Báo cáo thuyết trình biện pháp thi GVG Địa lí 6 kết nối tri thức

Để tận dụng quyển tập bản đồ Địa lí các lớp 6, 7, 8 vào việc rèn năng lực sử dụng bản đồ cho học sinh. Bắt đầu từ năm học ……, tôi đã đề xuất và thực hiện: “Biện pháp nâng cao hiệu quả học tập và phát triển năng lực cho học sinh thông qua dạy học rèn kỹ năng khai thác kiến thức từ tập bản đồ địa lí tại trường trung học cơ sở ……”.

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY

“NÂNG CAO HIỆU QUẢ HỌC TẬP VÀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC RÈN KĨ NĂNG KHAI THÁC KIẾN THỨC TỪ

TẬP BẢN ĐỒ ĐỊA LÍ TẠI TRƯỜNG THCS ”

Người thực hiện: ………

Chức vụ : Giáo viên Đơn vị : Trường THCS

A Mở đầu

B Mô tả biện pháp

C Đề xuất, kiến nghị

Dạy học môn Địa lí ở trường trung học cơ sở muốn đạt được chất lượng cao thì đi đôi với truyền đạt kiến thức, việc sử dụng các công cụ, phương tiện trực quan (tranh ảnh, bản đồ địa lí…) có tác dụng lớn trong việc phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong quá trình học tập Tuy nhiên, việc sử dụng bản đồ, tranh ảnh địa lí trong việc dạy học vẫn còn nhiều hạn chế

Những năm gần đây, Át lát Địa lí Việt Nam đã trở thành tài liệu chính thức được sử dụng trong quá trình học tập, kiểm tra, thi cử đối với lớp 8 (phần Địa lí tự nhiên Việt Nam) và lớp 9, đem lại hiệu quả tốt Đối với các lớp 6, 7,

8 trong bộ sách giáo khoa đều có sách Tập bản đồ địa lí có thể sử dụng giống như Át lát địa lí Việt Nam tuy nhiên lại chưa được khai thác và sử dụng nhiều.

MÔ TẢ

BIỆN

PHÁP

I Thực trạng vấn đề trình bày

II Biện pháp giải quyết thực trạng của vấn đề

III Kết quả

N LỢI

Tập bản đồ địa lí trình bày đẹp, khoa học sát với nội dung

sách giáo khoa

Giáo viên dạy Địa lí được phân công dạy đúng chuyên môn, thường xuyên được học hỏi kinh nghiệm giảng dạy từ đồng nghiệp

Đa số học sinh trong nhà

trường chăm ngoan, có ý thức

tự giác, có nhiều em yêu thích

tìm hiểu kiến thức môn địa lí

KHÓ

KHĂN

Ý thức tự học của một số học sinh chưa cao, một số phụ huynh và học sinh nhận thức chưa đúng về tầm quan trọng của môn Địa lí, nên

đa số các em có xu hướng chọn học môn Toán, Văn, Tiếng Anh,… Từ đó việc học tập môn Địa lí chưa được đầu tư đúng mức

Học sinh chưa có thói quen sử dụng tập bản

đồ Địa lí để khai thác kiến thức môn học và rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ

CH 1: Em có thường xuyên sử dụng Tập bản đồ Địa lí trong học tập không?

2 Không cần sử dụng vì học thuộc lý thuyết là đủ

3 Gặp khó khăn trong việc khai thác các trang bản đồ

4 Không biết sử dụng Tập bản đồ để làm gì

PHIẾU KHẢO SÁT

TỔNG HỢP KẾT QUẢ KHẢO

SÁT Tổng số HS

184

46 (25%)

138

(75%)

78 (42,4%)

37

(26,8%)

8

(5,8%)

Đa phần học sinh khối 6

đều chưa thường xuyên sử

Do giáo viên chưa hướng dẫn và yêu cầu các em làm việc với tập bản đồ một cách thường xuyên

Trang kí hiệu chung để thể hiện các kí hiệu bản đồ có trong nội dung của trang bản đồ nhưng không có trong phần chú giải riêng của trang bản đồ đó.

Nội dung các trang của Tập bản

đồ Địa lí được sắp xếp theo trình tự các bài trong sách giáo khoa Địa lí

Khai thác bản đồ có thể thực hiện ở nhiều mức độ khác nhau Ở mức đơn giản học sinh cần đọc được vị trí của các đối tượng Địa lí, có được biểu tượng về các đối tượng địa lí thông qua các kí hiệu trong bảng chú giải

Ở mức cao hơn, học sinh cần tìm ra được những đặc điểm tương đối rõ ràng của đối tượng Địa lí biểu hiện trên bản đồ Biết kết hợp những kiến thức bản đồ với những kiến thức Địa lí sâu hơn để so sánh, phân tích,

tìm ra được các mối liên hệ giữa các đối tượng Địa lí.

Các bước khai thác Tập bản đồ Địa lí

• Bước 1: Xác định trang bản đồ cần khai thác có nội dung kiến

thức phù hợp với nội dung bài học, phù hợp với các câu hỏi yêu cầu khai thác kiến thức từ bản đồ (Ở bước 1: Ban đầu giáo viên

có thể xác định giúp học sinh, khi học sinh đã quen với việc sử dụng tập bản đồ, học sinh có thể tự xác định.)

• Bước 2: Đọc tên bản đồ hoặc hình ảnh để biết được nội dung

trang biều đồ thể hiện, đọc phần chú giải để hiểu hệ thống kí hiệu của bản đồ.

• Bước 3: Xác định nội dung kiến thức liên quan đến bài học được

thể hiện trên bản đồ, biểu đồ trong Tập bản đồ Từ đó khai thác kiến thức cần thiết phục vụ cho bài học.

