(Tiểu luận) anh (chị) hãy vận dụng nội dung nguyên tắc khách quan, nguyên tắc toàn diện và nguyên tắc phát triển để phân tích thực trạng ách tắc giao thông ở một số thành phố lớn hiện nay

Nếu như thế giới vật chất với những quy luật và thuộc tính của nótồn tại khách quan không phụ thuộc vào ý thức của con người thì trongnhận thức và hoạt động thực tiễn phải luôn xuất phát

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH & CÔNG NGHỆ HÀ NỘI

Khoa Triết học và KHXH

-ooo -TIỂU LUẬN MÔN: TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN

Chủ đề: Anh (chị) hãy vận dụng nội dung nguyên tắc khách quan, nguyên tắc toàn diện và nguyên tắc phát triển để phân tích thực trạng ách tắc

giao thông ở một số thành phố lớn hiện nay.

Giáo viên hướng dẫn :

Sinh viên thực hiện : Lê Quang Trường

Hà Nội – 2022

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

I Lý do chọn đề tài 1

B NỘI DUNG 2

1 Nội dung nguyên tắc khách quan, nguyên tắc toàn diện, nguyên tắc phát triển 2

1.1 Nguyên tắc khách quan 2

1.1.1 Nội dung nguyên tắc 2

1.1.2 Cơ sở triết học 3

1.2 Nguyên tắc toàn diện 4

1.2.1 Nội dung nguyên tắc 4

1.2.2 Cơ sở triết học của nguyên tắc 5

1.3 Nguyên tắc phát triển 6

1.3.1 Nội dung nguyên tắc 6

1.3.2 Cơ sở triết học của nguyên tắc 7

2 Vận dụng nội dung nguyên tắc khách quan, nguyên tắc toàn diện và nguyên tắc phát triển để phân tích thực trạng ách tắc giao thông ở một số thành phố lớn hiện nay 8

C KẾT LUẬN 13

D DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Như chúng ta đều biết, giao thông vận tải có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát triển kinh tế-xã hội của bất cứ quốc gia nào trên thế giới Đây là cầu nối không gian giữa các vùng (khu vực), kết nối các hoạt động kinh tế-xã hội giữa các vùng, giữa đất nước với thế giới; đảm bảo quốc phòng, an ninh cho đất nước Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “Giao thông là mạch máu của tổ chức Giao thông tốt thì mọi việc dễ dàng Giao thông xấu thì các việc đình trệ.” Kể từ khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới đến nay, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã dành sự quan tâm rất lớn cho đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông. Cho đến nay trong thời kỳ nền kinh tế Việt Nam đang phát triển và hội nhập thì vấn nạn giao thông đô thị Việt Nam đã và đang ngày càng trầm trọng vì hiện nay mặc dù chính phủ đã để ra hưởng giải quyết vàđầu từ nhưng vẫn chưa thấy có gì thay đổi nhiều Câu hỏi được đặt ra là nguyên nhân nào mà ùn tắc vẫn còn tiếp tục trong nhiều năm qua Un tắc giao thông đô thị không chỉ đơn thuần ảnh hưởng đến đi lại của người dân mà ảnh hưởng quan trọng là đến kinh tế Vì nó căn trở đến vận chuyển, lưu thông hàng hoá v.v băngchứng cho thấy vốn đầu tư nước ngoài vào hai tinh nghèo Vĩnh Phúc và Bình Dương này cận trong đó có Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh Sự chuyển hướng đầu tư của nước ngoài vào hai tinh này là vì giao thông đô thị đặc biệt lớn

vì giao thông hai tỉnh này rất thuận tiện đi lại với các thành phố lãn là Hà Nội vàThành phố Hồ Chí Minh vẫn còn ách tác Hiện nay tại các thành phố đang trong quá trình hiện đại hoá như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh thì việc ùn tắc là khó tránh Cái chính là biết hạn chế ùn tắc, phải tìm ra giải pháp phủ hợp để từng, là cơ sở để em chọn đề tài: “ Anh (chị) hãy vận dụng nội dung nguyên tắc khách quan, nguyên tắc toàn diện và nguyên tắc phát triển để phân tích thực trạng ắc tắc giao thông ở một số thành phố lớn hiện nay”.

