkết các giá trị, lý thuyết và thực hành công tác xã hội là trung tâm, tổng hợp, kếtnối và trực tiếp tham gia vào đảm bảo an sinh xã hội

Giá trị của công tác xã hội dựa trên cở sở tôn trọng quyền lợi, bình đẳng, giá trịcủa mỗi cá nhân, nhóm và cộng đồng Giá trị được thể hiện trong các nguyên tắc hoạtđộng cũng như trong các quy điều đạo đức trong công tác xã hội

Và thực hành công tác xã hội cá nhân là một vẫn đề quan trọng trong quátrình đào tạo cũng như học công tác xã hội Thông qua quá trình thực hành, sinhviên được rèn luyện kĩ năng, vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn.Ngoài ra, còn giúp sinh viên thấy được vị trí, vai trò và trách nhiệm của công tác

xã hội đối với cá nhân

Công tác xã hội là một chuyên ngành để giúp đỡ cá nhân, nhóm hoặc cộng đồngtăng cường hay khôi phục việc thực hiện các chức năng xã hội của họ và tạo nhữngđiều kiện thích hợp nhằm đạt được các mục tiêu đó Nghề Công tác xã hội thúc đẩy sựthay đổi xã hội, giải quyết vấn đề trong mối quan hệ của con người, tăng năng lực vàgiải phóng cho người dân nhằm giúp cho cuộc sống của họ ngày càng thoải mái, dễchịu Vận dụng các lý thuyết về hành vi con người và hệ thống xã hội, Công tác xãhội tương tác vào những điểm giữa con người với môi trường của họ Nhân quyền vàCông bằng xã hội là các nguyên tắc căn bản của nghề

Công tác xã hội là một ngành, nghề mới tại Việt Nam Do vậy, nhận thức của mọingười về Công tác xã hội vẫn còn rất nhiều hạn chế Thứ nhất, nhiều người đồng nhất

và nhầm lẫn công tác xã hội với làm từ thiện, ban ơn, ban phát hoặc nhầm lẫn côngtác xã hội với các hoạt động xã hội của các tổ chức, đoàn thể Thứ hai, vai trò, vị thếcũng như tính chất chuyên nghiệp của công tác xã hội ở Việt Nam chưa được khẳngđịnh Do vậy, để phát triển công tác xã hội ở Việt Nam cần có sự quan tâm của Đảng

và Nhà nước, có sự liên kết giữa các cơ sở đào tạo và cơ sở thực hành công tác xã hộichuyên nghiệp Bởi vì công tác xã hội là một hệ thống liên kết các giá trị, lý thuyết vàthực hành Công tác xã hội là trung tâm, tổng hợp, kết nối và trực tiếp tham gia vàođảm bảo an sinh xã hội Giá trị của công tác xã hội dựa trên cơ sở tôn trọng quyền lợi,

sự bình đẳng, giá trị của mỗi cá nhân, nhóm và cộng đồng Giá trị được thể hiện trongcác nguyên tắc hoạt động cũng như các quy điều đạo đức của công tác xã hội Thựchành công tác xã hội nhằm đến các đối tượng yếu thế trong xã hội Nhân viên côngtác xã hội sử dụng các kỹ năng, kỹ thuật và hoạt động đa dạng phù hợp với từng đốitượng thân chủ cụ thể Các mô hình can thiệp trong thực hành bao gồm các tiến trìnhtrợ giúp thân chủ đến việc tham gia vào chícnh sách, hoạch định và phát triển xã hộinhằm đảm bảo hệ thống an sinh xã hội toàn diện Do vậy, thực hành công tác xã hội làmột vấn đề quan trọng trong quá trình đào tạo công tác xã hội Thông qua quá trìnhthực hành công tác xã hội, sinh viên được rèn luyện kỹ năng, vận dụng những kiếnthức đã học vào thực tiễn Ngoài ra, giúp cho sinh viên thấy được vai trò, vị trí vàtrách nhiệm của công tác xã hội đối với cá nhân, nhóm và cộng đồng Công tác xã hội

cá nhân đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội và bảo về quyền lợi của conngười, quyền lợi của trẻ em, bảo vệ nhân phẩm và giá trị của con người, thúc đẩy sựphát triển của xã hội xây dựng một xã hội vì hạnh phúc của con người

