Tiểu luận nhận thức về thực hiện pháp luật về bình đẳng giới trong gia đình qua khảo sát sinh viên trường đại học

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BÀI TẬP NHÓM Môn: Phương pháp điều tra xã hội học Đề bài: Nhận thức và thực hiện pháp luật về bình đẳng giới trong gia đình qua khảo sát sinh viên

BỘ TƯ PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI TẬP NHÓM

Môn: Phương pháp điều tra xã hội học

Đề bài: Nhận thức và thực hiện pháp luật về bình đẳng giới trong gia đình qua khảo sát sinh viên trường đại học luật Hà Nội

LỚP: 4712

Nhóm: 04

HÀ NỘI - 2023

Nhóm: 04 Lớp: 4712 Khóa: 47 Khoa: Luật

Môn học: Phương pháp điều tra xã hội học

Kết quả như sau:

Tiến độ thực hiện (đúng hạn)

Nguyễn Thị Thanh Huyền 471240

Nguyễn Vũ Minh Châu 471241

Hoàng Thùy Linh 471242

Hà Nội, ngày 14 tháng 4 năm 2023

NHÓM TRƯỞNG Thương

đó, vừa là mục tiêu của sự phát triển vừa là yếu tố để nâng cao khả năng tăngtrưởng kinh tế quốc gia Đối với Việt Nam, trong quá trình xây dựng và pháttriển đất nước, các cấp ủy Đảng, chính quyền luôn quan tâm đến vấn đề bìnhđẳng giới Điều này được khẳng định là nhà nước ta đã có một hệ thống văn bảnpháp luật khá đầy đủ điều chỉnh về bình đẳng giới trên các lĩnh vực của đời sống

xã hội để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, phòng chống hành vixâm phạm đến quyền bình đẳng giới như: Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủnghĩa Việt Nam, Bộ luật Dân sự, Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Bảo vệ chămsóc và giáo dục trẻ em, Luật Bình đẳng giới, Luật Phòng, chống bạo lực giađình, một số luật khác và các văn bản dưới luật có liên quan

Tuy nhiên, thực tế tác động của nó mang lại không ít bất công, thực trạng bấtbình đẳng giới, khoảng cách giới, phân biệt đối xử về giới vẫn đang tồn tại trongđời sống xã hội, đặc biệt là ngay trong phạm vi gia đình Để đạt được một cáchhoàn toàn đầy đủ và vững chắc các mục tiêu bình đẳng giới ở nước ta vẫn còn làmột quá trình dài và khó khăn, do nhiều nguyên nhân khác nhau như hệ thốngpháp luật, nhận thức của cán bộ và người dân về vấn đề này còn hạn chế, quátrình thi hành luật bình đẳng giới còn bất cập Thực trạng này đòi hỏi phải cóthêm những nghiên cứu để tìm ra giải pháp tiếp tục thúc đẩy bình đẳng giới ởnước ta Vì vậy, việc nghiên cứu, đánh giá khái quát về bình đẳng giới không chỉ

là yêu cầu của các nhà nghiên cứu khoa học mà còn là nhu cầu thiết thực củatừng công dân trong xã hội.

Nhận thấy tính bức thiết của vấn đề này, nhóm chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề

tài: “Nhận thức v愃 khảo sát sinh viên trường đại h漃⌀c luật H愃

mong muốn góp một phần nhỏ cho việc cung cấp thêm góc nhìn, nhận thứctrong thực tiễn áp dụng pháp luật về bình đẳng giới trong gia đình hiện nay

2.M甃⌀c đ椃Āch, nhiệm v甃⌀ nghiên cứu c甃ऀa đ

2.1 Mục đích nghiên cứu

-Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý cho đề tài nghiên cứu (về vấn đềnhận thức và thực hiện pháp luật về bình đẳng giới trong gia đình.)

-Đánh giá thực trạng sự kiện, hiện tượng, pháp luật được nghiên cứu

-Tìm ra nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến sự kiện pháp luật

-Đề ra các phương pháp giải quyết cho sự kiện pháp luật được nghiên cứu

→ Từ đó nâng cao vấn đề nhận thức và thực hiện pháp luật về bình đẳng giớitrong gia đình của sinh viên trường đại học Luật Hà Nội

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để hoàn thành được mục đích đề ra ở trên, đề tài phải thực hiện các nhiệm vụsau:

-Nghiên cứu cơ sở lý luận về vấn đề nhận thức và thực hiện pháp luật về bìnhđẳng giới trong gia đình