1

B NỘI DUNG

2 Nội dung nguyên tắc khách quan, nguyên tắc toàn diện, nguyên tắc phát triển

2.1 Nguyên tắc khách quan

2.1.1 Nội dung nguyên tắc

Nguyên tắc khách quan là hệ quả tất yếu của quan điểm duy vật biện chứng về mối quan hệ giữa vật chất và

ý thức Vật chất quyết định ý thức, ý thức là sự phản ánh của vậtchất Cơ sở để phát huy tính năng động chủ quan của ý thức là việc tôntrọng và thừa nhận tính khách quan của vật chất các quy luật tự nhiên và

xã hội Nếu như thế giới vật chất với những quy luật và thuộc tính của nótồn tại khách quan không phụ thuộc vào ý thức của con người thì trongnhận thức và hoạt động thực tiễn phải luôn xuất phát từ thực tế kháchquan lấy thực tế khách quan làm căn cứ cho mọi hoạt động của mình.Nguyên tắc này đòi hỏi chúng ta phải luôn xuất phát từ sự vật hiện tượngthực tế khách quan không được xuất phát từ ý muốn chủ quan không lấy ýmuốn chủ quan định ra chính sách, không lấy

ý chí áp đặt cho thực tế lấy ảo tưởng thay cho hiện thực Việcnắm vững nguyên tắc khách quan đòi hỏi phải tôn trọng sự thật tránh thái

độ chủ quan, duy ý chí, nóng vội, định kiến, không trung thực Vì vậy, yêucầu của nguyên tắc khách quan đòi hỏi phải tôn trọng quy luật khách quan

và hành động theo quy luật khách quan Nguyên tắc khách quan còn phảigắn bó với tính năng động chủ quan, phát huy tính sáng tạo của ý thức Vaitrò tích cực của ý thức là ở chỗ nhận thức được thế giới khách quan làmcho con

2

người hình thành được mục đích, phương hướng biện pháp và ýchí cần thiết cho hoạt động thực tiễn của mình Để thực hiện phảivận dụng đúng quan hệ lợi ích phải có động cơ trong sáng thái độthực sự khách quan khoa học và không vụ lợi tránh thái độ thụđộng, ỷ lại, bảo thủ, trì trệ Thực hiện nguyên tắc khách quan tức làphải ngăn ngừa bệnh chủ quan duy ý chí Ý thức là sự phản ánhhiện thực khách quan một cách sáng tạo nếu cường điệu tính sángtạo đó thì sẽ rơi vào bệnh chủ quan duy ý chí đó là khuynh hướngtuyệt đối hoá vai trò của nhân tố chủ quan của ý chí xa rời hiệnthực khách quan bất chấp quy luật khách quan lấy nhiệt tình thaycho sự yếu kém về khoa học Sai lầm của nó chính là những suynghĩ và hành động giản đơn, nóng vội chạy đua theo nguyện vọngchủ quan Từ mối quan hệ giữa vật chất và ý thức thì ý nghĩa củaphương pháp luận rút ra là rất quan trọng đó là chúng ta luôn phảiđảm bảo nguyên tắc khách quan và lấy nó cho căn cứ mọi hoạtđộng.

2.1.2 Cơ sở triết học

Chúng ta thấy cơ sở triết học của nguyên tắc khách quan làdựa trên nội dung của nguyên lý về tính thống nhất vật chất củathế giới Yêu cầu của nguyên tắc khách quan được tóm tắt nhưsau: Khi nhận thức khách thể (đối tượng), sự vật, hiện tượng tồntại trong hiện thực-chủ thể tư duy phải nắm bắt, tái hiện nó trongchính nó mà không được thêm hay bớt một cách tùy tiện Có thểthấy rằng vật chất là cái có trước tư duy Vật chất tồn tại vĩnh viễn

và ở một giai đọan phát triển nhất định của mình nó mới sản sinh

ra tư duy Do tư duy phản ánh thế giới vật chất, nên

3

trong quá trình nhận thức đối tượng ta không được xuất phát từ tưduy, từ ý kiến chủ quan của chúng ta về đối tượng mà phải xuấtphát từ chính bản thân đối tượng, từ bản chất của nó, không được