- Thường xuyên nâng cao trình độ mọi mặt cho đoàn viên thanh niên và thiếuniên nhi đồng, tạo điều kiện cho đoàn viên thanh niên phát triển kinh tế tạo việclàm, tăng thu nhập, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và chính đáng của đoàn viênthanh niên, thiếu niên nhi đồng.

- Đại diện, bảo vệ quyền bình đẳng, dân chủ, lợi ích hợp pháp và chính đáng của đoàn viên thanh niên, tham gia xây dựng Đảng, tham gia quản lý nhà nước

- Đoàn kết, tập hợp, tuyên truyền, giáo dục, vận động tổ chức hướng dẫn đoànviên thanh niên và thiếu niên nhi đồng thực hiện chủ trương của Đảng, chínhsách, pháp luật của nhà nước, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

- Tập hợp các tầng lớp thanh niên, phát triển đoàn viên, xây dựng tổ chức đoànvững mạnh; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn đáp ứng thời kỳ côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, đổi mới đất nước.

- Phối hợp với chính quyền, các đoàn thể và các tổ chức kinh tế - xã hội làm tốtcông tác thanh niên, chăm lo xây dựng đoàn, tích cực xây dựng cơ sở Đoàn,Hội, Đội ở địa phương, tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng và chính quyền

3 Cơ cấu tổ chức:

- Bí thư đoàn: Đ/c Phùng Văn Nam

- Phó Bí thư đoàn: Đ/c Nguyễn Đại Huy

II Phân tích và đánh giá cơ sở thực tập

Thuận lợi: Nhìn chung giáo dục, y tế sức khoẻ cộng đồng đã được quantâm đúng đắn nên công tác giáo dục y tế cộng đồng đạt được nhiều thành tíchkhích lệ, giáo dục đáp ứng được nhu cầu học tập của người dân địa phương vàcông tác y tế sức khoẻ cộng đồng đã triển khai nhiều chương trình khám chữabệnh đến bà con nhân dân của thị trấn

Đội ngũ cán bộ lãnh đạo ngày được nâng cao trình độ mọi mặt, được nhândân tín nhiệm tin tưởng, đây là điều kiện thuận lợi cho công tác tổ chức thựchiện các chương trình phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp,trong thời kỳ đổi mới

Khó khăn: Nhận thức về nghề CTXH và các dịch vụ CTXH trong còn hạnchế Các ngành, các cấp và người dân chưa biết nhiều đến ngành CTXH; cán bộ,nhân viên CTXH, chưa nhận dạng được họ là ai, làm việc gì và ở đâu Vai trò,nhiệm vụ CTXH là gì, sự khác biệt giữa CTXH với các ngành nghề liên quankhác Vì vậy để CTXH được hoàn toàn công nhận là một nghề chuyên nghiệpngang bằng với những nghề nghiệp khác như giáo viên hay bác sỹ cần có thờigian và những phương pháp tuyên truyền hiệu quả

Bên cạnh đó, chưa hoàn thiện cơ sở pháp lý để xác định vai trò, vị trí vàquyền hạn cho nhân viên công tác xã hội để họ thực hiện tốt hơn công tác hỗ trợ

đối tượng yếu thế và những người có nhu cầu dịch vụ CTXH Quy mô và phạm

vi hoạt động các dịch vụ xã hội của hoạt động CTXH còn hạn chế Hiện nay hệthống các tổ chức liên quan đến cung cấp các dịch vụ về CTXH chủ yếu hìnhthành ở ngành lao động, thương binh và xã hội, chưa hình thành ở các ngành y

tế, giáo dục và tư pháp v.v

Bên cạnh đó, các hình thức trợ giúp, các dịch vụ CTXH chưa phong phú và chấtlượng cũng như hiệu quả còn hạn chế Các hoạt động hiện tại mang nặng tínhquản lý nhà nước hơn là hướng dẫn, hỗ trợ cung cấp dịch vụ công cho các đốitượng có hoàn cảnh đặc biệt, nhằm giúp họ tự giải quyết các vấn đề xã hội nảysinh Thêm vào đó, phương thức can thiệp giải quyết vấn đề chủ yếu là xử lý vấn

