Họ và tên: BÙI H. N. Giới: Nam Tuổi: 46 Lý do đến khám: tê yếu tay, nói khó Bệnh sử: Bệnh khoảng 1 năm, BN thường hay có cảm giác tê tay, mỏi cổ, đôi lúc căng cứng cơ vùng cổ, thỉnh thoảng ù tai. Họ và tên: BÙI H. N. Giới: Nam Tuổi: 46 Lý do đến khám: tê yếu tay, nói khó Bệnh sử: Bệnh khoảng 1 năm, BN thường hay có cảm giác tê tay, mỏi cổ, đôi lúc căng cứng cơ vùng cổ, thỉnh thoảng ù tai.
Trang 1NHÂN 1 TRƯỜNG HỢP LÂM SÀNG
HỘI CHỨNG CƯỚP MÁU ĐỘNG MẠCH
Trang 2 Họ và tên: BÙI H N.
Giới: Nam Tuổi: 46
Lý do đến khám : tê yếu tay, nói khó
Bệnh sử: Bệnh khoảng 1 năm, BN thường hay có cảm giác tê tay, mỏi cổ, đôi lúc căng cứng cơ vùng cổ, thỉnh thoảng ù tai.
Trang 3Tiền căn :
Không tiền căn: Tăng huyết áp, Đái tháo đường, Đột quỵ
Chưa ghi nhận bệnh lý tim mạch trước đây
Có thói quen hút thuốc lá (khoảng 20 điếu/ngày) BMI: 23,8
Ít vận động Không lạm dụng rượu bia
Trang 4BN tê tay, đau mỏi nhiều vùng cổ
khám Medic CT
Quá trình bệnh lý
Trang 5MRI CỘT SỐNG CỔ
Quá trình bệnh lý
Trang 6Tái khám Medic CT, vì tê tay lại và lói ngực
Quá trình bệnh lý
Trang 7Đến khám lại tại Medic Cần Thơ vì lý do:
- Tê yếu tay (P) 1 tháng, đôi lúc mất cảm giác cầm nắm.
- Thường hay uể oải, mệt mỏi
- Nói khó, nói chậm: 10 ngày gần đây
- Có 01 cơn choáng, không mất ý thức
- Khó ngủ.
Quá trình bệnh lý
Trang 8- Âm thổi tâm thu ở trên cổ và hõm trên đòn
- Tim đều 70 l/p, T1, T2 rõ, không âm thổi
Trang 14Siêu âm Doppler Động mạch cảnh
ĐM đốt sống phải có phổ cướp máu gần hoàn toàn, vận tốc giảm,
phổ 2 pha
Trang 15ĐM đốt sống trái có chiều bình thường, đơn pha, kháng
lực thấp, psv = 47 cm/s
Siêu âm Doppler Động mạch cảnh
Trang 16ĐM dưới đòn phải: Có dòng aliasing tại gốc, vận tốc dòng chảy
tăng cao tại chỗ hẹp psv: 350 cm/s
Siêu âm Doppler Động mạch cảnh
Trang 17ĐM dưới đòn phải: hẹp 69.6%
Siêu âm Doppler Động mạch cảnh
Trang 18ĐM cánh tay phải: phổ đơn pha, vận tốc thấp
Siêu âm Doppler Động mạch cảnh
Trang 19Siêu âm
Động mạch cảnh
Kết luận siêu âm:
Hình ảnh hội chứng cướp máu gần hoàn toàn động mạch dưới đòn phải, do hẹp 69% đoạn gần động mạch dưới đòn phải
Trang 20MSCT 640 dựng hình hệ ĐM cảnh,
ĐM đốt sống, ĐM dưới đòn và
mạch máu não
Trang 21MSCT 640 dựng hình hệ
ĐM cảnh, ĐM đốt sống,
ĐM dưới đòn và mạch máu não
Trang 22MSCT 640 dựnghình hệ ĐM cảnh,
ĐM đốt sống, ĐM dưới đòn và mạchmáu não
Trang 23MSCT 640 dựnghình hệ ĐM cảnh,
ĐM đốt sống, ĐM dưới đòn và mạchmáu não
Trang 25KẾT LUẬN CHẨN ĐOÁN:
1 HẸP NẶNG ĐOẠN GẦN ĐỘNG MẠCH DƯỚI ĐÒN PHẢI
NGHĨ DO XƠ VỮA GÂY HỘI CHỨNG CƯỚP MÁU GẦNHOÀN TOÀN ĐỘNG MẠCH DƯỚI ĐÒN PHẢI
2 RỐI LOẠN LIPID MÁU
XỬ TRÍ ĐIỀU TRỊ:
CHỤP DSA ĐỘNG MẠCH DƯỚI ĐÒN ± CAN THIỆP MẠCH
Trang 26ĐỊNH NGHĨA HỘI CHỨNG CƯỚP MÁU ĐỘNG
MẠCH DƯỚI ĐÒN
( SUBCLAVIAN STEAL SYNDROME )
Brian J P, 2014, Subclavian Steal Syndrome, Circulation, 129:2320–2323
Là một hội chứng bao
gồm các dấu hiệu và
triệu chứng gây ra bởi sự
gia tăng dòng chảy
Trang 27- Các nguyên nhân ít phổ biến hơn:
+ Viêm động mạch Takayasu
+ Viêm động mạch tế bào khổng lồ (giant cell arteritis)
+ Phẫu thuật Blalock-Taussig trong tứ chứng Fallot
+ Đứt đoạn cung động mạch chủ
+ Hội chứng hẹp lối ra lồng ngực (thoracic outletdepression syndrome)
Trang 28Brian J P, 2014, Subclavian Steal Syndrome, Circulation, 129:2320–2323
https://www.uptodate.com/contents/subclavian-steal-syndrome
Khi mảng xơ vữa làm tắc/hẹp đoạn gần ĐM dưới đòn nên sẽ gây thiếu máu nuôi chi trên , mặt khác nó ăn cắp máu từ ĐM đốt sống nên sẽ gây ra các triệu chứng của tuần hoàn não sau
SINH LÝ
BỆNH
Trang 29- Rối loạn thị lực : mù vỏ não do tổn thương thùy chẩm 2 bên
- Rối loạn vận ngôn
- Ù tai, nghe kém
- Cơn sụp đổ (drop attack) : đang đứng/ đi thì đột ngột khuỵu 2 đầu
gối xuống nhưng đứng dậy được ngay, không mất ý thức.
