Tích hợp đa văn hóa Đông Tây cho một chiến lược giáo dục tương lai part 4 doc

Cũng cần nhấn mạnh đến vai trò các Lạc trong một số bài toán của Linh Quy Bát Pháp, vì Lạc về mặt toán học, chính là những thực thể tạo nên các quan hệ mờ mang tính đối xứng.... L VẤN ĐỀ

2) Tìm huyệt của Linh Quy Bát Pháp ngày 20 tháng 2 năm 1992, 5 giờ sáng

Nếu ngày 18 -2 tương ứng với ngày 01, thì ngày 20 -2 tương ứng với ngày 03 Nhìn vào Bảng 28, ta

được số 3 Vậy huyệt mở là huyệt Ngoại Quan

3) Tìm huyệt Linh Quy Bát Pháp tại ngày 18 tháng 9 năm 1992, giờ 22 Ta dùng nửa sau của Bảng

29 Theo đó, ngày 15-9-1992 là tương ứng với ngày 3l của nửa dưới của Linh Quy Bát Pháp Vậy ngày 18-9 là tương ứng với ngày 34 của Bảng 28 Xem Bảng 28 đó, ta được huyệt Túc Lâm Khấp với

mã số 4

214

CHUONG Xv

MOT SO YEU T6 VE

THỜI BENH HOC CO DONG PHUONG

Trong phần này chúng tôi bổ sung một số yếu tố thuộc thời bệnh học cổ Đông phương, để tài liệu được đầy đủ

I.MẠCH VÀ BỐN MÙA

Các loại mạch bình thường là:

Mùa Xuân mạch huyền, mùa Hạ mạch hồng, Mùa Thu mạch sác, mùa Đông mạch thạch,

Tứ Quý (các tháng 3,6,9,12 Âm lịch) mạch hoãn

Đ Mùa Xuân thấy mạch sác thì chết vào những ngày, giờ Canh, Tân (thuộc Kim),Thân › Dậu (thuộc

2 Mùa Hạ thấy mạch thạch thì chết vào những ngày, giờ Nhâm, Quý(thuộc Thủy), Tý, Hợi (thuộc

3 Mea Thu thấy mạch hồng thì chết vào những ngày, gid Binh, Dinh (thuộc Hỏa), Tị, Ngọ (thuộc

2 Mùa Đông thấy mạch hoãn thì chết vào những ngày, giờ Mậu, Kỷ (thuộc Thổ), Thìn , Tuất (thuộc -

> 1 Quý thấy mạch huyền thì chết vào những ngày, giờ Giáp, Ất (thuộc Mộc), Dần, Mão (thuộc Mộc)

H CÁC TRIỆU CHUNG TANG TUYỆT (LÊ HỮU TRÁC) TANG CAN

Mat sưng đen, sam lưỡi co xanh ` Chân tay mỏi rũ, mát thong manh, Chảy nước mắt luôn, Can đã tuyệt, Đến ngày Canh bệnh nặng, đến ngày Tân sẽ chết

TANG TAR

Mach vàng sam , tho so vai Ban tay sưng húp, chỉ tay nhẫn lì,

Đến ngày Nhâm bệnh nặng, đến ngày Quý sẽ chết

TẠNG TÌ

Chân, rốn sưng, mặt bủng vàng,

Ta đi chẳng biết, chiếu giường tanh hoi,

Thịt da thô sít, vều môi, Đến ngày Giáp bệnh nặng, đến ngày Ất sẽ chết

TẠNG PRẾ

Hơi miệng mũi thở hắt ra,

Môi vều sưng nhăn, đen hòa tựa than, Móng khô nẻ, da khô khan,

Đến ngày Bính bệnh nặng, đến ngày Đinh sẽ chết

Ill GIÓ BON MUA VA BENH TAT

NGAY HA CHÍ Gió từ phương Nam thối tới (Ly Phong) , gọi là Đại Nhược Phong, sinh ra các

bệnh ở tim, mạch, nhiệt

NGÀY LẬP THU Gió từ Tây Nam thổi tới (Khôn Phong), gọi là Mưu Phong, sinh các bệnh

thuộc Tỳ, đau các cơ bấp bên trong, khí suy yếu

NGÃY THU PHÂN Gió từ Tây phương thổi tới (Doai Phong), gọi là Cương Phong, phát ra những bệnh thuộc Tạng Phế và bì phu

NGÃY LẬP ĐÔNG Gió từ Tay Bắc thổi tới (Kien Phong), gọi là Chiết Phong, sinh ra các bệnh ở Tiểu Trường, mạch Tiểu Trường thịnh thì tràn ra, mạch kết thì không thông, nên hay bị bệnh chết đột ngột

NGÀY ĐÔNG CHÍ Gió từ Bác phương thối tới (Khám Phong), gợi là Thái Cương Phong, sinh

những bệnh về Thận, bệnh ở xương, vai, lưng, gân, cánh tay, hàn khí

NGÀY LẬP XUÂN Gió từ Đông Bắc thổi tới (Cấn Phong) , gọi là Hung Phong, sinh bệnh ở

Đại Trường, ở sườn iơ nách và ở các khớp xương

276

NGAY XUAN PHAN Gis tir phương Đông thổi tới (Chấn Phong) gọi là Anh Phong Nhi gây

các bệnh ở gân, gan

„ NGÀY LẬP HẠ Gió từ Đông Nam thối tới (Tốn Phong), gọi là Nhược Phong, sinh các bệnh ở

đạ đày, cơ bấp, mình mẩy thấy nặng nề."

Hai Thuong Lan ong kết luận:

‘TAM THU TREN DAY, CAC BAC THANH NHAN LAN TRANH NHU TEN DAN

IV TAC PHONG

- Các tháng Dần Mão (1,2) thuộc Mộc, tránh gió từ phương Tây thối đến

- Các tháng Ti, Ngọ (4, 5) thuộc Hỏa, tránh gió từ phương Bắc thổi đến

- Các tháng Than ,Ï4u(7,8) thuộc Kim, tránh gió từ phương Nam thổi đến

- Các tháng Thin,Tuat, Sửu, Mùi (3,6.9,12) thuộc Thổ, tránh gió từ phương Đông thổi đến

- Các tháng Hợi,Tý (10,1 1) thuộc Thủy, tránh gió từ phương Nam thổi đến

V NHÂN THẦN

Ngày |! Ngón chân cái Ngày l6 Hông Ngày 2 Mắt cá ngoài Ngày 17 Huyệt Khí Xung Ngày 3 Đùi, háng Ngày 18 Đùi háng

Ngày 4 Eo lưng Ngay 19 Chan

Ngày 6 Tay Ngày 2! Ngón chân út

Ngày 7 Mắt cá trong Ngày 22 Mất cá ngoài

Ngày 8 Cườm tay Ngày 23 Gan bàn chân

Ngày 9 Xương đít Ngày 24 Kinh Thủ Dương Minh

Ngày I0 Eo lưng Ngày 25 Kinh Túc Dương Minh

Ngày 1I Sống mũi Ngày 26 Hông

Ngày 13 Ham rang Ngày 28 }

Ngày 14 Da day Ngày 29 Đầu gối

Ngày 15 Khấp người Ngày 30 Gót chân

Nhân Thần là những điểm yếu của nhân thể, thay đổi theo thời gian Cần tránh những vũ chạm tại những phần nói trên của cơ thể tại những ngày tương ứng.V{ dụ, ngày II Âm lịch cần tránh đụng chạm đễn sống mũi Nhưng thực thể của nhân thần là gì?

