Năng lực - Nhận biết được hình hộp chữ nhật, hình lập phương; các vật thể trong thực tế có dạng hình hộp chữ nhật, hình lập phương.. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚIHoạt động 1: Hình h
Trang 1TÊN BÀI DẠY: CHƯƠNG III CÁC HÌNH KHỐI TRONG THỰC TIỄN
TIẾT 1, 2_Bài 1 HÌNH HỘP CHỮ NHẬT – HÌNH LẬP PHƯƠNG
Môn học: Toán 7
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- HS được tìm hiểu về: đỉnh, cạnh, góc, đường chéo của hình hộp chữ nhật và hình lập phương
2 Năng lực
- Nhận biết được hình hộp chữ nhật, hình lập phương; các vật thể trong thực tế có dạng hình hộp chữ nhật, hình lập phương
- Mô tả được các yếu tố về đỉnh, cạnh, góc, đường chéo của hình hộp chữ nhật; hình lập phương
- Biết nhận dạng hình hộp chữ nhật, hình lập phương trong không gian
3 Phẩm chất
- Có ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc nhóm
- Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của GV
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- GV: SGK, tài liệu giảng dạy, hình ảnh minh họa: bàn tiệc sinh nhật (bánh, quà, khay đựng, mũ…)
- HS : SGK, đồ dùng học tập (bút, thước ), bìa cứng, bìa màu, giấy màu, kéo, keo dán (băng dính)
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu:
- HS ôn lại kiến thức đã học lớp dưới
- Gợi tâm thế, tạo hứng thú học tập
b) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV dẫn dắt, đặt vấn đề: Quan sát những đồ vật sau đây (hộp quà, các thùng giấy, khối vuông rubik, con xúc xắc, thùng chứa hàng) và cho biết những đồ vật đó có dạng hình gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và trả lời
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt HS vào bài học.
Bài 1: Hình hộp chữ nhật – Hình lập phương.
Trang 2B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Hình hộp chữ nhật
a) Mục tiêu:
- Nhận biết được đỉnh, cạnh, góc, đường chéo của hình hộp chữ nhật
b) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV cho HS quan sát Hình 1, yêu cầu HS thực
hiện trả lời câu hỏi HĐKP1, sau đó trao đổi cặp
đôi nói cho nhau nghe câu trả lời của mình
(GV gợi ý cho HS đếm số hình chữ nhật trong
mỗi hình để trả lời câu hỏi)
- GV dẫn dắt HS chốt kiến thức trọng tâm như
SGK
- GV đặt câu hỏi thêm: Có thể chọn hai mặt đối
diện (như mặt 3 và mặt 5 là hai mặt đáy không?
→ HS trả lời, lớp nhận xét, GV đánh giá, dẫn dắt,
phân tích để HS thấy rằng có thể chọn hai mặt đối
diện khác là mặt đáy, khi đó các mặt còn lại là mặt
bên
- GV hướng dẫn HS quan sát Hình 2, thảo luận
nhóm 4 theo kĩ thuật động não mô tả một vài đỉnh,
cạnh, góc và đường chéo còn lại (GV chú ý cho
HS hai yếu tố mới là góc ở đỉnh và đường chéo
của hình hộp chữ nhật.)