đề khi sự việc xảy ra chứ chưa trú trọng đến cả biện pháp phòng ngừa, do vậykết quả chưa thực sự hiệu quả

Cùng với đó là những hạn chế về số lượng cũng như chất lượng đội ngũcán bộ tham gia cung cấp các dịch vụ CTXH Đa số những cán bộ làm việctrong lĩnh vực cung cấp dịch vụ CTXH chưa được qua đào tạo chuyên mônnghiệp vụ hoặc chỉ được tập huấn chuyên môn trong thời gian ngắn Trong côngtác đào tạo nghề CTXH còn thiếu tài liệu giảng dạy, chương trình giảng dạynhiều trường chưa hoàn thiện, thiếu giảng viên có đủ trình độ, thiếu cơ sở thựchành và những cán bộ hướng dẫn thực hành tại cơ sở, thiếu các chương trình đàotạo sau đại học về CTXH

1 Lý luận về các hoạt động CTXH trong hỗ trợ thân chủ

1.1 Khái niệm công tác xã hội

Công tác xã hội là nghề thực hành và là một lĩnh vực hoc thuật hoạt độngchuyên môn nhằm trợ giúp các cá nhân, nhóm, cộng đồng phục hồi hay tăngcường chức năng xã hội góp phần đảm bảo nền an sinh xã hội Được thực hiệntheo những nguyên tắc và được vận hành trên cơ sở văn hóa truyền thống củadân tộc nhằm giải quyết các nan đề trong cuộc sống của họ

Một chuyên viên thực hành công tác xã hội được gọi là một cán bộ /nhânviên công tác xã hội Ví dụ về những lĩnh vực mà một nhân viên xã hội có thểhoạt động là: cứu đói, kỹ năng sống, kỹ năng xã hội, phát triển cộng đồng, pháttriển nông thôn, điều chỉnh mức độ đô thị hóa, pháp y, chỉnh đốn, pháp luật,quan hệ lao động, hòa nhập xã hội, bảo vệ trẻ em, bảo vệ người cao tuổi, cácquyền của phụ nữ, quyền con người, quản lý người bị xã hội chối bỏ, cai nghiện,phục hồi chức năng, phát triển đạo đức, hòa giải văn hoá, quản lý thiên tai, sứckhỏe tâm thần, trị liệu hành vi và khuyết tật.

Nghề Công tác xã hội thúc đẩy sự thay đổi xã hội, giải quyết vấn đề trongmối quan hệ của con người, tăng năng lực và giải phóng cho người dân nhằmgiúp cho cuộc sống của họ ngày càng thoải mái, dễ chịu Vận dụng các lý thuyết

về hành vi con người và hệ thống xã hội, Công tác xã hội tương tác vào nhữngđiểm giữa con người với môi trường của họ Nhân quyền và Công bằng xã hội làcác nguyên tắc căn bản của nghề”

1.2 Mục tiêu

Thúc đẩy chuyển biến xã hội: Công tác xã hội là một nghề chuyên hỗ trợ,giúp đỡ những nhóm yếu thế trong xã hội, đó là những cá nhân, nhóm hay cộngđồng gặp khó khăn hoặc những người bị đẩy ra ngoài xã hội (người nghèo,người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, phụ nữ, người già ) Sứ mạngcủa ngành công tác xã hội là nỗ lực hành động nhằm giảm thiểu: Những rào cảntrong xã hội; Sự bất công; Và sự bất bình đẳng xã hội và bất bình đẳng kinh tế.Giải quyết vấn đề: Tiến trình công tác xã hội tập trung vào việc: Phát hiệnnhững mối quan tâm của con người (ví dụ như việc làm, thu nhập, tâm lý-tìnhcảm ); Xác định các nhu cầu của con người (ví dụ nhu cầu về ăn, ở, mặc hoặc antoàn, vui chơi, giải trí ); Xác định các nguồn lực bên trong và bên ngoài của conngười (Nguồn lực bên trong: sức khoẻ, mong muốn vượt qua hoàn cảnh khó khăn, trítuệ, kỹ năng hoặc những tiềm năng khác; nguồn lực bên ngoài: sự hỗ trợ của