”bắt” đối tượng tuân theo tư duy mà phải “bắt” tư duy tuân theo đốitượng

Toàn bộ “nghệ thuật” chinh phục đến bản chất của sự vật,hiện tượng được gói ghém trong sự tìm kiếm, chọn lựa, sử dụngnhững con đường, cách thức, phương tiện thâm nhập hữu hiệuvào “thế giới” bên trong của sự vật “nghệ thuật” chinh phục nhưthế không mang đến cho sự vật, hiện tượng một cái gì đó xa lạ vớichính nó Điều này đặt ra cho chủ thể một tình thế khó khăn Làmnhư thế nào để biết chắc chắn những suy nghĩ của chúng ta về sưvật là khách quan, là phù hợp với bản thân sự vật? Nguyên tắckhách quan đòi hỏi được bổ sung thêm yêu cầu phát huy tính năngđộng sáng tạo của chủ thể và nguyên tắc tính đảng Con ngườikhông phải chỉ nhận thức những cái gì bộc lộ ra trước chủ thể Dovậy, để phản ánh khách thể như một chỉnh thể, chủ thể tư duykhông thể không bổ sung những yếu tố chủ quan như đề xuất cácgiả thuyết, đưa ra các dự đoán khoa học, Thiếu những điều này

tư duy sẽ không mang tính biện chứng, sẽ không thể hiện bản tínhsáng tạo thông qua trí tưởng tượng của chính mình Yêu cầu pháthuy tính năng động sáng tạo của chủ thể đòi hỏi chủ thể tư duyphải biến đổi, thậm chí cải tạo đối tượng để tìm ra bản chất của nó.Những biến đổi, cải tạo đó là chủ quan nhưng không phải tùy tiện,

mà là những biến đổi và cải tạo đối tượng phù hợp quy luật củahiện thực thuộc lĩnh vực nghiên cứu

Trong xem xét thì yêu cầu khách quan mang ý nghĩa quantrọng trong nhận thức các hiện tượng của đời sống xã hội Đốitượng nghiên cứu bao gồm cái vật chất và cái tinh thần chứa đầynhững cái chủ quan, những cái lý tưởng và luôn chịu sự tác độngcủa các lực lượng tự phát của tự nhiên lẫn lực lượng tự giác củacon người Cần phải cụ thể hóa nguyên tắc khách quan trong xemxét các hiện tượng xã hội, tức là phải kết hợp nó với các yêu cầuphát huy tính năng động, sáng tạo của chủ thể và nguyên tắc tínhđảng Điều này có nghĩa là nguyên tắc khách quan trọng xem xétkhông chỉ bao hàm yêu cầu xuất phát từ chính đối tượng, từnhững quy luật vận động và phát triển của nó, không được thêmbớt tùy tiện một cách chủ quan, mà nó còn phải biết phân biệt cácnhân tố khách quan với các nhân tố chủ quan, thừa nhận các quan

hệ vật chất khách quan tồn tại xã hội là nhân tố quyết định cònnhững hiện tượng tinh thần, tư tưởng được quy định bởi đời sốngvật chất của con người và các quan hệ kinh tế của họ nhưngchúng có ảnh hưởng ngược lại tồn tại xã hội Tính khách quantrong xem xét các hiện tượng xã hội nhất quán với nguyên tắc tínhđảng Việc xem thường nguyên tắc này dễ dẫn đến vi phạm yêucầu của nguyên tắc khách quan trong xem xét, dễ biến nó thànhchủ nghĩa khách quan, cản trở việc nhận thức đúng đắn các hiệntượng xã hội phức tạp