VÍ DỤ : Bài 6: Trái đất trong hệ Mặt trời (Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 6 trang 116)

Bước 1: Giáo viên yêu cầu học sinh giở Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí 6 Phần Địa lí

trang 10

Bước 2: Giáo viên yêu cầu học sinh đọc tên trang bản đồ: “Hệ Mặt trời” Quan sát

các thông tin có trong trang bản đồ bao gồm: Hình ảnh 1 Hệ Mặt trời; Hình ảnh 2: Khoảng cách từ các hành tinh đến Mặt trời và bảng số liệu về các hành tinh trong hệ Mặt trời trong đó chú ý đặc biệt đến cột Bán kính đường xích đạo và cột diện tích bề mặt các hành tinh

Bước 3: Giáo viên đặt câu hỏi, yêu cầu học sinh dựa vào tập bản đồ để trả lời Hệ

Mặt Trời gồm mấy hành tinh Kể tên các hành tinh theo thứ tự xa dần Mặt trời, Trái đất nằm ở vị trí thứ mấy?

Khoảng cách từ Trái đất đến Mặt trời là bao nhiêu Km?

Nêu độ dài bán kính đường Xích đạo của Trái đất? So sánh độ dài bán kính Xích đạo của Trái đất với bán kính Xích đạo của các hành tinh trong Hệ Mặt trời?

Sử dụng Tập bản đồ trong dạy và học bài mới.

VÍ DỤ: Dạy bài 41 – Địa lí 7: Thiên nhiên Trung và Nam Mĩ

• Bước 1: Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát Tập bản đồ Địa lí 7

trang 16, xác định vị trí dãy An Đét, tên và xác định vị trí các đồng bằng, sơn nguyên ở Khu vực Nam Mĩ.

• Bước 2: Giáo viên yêu cầu học sinh đọc tên trang bản đồ: “Trung

và Nam Mĩ – Phần Địa lí tự nhiên” Xác định nội dung bản đồ cần khai thác là bản đồ Khu vực Nam Mĩ.

• Bước 3: Học sinh làm việc với bản đồ trang 16, xác định nội

dung cần làm là tìm vị trí của dãy An-Đét, các đồng bằng, các sơn nguyên ở Khu vực Nam Mĩ và thực hiện yêu cầu của giáo viên.

* Sử dụng Tập bản đồ trong kiểm tra đánh giá.

VÍ DỤ: Đề kiểm tra cuối kì môn Địa lí 7 năm học 2019 – 2020

Đề bài:

Câu 1 (3 điểm): Dựa vào Tập bản đồ Địa lí 7 (trang 7) và kiến thức đã học, em hãy nhận

xét và giải thích sự gia tăng dân số thế giới từ công nguyên đến năm 2010.

Câu 2 (2 điểm): Dựa vào Tập bản đồ Địa lí 7 (trang 8, 9) và kiến thức đã học, em hãy:

a Trình bày đặc điểm khí hậu đới ôn hòa?

b Kể tên các môi trường địa lí trong đới ôn hòa?

Câu 3 (3 điểm): Trình bày đặc điểm vị trí địa lí châu Phi Vị trí châu Phi có ảnh hưởng

đến khí hậu châu Phi như thế nào?

Câu 4 (2 điểm): Dựa vào Tập bản đồ Địa lí 7 (trang 13) và kiến thức đã học, em hãy:

a Trình bày đặc điểm dân cư châu Phi?

b Kể tên các đô thị trên 8 triệu dân và các đô thị từ 5 đến 8 triệu dân ở châu Phi?

(Học sinh được sử dụng Tập bản đồ Địa lí 7)

do không phải học một lượng kiến thức lớn

Học sinh yêu thích môn học hơn Từ đó chất lượng môn học tăng lên đáng kể

KẾT QUẢ

Bài kiểm tra cuối kì của học sinh năm học 2019-2020

Hình ảnh

Học sinh lớp 6, 7 học tập với Tập bản đồ Địa lí

Hình ảnh

1 Trước khi thực hiện biện pháp:

2 Sau khi thực hiện biện pháp:

2018 2021 0%

Tỉ lệ học sinh giỏi, khá, trung bình yếu môn địa lí lớp 6, 7, 8 THCS … năm học 2017 - 2018 và năm 2020 - 2021

Giáo viên: Tự bồi dưỡng nâng cao kiến thức chuyên môn Vận dụng sáng tạo các phương pháp, phương tiện dạy học đồng thời tích cực dự giờ học hỏi đồng nghiệp để tạo sự hứng thú, tạo cho học sinh niềm đam mê đối với môn học Tìm hiểu và sử dụng những biện pháp mới để nâng cao chất lượng dạy học

Nhà trường: kết hợp với phụ huynh học sinh tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh trong học tập

Phòng giáo dục: Thường xuyên tổ chức các chuyên đề dạy học, bồi dưỡng để giáo viên học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn

KIẾN

NGHỊ, ĐỀ

XUẤT

Trong quá trình thực hiện biện pháp này, tôi nhận được sự giúp đỡ và hợp tác nhiệt tình từ các thầy cô trong nhóm Địa lý, trong tổ chuyên môn và trường trung học cơ sở

…… Tuy nhiên do bản thân chưa nhiều kinh nghiệm nên giải pháp dạy học trên cũng mang tính chủ quan của bản thân với mong muốn giúp các em có kỹ năng và kiến thức tốt hơn, từ đó giúp học sinh yêu thích bộ môn, chủ động trong học tập Kính mong nhận được ý kiến đóng góp từ quý thầy cô Ban giám khảo và các thầy cô đồng nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn!