ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Đối tượng
- Đàn lợn con sơ sinh đến 50 ngày tuổi.
Địa điểm và thời gian thực hiện
- Địa điểm: tại trang trại Bích Cường, thôn Nhiễm Dương - xã Nghĩa Đạo - Thuận Thành - Bắc Ninh
Nội dung thực hiện
- Đánh giá tình hình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nuôi tại trại
- Thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn con nuôi tại trại
- Tình hình mắc bệnh ở đàn lợn con sơ sinh đến 50 ngày tuổi nuôi tại trại
- Xác định tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết
- Xác định hiệu quả điều trị bệnh.
Chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
3.4.1 Các chỉ tiêu theo dõi
- Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại trong 3 năm (2020 – T12//2022)
- Các biện pháp vệ sinh phòng bệnh
- Lịch phòng bệnh bằng vắc xin của trại
- Tình hình mắc bệnh trên đàn lợn con sơ sinh đến 50 ngày tuổi
- Phương pháp chẩn đoán, trị bệnh trên đàn lợn con sơ sinh đến 50 ngày tuổi
Để đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại, tôi đã tham khảo số liệu kế toán, thông tin từ quản lý và kỹ thuật, đồng thời kết hợp với việc theo dõi thực tế để có cái nhìn toàn diện về hoạt động của trại.
Để xác định tỷ lệ mắc bệnh ở đàn lợn con, phương pháp chẩn đoán cần theo dõi hàng ngày và quan sát các biểu hiện của động vật, bao gồm trạng thái cơ thể, khả năng ăn uống và tình trạng phân Việc ghi chép đầy đủ những thông tin này vào sổ theo dõi là rất quan trọng.
Phương pháp điều trị hiệu quả bao gồm chẩn đoán bệnh chính xác để điều trị sớm, giúp con vật khỏi bệnh nhanh chóng và ngăn ngừa lây lan sang các con khỏe mạnh Việc tiêu diệt mầm bệnh kết hợp với tăng cường sức đề kháng là rất quan trọng để giúp con vật phục hồi nhanh chóng Ngoài ra, sử dụng kháng sinh đúng thời điểm, liều lượng, thời gian và liệu trình cũng là yếu tố quyết định trong quá trình điều trị.
- Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng: thực hiện chăn nuôi theo quy trình chăn nuôi của công ty cổ phần Ngọc Minh Green Farm áp dụng tại trang trại
3.4.3 Phương pháp xử lý số liệu với công thức tính
Các số liệu được thu thập và xử lý trên phần mềm Excel 2010 Một số công thức tính toán được áp dụng như sau:
- Tỷ lệ lợn mắc bệnh:
Tỷ lệ lợn lợn mắc bệnh (%) = ∑ số lợn mắc bệnh x 100
- Tỷ lệ lợn khỏi bệnh:
Tỷ lệ lợn khỏi (%) = ∑ số lợn khỏi bệnh x 100
Tỷ lệ lợn chết (%) = ∑ số con chết x 100
tháng thực tập
Số lượng lợn con theo dõi (con)
Sơ sinh – 28 ngày tuổi (con)
Trong thời gian thực tập, tôi đã quản lý và chăm sóc 1424 con lợn con theo mẹ và 1272 con lợn sau cai sữa Số liệu cho thấy sự chênh lệch số lượng lợn hàng tháng phụ thuộc vào tỷ lệ đẻ của lợn nái Việc chăm sóc và nuôi dưỡng lợn con ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng và phát triển của chúng, do đó, người chăm sóc cần có kinh nghiệm, chuyên môn, nhiệt huyết và trách nhiệm cao.
4.2 Thực hiện công tác phòng bệnh
4.2.1 Thực hiện vệ sinh chuồng trại
Phòng bệnh là ưu tiên hàng đầu trong chăn nuôi để ngăn chặn và kiểm soát bệnh tật, từ đó đảm bảo hiệu quả kinh tế Để thành công, cần duy trì tiểu khí hậu chuồng nuôi thoáng mát vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông, cùng với nhiệt độ và độ ẩm phù hợp Vệ sinh chuồng trại hàng ngày là rất quan trọng, bao gồm thu gom chất thải rắn và lỏng, dọn dẹp lối đi và xử lý chất thải bằng phương pháp ủ sinh học Trong trường hợp có dịch bệnh, cần xử lý nhiệt hoặc tiêu hủy chất thải theo quy định để đảm bảo an toàn cho đàn vật nuôi.