2 Triệu chứng ở chi trên
- Dị cảm , đặc biệt bàn tay và ngón tay
- Mạch quay bên tổn thương nhỏ , khó bắt
- Huyết áp 2 tay chênh nhau >15 mmHg
- Nghe âm thổi tâm thu ở trên cổ và hõm trên đòn (supraclavicular fossa)
Trang 30CẬN LÂM SÀNG
Brian J P, 2014, Subclavian Steal Syndrome, Circulation, 129:2320–2323
https://www.uptodate.com/contents/subclavian-steal-syndrome https://radiopaedia.org/articles/subclavian-steal-syndrome
1 SIÊU ÂM DOPPLER: đầu tay
2 CTA: độ nhạy và độ đặc hiệu cao Dễ dàng đánh giá
được các tổn thương khác của cung động mạch chủ
3 MRA: có thể thay thế CTA, đặc biệt ở BN suy thận
4 DSA: cho phép chẩn đoán và điều trị cùng lúc, có thể
xác định các vấn đề về giải phẫu, dòng máu chảy ngược từ ĐM đốt sống, kết hợp với tổn thương tắc đoạn gần ĐM dưới đòn Thêm vào đó, hình ảnh mạch máu giúp tái lập 1 bản đồ để giúp can thiệp nội mạch hoặc phẫu thuật ĐM dưới đòn
Trang 31ĐIỀU TRỊ
Brian J P, 2014, Subclavian Steal Syndrome, Circulation, 129:2320–2323
https://www.uptodate.com/contents/subclavian-steal-syndrome https://radiopaedia.org/articles/subclavian-steal-syndrome
- Sự hiện diện của hẹp ĐM dưới đòn ngay cả khi không cótriệu chứng cũng sẽ làm tăng nguy cơ tử vong toàn bộ và
tử vong tim mạch và tăng nguy cơ thiếu máu não liên quanđến hẹp ĐM cảnh tiến triển và suy giảm tuần hoàn bàng hệ
- Điều trị nội: aspirin, chẹn beta, UCMC và statin để làm giảm
tử vong lâu dài
- Hẹp ĐM dưới đòn không triệu chứng: hiếm khi cần phải táitạo mạch máu, ngay cả khi có dòng chảy ngược
- Ở BN có triệu chứng nhẹ: điều trị nội và bảo tồn
- Bệnh nhân có triệu chứng nặng và tắc đoạn gần ĐM dướiđòn có thể điều trị thành công bằng phẫu thuật hoặc canthiệp qua da
Trang 32KẾT LUẬN
Đa số BN hẹp ĐM dưới đòn không có triệu chứng hoặc dễnhầm lẫn với triệu chứng của bệnh lý đĩa đệm cột sống cổ,nhất là khi BN có đồng thời cả 2 bệnh lý
Hẹp/tắc ĐM dưới đòn được phát hiện tình cờ khi đo HA haitay có sự chênh lệch, hoặc khi làm siêu âm cho BN có bệnh
ĐM cảnh Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng cẩn thận có thểphát hiệu các dấu hiệu kín đáo của hẹp ĐM dưới đòn
Siêu âm Doppler là CLS đầu tay để khảo sát ĐM đốt sống và
ĐM cảnh đoạn ngoài sọ cũng như ĐM dưới đòn, giúp chẩnđoán và điều trị can thiệp kịp thời Thông qua phát hiện sớmdòng đảo chiều của ĐM đốt sống để khảo sát kỹ hơn hẹp tắccủa ĐM dưới đòn
Trang 33TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Brian J P, 2014, Subclavian Steal Syndrome, Circulation,
129:2320–2323
2 https://www.uptodate.com/contents/subclavian-steal-syndrome
3 https://radiopaedia.org/articles/subclavian-steal-syndrome
4 http://emedicine.medscape.com/article/462036-medication#2