277

PHAN TOAN HOC

CHUONG XVI

CAU TRUC TOAN HOC CUA

TY NGO LUU CHU

L MÃ SỐ CỦA TÝ NGỌ LƯU CHÚ

8 KHÁI NIỆM BIÙ NÚ LÝ TƯỞNG

Chúng tôi đưa ra một hệ thống giờ theo Bảng sau, gọi là hệ thống giờ mở lý tưởng:

B MA SO COA TE NGO LUU CHO

Ký hiệu giờ lý tưởng là v chúng ta, theo Bảng trên, có

v= 12, Ó chấn với kinh Âm và kinh Tam Tiêu,

Q lẻ với kinh Dương và kinh Tâm Bào

Lại ký hiệu

p=zmodulo 10, p > 0,

ta được Bắng mã số sau, gọi là Bảng mã số (p,Q)

z=w-v, với u là giờ mở thực sự của Tý Ngọ Lưu Chú

DZ(-,4.0) : huyệt nguyên của kính Tâm Bào

Bảng 31 BẰNG MA SỐ (0,0) CỦA CÁC KINH ÂM

Bang 32 BANG MA SO (p.Q) CUA CAC KINH DUONG

280

Bang 33 VE TINH KHONG DOI CUA p+@ THEO HANG

£ CÁC BẶC TÍNH MHGW CUA TY Neo Luu CHO

Ty Ngo Lưu Chú véi ma s6 p+ Q vacéc tap T T+ MW, Mt được phân thành hai nhóm:

LUAT HOP THANH

Qidy pO, )- Gy py On) = PCS; + 4g, py + 2» Oi + Qy +AD(y, 2),

modulo 10, với

AD(m)= 0, AD(@h)= 8, ADQ@)= 6, AD()= 4, AD@)= 2, AD(Z) = 1

DON VE: TOp.2)

Ví dụ 1

(2p, 1) Wp, Q2) =H, p ¡+ p2, Ơị + Ơ; + AD),

cụ thể là :

DK(m,28) .DW(m,4,6) =DH(m,2+4=6, 8+6+0= 4), AD(m)= 0 DM(h,2,0) .DT(h,4,8) = DK(h,2+4=6, 048+8= 6) , AD(A)= 8 DW(w,2.2) .DH(w,4,0) = DM(w,244=6, 2+0+6= 8 , AD(w)= 6 DT(k,2,4) .DK(k,4,2) = DW(k,2+4=6, 44+2+4= 0), AD(@)= 4

LUAT HOP THANH

ĐK” (m†,13) DW+ (mt3,1) = DH† (m†,lx3+l=5, 3+l+5=9), AD@n*)=5

DMT (h†*,15) DT† (it, 3,3) = DK* (h*, 143+1=5, 54343= 1), AD(ht)=3 DW† (w†,1/7) DH* (wt 3,5) = DM* (wt 1434155, 7454+1=3), AD(wt)=1

II NGUYÊN LÝ BIỀU LÝ TƯƠNG TRUYỀN TRONG TY NGO LUU CHU

BIỂU BIỂN CẬT CA CÁC YẾY TẾ CÁC N8óM ÁM BWớNG ( WAC

Chúng ta hãy dùng biểu diễn CỘt sau (vectơ) :

Từ đó chúng ta dễ lập được các ma trận sau cho các phần từ các nhóm Âm và Dương như sau

T9 dO {arte won) we) KO FO

DT+ = (PT) 1 0 0 0 0 DH+ = (DH) 0 1 0 0 0 DK+ (DK) 0 0 1 0 0 DM+ = (DM) 0 0 0 1 0

Kd) MQ) fmt rtm wow FH tO

DI+ (DT) 0 0 0 1 0 DHt+ (DH) 0 0 0 0 1

DM+ (DM) 0 1 9 0 0 DW+ (DW) 9 0 1 0 0

Wt) Wa) | ton) atin) wy RD FO

DHt+ (DH) 0 0 1 0 0 DKt+ (DK) 0 9 9 1 0 DMTt (DM) 0 0 0 0 1 DWt (DW) 1 0 0 0 0

H*6) đH6) | torn lớn wt) Re tH DT+ = (PT) 0 0 9 0 1

DK+ (DK) 0 1 0 0 0 DM+ = (DM) 9 0 S1 0 0 DW†+ (DW) 0 0 0 1 0

284

MA) MB) | ten) atin) wt) RO te

DTt (Bt 0 0 1 0 0 DH*+ (DH) 0 “0 0 1 0

DM+ (DM) 1 0 0 0 0

Bảng 34 BẰNG CÁC BIỂU DIỄN MA TRẬN CỦA TÝ NGỌ LƯU CHÚ

Dé thay ning TQ) và T*(f) là những ma trận đơn vị tương ứng với các nhóm Âm và Dương

Tiếp theo, bằng cách nhân trực tiếp ma trận, chẳng hạn với các ma trận sau:

Bay giờ, ta ký hiệu phép quay 2m / 5 béi C Thé thi , đễ thấy rằng các nhóm sau đây là đẳng

cấu với nhau :

Coir 6) = (2,023, CH Qa FP, N€WYÊN LÝ BIỂU LÝ TƯƠNG TRUYỀN

Theo các kết quả thu được bằng ma trận trên , chúng ta thấy ngay ring

DXT@†)=ÐPX@) — Œœ

do các vế trái và phải có những biếu diễn ma trận như nhau Như thế „ nguyên lý này - được sử dụng trong một số tình huống của Nạp Giáp trước đây - đã có mặt ngay trong cấu trúc của Tý Ngọ Lưu Chú, ở một cấu trúc đại số tương đối cao là cấu trúc các vectơ thuộc các nhóm Âm Dương @ và #, hay ngay ở các nhóm 4 và £

Cụ thể là chúng ta có thể thay đẳng thức (*) bằng các loại đẳng thức vectơ hay nhóm sau :

285

Sau này, chúng ta sẽ thấy một tình hình tương tự như thế khi nói đến một xố hi

truyền bệnh từ biểu (bên ngoài) sang lý (bên trong)

lên tượng lan

IL NGAY DUONG KINH CHU DAO THEO MA SỐ MớI Theo mã số mới (p,Ó) các ngày đường kinh chủ đạo có thể viết dưới một đạng khác như sau:

Các ngày đường kinh Thận chủ đạn, Q = 0, và kinh Bàng Quang chi dao, Q = 9

DT(0.0) DM(2.0) DH(4.0) PW(6,.0) DK(8,0) DZ(8,0+1)

DT(4,0) DZ(4,0) DT+(1.9) | DM+G,9) DHt*(5.9) DW+1(19) DK?(9,9) | DZ†(9/9+1)

DK*(1,7) DZ*(7,7)

CHUONG XVII

CAU TRUC TOAN HOC CUA

LINH QUY BAT PHAP

NGUYÊN LY TUGNG HOP DOI NGAU

THIÊN NHẤT SINH THỦY: ĐỐI XĂNG NGUỒN

TINH KHÍ THÂN INH CHAT TOPO CUA UNH GUY BẤY PHÁU

Tiét khi 1a hoc thuyét Don Giáp

Tuy nhiên tài năng của cổ nhân là ở chỗ, ngay khi chưa trình bày lý thuyết về Tiết khí, cũng

đã xây dựng được lý thuyết về Linh Quy Bát Pháp, bằng một số thuật toán xác định, tưởng chừng không hề đã động đến Tiết khí, nhưng thực ra lại gần đúng năm ngay trong lòng lý thuyết đó Vì thế, một số nghiên cứu toán học trong chương này chỉ mang tính sơ bộ

Cũng cần nhấn mạnh đến vai trò các Lạc trong một số bài toán của Linh Quy Bát Pháp, vì Lạc

về mặt toán học, chính là những thực thể tạo nên các quan hệ mờ mang tính đối xứng

L VẤN ĐỀ BON BUONG KINH BỊ LOẠI TRUNG LINH QUY BAT PHÁP Như đã thấy ngay từ đầu của học thuyết Linh Quy Bát Pháp, trong khi kết hợp với các Kỳ Kinh Bát Mạch, thì bốn đường Kinh Chính là Tâm, Đại Trường, Can và VỊ đã " bị loại "ra ngoài Tai sao?

Về mặt thực thể, chỉ có thực nghiệm mới làm sáng tỏ được cơ chế "loại" bốn đường kinh đó Nhưng tất nhiên điều này không có nghĩa là chỉ có thực nghiệm mới giải thích được những bí ẩn đó Vì chúng ta biết rằng Triết cổ Đông phương là một học thuyết về đối xứng, cũng theo phương pháp luận đối xứng như trong Vật lý Lý Thuyết hiện đại Mà sở đĩ như thế là vì con người chúng ta cũng là một

hệ thống mang nhiều tính đối xứng khác nhau Thành thử, trong những bài toán bf ẩn nhất của Triết Đông phương ,về Vũ Trụ hay nhân thể, cần luôn luôn hướng về phương pháp luận đối xứng Đây là một bài toán đa tiêu chuẩn về đối xứng

Theo dòng suy nghĩ này, chúng tôi đề ra một cách giải bài toán bốn đường Kinh bị loại đó, dựa vào nhiều tính đối xứng khác nhau như sau

Trước hết chúng ta hãy quay lại nguyên lý tương hợp Can - Hành, được viết lại dưới dạng Bảng sau:

289

GIAP - KY AT-CANH BINH-TAN = DINH-NHAM = MAU- QUY

Bảng 36 QUAN HỆ CAN - HÀNH THỨ NHẤT

Bây giờ, chúng ta chuyển sang một quan hệ Can- Hành khác

GIÁP - ẤT BINH-DINH MAU -KY CANH -TAN NHAM - QUÝ

Bảng 37 QUAN HỆ CAN -HÀNH THỨ HAI

Tiếp theo, ta lại xét mối quan hệ Can -Kinh dưới dạng Bảng sau

GIÁP - KỶ ẤT -CANH BINH-TAN ĐINH-NHÂM MẬU- QUÝ

Bang 38 QUAN HE CAN - KINH

A NGUYEN LÍ TEẾNG HộP BỐI NGẤU

Bây giờ, kết hợp ba Bảng trên lại với nhau, ta được Bảng sau

Giáp = Moc |Mộc x Đinh Nhâm | ĐinhNhâm ~ Hạ -T?ạg

Binh- Dinh ~ Hỏa Hỏa x Mậu-Quý Mau-Quy = Wtg-To

Canh-Tan » Kim | Kim ~ AtCanh At-Canh = Mg -K*

Nham -Qug ~ Thiy Thủy ~ Bính-Tân BínhTân = Ht-Ko

- Bang 39 DAY CAC QUAN HE CAN-HANH-KINH

Từ Bảng 39, ta suy ra ngay mối quan hệ cần tìm sau

Giáp -Ất | Bính- Đỉnh | Mậu Kỷ | Canh-Tân | Nhâm-Quý

Hy -Tty | Wty-Ty | Mty Wo | Mo -K*o | Wto-Ko

Bảng 40 NGUYÊN LÝ TƯƠNG HỢP ĐỐI NGẪU

Quan hệ này- tính được từ nguyên lý Tương hợp- gọi là nguyên lý Tương hợp đối ngẫu (dual)

kết quả của sự phối hợp giữa nguyên lý Tương hợp với tính đối xứng Ngũ Hành

290

Như thế, theo nguyên lý Tương hợp đối ngẫu này, 8 đường Kinh Chính được chia thành 4 lớp, tương ứng với các Thiên Can từng đôi Giáp - Ất ,Bính Đính .xếp theo Mộc, Hỏa, Thổ, Kim,Thủy:

(Hy -T*o}, [Wtg- Tại, (MÔ Wol, (Mẹ - K*g), (H*y-Ko}

Bang 41 CAC CAP DUGNG KINH THEO NGUYÊN LÝ TƯƠNG HỢP ĐỐI NGẪU

và trong mỗi cặp, các thành viên không được tách rời nhau,

B THIÊN NHẤT SINH THỦY : TÍNH BỐI XỨNE NGĐỀN

Bài toán đặt ra là một bài tían đa tiêu chuẩn, với tiêu chuẩn đầu là nguyên lý tương hợp đối ngẫu Tiêu chuẩn thứ hai là một tiêu chuẩn cũng hết quan trọng, gọi là nh Đối xứng Nguồn „ có hai sắc thái, với nội dung như sau,

SAC THAI THYC THỂ CUA TINH BGI XỨNG NGUỒN

Sắc thái này xuất phát từ hệ thống các Lạc Phu - Phụ, mà chúng ta đã nói tới trước đây trong Chương I Phan I Bay gio , chúng ta hãy diễn các quan he Phu Phụ đó dưới dạng ký hiệu và một lần nữa chúng ta thấy ở đây lại xuất hiện nguyên lý Biểu lý tương truyền :

HoG@)-Ka0@) 1 ha0@?)-Kat@1) Ma@)-WosG) M*o0*)-Wot ot)

Zo0)-T 0) Z†!aG1-7at@†+)

Bảng 42a QUAN HỆ PHU PHỤ, XUẤT XỨ THỰC THỂ CUA TÍNH ĐỐI XỨNG NGUỒN Trong các mối quan hệ trên, chúng ta không xét đến bình diện Tiên thiên,

xem các phép thay đổi chỉ liên quan đến bình điện Hậu thiên Ứa, Hạ =inv)

niên không ghi các khí Tiên thiên a Vào trong các công thức của các đường kinh

Những quan hệ tạo nên bởi các Lạc Phu Phụ được trình bày ở Hình 93 Hình này có một tính

đối xứng đặc biệt,với một trực đặc biệt đi qua khoảng giữa các Kinh Tam Bào- Thận, Tam Tiêu- Bàng Quang, Tâm - Tỳ, Tiểu Trường - Vị , Can- Phế, Đớm- Đại Trường

Trục này gọi là trục đối xứng Phu Phụ hay rực Đối xứng Nguồn, còn bản thân tính đối xứng gọi là tính Đối xứng Nguồn Các yếu tố đối xứng trục qua tính Đối xứng Ngưồn trên là

SẮC THÁI GIẢI TÍCH CỦA TÍNH ĐỐI XỨNG NGUỒN

Chúng ta hãy tìm một cơ sở khác của tính Đối xứng Ngưồn Đó là sắc thái giải tích, xuất phát từ các hệ phương trình cân bằng của các đường Kinh Chính, viết lại để độc giả dễ theo dõi:

HỆ PHƯƠNG TRÌNH 12 ĐƯỜNG KINH CHÍNH BÊN TRAI, KINH AM

Moa) = (KU AY AWY T))0)= MO) HoW¥a) = (TU WY OCK U MQ) Ta WgOya) = (OM ÓC KD Œ Ó HO) x Tạ

ToQ¥q) = (WU M) OCH 2 K)}G@)x Hạ

Zolvva) = (HU TOK U MO) x Tạ

292

HỆ PHƯƠNG TRÌNH 12 ĐƯỜNG KINH CHINH BEN PHẢI, KINH ÂM

MaGsa) = (Œ DO Âm HỊG) =MG)

Hog) =F OM) OKO WO) Ty

WoOsya) = 1M O HY (TO IG) xT, Kiva IH OW HO Dio = KG)

Za) {AO MRO DIG) x Ta Nếu chúng ta thực hiện phép hoán vị (œ) ,viết dưới dạng chỉ tiết hơn sau:

MeoK.H OWT oF

My Ky Hy OWT, OT, thì 4 phương trình đầu tiên của cả hai hệ sẽ hoán vị cho nhau, phương trình thứ 5 của 7 vấn giữ

nguyên Như thế trong khuôn khổ cấu trúc Ngũ Hành thì các hệ phương trình cân bang là không đối

đối với phép hoán vị Sự kiện này trong Vật lý học gọi là bất biến, ky hiéu 1 inv (tir chit invariant) Các nhà vật lý gọi đó là bất biến (œ) hay inv.(œ)

Nhưng nếu bâygiờ chúng ta không hạn chế ở các hệ phương trình Ngũ Hành, mà xét them phương trình của Tâm Bào và Tam Tiêu, thì rõ ràng sẽ xuất hiện một sự kiện không inv ở các phương, trình của Tâm Bào và Tam Tiêu Tính bất biến (œ) bị ví phạm Đó là một điều tất yếu không thể tránh

được

Van dé la tim xem sự vi phạm tính bất biến là tối thiểu ở đậu

Nếu chúng ta xem xét các phương trình của Tâm Bào ( và Tam Tiêu) thì thấy rằng phương trình này ở hệ phải có phần (đa 3⁄) trùng với phương trình của Thận Chính điều này có nghia là sự vi phạm bất biến (œ) sẽ tối thiểu khi xem Tâm Bào " gần" với Thận

Thành thử nếu không kể đến sự khác nhau giữa Ty va Zp, thi phép hoán vị (B) gần đúng như

phép hoán vị (œ) Và đó chính là tính chất giải tích (gần đúng) của tính Đối xứng Nguồn,

C SU LOAI BON BƯỜNG KINH

Đến đây, chúng ta cần kết hợp hai tiêu chuẩn Tà nguyên lý Thương hợp đối ngdu va tinh Doi xưng Ngưồn lại với nhau

Với tính Đối xứng Nguồn, chúng ta diễn ra như sau :

1) Do điều kiện Tạ =ìnv, Hạ =inv chúng ta - như trên - không ghi các lượng Xa VÀO các công thức sau

2) Chúng ta lại sử dụng nguyên lý Biểu lý tương truyền , tức là thực hiện phép thay thể

293

X(y) bằng X†@?) hay ngược lại

Ta được Bảng sau :

My @ Ky My (y) Koy) Moly) œ K*ạ@*) M* (yt) & Koly)

Hy @ Wo Hy YO Woy) Holy) &@ Wt,O*) — H10) @ Woly)

Bang 42b CAC CAP DUONG KINH CHINH THEO TINH ĐỐI XỨNG NGUỒN

Đến đây, chúng ta đối chiếu các kết quả thu được từ hai tiêu chuẩn trên là các Bảng 42a và 42b

Rõ ràng chỉ có các cặp ở (c) Bảng 42b, khi kết hợp với nhau thành bộ {Mt, Ko Ht, ,Wo

T*, To }, méi phd hop với Bang 42a Bộ này là điểm chung giữa hai tiêu chuẩn trên Như thế là bốn đường Kinh Mẹ ,K†¿ Hạ ,WT„ bị loại

I BAI TOAN KET HOP BON DUONG KINH TRONG LINH QUY BAT PHÁP Chúng ta trở lại Bảng 27 về sự kết hợp các huyệt hay đường Kinh trong Linh Quy Bát Pháp;

Hình 94 SỰ KẾT HỢP CÁC ĐƯỜNG KINH TRONG LINH QUY BAT PHAP

VÀ TÍNH ĐỐI XỨNG NGUỒN

294

II BÀI TOÁN RẾT HỢP RINH VỚI MẠCH TRONG LINH QUY BÁT PHÁP TINH , KHÍ, THẦN

Chúng ta hãy xét mối quan hệ giữa các Kinh và Mạch trong Linh Quy Bát Pháp, song song với

1) Cap {Z+y = Ato}, Kinh At, xét he trái trong lân cận của nghiệm chung của hai hệ phải

Trục nối hai Kinh này (Hình 20) rõ rang mang tinh Duong, đi qua cả hai Mạch Dương là Mạch

Dương Duy và Mạch Đốc Trục này có thể gọi là trục Thần, đo nó liên đới tới Tâm qua Tiểu Trường

mà Tâm thì tàng Thần

Chúng ta biết rằng Mạch Dương Duy có chức năng điều hòa các Kinh Dương, trong lúc đó thì

Mạch Đốc là Mạch Dương quan trọng nhất, còn giao hội huyét cic dudngKinh Duong K+) Ht,

Z*, (tite là huyệt X #) lại nằm trên đường Kinh Tam Tiêu Cho nên, sự có mặt các Mạch Đốc và Dương Duy trên trục Thần - Dương là hợp lý

2) Cap {Zp = To}, Kinh To ở hệ phải ,trong lân cận của nghiệm chung Trục này mang tính

Âm, có liên quan đến Thận, mà Thận thì tàng Tỉnh Trục này đi qua hai mạch Âm là Âm Duy và Âm

Kiểu Trục này có thể gọi là trục Tỉnh

Với Mạch Âm Duy có chức năng điều hòa các Kinh Âm, còn giao hội huyệt các Kinh Âm Ky

Họ, Zo ( tức là huyệt IX 3 lại nằm trên Tam Bào Kinh, nên chúng ta thấy rằng việc Mạch Âm Duy kết hợp với Tâm Bào Kinh và Kinh Thận là hợp lý

3) Cặp {Mt,, WQ} có liên quan đến nguyên lý Tương hợp đối ngẫu (Bảng 40) Cặp này tạo

nên trục Trung ương do, theo nguyên lý Tương hợp đối ngẫu (Bảng 40), hai yếu tố của cặp này hợp

nhau để "hóa" thành Trung ương Thổ,

KHẨM - Bắc

Hình 95 CÁC TRỤC TINH, KHÍ, THẦN VÀ TRUNG ƯƠNG TRONG LINH QUY BÁT PHÁP

295

à trục Khí, do Phế chủ khí Mặt khác, trên Mạch Nhâm có một

én Kho) Thanh thir ta có sự phối hợp Nhâm - Phế

Tt, Wo» To» Am Kiéu, Duong Kiéu,

Duong Kiéu, Xung - Ty va Đới -

4) Cặp {TTọạ, Ko} có thé cho I:

huyệt hết sức quan trọng là huyệt Khí Hai (bi

5) Giữa các đường Kinh và các Mạch còn lai Mt

Xung, Đới thì rõ ràng cách ghép Thận - Âm Kiểu, Bàng Quang -

Đớm là hợp lý nhất (Hình 98)

AV MOT NHẬN XÉT VỀ MA SỐ LINH QUY BÁT FHAP

VÀ BÀI TOÁN PHƯƠNG HƯỚNG

Bát Pháp dựa trên tính Đối xứng, Nguồn

Có thể đưa ra một nhận xét về mã số của Linh Quy g các đường Kinh nhận nhiều tính đối

“Trước hết chúng ta nhận xét rằng các hệ phương trình can ban;

rục, đi qua các Hành khác nhau (Hình 98,99, 100,101)

xứng ti

Nếu gọi chỉ số các Hành theo Bảng sau (với modulo 5)

Trọng số Hành Hỏa = 200 +2(H) = 1ƒ) + 30) = Trong số Hành Thổ 109 +5Œ) =6 = 3W) + 30) = 207) + 4dO=

5Œ) + 4(K) =4 modulo 5

296

M K

MÁ Trọng sổ của Thủy

Quả vậy, theo Linh Quy Bát Pháp thì với tính Đối xứng Nguồn : #4 «> K,H c> W,T © T,

ta có ngay đẳng thức:

4 {Mã số (M+®)} +9{ Mã số (K)] = 7 {Mã 86 (H*)} + 6(Ma số(W)] =

=1{Mã 86 (T+)}+2{Ma sO(T)} = 3 modulo 10

(Ta đã bổ chỉ sốo cho don giản) Phải chăng đây là một dụng ý của cổ nhân, hay chỉ là một điều

“tình cờ"?

Tuy nhién, nến chỉ chú trọng đến tính chất tổng mã số không thay đổi này, thì rõ ràng chúng ta

có nhiều khả năng về phương hướng của Linh Quy Bát Pháp (các Hình 99,100, 101)

Các Hình này nói lên một điều : Ly-Hỏa không cứ chỉ ở phương Nam , Khẩm-Thủy không cứ chỉ ở phương Bắc, Đoài không cứ chỉ ở phương Tây và Chấn không cứ chỉ ở phương Đông

Cu thé hơn: Với Bắc bán cau thì Ly - Hỏa ở phương Nam, cũng như Khảm -Thủy ở phương Bắc là đúng Còn với Nam ban cầu thì sao ? Tất nhiên với bần cầu này thi Nhiệt -Hỏa lại ở phương Bắc, còn Hàn “Thủy lại ở phương Nam !

Mặt khác, Đông và Tây chỉ là hai khái niệm tương đối, đối với hai người ở hai điểm đối tâm

của Quả Đất, cùng úp mặt xuống đất và đầu cùng hướng vẽ phương Bắc - và nếu công nhận Đông ở" Cồn nếu ở trên đường Xích Đạo thì sao ?

Còn nếu di chuyển từ Bắc bán cầu sang Nam bán cầu thì sao?

Đây chỉ là một số gợi ý của chúng tôi,

297

Y TINH CHAT TÔPÔ CỦA LINH QUY BÁT PHÁP

Trong Linh Quy Bát Pháp nói riêng và trong Triết cổ Đông phương nói chung, có những biểu

hiện tôpô, cụ thể đưới dạng con đường số 8 hay là Mebius, như đã bàn tới trong Phần Đại cương

298

Cũng như đã thấy ở đấy, sự kiện này biểu thị một trong những quan điểm cơ bản của cổ nhân là mọi vật đều Dịch, Dịch theo những con đường xoắn lốc

Tại đây, chúng ta hãy đi cụ thế vào tính chất tôpô của Linh Quy Bát Pháp

Hình 104 TOPO LA MEBIUS Hinh 105 TOPO BINH KLEIN

299

Tương tự như thế, nếu xếp các đường kinh theo trình tự thông thường: Thận, Tâm Bào, Tiểu

Trường, Đớm, Can, Tiểu Trường,Tâm, Tỳ, Vị, Phế, Bàng Quang, Thận (Hình 103), thì con đường Đại Chu Thiên cũng là một con đường số8

Tiếp theo, nếu đồng nhất các Can Chỉ cùng mã số ngày, giờ Linh Quy Bát Pháp lại với nhau, (Hình 104,105) chúng ta cũng được các hình tôpô của lá Mebius hay bình Klein (Hình 9)

Tính chất tôpô là Mebius có ý nghĩa sâu xa gì?

Trong một loạt thực nghiệm ở Trường Đại học Colorado, sau khí tạo được các phân tử hữu cơ,

người ta cho các xích phân tử đó tự khép kín lại Họ thấy có hai loại khác nhau Một loại khép kín

thành bang trụ Còn loại thứ hai khép kín thành băng Mebius Các phép đo với máy cộng hưởng từ

hạt nhân cho thấy rằng hai dạng tôpô khác nhau đó lại có những tính năng khác nhau, dù có phổ năng lượng như nhau Các băng trụ có độ cứng cha tỉnh thể Còn các băng Mebius lại lỏng như đầu Như

thế, ta thấy Tự nhiên đã chọn hai con đường tôpô khác nhau với những tính năng khác nhau!

CẤU TRÚC TÖAN HỌC CỦA LINH QUY BẤT PHAP NAM G CHỔ NÀO ?

Chúng ta đã cố gắng giải một số bài toán của Linh Quy Bát Pháp, nhưng phải thừa nhận rằng chưa đi sâu được vào bản chất cấu trúc toán học của hệ này Chúng ta chưa phát hiện được cái gì nằm ding sau Bang 28 của hệ Linh Quy Bát Pháp

Theo chúng tôi, như đã nói trước đây, khung toán học của Linh Quy Bát Pháp còn nằm trong một hệ thống khác, rộng hơn và sâu hơn, với ba tập hợp số

PHAN II

$0 LUOC VE PHƯƠNG PHAP LUAN

BAN THUC NGHIEM TRONG CHAN DOAN DONG Y

THOVHDT - 16

Có bà loại

- Loại do ngoại nhân là do cảm phải lục dâm ( thời tiết: phong, hàn, thử, thấp, táo, bón)

ại vì thất tình ( mừng giận, lo, nghĩ, bưồn, sợ kinh) ở trạng thái thái quá là do nội nhắn

- Nếu do ân uống, vấp ngã đâm .chém là do báf nội, bát ngoại nhân

Il LOGIC TRUYEN BIEN BENH

AM CHONG VÀ DUONG CHONG

Chứng hậu là tập hợp các chứng trạng biểu hiện khi các chức năng của cơ thể giảm sút, bất bình thường Các chứng trạng xuất hiện rất phức tạp, lẫn lộn nhau, biến hóa nhiều cách, nhưng cũng

có quy luật nhất định và on quan hệ mật thiết với nhau

Nói chung khi mới phát bệnh chính khí con người chưa bị suy yếu, và các chứng trạng xuất - hiện với những hiện tượng đữ dội Hiện tượng này gọi là Dương chứng Tam Dương bệnh gồm : Thái Dương Dương Minh và Thiếu Dương Nói chung đây là các bệnh loại nhiệt chứng và thực chứng

Nếu trong quá trình bị bệnh mà chính khí nhân thể đã bị suy yếu, còn các chứng trạng lại biểu hiện một cách yếu đuối, thì các hiện tượng này gọi là Âm chứng Tam Âm bệnh gồm : Thái Âm, Thiếu Âm Quyết Âm Nói chung, đây là các bệnh loại hàn chứng vẻ hư chứng

Với các bệnh ngoại cảm thì tà khí lần lượt tiến sâu vào từ biểu (ngoài) sang lý (trong) Vì các Kinh Thái Dương (Kinh Tiểu Trường, Bàng Quang) là chủ phần biểu của nhân thể, nên khi tà đã từ ngoài lấn vào thì trước hết phải xuất hiện các chứng, hậu của các Kinh Thái Dương Vì thế, bệnh của các Kinh Thái Dương có thể làm đại biểu cho các hiện tượng mới bị ngoại cảm

302

Nếu bệnh của các Kinh Thái Dương không khỏi và lại truyền vào trong, thì có thể xuất hiện các chứng hậu của các Kinh Thiếu Dương (Tam Tiêu, Đớm) có phần bán biểu bán lý

Tiếp theo, bệnh có thể lại tiếp tục vào các Kinh Dương Minh (Đại Trường, VỆ và có tính lý

Nếu khi tà khí đã truyền vào khấp các Kinh Dương mà bệnh vần không khỏi và lúc đó chính

khí lại đã hư, thì tà sẽ truyền vào các Kinh Âm, từ đó xuất hiện các chứng hậu của các Kinh Âm

Trong các bệnh của các Kinh Âm, bệnh các Kinh Thái Am( Phế, Tỳ) là bệnh nhẹ hơn cả sau

đó bệnh truyền đến các Kinh Thiếu Âm (Tâm, Thận),và thậm chí đến các Kinh Quyết Âm (Tam

NIỆN TƯỢNE BIỂU LÝ TƯƠNG TRUYỀN

Do quan hệ biểu lý giữa các đường Kinh Dương và Âm bệnh có thể truyền từ Thái Dương sang Thiếu Âm, hay từ Dương Minh sang Thái Âm, hay từ Thiếu Dương sang Quyết Âm Các hiện

tượng truyền bệnh này thường gap trong lâm sàng và gọi là hiện tượng,

BIỂU - LÝ TƯƠNG TRUYỀN,

mà chúng ta đã nói đến tất nhiều Tần trước đây

CAC LOAI TRUYEN BIEN BENN KRAC

Nhung su phát triển của bệnh có thể có nhiều hình thái khác nhau, bệnh có thể truyền tất từ

Thái Dương sang Dương Minh mà không qua Thiếu Dương, mà cũng có thể không qua cả Thiếu

Dương, cả Dương Minh mà truyền thẳng đến Tam Âm

TRUC CHUNG

Đó là trường hợp tà không từ Dương Kinh truyền vào Âm Kinh, mà khi mới phát hệnh đã có ngay những chứng hậu của Tam Âm, chẳng hạn là các hiện tượng nôn mửa, ïa chảy, đây bụng, miệng không khát ở kinh Thái Âm Lý do lâm bệnh là Dương khí không đủ, chính khí suy kém Các chứng hậu Tam Âm đều có bệnh biến về trực chứng, thường hay gặp với các Kinh Thái Âm và Thiếu Âm

LÝ CHỨNG CHUYỂN THÀNH BIỂU CHỨNG

Đó là các trường hợp người bệnh có chính khí đần đần trở lại Khí trong lâm sàng người ta

nhận thấy chứng Tam Âm chuyển thành chứng Tam Đương, thì có thể dự đoán Tầng hệnh tình có

chiều hướng phát triển tốt Chẳng hạn đó là các trường hợp sau khi các triệu chứng nôn mửu ia chảy (chứng Hậu Thái Âm) kết thúc, thì xoay sang các triệu chứng phát nóng miệng khát (chứng hậu Dương Minh)

HỢP BỆNH

Đó là hiện tượng vài đường Kinh đồng thời bị cảm tà (khác với trường hợp truyền biến bệnh),

chẳng hạn là trường hợp cả ba đường Kinh Dương đều bị bệnh

303

Trong cá

manh tinh logic

ách Đông Y đều có trình bày chứng hau cdc tang, phủ Ở đây, chúng tôi chí nhấn avin dé nham đi vào phương pháp luận, chẳng hạn là hiện tượng truyền biến hệnh

t chẩn đoán nói chung có Bát Cương ( Am Dương Biểu Lý Hàn Nhiệt, Hư Thục) và Tứ

h Đông Y đều có trình hày Bát Cương và Tứ Chấn một cách cặn kẽ

Cân chú ý rằng Bát Cương lấy Âm Dương làm tổng cương

IIL LOGIC TRONG QUAN HỆ GIỮA TRIỆU CHUNG VÀ BỆNH

TINH BA TRI, TINH KHACH QUAN VÀ CHỦ QUAN

Bài toán quyết định nhất trong Đông Y học (cũng như trong các khoa học khác) là xác lập môi quan hệ nhân quả giữa nguyên nhân và kết quả Đây là một bài đoán ngược dẫn đến những nghiệm đa

tri noi chung vì nhiều nguyên nhân khác nhau có thể dẫn đến một kết quả như nhau

Bai téan này có tính bán thực nghiệm một mặt dựa trên các thông kê lắm sàng có toán học thông kế máy móc tham gia và mặt khác đựa vào hệ chuyên gia (ương y, bác sĩ dược si, nha chửà bệnh bàng Trường xinh học)

Hệ chuyên gia mang tính chủ quan, tính nghệ thuật nhiều lúc mang đến nhiều hiệu quả bất ngờ

ví thuộc vào phán mềm của hài toán

Về phản cứng cho đến nay cốt lỗi là các phương trình tập mờ của Sanchez mà chúng tôi sẽ trình bày sau đây trong phần tóan học,chương sau

LOGIC CHAN BOAN THEO TRUONG THIN

Theo Truong Thìn, logic chẩn đóan Đông Y gồm nhiều bước như sau:

1) CHAN DOAN KHi SUY HAY VƯỢNG

Can cứ vào sự thống kê các loại triệu chứng theo cơ chế Âm Dương- Ngũ Hành Khí và theo loại triệu chứng nhận đang khí nào suy hay vượng

2) CHAN DOAN KINH Bi BENH THEO CÁC HUYỆT CHAN DOAN MO, DU

Cân cứ vào sự thống kê chức năng các huyệt Mộ, Du tương ứng với các đường Kinh xác định người ta phát hiện Kinh có hệnh bằng cách ấn các huyệt trên, khi hệnh nhân có cảm giác đau

3) KẾT LUẬN VỀ NGUYÊN NHÂN: KINH NÀO VỚI KHÍ NÀO SUY HAY VƯỢNG

4ó là kết quả tổng hợp hai bước trên

304

4) SUY DIEN VE CAC HAU QUA XAHON TREN CAC KINH BI BENH

ˆ Vận dụng nguyên lý Âm Dương - Ngũ Hành sinh khắc để suy diễn ra các triệu chứng khác có

liên quan đến kết luận 3), đồng thời để kiểm tra lại kết luận này 7

Vi DU BẠI LIỆT NỬA NGƯỜI BÊN PHẢI NHÂN THỂ (TRƯƠNG THÌN)

1) TRIỆU CHỨNG

a) Liệt tay (hay chân) phải, liệt thanh quản, mất ngủ, liệt mặt, táo bón do nhu động ruột yếu

b) Sung huyết ở phần trên cơ thể, xuất huyết não

c) Tiết nhiều nước miếng, nước mũi

đ) Tức ngực, sình bụng

©) Cơ thế gay dan, teo co, sợ lạnh, ớn lạnh

PHAN TICH TRIỆU CHỨNG THEO CẤU TRÚC ÂM DƯƠNG- NGŨ HÀNH

a) Trỏ Mộc suy ( Âm Mộc suy trong Kinh Âm = Dương Mộc suy trong kinh Dương)

Phương pháp dùng huyệt chắn đoán là huyệt Mộ, huyệt Du (Hình 72 và 73)

Chẳng hạn, nếu ấn đau các huyệt sau :Tỳ Du, Ý Xá, Chương Môn, Đại Trường Du, Thiên Xu

Vị Du, Vị Thương, Trung Quản, Phế Du, Phách Hộ, Trung phủ, thì các Kinh mắc bệnh sẽ là: Tỳ-Vị, Phế - Đại Trường (Biểu Lý tương truyền)

3) KẾT LUẬN VỀ BỆNH

Kết hợp phuơng pháp cấu trúcÂm Dương - Ngũ Hành và phương pháp ấn huyệt chấn đoán ta

kết luận về bệnh :

Tỳ (Âm)Thủy suy, Vị (Dương) Thủy suy, Phế (Âm Thủy suy, Đại Trường (Dương) Thủy suy

4) SUY DIEN VE CAC HAU QUA XA HON TREN CAC ĐƯỜNG KINH BỊ BỆNH

Nếu Thủy suy thì, theo cấu trúc Ngũ Hành, ta có thể suy ra là Mộc suy, và Kim suy, Thố

vượng, Hỏa vượng tại các kinh Tỳ, Vị, Phế, Đại Trường nói trên (Hình 108), tức là ta suy ra các hiện

tượng sau:

Tỳ Mộc suy, Tỳ Kim suy, Tỳ Thổ vượng, Tỳ Hoá vượng,

Vị Mộc suy, Vị Kim suy, Vị Thổ vượng, Vị Hỏa vượng,

Phế Mộc suy, Phế Kim suy, Phế Thổ vượng, Phế Hỏa Vượng,

Đại Trường Mộc suy, Đạo Trường Kim suy, Đại Trường Thổ vượng, Đại Trường Hỏa vượng,

305

trong các kinh Dương , nên kết luận:

Âm Thủy suy trong các Kinh Âm Dương Thủy suy trong các Kinh Dương

(các ký hiệu không có dấu ngang đầu trỏ các (các ký hiệu với dấu ngang đầu trỏ các

Đo Âm Mộc suy, Âm Thủy suy, Âm Kim

suy Âm Thổ vượng, Âm Hỏa vượng trong các kinh

Âm, nên kết luận :

øc Khí Âm Mộc, h: Khí Âm Hỏa, w : Khí Âm Thổ, ñ: Khí Âm Hỏa, ¿ : Khí Âm Thủy

X = Kinh Âm ,X = Kinh Dương, W= Kinh Ty.Vi, K = Kinh Phế, Đại Trường

Hình 108 CÁC HẬU QUÁ SUY TỪ KẾT LUẬN THỦY SUY

Căn cứ vào các tư liệu thống kê về triệu chứng để kiểm tra lại các suy điễn Ngũ Hành này, từ đó khẳng định (hay bác bỏ) kết luận Âm Thủy suy trên các đường Kinh trên

306

CHUONG XIX

PHUONG TRINH TAP MO CUA SANCHEZ

Đây là phần cứng của phương pháp chẩn đoán nói chung va trong Dong Y học nói riêng, mục đích là tìm lại nguyên nhân khi biết được kết quả, trên cơ sở một loại quan hệ nhân quả xác định

Công cụ cơ sở của bài toán là khái niệm quan hệ mờ,

1 KHÁI NIỆM QUAN HỆ MỜ

T(Lan, Dương Mộc Suy) = 0,2, T(Thu, Dương Hỏa vượng) = 0,7

Theo định nghĩa, tập hợp các lượng T, yụ) làm thành một quan hệ mờ, được xác định trên tập tích x Ƒ,và ta ký hiệu :T7 CEXF

Theo trên, các giá của quan hệ mờ đi từ Ø đến 1 : Tới, x)e [0,L] Nếu một quan hệ chỉ giới

hạn ở hai giá trị 0 và 1, thì quan hệ này gọi là rố Tất nhiên quan hệ mờ là một sự khái quát của quan

hệ rõ Theo ví dụ trên, ta thấy rằng Đông Y học (và nói chung Triết cổ Đông phương) - khi xét những

307

°(,p0,Ý,6,M,9 e [8]

Hình 109 ĐỒ THỊ CỦA MỘT QUAN HỆ MỜ Các cách biểu diễn quan hệ mờ bằng Bảng hay Đồ thị là tương đương với nhau, mỗi phương

pháp có những ưu điểm riêng của nó

Một ví dụ khác Ngoài hai tập hợp E và G,ta giả sử còn một tập hợp khác là tập hợp triệu chứng (chứng hậu), ký hiệu là