Mỗi kỹ thuật, công nhân, sinh viên đều được cấp phát quần áo bảo hộ lao động riêng, ủng và một số dụng cụ khác
Để đảm bảo vệ sinh và an toàn trong trại, việc kiểm tra của quản lý và sự ra vào của công nhân được thực hiện thường xuyên Trong trường hợp xảy ra dịch bệnh, công tác vệ sinh và sát trùng môi trường bên ngoài sẽ được tăng cường một cách liên tục.
Khách đến trại đều đi qua sát trùng, thay quần áo bảo hộ lao động, đeo khẩu trang, đi ủng trước khi vào chuồng
Sau mỗi lứa lợn, cần tháo dỡ các tấm đan và ngâm vào bể sát trùng pha loãng trong 1 ngày trước khi xịt rửa sạch Ô chuồng và khung chuồng cũng cần được xịt rửa bằng nước vôi pha loãng Để tiêu độc khử trùng, gầm chuồng nên được tưới bằng vôi Quan trọng là để chuồng nghỉ ngơi ít nhất 5 ngày trước khi đưa lợn vào.
Trại còn thường xuyên tiến hành vệ sinh môi trường xung quanh trại nhổ cỏ, rắc vôi, diệt chuột
* Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh hàng ngày
- Hằng ngày trước khi vào chuồng phải mặc quần áo bảo hộ lao động, đi ủng, đi qua bể sát trùng rồi mới vào chuồng
- Nhận bàn công việc với ca đêm
- Kiểm tra lại bóng đèn, úm, quạt đảm bảo nhiệt độ, độ thông thoáng thích hợp, số lượng lợn con, lợn nái khi nhận bàn giao ca
- Gọi lợn mẹ dậy ỉa, dọn dẹp phân tránh lợn mẹ nằm đè phân
- Thay thảm ướt, thảm bẩn vào buổi sáng và đầu giờ chiều cho vào bể ngâm
- Pha sữa để cho lợn còi, nhỏ không tranh bú được
- Vệ sinh máng ăn lợn mẹ và chăn lợn con bằng thức ăn hỗn hợp, lắp thêm máng tập ăn cho lợn con
- Rắc vôi, dọn đường đi lại
- Nhốt lợn con, lau sàn nhựa Dùng 2 chổi lau sàn: 1 chổi lau chuồng không bị bệnh, 1 chổi lau chuồng bị tiêu chảy
- Pha sát trùng với nước để lau bầu vú cho nái nuôi con, lau mông Lau vú và tắm sạch cho lợn sắp đẻ
- Đỡ đẻ cho lợn nái
- Lợn con được 3 ngày tuổi cho uống thuốc phòng bệnh cầu trùng, bổ sung sắt
- Mài răng nanh, cắt đuôi, bấm tai, sát trùng lại rốn cho lợn con
- Thiến lợn đực, tiêm kháng sinh để tránh nhiễm trùng kế phát, sát khuẩn vị trí thiến
- Xịt gầm hàng ngày, thu phân vào bao để mang ra khỏi chuồng
- Kiểm kê, rà soát, ghi chép lại vào cuối ngày
- Pha sát trùng phun 2 lần/ngày
Lưu ý: sau mỗi buổi làm việc thu dọn, sắp xếp dụng cụ, quét dọn lối đi
Công tác phòng bệnh bao gồm việc hạn chế di chuyển giữa các chuồng không cần thiết và rắc vôi bột ở hành lang cũng như khu vực ngoài chuồng để khử trùng Các phương tiện vận chuyển vào ra trại cần được tiêu độc kỹ lưỡng tại cổng Để tạo miễn dịch chủ động cho vật nuôi, việc tiêm phòng vắc xin đầy đủ là rất quan trọng, giúp sản sinh kháng thể chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường Cuối cùng, vỏ chứa vắc xin và vắc xin thừa phải được xử lý theo quy định trước khi tiêu hủy.