-Tìm hiểu cơ sở pháp lý liên quan đến nhận thức và thực hiện pháp luật về bìnhđẳng giới trong gia đình

-Thực hiện khảo sát điều tra xã hội học nhằm thu thập thông tin phụ thuộc vàoviệc đánh giá thực trạng về vấn đề nhận thức và thực hiện pháp luật về bìnhđẳng giới trong gia đình

-Phân tích, làm rõ nguyên nhân của những kết quả đạt được và những hạn chế.-Đánh giá tác động của những yếu tố kinh tế - xã hội về phòng chống hành viđánh bạc trên không gian mạng

-Từ đó đưa ra đề xuất kiến nghị, giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện phápluật

3.Giả thuyĀt nghiên cứu

-Giả thuyết 1: Sinh viên trường Đại học Luâ ̣t có hiểu biết về bình đẳng giớinhưng chưa thực sự tìm hiểu rõ về bình đẳng giới

-Giả thuyết 2: Sinh viên trường Đại học Luâ ̣t có hiểu biết và đã tìm hiểu rõ vềbình đẳng giới

-Giả thuyết 3: trong quá trình nghiên cứu, khảo sát s攃̀ hiểu vấn đề nhâ ̣n thức vàthực hiê ̣n pháp luâ ̣t bình đẳng giới của sinh viên.

4.Phư漃ᬀng pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp chung

Trong quá trình nghiên cứu và làm bài báo cáo, nhóm chúng em có sử dụng cácphương pháp như: phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê

và phương pháp số liệu, phương pháp anket,…

4.2.Phương pháp thu thập thông tin

Anket (Chủ đạo) là phương pháp thu thập thông tin xã hội sơ cấp được sửdụng rộng rãi trong điều tra xã hội học Phương pháp anket là hình thức hỏi đápgián tiếp dựa trên phiếu khảo sát ý kiến được soạn thảo trước Điều tra viên tiếnhành phát phiếu, hướng dẫn thống nhất cách trả lời các câu hỏi; người được hỏi

tự đọc các câu hỏi trong phiếu khảo sát rồi ghi câu trả lời của mình vào phiếu vàgửi lại cho điều tra viên

Phương pháp phỏng vấn (Hỗ trợ phương pháp Anket) là phương pháp thuthập thông tin dựa trên sự hỏi – đáp trực tiếp giữa người phỏng vấn và ngườicung cấp thông tin; theo đó, người phỏng vấn nêu lên các câu hỏi, lắng nghe ýkiến trả lời và ghi nhận thông tin vào bảng hỏi Ngoài ra còn có thể chuẩn bị sẵnmẫu phiếu phỏng vấn, gửi cho người trả lời để họ tự ghi ý kiến vào phiếu

5.Ch漃⌀n m̀u đi

-Phương pháp chọn mẫu: Ngẫu nhiên

-Đối tượng tham gia trả lời khảo sát: sinh viên Trường Đại học Luật Hà Nội-Số lượng phiếu phát ra: 115 phiếu

-Số lượng phiếu thu về: 115 phiếu

-Cách thức xử lí thông tin thu được: Tính toán và trình bày số liệu dưới dạng biểu đồ

NỘI DUNG

I,Thông tin liên quan đến đề tài

1 Các khái niệm c漃ᬀ bản

a, Giới và giới tính: ( Khoản 1,2 – Điều 5 Luật Bình đẳng giới)

-Giới là: Chỉ đặc điểm, vị trí, vai trò của nam và nữ trong tất cả các mối quan hệ

xã hội

-Giới tính: Chỉ các đặc điểm sinh học của nam và nữ

*Sự khác biệt căn bản giữa giới và bình đẳng giới tính:

-Giới: Là đặc trưng xã hội; do học tập, nghiên cứu mà có sự khác biệt giữa cácvùng/miền, vị trí địa lý,

-Giới tính: Là đặc trưng sinh học; mang tính bẩm sinh/có sẵn; đồng nhất ở mọinơi; bất biến và không thay đổi theo thời gian,

b, Bình đẳng giới và các nguyên tắc cơ bản về bình đẳng giới: (Khoản 3 – Điều

5 Luật Bình đẳng giới)

-Bình đẳng giới là việc nam, nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo điều kiện

và cơ hội phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của cộng đồng, của giađình và thụ hưởng như nhau về thành quả của sự phát triển đó

*Các nguyên tắc cơ bản về bình đẳng giới: ( Điều 6 – Luật Bình đẳng giới )

