Bài giảng điện tử môn hóa học: aminoaxit cơ bản docx

Em hãy nghiên cứu SGK cho biết tên gọi của các amino axit được xuất phát từ đâu?... II – CẤU TẠO PHÂN TỬ VÀ TÍNH CHẤT HÓA HỌC 1 Cấu tạo phân tử - Trong phân tử amino axit nhóm COOH t

KIỂM TRA BÀI CŨ

1.Axit axetic ( CH3COOH) có thể tác dụng được với chất nào sau đây? Viết 1 PTPƯ minh họa: A Na, NaOH, HCl

2 Metylamin tác dụng được với chất nào sau đây?

Tiết 18

Xét các ví dụ sau:

l l

I – KHÁI NIỆM

- Amino axit là loại hợp chất hữu cơ tạp chức, phân tử chứa đồng thời nhóm amino (-NH 2 ) và

- VD:

CH 3 – CH – COOH CH 2 – COOH

l l

NH 2 NH 2

alanin glyxin

Dựa vào VÍ dụ vừa xét SGK em hãy nêu khái niệm về amino

axit?

- Được xuất phát từ tên axit cacboxylic có thêm tiếp đầu ngữ amino và số (1,2,3…) hoặc chữ cái Hy Lạp (α, β, γ,

δ, ε…) chỉ vị trí của nhóm NH 2 trong mạch Ngoài ra các amino axit còn có tên thường. Em hãy nghiên cứu

SGK cho biết tên gọi của các amino axit được xuất phát từ

đâu?

CH 3 COOH

Axit

Axit Axetic

Ví dụ :

H (glyxin)

Axetic

amino

C2H5 - COOH

H

Axit

α β

β -amino

Axit propionic

Ví dụ :

(alanin)

propionic

Bảng 3.2.Tên gọi của một số amino axit

Công thức Tên thay thế Tên bán hệ thống Tên

thường Ký hiệu

CH 2 – COOH

l

NH 2

Axit 2-aminoetanoic Axit aminoaxetic glyxin Gly

CH 3 – CH – COOH

l

NH 2

Axit 2-aminopropanoic Axit α-aminopropionic alanin Ala

CH 3 – CH – CH – COOH

l l

CH 3 NH 2

Axit 2-amino-3-metylbutanoic

Axit α-aminoisovaleric

valin Val

H 2 N-[CH 2 ] 4 – CHCOOH

l

NH 2

Axit 2,6-điaminohexanoic Axit α,ε-điaminocaproic lysin Lys

HOOC-CH-[CH] 2 -COOH

l

NH 2

Axit 2-aminopentanđioic Axit α-aminoglutaric Axit glutamic Glu

II – CẤU TẠO PHÂN TỬ VÀ TÍNH CHẤT HÓA HỌC

1) Cấu tạo phân tử

- Trong phân tử amino axit nhóm COOH thể hiện

tính axit và nhóm NH 2 thể hiện tính bazơ nên

thường tương tác với nhau tạo ion lưỡng cực:

- Ở điều kiện thường là chất rắn kết tinh, tương

đối dễ tan trong nước và có nhiệt độ nóng

chảy cao (phân hủy khi nóng chảy).

Nhóm cacboxyl (COOH) thể hiện tính axit, nhóm

tính bazơ, Vậy hai nhóm cùng tồn tại trong một phân tử sẽ xảy ra điều

−

− CH COOH H N CH COO N

Em hãy nêu tính chất vật lý của amino axit?

2) Tính chất hóa học

a) Tính chất lưỡng tính

H2N CH2 COOH + HH+-Cl H3 N+ CH2 COOHCl

-NhËn xÐt: Aminoaxit cã tÝnh baz¬ vµ tÝnh axit VËy Amnoaxit lµ hîp chÊt l ìng tÝnh

H2N-CH2-COOH +NaOH H2N-CH2-COONa + H2O

Glyxin + axit vô cơ →?

Glyxin + bazơ→?

Amino axit có cấu tạo phân tử như trên, Vậy chúng sẽ thể hiện tính

chất hóa học gì?

Dd Glyxin

CH 2 – COOH l

NH 2

Dd axit glutamic

HOOC-CH-[CH] 2 -COOH l

NH 2

Dd Lysin

H 2 N-[CH2] 2 – CHCOOH l

NH 2

b) Tính axit baz c a dung d ch amino axit ơ ủ ị

Thí nghiệm: Nhúng quỳ tím vào dd: glyxin, axit glutamic, lysin+

c) Phản ứng riêng của nhĩm COOH:

phản ứng este hĩa

Viết Phương trình phản ứng của glyxin với etanol? 2 2 2 5 HCl khÝ 2 2 2 5 2

H N CH− −COOH + C H O H ¬ → H N CH− −C O O C H + H O

d) Phản ứng trùng ngưng

Trong phản ứng trùng ngưng, OH của nhóm COOH ở phân tử aminoaxit này kết hợp với H của nhóm NH2 ở phân tử amino axit kia tạo polime thuộc poliamit

+H-NH [CH ] CO-OH + H-NH[CH ] CO-OH + H-NH[CH ] CO-OH t

Viết gọn:

policaproamit Axit -aminocaproicε

III- ỨNG DỤNG:

Bét ngät mét sè lo¹i thuèc bỉ

QuÇn ¸o lµm tõ t¬

protein trong thịt

- Các amino axit thiên nhiên là những chất cơ sở để kiến tạo nên các loại protein của cơ thể sống

- Muối mononatri của axit glutamic dùng làm bột

ngọt, axit glutamic là thuốc hỗ trợ thần kinh, methionin là thuốc bổ gan

- Các axit 6-aminohexanoic và axit 7-aminoheptanoic

là nguyên liệu để sản xuất tơ nilon-6, nilon-7…

Dựa vào các hình ảnh trên kết hợp kiến thức SGK, em hãy nêu ứng dụng của

amino axit?

Cuûng coá:

Aminoaxit Tính axit-baz c a dd amino axit ơ ủ

Tính ch t l ng tính.ấ ưỡ

Ph n ng trùng ng ngả ứ ư

L u y: ư

(NH2)a R(COOH)b

Neáu a=b: aminoaxit trung tính Neáu a >b: aminoaxit co tính bazơ

Ne u a < b:aminoaxit co tính axitấ

Ph n ng este ả ứ hóa

Bài tập:

1 Phát biểu nào sau đây đúng?

A Phân tử axit chỉ có một nhóm –NH2 và một nhóm -COOH

B Dd của các aminoaxit đều không làm đổi màu quỳ tím D.Các aminoaxit đều là chất rắn ở nhiệt độ thường

C Dd của các aminoaxit đều làm đổi màu quỳ tím

2 Viết công thức cấu tạo đ ng phân các aminoaxit có công ồ thức phân tử là C4H9NO2