Tiểu luận cao học, nhà nước và pháp luật vấn đề xây dựng nhà nước pháp quyền xhcn ở việt nam

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Việt Nam đang trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế với nhiều thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen. Trong bối cảnh đó, yêu cầu, nhiệm vụ tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân được đặt ra rất cấp bách. Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng đã nhấn mạnh: “Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa do Đảng lãnh đạo là nhiệm vụ trọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị...”. Bài viết tập trung làm rõ thực tiễn hành pháp trong xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay và giải pháp hoàn thiện? 2. Tình hình nghiên cứu đề tài: Trong cơ cấu tổ chức quyền lực nhà nước, quyền hành pháp cũng như vị trí, vai trò và ảnh hưởng của quyền này trong đời sống thực tế là một đề tài được khá nhiều học giả nghiên cứu. Công cuộc cải cách hành chính quốc gia đòi hỏi chúng ta phải có cách nhìn nhận và nghiên cứu một cách nghiêm túc, đầy đủ nội dung, ý nghĩa của loại quyền này. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi Đảng và Nhà nước đang từng bước tổ chức xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân. Các công trình nghiên cứu của các học giả trong nước liên quan đến quyền hành pháp cũng như các công trình của các học giả nước ngoài về lĩnh vực này đã đóng góp những kinh nghiệm, hiểu biết quý báu cho công cuộc cải cách hành chính ở nước ta. Đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu về vấn đề này như: Hành chính học và vấn đề cải cách hành chính, Nxb Sự thật, 1992; Quyền hành pháp và chức năng của quyền hành pháp, của PGS.TS Lê Minh Tâm. Bên cạnh đó còn rất nhiều các bài viết của PGS.TS. Nguyễn Đăng Dung, PGS.TS. Bùi Xuân Đức, TS. Thái Vĩnh Thắng… đăng trên tạp chí Luật học, Tạp chí Lập pháp, Tạp chí Cộng sản, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật… và trong các giáo trình Luật Hiến pháp, Luật Hành chính, Luật Hiến pháp các nước tư bản… vấn đề này cũng được đề cập và nghiên cứu. Trong các tác phẩm nêu trên, các tác giả đề cập về quyền hành pháp, chức năng, vị trí, vai trò, cách tổ chức hoạt động trong cơ cấu tổ chức quyền lực nhà nước; cách tổ chức và hoạt động của các cơ quan hành pháp; cũng như các cách thức tổ chức thực hiện quyền lực nhà nước. Mặc dù có rất nhiều các tác phẩm nghiên cứu có liên quan. Tuy nhiên, cho đến nay ở Việt Nam chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện, đầy đủ mọi khía cạnh của đề tài. Vì vậy, việc nghiên cứu một cách đầy đủ, cụ thể hơn về các vấn đề của đề tài vẫn là nhu cầu cấp thiết ở nước ta.

TIỂU LUẬNMÔN : NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT

Đề tài :

VẤN ĐỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XHCN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY, NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Việt Nam đang trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa và hội nhập quốc tế với nhiều thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thứcđan xen Trong bối cảnh đó, yêu cầu, nhiệm vụ tiếp tục xây dựng và hoànthiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vìnhân dân được đặt ra rất cấp bách Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng

đã nhấn mạnh: “Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hộichủ nghĩa do Đảng lãnh đạo là nhiệm vụ trọng tâm của đổi mới hệ thốngchính trị ” Bài viết tập trung làm rõ thực tiễn hành pháp trong xây dựng Nhànước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay và giải pháp hoàn thiện?