-Nam nữ bình đẳng trong các lĩnh vực của đời sống xã hội và gia đình

-Nam, nữ không bị phân biệt đối xử về giới

-Biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới không bị coi là phân biệt đối xử về giới.-Chính sách bảo vệ và hỗ trợ người mẹ không bị coi là phân biệt đối xử về giới.-Bảo đảm lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong xây dựng và thực thi pháp luật.-Thực hiện bình đẳng giới là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, gia đình, cánhân

c, Bình đẳng giới trong gia đình ( Điều 18 - Luật Bình đẳng giới)

-Vợ, chồng bình đẳng giới với nhau trong quan hệ dân sự và các quan hệ khácliên quan đến hôn nhân và gia đình

-Vợ, chồng quá quyền, nghĩa vụ ngang nhau trong sở hữu tài sản chung, bìnhđẳng trong sử dụng nguồn thu nhập chung của vợ chồng và quyết định cácnguồn lực trong gia đình

-Vợ, chồng bình đẳng với nhau trong việc bàn bạc, quyết định lựa chọn và sửdụng biện pháp kế hoạch hóa gia đình phù hợp; sử dụng thời gian nghỉ chămsóc con ốm theo quy định của pháp luật

-Con trai, con gái được gia đình chăm sóc, giáo dục và tạo điều kiện như nhau

để học tập, lao động, vui chơi, giải trí và phát triển

-Các thành viên nam, nữ trong gia đình có trách nhiệm chia sẻ công việc giađình.

2 Nội dung pháp luật

Vấn đề về bình đẳng giới trong gia đình được đề cập và liên quan đến một sốvăn bản pháp luật như:

-Quá trình nhận thức này thông qua các phương tiện truyền thông đại chúngnhư báo chí, truyền hình, truyền thanh, báo đài, sách, và được thể hiện ở sựhiểu biết của sinh viên về việc nhận thức và thực hiện đúng bình đẳng giới tronggia đình

-Thực hiện pháp luật là những hoạt động làm cho các quy phạm pháp luật đượcthực hiện một cách thực tế, trở thành hành vi hợp pháp của chủ thể thực hiện.-Việc tìm hiểu và thực hiện bình đẳng giới trong gia đình chính là một quá trìnhhoạt động nhằm biến các quy định bình đẳng giới thành những hành vi thực tế

để các chủ thể có thể hiểu được và tự giác làm theo

II,Thực trạng

Qua biểu đồ trên cho thấy, trong 115 sinh viên được hỏi thì có 108 sinh viên(93,9%) chọn phương án “Có”, tức là có quan tâm về vấn đề bình đẳng giới tronggia đình; còn 7 sinh viên (6,1%) chọn phương án “Không” - không quan tâm tới

vấn đề này Điều này cho thấy đa số sinh viên trường Đại học Luật Hà Nội đã có sựquan tâm nhất định đến vấn đề về bình đẳng giới trong gia đình

Bên cạnh sự quan tâm thì sinh viên tham gia khảo sát cũng đã có sự tìm hiểu vàthông hiểu nhất định về kiến thức pháp luật về bình đẳng giới trong gia đình: thôngqua số liệu trên, khi mà số lượng sinh viên đã tìm hiểu chiếm tới 50,4% quá bán, sốlượng sinh viên đã từng nghe qua nhưng chưa tìm hiểu kĩ chiếm 42,6% và số lượngsinh viên chưa tìm hiểu chỉ chiếm số lượng rất ít là 7% Từ đó có thể thấy rằng sinhviên trường Đại học Luật Hà Nội rất quan tâm và tích cực tìm hiểu đến vấn đề bìnhđẳng giới trong gia đình Họ là những sinh viên có tri thức, tự ý thức được tráchnhiệm của bản thân trong sự phát triển của gia đình và xã hội

Vì là vấn đề được quan tâm và chú trọng nên việc tiếp nhận thông tin kiến thứcpháp luật về bình đẳng giới trong gia đình được các bạn sinh viên Trường Đại họcLuật Hà Nội tiếp nhận qua nhiều phương thức khác nhau: phần lớn số đông khẳng

định rằng qua việc học tập trong chương trình giáo dục đào tạo chiếm 71,3%, quacác phương tiện thông tin đại chúng chiếm tới 67%; qua sự tìm hiểu của bản thân54,8%; từ bố mẹ, thầy cô, bạn bè chiếm 34,8% và còn lại 7% chọn phương án khácnhư: qua hoạt động tuyên truyền ở địa phương, của cơ quan chức năng, Qua đó

có thể thấy rằng tầm quan trọng to lớn của chương trình giáo dục đào tạo trongtrường lớp là phương thức hàng đầu cho việc tiếp cận các thông tin kiến thức phápluật nhanh chóng, đầy đủ, chính xác đối với các bạn sinh viên hiện nay