F={ zy, 23,29) -

Từ đó, ta lại có thể lập hai quan hệ mờ sau

RcFxG Triệu chứngz, Triệu chứng z; Triệu chứng z3

Duong Moc suy vị Bang RỢ z¿) e [0,1]

Dương Hỏa vượng y;

Lĩnh vực các quan hệ mờ được nghiên cứu khá sâu và rộng, và khái quát được các quan hệ cơ

bản của lý thuyết tập hợp như khái niệm quan hệ tương đương, quan hệ thứ tự mờ Trong phần sau đây chúng tôi chỉ trình bày những yếu tố cần thiết cho chẩn đoán Đông Y học

308

II HỆ BINH THUC SANCHEZ

Hệ hình thức Sanchez gồm có toán tử Sanchez, phép nhân Sanchez, các định lý Sanchez thứ

nhất và thứ hai Chúng ta lần lượt trình bày các nhân tố Sanchez này

TedN TS SANCHEZ

Theo dinh nghia, ton tir Sanchez, ký hiệu là œ, là toán tử

aœb=l, néuas b ,haybingaab=5b néua> b

Với ví dụ trên ta được :

nhưng thay vì cho phép nhân ,ta lấy phếp nhân œ,

ta lấy Min Một phép nhân như thế gọi là phép nhán (@ của Sanchez

¬ -

_ ( Min[(lz5), (2ø3)] Min{[(1z0),(2œ1)] Min(1,!) Min(0,1) ít 90

_ |Min|(4œ5),(3œ3)] Min|(4ø0),(36D)I|*[ Min(\,0 Mino.) Ft |

OWN Lf SANCHEZ THY NEAT

Giả sử có ba quan hệ mờ, liên quan với nhau bởi

PHƯƠNG TRÌNH QUAN HỆ MỜ : QoR=T Các bài toán đặt ra là:

a) Hãy tìm nghiệm # khi biết cả 7 cả 9,

b) Hãy tìm nghiệm @ khi biết cả 7 cả 8

23

24

cũng là một nghiệm của phương trinh tap md, do QoW=T

So sánh hai nghiệm R và W, ta thấy rằng các phần tử của R là không bé hơn các phần tử tương ứng của W Ta nói rằng nghiệm £ không bé hơn nghiệm W

ĐỊNH LÝ SANCHEZ

Nghiệm cực đại đớn nhất) tủa phương trình quan hệ mờ thứ nhất 4) có dạng

RMax = gt @T

Trong biểu thức trên, chữ T ở ma trận Q trở phép chuyển vị ( hoán vị hàng thành cột và ngược lại)

INH LY SANCHEZ THO HAI

` Bây giờ, ta chuyển sang định lý Sanchez thứ hai, trước hết qua vi du sau Cho hai quan hệ sau :

là một nghiệm của phương trình quan hệ mờ b), Phường trình này còn có nhiều nghiệm khác nữa ,và

người ta chứng minh được rầng Q là nghiệm lớn nhất( cực đại)

0,7 0,6 0,3 1 0,2

tức là nghiệm cực đại phương trình thứ hai b) có dạng

CAC TRUONG HOP KHÔNG CÚ NGHIỆM

Trong những trường hợp nào thì các phương trình quan hệ mờ không có nghiệm ?

a) Với bài toán thứ nhất, biết 7 và Ợ, tìm & thì điều kiện cần để có nghiệm là

T(s.»)< Max đŒ, zy)» với mọi x¡ VAY, - z Điều kiện cần để cho phương trình thứ hai có nghiệm là

Tại, wộ S Max RÓy.,zj), z với mọi xị và ý -

Ví dụ Cho hai quan hệ

Thế thì phương trình quan hệ mờ 3) không có nghiệm do điều kiện cần ở trên không được thỏa mãn

›

T(x2, 21) = 1 > Max QC, 2) = Max(0,3 , 0,6 ,0, 0,9) =0,9! z

I VAN DUNG PHUONG TRINH SANCHEZ

VAO CHAN DOAN DONG Y

Dé vận dụng hình thức luận của Sanchez vào Đông Y học, chúng ta vẫn sử dụng các ký hiệu

như trên:

E= E{x,) : Tap hợp bệnh nhan ,

F = Fty,}: Tap hop bệnh,

Phương trình quan hệ mờ thứ hai có nghĩa là khi đứ biết quan hệ R giữa triệu chứng và bệnh,

và sau khi biết bệnh nhân *g có (một số) bệnh xác định, tức là biết được quan hệ 7, hãy tìm quan hệ

Ó, tức là thống kê các triệu chứng về (các) bệnh đồ (trên bệnh nhân xB) ’ Cách tìm kết luận của hai trường hợp trên dựa vào hai định lý Sanchez, với điều kiện biết được

quan hệ quyết định tính chính xác của kết luận là quan hệ ® :

ĐỊNH NGHĨA

Quan hệ Ñ gọi là

QUAN HE NHAN QUA TRONG CHAN DOAN

IV VE QUAN HE NHAN QUA TRONG CHAN DOAN TRONG DONG Y HỌC

Chẩn đoán bệnh là một khía cạnh hoạt động của sự sống vo cin

toán phức tạp như thế, không thể không dựa vào thực tiên,

Nói cách khác, không có một phương trình nào cho phép suy ra hoàn toàn ma trận nhân quá -

là yếu tố chính yếu của chẩn đoán Đông Y - như đã thấy trên kia

Quan hệ nhân quả R da được nhiều nhà y học nghiên cứu, trên cơ sở thống kê lâm sàng và lý

thuyết Âm Dương Ngũ Hành

g phức tạp Trong những bai

313

Bài toán này gồm 12 (đường Kinh bị bệnh) x 10 (Ngũ Khí suy hay vượng) = 120 căn bệnh, và trong mỗi căn bệnh đó, phải thống kê tất các các triệu chứng có thể xuất hiện

Ngoài ra cần đánh giá mối quan hệ mờ giữa triệu chứng và bệnh Nếu có N triệu chứng tất cả (N rất lớn) thì chúng ta có tổng số 120N yếu tố về mối quan hệ mờ giữa bệnh và triệu chứng Thông,

thường các triệu chứng chia thành M<N loại khác nhau, như loại vận động loại hô hấp, loại tuần

hoàn, loại tám thần Từ đó, chúng ta có mội mối quan hệ mờ gồm 120M yếu tố giữa bệnh và loại triệu chứng đơn giản hơn, nhưng lại thiếu chính xác hơn

Những điều rất quan trọng cần lựu ý là L20N hay 120M đánh giá này - tất nhiên nằm trong khoảng {0.1]- lại thay đối kinh nghiệm chủ quan của từng chuyên gia !

Như thế chúng ta có thể hình dung ma trận (quan hệ mờ) nhân quả E như sau:

NGUYEN HOANG PHUONG

TAP II

CO SO BON GIAP HỌC THUYET DU BAO CHUNG

VE MOI TRUONG CHO CA NHAN