2.2 Nguyên tắc toàn diện

2.2.1 Nội dung nguyên tắc

Nội dung của nguyên tắc toàn diện chính là những yêu cầu chocon người trong quá trình nhận thức về các sự vật

trong thế giới khách quan, từ đó giúp ta hình thành những 5

nhân thức đúng đắn nhất, từ đó có thể phát triển cả về nhận thức

và các hoạt động thực tiễn của chúng ta Xa rời nguyên tắc này dễlàm cho con người mắc phải những quan điểm sai lầm về các sựvật, hiện tượng như gặp trong lịch sử phát triển nhận thức về thếgiới

Nguyên tắc toàn diện - với những yêu cầu đối với chủ thể hoạtđộng nhận thức và thực tiễn sau:

Thứ nhất, khi nghiên cứu, xem xét đối tượng cụ thể thì cần đặt

nó trong chỉnh thể thống nhất của tất cả các mặt, các bộ phận, cácyếu tố, các thuộc tính, các mối liên hệ của chỉnh thể đó; “cẩn phảinhìn bao quát và nghiên cứu tất cả các mặt, cả các mối liên hệ và

“quan hệ gián tiếp" của sự vật đó", tức là trong chỉnh thể thốngnhất của tổng hòa những quan hệ muôn vẻ của sự vật ấy vớinhững sự vật khác" Thứ hai, chủ thể phải rút ra được các mặt,các mối liên hệ tất yếu của đối tượng đó và nhận thức chúng trong

sự thống nhất hữu cơ nội tại, bởi chỉ có như vậy, nhận thức mới cóthể phản ánh được đầy đủ sự tồn tại khách quan với nhiều thuộctỉnh, nhiều mối liên hệ, quan hệ và tác động qua lại của đối tượng.Thứ ba, cần xem xét đối tượng này trong mối liên hệ với đối tượngkhác và với môi trường xung quanh, kể cả các mặt của các mốiliên hệ trung gian, gián tiếp; trong không gian, thời gian nhất định,tức là cần nghiên cứu cả những mối liên hệ của đối tượng trongquá khứ, hiện tại và phán đoán tương lai Thứ tư, quan điểm toàndiện đối lập với quan điểm phiến diện, một chiều, chỉ thấy mặt này

mà không thấy mặt khác; hoặc chú ý đến nhiều mặt nhưng lại xemxét dàn trải, không thấy mặt bản chất của đối tượng nên dễ rơi vào

thuật ngụy hiện (đánh tráo các mối liên hệ cơ bản thành không cơbản hoặc ngược lại) và chủ nghĩa chiết trung (lắp ghép vô nguyêntắc các mối liên hệ trái ngược nhau vào một mối liên hệ phổ biến).

2.2.2 Cơ sở triết học của nguyên tắc

Cơ sở triết học của nguyên tắc toàn diện là nguyên lý về mốiliên hệ phổ biến được Heghen phát hiện Ông cho rằng mọi cáiđều là hiện thân, là giai đoạn khác nhau nhưng liên hệ lẫn nhau.Nguồn gốc của sự phát triển là quá trình thay đổi từ thấp đến caobằng cách chuyển hóa qua lại giữa lượng và chất Mác đã xâydựng phép duy vật biện chứng, phép biện chứng của sự vật, thếgiới khách quan đó chính là nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và

sự phát triển Các mối liên hệ có tính khách quan, phổ biến và đadạng, chúng giữ những vai trò khác nhau, quy định sự vận động,phát triển của sự vật hiện tượng Trong hoạt động nhận thức vàhoạt động thực tiễn, không nên tuyệt đối hóa mối liên hệ nào vàcũng không nên tách rời mối liên hệ này ra khỏi các mối liên hệkhác Bởi trên thực tế các mối liên hệ còn phải được nghiên cứu

cụ thể trong sự biến đổi và phát triển chung của chúng Nguyên lý

về mối liên hệ phổ biến khái quát bức tranh toàn cảnh về thế giớitrong mối liên hệ chằng chịt giữa các sự vật hiện tượng của nó.Tính vô hạn của thế giới khách quan, tính có hạn của các sự vậthiện tượng trong thế giới đó chỉ có thể giải thích được trong mốiliên hệ phổ biến và được quy định bằng nhiều mối liên hệ có hìnhthức, vai trò khác nhau Từ nguyên lý về mối liên hệ phổ biến, conngười rút ra được những quan điểm,

7

nguyên tắc chỉ đạo hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn.