- GV tổng kết như trong SGK và yêu cầu một vài
HS nhắc lại các đặc điểm của hình hộp chữ nhật
để ghi nhớ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS theo dõi SGK, chú ý nghe, hiểu, thảo luận,
trao đổi và hoàn thành các yêu cầu
- GV: quan sát và trợ giúp HS
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- Hoạt động nhóm đôi, hoạt động nhóm 4: Đại
diện HS giơ tay trình bày câu trả lời
1 Hình hộp chữ nhật
HĐKP1:
Hình b là hình có 6 mặt đều là hình chữ nhật
⇒Nhận xét:
- Hình hộp chữ nhật có 6 mặt là hình chữ
nhật: Hai mặt đáy (mặt 1 và mặt 2) và bốn mặt bên (mặt 3, mặt 4, mặt 5 và mặt 6)
Hình hộp chữ nhật ABCD.MNPQ trong
Hình 3 có:
+ Tám đỉnh: A, B, C, D, M, N P Q
+ Mười hai cạnh: AB, BC, CD, AD, MN,
NP, PQ, MQ, AM, BN, CP, DQ
+ Ba góc vuông ở mỗi đỉnh Chẳng hạn, ba góc vuông ở đỉnh A: góc BAD, góc BAN, góc DAM
+ Bốn đường chéo: AP, BQ, CM, DN
Trang 3- Lớp chú ý nhận xét, bổ sung
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quát,
nhận xét quá trình hoạt động của các HS, cho HS
mô tả lại các đặc điểm của hình hộp chữ nhật
Hoạt động 2: Hình lập phương
a) Mục tiêu:
- Ôn lại cách nhận dạng hình hộp chữ nhật, hình lập phương
- Mô tả được các yếu tố cơ bản: đỉnh, cạnh, góc, đường chéo của hình lập phương
b) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu HS hoàn thành HĐKP2 sử dụng kĩ
thuật chia sẻ nhóm đôi
- GV đặt câu hỏi thêm:
“ Theo em, hình lập phương có là hình hộp chữ
nhật không? Nêu điểm khác nhau giữa hình hộp
chữ nhật và hình lập phương”
→HS thảo luận cặp đôi
→GV chốt
- HS áp dụng kiến thức thực hiện hoàn thành
Vận dụng
- GV hướng dẫn, yêu cầu HS thực hành theo nhóm
4 cắt, ghép tấm bìa hình lập phương, hình hộp chữ
nhật như hình 9 (SGK – tr49)
+ Tổ 1 + Tổ 3: cắt ghép hình lập phương
2 Hình lập phương HĐKP2:
Vật b có tất cả các mặt đều có dạng hình vuông
⇒ Nhận xét:
- Hình lập phương có 6 mặt là hình vuông.
- Hình lập phương ABCD.MNPQ trong hình 7
có:
+ Tám đỉnh: A, B, C, D, M, N, P, Q.
Trang 4+ Tổ 2 + Tổ 4: cắt ghép hình hộp chữ nhật.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp nhận kiến
thức, hoàn thành các yêu cầu, hoạt động cặp đôi,
kiểm tra chéo đáp án
- GV: giảng, phân tích, dẫn dắt gợi ý,, quan sát và
trợ giúp HS
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- HS giơ tay phát biểu, trình bày miệng, trình bày
bảng
- Lớp chú ý nhận xét, bổ sung
- HĐ nhóm: các thành viên trao đổi, hoàn thành
yêu cầu, đại diện trình bày, phát biểu, trao đổi
chéo
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá quá
trình hoạt động, tiếp thu kiến thức của HS và cho
một vài HS mô tả lại đặc điểm của hình lập
phương
+ Mười hai cạnh bằng nhau: AB, BC, CD, DA,
MN, NP, PQ, QM, AM, BN, CP, DQ.
+ Ba góc vuông ở mỗi đỉnh.
Chẳng hạn: ba góc vuông ở đỉnh A: góc BAD; góc BAM; góc DAM.
+ Bốn đường chéo: AP, BQ, CM, DN.