* Lịch vệ sinh chuồng trại
Bảng 4.4 Lịch sát trùng được áp dụng tại trại
Ngoài khu vực chăn nuôi
Chuồng nái bầu Chuồng nái đẻ Chuồng cai sữa
Phun sát trùng + Rắc vôi đường đi + Phun nước vôi
Phun sát trùng + phun nước vôi
Phun sát trùng + Rắc vôi đường đi + Phun nước vôi
Rắc vôi bột toàn bộ ngoài khu vực chăn nuôi và ngoài trại
Phun sát trùng + Rắc vôi đường đi + Phun nước vôi
Phun sát trùng + phun nước vôi
Phun sát trùng + Rắc vôi đường đi + Phun nước vôi
Rắc vôi bột toàn bộ ngoài khu vực chăn nuôi và ngoài trại
Ngoài khu vực chăn nuôi
Chuồng nái bầu Chuồng nái đẻ Chuồng cai sữa
Phun sát trùng + Rắc vôi đường đi + Phun nước vôi
Phun sát trùng + Phun nước vôi
Phun sát trùng + Rắc vôi đường đi + Phun nước vôi
Rắc vôi bột toàn bộ ngoài khu vực chăn nuôi và ngoài trại
Phun sát trùng + Rắc vôi đường đi + Phun nước vôi
Phun sát trùng + Phun nước vôi
* Kết quả thực hiện công tác vệ sinh phòng bệnh
Bảng 4.5 Kết quả thực hiện vệ sinh chuồng trại tại trại
Kết quả thực hiện so với nhiệm vụ được giao
1 Dọn dẹp chuồng hàng ngày 175 175 100
5 Quét dọn rác, lá cây 60 60 100
Việc vệ sinh và tiêu độc khử trùng là ưu tiên hàng đầu trong chăn nuôi, với quy định yêu cầu vệ sinh chuồng trại, quét và rắc vôi lối đi ít nhất 1 lần/ngày và phun sát trùng 2 lần/ngày Trong trường hợp có dịch bệnh, cần tăng cường phun sát trùng lên 3 lần/ngày và quét mạng nhện 1 lần/tuần Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đảm bảo an toàn dịch bệnh, giúp nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi và hạn chế bệnh tật từ môi trường bên ngoài Ngoài ra, việc sử dụng hóa chất tiêu độc cần đúng liều lượng, và khi phun sát trùng, cần mặc quần áo bảo hộ, đi ủng, đeo khẩu trang và đội mũ để đảm bảo an toàn cho người thực hiện.
4.2.2 Thực hiện công tác phòng bệnh bằng vắc xin tại trại
Tiêm phòng vắc xin cho lợn là điều cần thiết cho người chăn nuôi, giúp phòng ngừa nhiều bệnh và giảm thiệt hại kinh tế Để đạt hiệu quả tối ưu, việc tiêm vắc xin cần tuân thủ đúng lịch tiêm.
Bảng 4.6 Lịch phòng bệnh bằng vắc xin cho đàn lợn tại cơ sở
Loại lợn Tuổi Phòng bệnh Vắc xin Đường đưa thuốc
3 ngày Thiếu sắt Iron Dextran
Cầu trùng Diacoxin Nhỏ miệng 1 lần
Còi cọc sau cai sữa +suyễn
35 ngày Dịch tả lần 1 Pestiffa Tiêm bắp 2
49 ngày Viêm phổi (APP) Ingervac
56 ngày Lở mồm long móng Aftopor Tiêm bắp 2
63 ngày Dịch tả lần 2 Pestiffa Tiêm bắp 2
Loại lợn Tuổi Phòng bệnh Vắc xin Đường đưa thuốc
77 ngày LMLM lần 2 Aftopor Tiêm bắp 2
Ký sinh trùng Dufamec Tiêm dưới da 1 ml/33kg Tuần 1
Tuần 2 Tai xanh Ingelvac PRRS
Tuần 3 Khô thai Parvo virus Tiêm bắp 2 Tuần 4 Dịch tả lần 1 Pestiffa Tiêm bắp 2
Tuần 6 Tai xanh lần 2 Ingelvac PRRS
Tuần 7 Khô thai lần 2 Pestiffa Tiêm bắp 2 Tuần 8 Dịch tả lần 2 Pestiffa Tiêm bắp 2
Tuần 10 Dịch tả Pestiffa Tiêm bắp 2
(nái lứa 1) Neocolipor Tiêm bắp 2
Tuần 12 LMLM Aftopor Tiêm bắp 2
Tuần 13 Viêm teo mũi truyền nhiễm Rhiniffs T Tiêm bắp 2
Tuần 14 Ecoli Neocolipor Tiêm bắp 2
15 ngày Khô thai Parvovirus Tiêm bắp 2
1 lần Tai xanh Igelvac PRRS
1 lần Dịch tả Pestiffa Tiêm bắp 2
1 lần LMLM Aftofor Tiêm bắp 2
* Kết quả thực hiện quy trình tiêm phòng cho đàn lợn
Quy trình tiêm phòng vắc xin tại trang trại được thực hiện nghiêm ngặt, đảm bảo đúng kỹ thuật nhằm tạo miễn dịch chủ động cho lợn trước các mầm bệnh Để đạt hiệu quả cao, vắc xin chỉ được tiêm cho lợn khỏe mạnh, không mắc bệnh truyền nhiễm hay mạn tính, từ đó giúp nâng cao khả năng miễn dịch cho đàn lợn Kết quả tiêm phòng đạt được rất khả quan.
Bảng 4.7 Kết quả thực hiện tiêm phòng bệnh bằng vắc xin cho đàn lợn của trại
Số con tiêm phòng (con)
Số con an toàn (con)
Viêm phổi + Hội chứng còi cọc
Dịch tả Pestiffa 2 ml/con 1500 1500 100
Tỷ lệ an toàn sau khi tiêm vắc xin phòng bệnh cho lợn con đạt trên 99%, theo bảng 4.7 Việc tiêm phòng bệnh tai xanh, dịch tả, viêm phổi và hội chứng còi cọc được thực hiện cho lợn con vào các thời điểm 14 và 21 ngày tuổi.
35 ngày tuổi, tôi được tham gia hỗ trợ tiêm vắc xin cho đàn lợn
Ngoài kiến thức học được, tôi đã tích lũy kinh nghiệm quan trọng về việc phòng bệnh bằng vắc xin Việc sử dụng vắc xin cần đảm bảo đủ liều lượng, đúng đường, đúng vị trí và đúng lịch, vì mỗi loại vắc xin có đặc thù riêng, hiệu quả và thời gian miễn dịch khác nhau Sử dụng không đúng kỹ thuật hoặc sai thời điểm có thể làm mất hoạt tính của vắc xin Trước khi tiêm, cần lắc kỹ lọ vắc xin, và vắc xin đã pha nên được sử dụng ngay; nếu còn thừa, phải hủy và không sử dụng cho ngày hôm sau Bên cạnh đó, cần theo dõi lợn sau tiêm để kịp thời can thiệp nếu có hiện tượng sốc phản vệ.
Tiêm phòng cho đàn lợn là phương pháp quan trọng nhằm tạo ra miễn dịch chủ động, giúp chống lại vi khuẩn và tăng cường sức đề kháng Để đạt hiệu quả tiêm vắc xin tốt nhất, lợn cần được nuôi dưỡng và chăm sóc tốt, đảm bảo sức khỏe và không mắc các bệnh truyền nhiễm hay mãn tính Việc phòng bệnh luôn được ưu tiên hàng đầu, vì nếu thực hiện tốt, có thể hạn chế hoặc ngăn chặn sự bùng phát dịch bệnh.
4.3 Ý nghĩa và bài học kinh nghiệm
Trong quá trình thực tập, tôi nhận thấy rằng biện pháp phòng trừ dịch bệnh tuy hiệu quả nhưng vẫn không thể ngăn chặn hoàn toàn bệnh tật, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất Việc chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, và để có giống lợn chất lượng, cần đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển của chúng Một đàn lợn có sức đề kháng tốt sẽ có khả năng chống chọi với bệnh tật cao hơn, từ đó giảm tỷ lệ mắc bệnh, nâng cao chất lượng, giảm chi phí, và tăng hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.
Trong quá trình chăm sóc lợn con, việc chú trọng đến vệ sinh và chế độ dinh dưỡng là rất quan trọng Cần đảm bảo lợn con được ăn uống đầy đủ, không bị đè và bổ sung sữa ngoài nếu còi cọc Quản lý tiểu khí hậu chuồng nuôi cũng cần được lưu ý, giữ cho chuồng thoáng mát vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông Dụng cụ chăn nuôi và chuồng trại phải được khử trùng sạch sẽ trước và sau khi sử dụng Tiêm phòng vắc xin đầy đủ cho đàn lợn để tăng cường khả năng miễn dịch và cần thực hiện các thao tác kỹ thuật cẩn thận để tránh thiệt hại Việc quan sát và theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn giúp xử lý kịp thời và đạt hiệu quả tốt trong chăn nuôi.
Chẩn đoán chính xác giúp vật nuôi nhanh chóng hồi phục, giảm tỷ lệ tử vong, rút ngắn thời gian điều trị và hạn chế thiệt hại kinh tế.
Công việc đã giúp tôi nâng cao bản thân, phát triển sự tự tin và khả năng hoàn thành nhiệm vụ Tôi tích lũy kiến thức từ nhà trường và thực tiễn, đồng thời rèn luyện tác phong làm việc nghiêm túc Nhờ đó, tôi càng yêu thích chuyên ngành của mình và luôn cố gắng học hỏi kinh nghiệm từ các thầy cô và anh chị đi trước.
4.4 Kết quả theo dõi, chẩn đoán và điều trị bệnh cho đàn lợn con sơ sinh đến 50 ngày tuổi trong 6 tháng thực tập tại trại
4.4.1 Kết quả theo dõi, tỷ lệ nhiễm bệnh ở đàn lợn con tại trại