2.3 Nguyên tắc phát triển

2.3.1 Nội dung nguyên tắc

Muốn nắm được bản chất, nắm được khuynh hướng phát triểncủa sự vật, hiện tượng thì trong hoạt động nhận thức và hoạt độngthực tiễn chúng ta phải tự giác tuân thủ nguyên tắc phát triển.Nguyên tắc này yêu cầu: Thứ nhất, khi nghiên cứu thì chúng tacần phải đặt đối tượng vào sự vận động, phát hiện xu hướng biếnđổi của nó để không chỉ nhận thức nó ở trạng thái hiện tại mà còn

dự báo được khuynh hướng phát triển của nó trong tương lai Thứhai, cần nhận thức được rằng, phát triển là quá trình trải qua nhiềugiai đoạn, mỗi giai đoạn có đặc điểm, tính chất, hình thức khácnhau nên chúng ta cần tìm hình thức, phương pháp tác động phùhợp để hoặc thúc đẩy, hoặc kim hãm sự phát triển đó Thứ ba, cầnphải sớm phát hiện và ủng hộ đối tượng mới hợp quy luật, tạo điềukiện cho nó phát triển; chống lại quan điểm bảo thủ, trì trệ, địnhkiến đối lập với sự phát triển Ví dụ: Mọi sự vật đều thay đổi, cáimới ra đời, thay thế và phủ định cái cũ – nó là tất yếu khách quan

Sự ra đời của khoán 10 là kết quả của quá trình thai nghén từkhoán chui, nó nảy sinh từ việc canh tác trong hợp tác xã nôngnghiệp không hiệu quả; một sáng kiến mới trong một tập thể đểthay đổi cách làm, cách quản lý, tổ chức cũ thì mỗi người, mỗi tậpthể chúng ta cần phải trân trọng, ủng hộ bởi vì một sáng kiến đó

mà có thể thay đổi cả một cách làm quản lý không hiệu quả đểmang lại một cách

chất lượng tốt hơn thì đương nhiên nó là một sáng kiến tốt, tíchcực thì chúng ta cần phải tôn trọng, chúng ta cần phải ủng hộ,chúng ta cần phải nhân rộng, …

Thứ tư, trong quá trình thay thế đối tượng cũ bằng đối tượngmới phải biết kế thừa các yếu tố tích cực từ đối tượng cũ và pháttriển sáng tạo chúng trong điều kiện mới Ví dụ: Sự ra đời của chủnghĩa xã hội phải kế thừa thành tựu của chủ nghĩa tư bản; việc xâydựng nền văn hóa mới hiện nay chúng ta phải biết trân trọng cáitruyền thống tích cực, phải đi lên hiện đại từ truyền thống đồngthời phải gạt bỏ những cái tiêu cực, hạn chế những phong tục cổ

hủ, lạc hậu cản trở sự phát triển theo cái mới, cái tiến bộ, sự thaythế của thế hệ đi trước bằng thế hệ trẻ cũng là tất yếu; nhữngngười trẻ, những người mới được bổ nhiệm vào vị trí mới cần ứng

xử như thế nào với người tiền nhiệm – đó là chúng ta phải cầu thị,phải tiếp thu, phải học hỏi kinh nghiệm từ họ bởi vì cái gì mới rađời không phải trên mảnh đất trống không mà nó ra đời trên cơ sở

kế thừa, tiếp thu và phát triển cái cũ, cái tích cực,

2.3.2 Cơ sở triết học của nguyên tắc

Cơ sở triết học của nguyên tắc phát triển chính là dựa trênmối quan hệ hữu cơ giữa vận động và trực tiếp là dựa vào nguyên

lý về sự phát triển của phép biện chứng duy vật Theo đó, sự pháttriển là vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phứctạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn Phát triển là trườnghợp đặc biệt của sự vận động và trong sự phát triển sẽ nảy sinhnhững tính quy định mới, cao hơn về chất, nhờ đó, làm cho cơ cấu

tổ chức, phương thức tồn tại và vận động của sự việc, hiện tượng

9