2 Tình hình nghiên cứu đề tài:

Trong cơ cấu tổ chức quyền lực nhà nước, quyền hành pháp cũng như

vị trí, vai trò và ảnh hưởng của quyền này trong đời sống thực tế là một đề tàiđược khá nhiều học giả nghiên cứu Công cuộc cải cách hành chính quốc giađòi hỏi chúng ta phải có cách nhìn nhận và nghiên cứu một cách nghiêm túc,đầy đủ nội dung, ý nghĩa của loại quyền này Đặc biệt trong giai đoạn hiệnnay khi Đảng và Nhà nước đang từng bước tổ chức xây dựng Nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân Các công trình nghiên cứucủa các học giả trong nước liên quan đến quyền hành pháp cũng như các côngtrình của các học giả nước ngoài về lĩnh vực này đã đóng góp những kinhnghiệm, hiểu biết quý báu cho công cuộc cải cách hành chính ở nước ta Đã

có rất nhiều các công trình nghiên cứu về vấn đề này như: Hành chính học vàvấn đề cải cách hành chính, Nxb Sự thật, 1992; Quyền hành pháp và chứcnăng của quyền hành pháp, của PGS.TS Lê Minh Tâm Bên cạnh đó còn rấtnhiều các bài viết của PGS.TS Nguyễn Đăng Dung, PGS.TS Bùi Xuân Đức,

TS Thái Vĩnh Thắng… đăng trên tạp chí Luật học, Tạp chí Lập pháp, Tạp chíCộng sản, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật… và trong các giáo trình Luật Hiến

pháp, Luật Hành chính, Luật Hiến pháp các nước tư bản… vấn đề này cũngđược đề cập và nghiên cứu Trong các tác phẩm nêu trên, các tác giả đề cập

về quyền hành pháp, chức năng, vị trí, vai trò, cách tổ chức hoạt động trong

cơ cấu tổ chức quyền lực nhà nước; cách tổ chức và hoạt động của các cơquan hành pháp; cũng như các cách thức tổ chức thực hiện quyền lực nhànước Mặc dù có rất nhiều các tác phẩm nghiên cứu có liên quan Tuy nhiên,cho đến nay ở Việt Nam chưa có một công trình nào nghiên cứu một cáchtoàn diện, đầy đủ mọi khía cạnh của đề tài Vì vậy, việc nghiên cứu một cáchđầy đủ, cụ thể hơn về các vấn đề của đề tài vẫn là nhu cầu cấp thiết ở nước ta

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu:

Tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về quyền hành pháp nhằmđánh giá những ưu điểm, nhược điểm trong các quy định của pháp luật vàcách tổ chức thực hiện quyền này trong thực tế qua các thời kỳ Luận văn nêu

ra những yêu cầu đổi mới trong công cuộc cải cách đất nước hiện nay, đồngthời đưa ra một số phương hướng, giải pháp hoàn thiện việc tổ chức, thựchiện nhánh quyền lực này Để làm nổi bật các vấn đề nêu trên, luận văn cũng

đề cập đến quyền hành pháp và cách tổ chức thực hiện quyền hành pháp ởmột số nước trên thế giới Thông qua đó, nhằm góp phần nhận thức đúng đắn,sâu sắc hơn về vị trí, vai trò của quyền hành pháp đối với mọi hoạt động củađời sống xã hội

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu đề tài theo hướng những vấn đề lý luận cơ bản; phân tíchquy định của pháp luật Việt Nam về quyền hành pháp và khái quát thực trạng

tổ chức thực hiện quyền hành pháp ở Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử ỞViệt Nam, quyền hành pháp được thực hiện bởi khá nhiều chủ thể, bao gồmcác chủ thể nắm quyền hành pháp ở trung ương và chủ thể nắm quyền hànhpháp ở địa phương, luận văn cũng đề cập và phân tích về các chủ thể này Đốivới cơ cấu quyền lực nhà nước luận văn chỉ tập trung nghiên cứu về quyền

5 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp luận nghiên cứu của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủnghĩa duy vật lịch sử, phép biện chứng duy vật

- Phương pháp nghiên cứu: phân tích, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch

6 Kết cấu của luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dungcủa luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam

Chương 2: Hành pháp trong Nhà nước pháp quyền XHCN Việt NamChương 3: Phương hướng hoàn thiện tổ chức và hoạt động của hànhpháp trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam

Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện quyền hànhpháp trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay

NỘI DUNG

Trong lý luận và thực tiễn có nhiều quan điểm và cách tiếp cận khácnhau về hành pháp trong xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam.Khi nói đến hành pháp chính là nói đến quyền hành pháp, một trong 3 bộphận của quyền lực Nhà nước (quyền lập pháp, quyền hành pháp, quyền tưpháp), Trong đó, về cơ bản quyền lập pháp được hiểu là quyền ban hành cácđạo luật, quyền hành pháp là quyền tổ chức thực hiện các đạo luật và quyền tưpháp là quyền xét xử Ba quyền này quan hệ hữu cơ với nhau bảo đảm quyềnlực Nhà nước thống nhất và thuộc về lực lượng cầm quyền Hiến pháp năm

2013 ghi nhận tất cả quyền lực Nhà nước đều thuộc về Nhân dân, quyền lựcNhà nước là thống nhất, Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.Nói đến hành pháp là phải nói đến hoạt động của các cơ quan Nhà nước trongthực hiện quyền hành pháp Hoạt động thực hiện quyền hành pháp của các cơquan Nhà nước về cơ bản được thực hiện thông qua hoạt động lập quy và hoạtđộng hướng dẫn, điều hành thực hiện pháp luật bằng việc ban hành các quyếtđịnh cá biệt hoặc thực hiện hành vi hành chính cụ thể Trong đó, hoạt độnglập quy đòi hỏi sáng tạo nhiều hơn so với hoạt động hành chính vốn mangtính hành chính – kỹ thuật theo đúng quy định pháp luật Hoạt động thực hiệnquyền hành pháp có thể được thực hiện trên các phương diện khác nhau: quản

lý nội bộ trong cơ quan Nhà nước; quản lý Nhà nước đối với xã hội; quản lýtheo đơn vị hành chisnhl lãnh thổ; theo ngành, theo lĩnh vực; quản lý cấpTrung ương, quản lý cấp địa phương; quản lí đô thị; quản lý ở nông thôn,…Các hoạt động như vậy diễn ra thường xuyên, liên tục trên tất cả các lĩnh vựccủa đời sống xã hội Nói đến hành pháp là nói đến hệ thống các cơ quan thựchiện quyền hành pháp Các cơ quan Nhà nước (tức thiết chế Nhà nước), ởnhững mức độ khác nhau, đều thực hiện quyền hành pháp, nhưng trong đóchủ yếu do các cơ quan hành chính Nhà nước thực hiện

- Nhà nước pháp quyền là sản phẩm, là phạm trù tư tưởng tư sản chỉtồn tại và phù hợp với các nước phương Tây Còn các quốc gia phương đôngchỉ tiếp cận mang tính chất nghiên cứu chứ không thể vận dụng được.

- Nhà nước pháp quyền được coi là xu thế chung của thời đại, củanhiều quốc gia trên thế giới

- Nhà nước pháp quyền là một kiểu nhà nước, một hình thức nhà nước

- Nhà nước pháp quyền là nhà nước gắn liền với xã hội công dân

* Ở Việt Nam, vấn đề nhà nước pháp quyền là một vấn đề mới cả vềphương diện lý luận nhận thức và thực tiễn Chưa được nghiên cứu nhiềusong mục tiêu xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN đã được đềcập đến trong văn kiện Đại Hội đại biểu lần thứ VII, VIII, IX của Đảng cộngsản Việt Nam

* Mặc dù hiện nay chưa có một quan điểm chính thống, một khái niệmhoàn chỉnh, chính xác về nhà nước pháp quyền nhưng ở góc độ khái quát nhất

có thể hiểu: Nhà nước pháp quyền là nhà nước mà trong đó mọi chủ thể (kể cả nhà nước) đều phải nghiêm chỉnh phục tùng pháp luật- một hệ thống pháp luật có tính pháp lý cao, phù hợp với lý trí thể hiện đầy đủ những giá trị cao cả nhất của xã hội, của con người.

2 Sơ đồ bộ máy pháp quyền XHCN Việt Nam

Quốc hội Chính phủ Tòa án nhân dân tối

Tiến hành xét xử vàbảo vệ pháp luật

3 Cách thức hoạt động nhà nước pháp quyền

 Nhà nước pháp quyền là Nhà nước trong đó pháp luật, đặc biệt hiếnpháp và luật giữu địa vị tối cao

 Quyền lực Nhà nước được tổ chức theo nguyên tắc có sự phân côngrành mạch tỏng việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp

 Trong Nhà nước pháp quyền, giá trị con người là giá trị cao quý, làmục tiêu cao nhất

 Quyền lực Nhà nước là thuộc về nhân dân

4 Đặc điểm nhà nước pháp quyền

- Là nhà nước có hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, có giá trị pháp lý và

có hiệu lực bắt buộc đối với mọi chủ thể trong đó Hiến pháp đóng vai trò tốithượng

- Là nhà nước trong đó mối quan hệ nhà nước và công dân là mối quan

hệ bình đẳng về quyền và nghĩa vụ

- Là nhà nước trong đó các quyền tự do, dân chủ và lợi ích chính đáng

của con người được pháp luật bảo đảm và bảo vệ toàn vẹn

- Là nhà nước thống nhất quyền lực có sự phân công hợp lý, rành

mạch giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp

- Là nhà nước trong đó quyền lực nhà nước được tổ chức một cách

khoa học, có sự phân quyền giữa các cơ quan Lập pháp, hành pháp, tư pháptạo thành cơ chế đồng bộ

- Là nhà nước trong đó mọi công dân đều có ý thức pháp luật đúng

đắn

Chương II HÀNH PHÁP TRONG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XHCN VIỆT NAM

1 Khái niệm của hành pháp trong Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam

Khi nói đến hành pháp chính là nói đến quyền hành pháp, một trong ba

bộ phận của quyền lực Nhà nước (quyền lập pháp, quyền hành pháp, quyền tưpháp)

- Hành pháp trong Nhà nước XHCN Việt Nam là một bộ phận quyềnlực Nhà nước, trong đó các cơ quan Nhà nước thực hiện quyền hành pháp trên

cơ sở một hệ thống thể chế pháp lý nhằm xây dựng Nhà nước pháp quyềnXHCN Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân

Ví dụ: Có quyền ban hành các quy định, các văn bản dưới luật,

không được xem là tương đương với luật, và thay vào đó phải có nguồn gốcdẫn nhập từ pháp luật hiện hành

- Quyền hành pháp do các cơ quan hành chính Nhà nước thực thi đểđảm bảo hoàn thành chức năng và nhiệm vụ của mình

- Quyền hành pháp bao gồm hai quyền: quyền lập quy và quyền hành chính.

 Quyền lập quy là quyền ban hành những văn bản pháp quy dưới luật,

để cụ thể hoá luật pháp do các cơ quan lập pháp ban hành trên tất cả các lĩnhvực của đời sống xã hội

 Quyền hành chính là quyền tổ chức quản lý tất cả các mặt, các quan

hệ xã hội bằng cách sử dụng quyền lực Nhà nước Quyền hành chính bao gồmcác quyền về tổ chức nhân sự trong cơ quan hành chính, quyền tổ chức thựcthi và áp dụng pháp luật trong các mối quan hệ giữa tổ chức với cá nhân, tổchức với tổ chức và giữa các cá nhân với nhau trong đời sống xã hội

Bộ máy hành pháp bao gồm các chính phủ(nội các) và các cơ quanhành chính công (hành chính), nơi đầu tiên đảm nhiệm trách nhiệm thi hànhpháp luật Bộ máy hành pháp ngoài việc hành chính còn có quyền lập quy,quyphạm pháp luật.

Ví dụ: Có quyền ban hành các quy định, các văn bản dưới luật,

không được xem là tương đương với luật, và thay vào đó phải có căn cứ từpháp luật hiện hành

 Như vậy, Quyền hành pháp là quyền thi hành pháp luật Quyền hành pháp không xuất hiện trong mọi chế độ của xã hội loài người mà nó chỉ xuất hiện khi có sự ra đời của nhà nước và pháp luật Tuy ra đời cùng với nhà nước và pháp luật nhưng không phải ở mọi thời kỳ quyền hành pháp đều được quan niệm giống nhau, mà có sự phát triển theo thời gian.

2 Đặc điểm của hành pháp trong Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam

 Quyền hành pháp có tính quyền lực nhà nước và độc lập tương đối

so với các nhánh quyền lực khác

 Quyền hành pháp có khả năng phản ánh một cách chính xác nhất những nhu cầu của xã hội

 Hành pháp trong Nhà nước XHCN Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo của một Đảng duy nhất là Đảng Cộng sản Việt Nam.

 Cùng với lập pháp và tư pháp, hành pháp trong Nhà nước XHCN Việt Nam phải tuân theo nguyên tắc quyền lực Nhà nước thống nhất, nhưng có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.

Đây cũng là một đặc điểm cơ bản của hành pháp nước ta Đặc điểm nàyphản ánh hành pháp trong Nhà nước XHCN Việt Nam phải bảo đảm mộttrong những nguyên tắc rất cơ bản trong tổ chức và hoạt động của bộ máyNhà nước xuất phát từ yêu cầu khách quan của lịch sử đất nước

Ví dụ: Uỷ ban thường vụ Quốc hội được bổ sung thêm nhiệm

vụ: Quyết định, thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới, đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (khoản 8, Điều 74) Quốc hội được bổ sung thêm nhiệm vụ quyền hạn: Phê chuẩn, đề nghị, bổ nhiệm, miễn nhiệm cách chức thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao (khoản 7,

Điều 70) Cùng với điều đó, Hiến pháp năm 2013 đã thiết lập thêm hai thiết

chế độc lập: Hội đồng bầu cử quốc gia có nhiệm vụ tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội, chỉ đạo công tác bầu cử đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp (Điều 117) và Kiểm toán nhà nước có nhiệm vụ giúp Quốc hội kiểm soát việc quản

lý, sử dụng tài chính, tài sản công (Điều 118) Sự ra đời các thiết chế hiến

định độc lập này cũng nhằm tăng cường các công cụ để Nhân dân kiểm soátquyền lực nhà nước trong bầu cử, trong sử dụng tài chính ngân sách nhà nước

và tài sản công một cách hiệu quả hơn

 Chính phủ là cơ quan hành chính Nhà nước cao nhất của nước Cộng

hòa XHCN Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp là cơ quan chấp hành của Quốc hội

3 Tính chất của quyền hành pháp trong xây dựng Nhà nước XHCN Việt Nam

3.1 Tính chấp hành (tính chất thi hành pháp luật)

Tính chấp hành của hành pháp là khả năng làm cho pháp luật được thựchiện trên thực tế bằng sức mạnh của nhà nước, hay nói một cách khác là khảnăng đưa pháp luật vào đời sống của các cơ quan nắm giữ quyền hành pháp.Với tính chất là cơ quan chấp hành của Quốc hội như Hiến pháp năm 1992sửa đổi đã quy định, Chính phủ là chủ thể cơ bản nắm quyền hành pháp ởtrung ương Chính phủ có trách nhiệm đưa pháp luật vào đời sống xã hội vàđảm bảo cho mọi chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước được thực hiện,

và được tuân thủ một cách nghiêm minh Chính phủ Việt Nam trong quá trìnhchấp hành Hiến pháp, pháp luật của Quốc hội, chỉ có nhiệm vụ thực thi đúng

và đầy đủ mà không có quyền " phủ quyết" như ở một số nước tư bản Không

có tính chất chấp hành của Chính phủ - chủ thể nắm quyền hành pháp chủ yếu

ở trung ương thì các văn bản pháp luật của nhà nước không thể thực hiệnđược Bên cạnh đó Uỷ ban nhân dân các cấp cũng là các cơ quan chấp hànhcủa Hội đồng nhân dân Các chủ thể này thực hiện quyền hành pháp ở địaphương.

3.2 Tính hành chính Nhà nước

Ngoài tính chất chấp hành, quyền hành pháp ở Việt Nam còn hàmchứa tính chất hành chính Hành chính nói một cách ngắn gọn nhất đó là hoạtđộng quản lý, điều hành và phục vụ trên tất cả các lĩnh vực hoạt động của đờisống xã hội trong đó hành chính công (hành chính nhà nước) giữ vị trí đặcbiệt quan trọng Ngoài tính chất chấp hành, các cơ quan hành pháp ở ViệtNam còn được xác định là các cơ quan hành chính Nhà nước, thực hiện chứcnăng quản lý, điều hành Tính hành chính làm cho quyền hành pháp có tínhđộc lập tương đối, có khả năng phát huy được tính chủ động, sáng tạo củamình trong việc quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội

4 Chức năng của quyền hành pháp trong xây dựng Nhà nước XHCN Việt Nam

Chức năng của quyền hành pháp là những phương diện hoạt động màthông qua đó quyền hành pháp được triển khai để thực thi pháp luật và tiếnhành các hoạt động quản lý, điều hành và phục vụ xã hội:

- Chức năng đảm bảo an ninh, chính trị và trật tự an toàn xã hội

- Chức năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

- Chức năng thực thi pháp luật

- Chức năng tài phán

- Chức năng quản lý, điều hành

5 Mô hình tổ chức quyền hành pháp ở Việt Nam

5.1 Mô hình tổ chức quyền hành pháp ở Việt Nam

- Ở các nước theo chế độ Tổng thống thì Tổng thống là người đảmnhiệm các chức năng hành pháp, trực tiếp lãnh đạo và điều hành Chính phủ

Ở mô hình này Hiến pháp không quy định rõ Chính phủ bao gồm Thủ tướng

và các Bộ trưởng, mà tất cả quyền hành pháp được trao cho Tổng thống

- Còn ở các nước có chính thể Cộng hoà lưỡng tính thì bộ máy hànhpháp được trao cho Nguyên thủ quốc gia - Tổng thống và Thủ tướng Chínhphủ - người đứng đầu Chính phủ, cùng các thành viên Chính phủ Các chủ thểnày đều có thực quyền trong quá trình thực hiện quyền hành pháp.

- Ở nước ta, mỗi thời kỳ khác nhau, cách tổ chức quyền lực nhà nướccũng như quyền hành pháp có những nét khác nhau Chính phủ là chủ thể cơbản nhưng không phải là chủ thể duy nhất thực hiện quyền hành pháp Bêncạnh Chính phủ một số cơ quan nhà nước khác cũng thực hiện quyền hànhpháp, nhưng các cơ quan này không phải là chủ thể chủ yếu thực hiện quyềnhành pháp Qua các thời kỳ khác nhau, chủ thể thực hiện quyền hành pháp có

sự khác nhau Nhưng nhìn chung, mô hình tổ chức quyền hành pháp ở ViệtNam tập trung chủ yếu vào Chính phủ và Uỷ ban nhân dân các cấp Hiện nayNguyên thủ quốc gia không có nhiều thẩm quyền về lĩnh vực hành pháp giốngnhư Nguyên thủ quốc gia ở các nước Cộng hoà Tổng thống và Cộng hoàlưỡng tính, cũng như theo Hiến pháp năm 1946

5.2 Mô hình Uỷ ban nhân dân ở địa phương

- Uỷ ban nhân dân các cấp là cơ quan hành chính nhà nước ở địaphương, được lập ra để thực hiện những chức năng quản lý nhà nước ở địaphương

- Uỷ ban nhân dân được tổ chức theo ba cấp: Tỉnh (Thành phố trực thuộc trung ương và tương đương), Huyện (quận, thành phố thuộc tỉnh, thị xã), Xã (phường thị trấn) Mô hình tổ chức các đơn vị hành chính theo cấp tạo

thuận lợi cho việc chỉ đạo, triển khai mệnh lệnh quản lý từ trên cũng như việcphân cấp quản lý cho cấp dưới Trên thế giới đã có nhiều hình thức tổ chức cơquan quản lý nhà nước ở địa phương Mô hình bổ nhiệm từ trên là mô hìnhđược áp dụng từ rất xa xưa Sau này hình thức này được bổ sung bởi một hộiđồng địa phương, hội đồng này do dân cư bầu ra và chỉ đóng vai trò tư vấn

Có mô hình quản lý địa phương là việc quản lý được thực hiện bởi một uỷban do dân cư trực tiếp bầu ra(ở Mỹ) hoặc do các hội đồng địa phương cấp