Nhìn vào biểu mẫu có thể thấy rằng, sự quan tâm của các sinh viên Đại học Luật

Hà Nội đến vấn đề này qua việc tìm hiểu các quy định của pháp luật về bình đẳnggiới trong gia đình qua các văn bản pháp luật thể hiện như sau:

* 67,8% sinh viên chọn Luật Bình đẳng giới

* 60% sinh viên chọn Luật Hôn nhân và gia đình

* 52,2% sinh viên chọn Hiến pháp 2013

* 29,6% sinh viên chọn Nghị định 125/2021/NĐ-CP

* Và 10,4% sinh viên chọn phương án khác

Qua đó ta thấy được rằng vấn đề này thực sự nhận được nhiều quan tâm của cácbạn sinh viên Họ tìm hiểu và biết đến vấn đề này qua nhiều văn bản pháp luật khácnhau, trong đó Luật Bình đẳng giới được sinh viên Đại học Luật Hà Nội chọnnhiều nhất Bởi vì Luật này quy định nguyên tắc bình đẳng giới trong các lĩnh vựccủa đời sống xã hội và gia đình, biện pháp bảo đảm bình đẳng giới, trách nhiệmcủa cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân trong việc thực hiện bình đẳng giới Xếpsau đó là Luật Hôn nhân và gia đình, Hiến pháp 2013 và Nghị định 125/2021/NĐ-

CP chiếm tỉ lệ được chọn lần lượt là 60%, 52,2% và 29,6% Ngoài ra có 10,4%sinh viên chọn phương án khác như: Luật Hình sự 2015 sửa đổi 2017

Câu hỏi đánh vào nhận thức của sinh viên trường Đại học Luật về vấn đề bình đẳnggiới trong gia đình Qua đáp án là các ví dụ cụ thể về bình đẳng giới và bất bìnhđẳng giới để kiểm tra nhận thức của sinh viên về vấn đề này Thông qua đó nhậnthấy rằng đại đa số sinh viên đã hiểu rõ bản chất vấn đề bình đẳng giới trong giađình chiếm 98%, tuy nhiên vẫn còn có một số ít sinh viên hiểu sai về bình đẳnggiới chiếm 2%.

Qua biểu mẫu trên cho thấy, trong 115 sinh viên được hỏi thì có 78 sinh viên(67,8%) chọn phương án “Chưa từng” trải qua sự bất bình đẳng giới trong gia đình;còn 37 sinh viên (32,2%) chọn phương án “Đã từng” trải qua sự bất bình đẳng giớitrong gia đình Điều này cho thấy bình đẳng giới đã dần đi vào cuộc sống của mỗigia đình, tuy nhiên do những nguyên nhân, yếu tố khác nhau làm cho bình đẳnggiới mặc dù đã đi vào cuộc sống nhưng chưa hoàn toàn triệt để và rộng khắp

Dựa vào biểu đồ trên ta thấy rằng đa số sinh viên tham gia khảo sát cho rằng giớitính dễ bị đối xử bất bình đẳng nhất trong gia đình là giới tính “Nữ” chiếm đến94,8% và một số ít còn lại chỉ chiếm 5,2% cho rằng là giới tính “Nam” Qua đó ta

có thể thấy tư tưởng “trọng nam khinh nữ” vẫn chưa hoàn toàn được xóa bỏ do ảnhhưởng của tư tưởng phong kiến gia trưởng cùng với sự thay đổi chậm chạp của ýthức xã hội

Qua kết quả khảo sát cho thấy mức đô ̣ các gia đình thực hiê ̣n các quy định phápluâ ̣t về bình đẳng giới tại Viê ̣t Nam hiê ̣n nay đang ở xu hướng trung bình chiếm67,8%, mức đô ̣ này chứng tỏ được mọi người có hiểu biết nhưng chưa thực sự hiểubiết sâu vào vấn về này, từ đó dẫn đến việc thực hiện tốt vấn đề bình đẳng giớitrong gia đình phần lớn chỉ ở mức trung bình Ngoài ra thì vẫn có mô ̣t số gia đìnhthực hiê ̣n các quy định pháp luật về bình đẳng giới cao và rất cao lần lượt là 13,9%

và 4,3% Tuy nhiên cùng với đó thì số lượng gia đình thực hiê ̣n các quy định phápluâ ̣t về bình đẳng giới thấp và rất thấp vẫn còn tồn tại chiếm 13% và 0,9%

Qua kết quả khảo sát sinh viên trường Đại học Luâ ̣t Hà Nô ̣i về việc xử phạt nghiêmkhắc đối với các hành vi vi phạm pháp luật về vấn đề bình đẳng giới trong gia đìnhthì đa số sinh viên rất đồng tình với việc xử phạt nghiêm khắc chiếm 55,7%; đồngtình (34,8%); bình thường (7,8%); bên cạnh đó vẫn còn mô ̣t số sinh viên tỏ rakhông đồng tình với việc xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm phápluật về vấn đề bình đẳng giới trong gia đình, tuy nhiên chỉ chiếm số ít (1,7%).

Khảo sát cho thấy sinh viên đánh giá cao về mức đô ̣ cần thiết phải ban hành cácquy định pháp luâ ̣t về bình đẳng giới trong gia đinh chiếm đến 74,8% là rất cầnthiết Ngoài ra mô ̣t lượng sinh viên đánh giá cần thiết chiếm 23,5% Tuy nhiên còn

mô ̣t số lượng sinh viên tỏ ra thờ ơ, dửng dưng với vấn đề trên, cho rằng không cầnthiết phải ban hành chiếm số ít 1,7% Qua đó cho thấy phần lớn sinh viên đều đánhgiá tính cấp thiết và quan trọng về việc phải ban hành các quy định pháp luật vềvấn đề bình đẳng giới trong gia đình

Downloaded by v? ngoc (vuchinhhp10@gmail.com)

Theo khảo sát cho thấy, mức độ nhận thức của sinh viên trường Đại học Luật HàNội về vấn đề bình đẳng giới trong gia đình đang ở mức Tốt đến Rất tốt Cụ thể, sốlượng người có nhận thức sâu sắc về vấn đề này chiếm đến 70,4 % (50,4% ở mứcTốt và 20% ở mức Rất tốt) Cùng với đó, số lượng sinh viên có nhận thức khái quátcũng chiếm 27%, điều này cho thấy phần đông đã có tìm hiểu và nhận thức về vấn

đề bình đẳng giới trong phạm vi gia đình Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số lượngkhông lớn sinh viên (khoảng 2,6 %) có mức độ nhận thức là hạn chế và rất hạn chế

về vấn đề kể trên

Theo đánh giá chung về những yếu tố có thể ảnh hưởng đến nhận thức về bìnhđẳng giới trong gia đình, đa số sinh viên cho rằng những hiểu biết về vấn đề nàyđến từ yếu tố chủ quan là do nhận thức của bản thân mỗi sinh viên (79,1%) và yếu

tố khách quan là môi trường sống (71,3%) Bên cạnh đó, định kiến xã hội và sựquan tâm của gia đình và xã hội cũng là những lựa chọn chiếm đa số (lần lượt là50,4% và 53%) Ngoài ra có 5,2% ý kiến khác như: Mục đích và động cơ của cánhân, sự ảnh hưởng từ bạn bè xung quanh, Kết quả này cho thấy, có rất nhiều

Downloaded by v? ngoc (vuchinhhp10@gmail.com)

yếu tố từ chủ quan đến khách quan có thể quyết định nhận thức của sinh viêntrường Đại học Luật trong nhận thức về vấn đề bình đẳng giới trong gia đình, đặcbiệt sự chiếm đa số của các yếu tố khách quan - các yếu tố đến từ gia đình và xãhội

Thông qua khảo sát với câu hỏi “nếu bạn bè hay người xung quanh của anh chị bịphân biệt đối xử anh/chị có cách xử sự như thế nào?” Đa số các bạn sinh viên đều

có lựa chọn là báo cáo với cơ quan chức năng hay nhà trường-những người cóthẩm quyền cũng như khả năng xử lý sự việc một cách công bằng (với 87% và47%) Bên cạnh đó cũng có nhiều sinh viên đưa ra những lựa chọn, ý kiến khácnhư: đứng ra cùng giải quyết với người bị đối xử, thuyết phục người phân biệt(11,3%) hay khuyên nhủ bạn chống trả (19,1%) Tuy nhiên, vẫn tồn tại những quanđiểm sai lệch hoặc không quan tâm về vấn đề này hoặc thậm chí là ủng hộ đối vớiviệc phân biệt, bất bình đẳng giới Những quan điểm này xuất phát từ thái độ, quanđiểm của cá nhân có những lối suy nghĩ lệch lạc

Downloaded by v? ngoc (vuchinhhp10@gmail.com)