A’C
Vận dụng:
Hình a gấp được thành hình lập phương Vì 6 mặt của nó đều là hình vuông
3 Hoạt động 3: Xây dựng phương án thiết kế trang trí bàn tiệc sinh nhật (khoảng 25 phút) a) Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức đã học để xây dựng phương án thiết kế bàn tiệc sinh nhật
có các vật trang trí có dạng hình hộp chữ nhật, hình lập phương
b) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi: Các em thấy những vật dụng có dạng hình hộp chữ
nhật, hình lập phương ở đâu trong thực tế Từ đó, đưa ra ý tưởng thiết kế trang trí bàn tiệc sinh nhật
Nội dung: Cho 2 tấm bìa cứng cỡ A0, cùng những vật liệu đã chuẩn bị trước (giấy màu, kéo, băng
keo, băng dính….), các em thực hiện theo yêu cầu:
Tổ 1: Bánh sinh nhật nhiều tầng
Tổ 2: Hộp quà (nhiều kích thước, màu sắc)
Tổ 3: Khay, ly đựng thực phẩm
Tổ 4: Mũ đội
Trang 5Hình 2 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS vận dụng các kiến thức/kĩ năng đã học để xây dựng và lựa chọn
các phương án; tính toán minh chứng để bảo vệ cho thiết kế lựa chọn
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- GV di chuyển trong lớp để quan sát, phát hiện và đặt câu hỏi gợi ý để HS định hướng xem xét lại thiết kế của mình
- GV tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm (mỗi dãy bàn 1 nhóm), so sánh thiết kế theo yêu cầu đã cho; thống nhất lựa chọn một thiết kế chung của nhóm
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét chung về hoạt động của lớp; nhấn mạnh các tiêu chí; tầm quan trọng của việc tính toán chính xác số liệu và việc vận dụng những kiến thức/kĩ năng đã học
4 Hoạt động 4: Làm sản phẩm (khoảng 20 phút)
a) Mục tiêu: HS đo đạc và vẽ được các mặt của hình hộp chữ nhật, hình lập phương trên tấm bìa; cắt,
gấp được hình hộp chữ nhật, hình lập phương có kích thước chính xác theo thiết kế; ghép được các hình thành các sản phẩm theo yêu cầu
b) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV chuyển giao nhiệm vụ như mục Nội dung
Nội dung:
1 Đo, vẽ, cắt, ghép tấm bìa để làm sản phẩm theo ý tưởng thiết kế
2 Gom lại phần giấy bìa thừa để phục vụ việc kiểm tra, báo cáo kết quả
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS phối hợp thực thi làm sản phẩm bằng tấm bìa theo phân công GV
nhắc nhở HS tra cứu bản thiết kế khi làm, lưu ý an toàn khi thực hiện cắt/ghép
Sản phẩm:
Trang 61 Sản phẩm làm bằng tấm bìa cứng và ghi chép điều chỉnh nếu có.
2 Túi gom phần giấy bìa thừa được cắt ra để so sánh kiểm tra tính tối ưu khi sử dụng tấm bìa được phát
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- GV yêu cầu HS sử dụng tất cả sản phẩm đã làm để trang trí bàn tiệc sinh nhật
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét chung về tinh thần, thái độ và sự hợp tác của các nhóm trong quá trình làm sản phẩm lưu ý HS về vệ sinh và những lưu ý khác nếu có
5 Hoạt động 5: Trình bày sản phẩm và vận dụng thêm (khoảng 20 phút)
a) Mục tiêu: HS giải thích và khẳng định được số liệu tính toán, đo đạc về đặc điểm của hình hộp
chữ nhật, hình lập phương trong bản thiết kế là chính xác và phù hợp với sản phẩm đã tạo thành
b) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV nhắc lại tiêu chí của sản phẩm; nhấn mạnh về sự phù hợp của
sản phẩm với bản thiết kế; nhấn mạnh về số liệu đo đạc, tính toán liên quan đến đặc điểm của hình hộp chữ nhật, hình lập phương Sau đó, GV giao nhiệm vụ như mục Nội dung
Nội dung: Thuyết trình giới thiệu sản phẩm trong 3 phút về những nội dung sau:
1 Giới thiệu về bản thiết kế, số lượng sản phẩm, số lượng giấy thừa
2 Tự nhận xét về sản phẩm của nhóm: kích thước phù hợp với tính toán trong thiết kế hay không?
3 Nêu khó khăn, kinh nghiệm hoặc chia sẻ quá trình làm (nếu có)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS thuyết trình và trả lời câu hỏi thảo luận GV tổ chức, điều hành Sản phẩm:
Sản phẩm của nhóm, bản thiết kế, nội dung thuyết trình và nội dung lời thảo luận
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- GV tổ chức cho HS góp ý, phản biện, phát triển ý tưởng
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV sử dụng các sản phẩm của HS, lựa chọn những điểm cần lưu ý trong các trình bày, bình luận và giải thích cụ thể gắn với kiến thức/kĩ năng của bài
- GV tổng hợp lại những nội dung kiến thức cốt lõi và nhấn mạnh về tư duy áp dụng kiến thức vào thực tế cuộc sống