chính quyền, các tổ chức, đất đai ); Trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch và mụctiêu để dáp ứng các nhu cầu đó.

Công tác xã hội nhằm vào những vấn đề thiết yếu trong cuộc sống hàngngày của con người, đó là an sinh xã hội hay phúc lợi xã hội, đồng thời hỗ trợcon người giải quyết vấn đề đời sống cụ thể của họ nhằm đem lại sự ổn định,hạnh phúc cho mọi người và phát triển cộng đồng

Con người và môi trường: Nghề công tác xã hội luôn quan tâm tới môitrường sống của những người được giúp đỡ Môi trường sống bao gồm: môitrường tự nhiên, gia đình, bạn bè, họ hàng, hàng xóm, nhà trường, cơ quan vàđồng nghiệp, chính quyền địa phương và hệ thống luật pháp )

Tăng cường năng lực : Là một tiến trình nhân viên xã hội sử dụng nhữngkiến thức, kỹ năng và phương pháp giúp thân chủ xác định vấn đề mà họ đanggặp phải và những nguồn lực cần thiết để giải quyết vấn đề giúp họ phát triển.Nhân viên công tác xã hội không giải quyết vấn đề cho họ mà giúp họ tự nhận ravấn đề và tăng cường khả năng nhìn nhận, tự giải quyết vấn đề của mình

1.3 Các chức năng của công tác xã hội

Chức năng phòng ngừa: Công tác xã hội ngoài việc giải quyết các vấn đề xãhội thì việc ngăn ngừa những vấn đề mới phát sinh cũng là nhiệm vụ rất quantrọng Đề làm được việc này công tác nghiên cứu và dự báo xu hướng vận độngcủa xã hội cần được làm tốt, tiếp theo là vận động, tư vấn để chính quyền cónhững chính sách phù hợp đê ngăn ngừa sự phát sinh các vấn đề xã hội.Chức năng chữa trị: Đối với các vấn đề xã hội đang tồn tại thì nhiệm vụ củangành Công tác xã hội là góp phần giải quyết các vấn đề đó thông qua việc cungcấp các dịch vụ xã hội như: chăm sóc sức khoẻ, cải thiện tình hình kinh tế & việclàm, hạ tầng cơ sở, nước sạch vệ sinh môi trường, hỗ trợ tâm lý tình cảm Chức năng phục hồi: Có những người hoặc nhóm người khi gặp vấn đề thì cónhững tổn thương về mặt thể chất cũng như tâm lý Do vậy họ cần được giúp đỡ đểvượt qua và hoà nhập với xã hội Ví dụ như một người bị tai nạn dẫn tới khuyết tật

về vận động Họ cần giúp đỡ để phục hồi khả năng vận động và vượt qua tâm lý

để tự tin hơn trong cuộc sống

Chức năng phát triển: Là việc hỗ trợ để cho người gặp khó khăn có thể pháthuy được những khả năng của bản thân vượt qua khó khăn để vươn lên tự lậptrong cuộc sống

1.4 Công tác xã hội với người có công

Công tác xã hội đối với người có công không phải là hoạt động từ thiện,bảo trợ, bởi người có công đã được Đảng, Chính phủ và toàn xã hội tri ân Họ cóquyền được thụ hưởng những dịch vụ xã hội tốt nhất khi xã hội ngày càng pháttriển, chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao

Người có công cách mạng luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm và cóchính sách tôn vinh, ưu đãi nhằm bảo đảm có mức sống bằng hoặc cao hơn mứcsống trung bình ở địa phương Tuy nhiên, trong xu hướng già hóa, người cócông cách mạng cũng không thể tránh khỏi những nguy cơ về sức khỏe suy yếu,đồng thời có nhu cầu được chăm sóc sức khỏe toàn diện về thể chất và tinh thần,mong muốn được tiếp cận nhiều hơn với các nguồn lực, chính sách và dịch vụ

xã hội Vì vậy, hoạt động công tác xã hội đối với người có công là cần thiếtnhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm an sinh xã hội cho đất nước.Xét ở góc độ các cách tiếp cận trong công tác xã hội đối với người có công, đólà: tiếp cận dựa trên quyền (người có công có quyền được chăm sóc về thể chất, vềtinh thần, có quyền được phát triển, quyền được tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước;tham gia các hoạt động xã hội); tiếp cận theo nhu cầu (đó là nhu cầu được tôn vinh,kính trọng, nhu cầu về thể chất, về tinh thần, nhu cầu giao lưu, kết nối đồng đội, nhucầu thăm lại chiến trường xưa, nơi bị tù đày; tìm hài cốt đồng đội; nhu cầu được hỗtrợ, giúp đỡ đồng đội; nhu cầu phát triển, hoàn thiện; nhu cầu được cải thiện về nhàở…); tiếp cận vì lợi ích tốt nhất cho người có công (người có

công cần được ưu đãi, cần được hưởng những dịch vụ tốt nhất và toàn dân đền

ơn đáp nghĩa người có công)

Nhân viên công tác xã hội tại các trung tâm phụng dưỡng hoặc tại cộngđồng cần thực hiện việc đánh giá ban đầu về thực trạng người có công, nhu cầu

và nguyện vọng của họ; giúp cho người có công xác định được vấn đề, nhu cầucủa mình; xem xét việc đáp ứng nhu cầu cơ bản của người có công; cung cấpdịch vụ tham vấn để họ vượt qua những khó khăn trong cuộc sống; tham vấn giađình người có công hỗ trợ, giúp đỡ họ; tìm hiểu các chính sách, các chương trìnhđối với người có công, kết nối, giúp họ tiếp cận với các nguồn lực hỗ trợ phùhợp; hỗ trợ và hướng dẫn gia đình người có công cách thức chăm sóc về thểchất, tinh thần và tình cảm cho họ Đối với một số nhóm người có công, nhânviên công tác xã hội hỗ trợ họ về tâm lý, về các kỹ năng cần thiết; trách nhiệmnâng cao nhận thức của cộng đồng về hỗ trợ, giúp đỡ, nghiên cứu thực trạngngười có công, góp phần xây dựng chính sách, pháp luật; cập nhật các văn bảnquy định các chính sách ưu đãi về người có công

Mô hình và dịch vụ công tác xã hội hỗ trợ, giúp đỡ người có công, gồm có: Mô hình

và dịch vụ chăm sóc người có công tại các cơ sở nuôi dưỡng, chăm sóc phụng dưỡng,bao gồm các hoạt động cơ bản như tiếp nhận; thăm hỏi, động viên; tổ chức hoạt độngvui chơi tập thể, duy trì mối liên hệ thường xuyên giữa người có công với người thântrong gia đình; chăm sóc, hướng dẫn người có công gặp khó khăn về tâm lý và tìnhcảm; ghi chép, lưu trữ hồ sơ; tổ chức rút kinh nghiệm

2 Mô tả thực trạng các hoạt động CTXH hỗ trợ thân chủ của cơ sở thực tập

- Số lượng thân chủ hỗ trợ:

Do đoàn thanh niên là không phải đơn vị chuyên phụ trách về văn hóa xã hội,cũng chỉ hỗ trọ và làm theo bên phòng văn hóa nên cũng không có số lượng thânchủ cụ thể

Còn bên phòng văn hóa thì quản lý, hỗ trợ 10 thân chủ