Tiểu Luận - Lịch Sử Mĩ Thuật - Đề Tài - Tìm Hiểu Lịch Sử Và Đặc Điểm Của Nền Mĩ Thuật Nhật Bản

PRESENTATION NAME TIỂU LUẬN LỊCH SỬ MĨ THUẬT ĐỀ TÀI TÌM HIỂU LỊCH SỬ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA NỀN MĨ THUẬT NHẬT BẢN Lịch sử mĩ thuật của Nhật Bản diễn biến như thế nào? Đặc điểm của Mĩ thuật Nhật Bản ra sao? I[.]

TIỂU LUẬN

LỊCH SỬ MĨ THUẬT

ĐỀ TÀI

TÌM HIỂU LỊCH SỬ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA NỀN MĨ THUẬT NHẬT BẢN

I.Khái quát chung về Nhật Bản

• Địa lí: Là một quốc đảo ở vùng Đông Bắc Á, với diện

tích là 377.835 km2 và chiều dài bờ biển là 37.000

km, giáp một số quốc gia như Trung Quốc, Nga, Bắc

Triều Tiên…

• Là tập hợp của 3000 đảo lớn nhỏ nằm trải dọc biển

Thái Bình Dương với 4 đảo chính từ Bắc tới Nam

bao gồm Hokkaido, Honshu, Shikoku và Kyushu

• Phần lớn diện tích Nhật Bản là núi, chiếm khỏag

70-80%, loại hình địa lý không hợp cho nông nghiệp,

công nghiệp và cư trú

• Do nằm ở vùng vành đai núi lửa Thái Bình Dương

cũng như trên vị trí của điểm nối 3 vùng kiến tạo địa

chất nên Nhật Bản thường phải chịu những dư chấn

nhẹ và ảnh hưởng của núi lửa Những trận động đất

có sức tàn phá vô cùng nặng nề và kéo theo đó là

song thần

Các đảo Nhật Bản nằm trong vùng khí hậu ôn hòa Ở hầu hết các miền của Nhật Bản đều có 4 mùa rõ rệt Vì có mưa nhiều và khí hậu ôn hòa nên trên hầu khắp quần đảo Nhật Bản đều có những cánh rừng màu mỡ và cây cối xanh tốt trên khắp đất nước.

Địa hình của Nhật Bản vô cùng đa dạng và gập ghềnh Địa hình núi chiếm 73% diện tích tự nhiên của Nhật Bản Giữa các núi có những bồn địa nhỏ, các cao nguyên và cụm cao nguyên Số lượng sông suối nhiều, nhưng độ dài của sông không lớn Ven biển có những bình nguyên nhỏ hẹp là nơi tập trung dân cư và các cơ sở kinh tế nhất là phía bờ Thái Bình Dương.

VD: núi Phú Sĩ, núi Sakirajuma, song Ishikari, song Teshio……

2 Xã hội Nhật Bản

• Con người làm chủ cuộc sống và chính con người là chủ thể tạo nên xã hội Vậy nên khi

đề cập đến xã hội Nhật Bản thì ta cần tìm hiểu về chính con người của đất nước mặt trời mọc này

• Người Nhật Bản luôn có sự tò mò, hiếu kì về nền văn hóa nước ngoài Chính cái tính cách đó luôn là động lực để họ không

ngừng tìm tòi và học tập những điêù tinh hoa của ngoại quốc

• Ý thức tập thể cao, trong công việc người Nhật thường gạt cái tôi ra đề cao cái chung,

họ có thể cạnh tranh với nhau, song cũng có lúc họ bắt tay với nhau đẻ đạt được mục đích chung để đánh bại đối thủ nước ngoài

• Người Nhật Bản rất tôn trọng thứ bậc và địa vị,đây là tập tục có từ lâu đời của

người Nhật, người Nhật có óc thẩm mỹ rất cao

• Người Nhật có tính tiết kiệm và làm việc chăm chỉ, lòng trung thành của họ được khẳng định Họ tăng cường sức mạnh của mình bằng cách nuôi dưỡng tình cảm

trung thành của các công nhân bằng cách đào tạo có chế độ đãi ngộ rất tốt đẻ thu hút nguồn nhân lực

=> Xã hội Nhật Bản là một xã hội có sự cạnh

tranh quyết liệt nhưng không tạo sự cạnh

tranh giữa các cá nhân mà các cá nhân phải

làm việc quên mình cho sự cạnh tranh của

nhóm Người Nhật luôn làm theo mục tiêu đã định, tôn trọng thứ bậc trong xã hội, cần cù và

có tính trách nhiệm cao, yêu thiên nhiên và có khiếu thẩm mỹ, tinh tế , khiêm nhường và luôn luôn giữ chư tín

3.Tôn giáo và Tín ngưỡng

• Do Tôn giáo và Tín ngưỡng là hai phạm trù có sự lien

quan mật thiết với nhau nên ta sẽ dễ dàng tìm hiểu

chúng Trải qua những giai đoạn thăng trầm của lịch sử

mà tôn giáo và tín ngưỡng Nhật Bản có những bước

chuyển mình vượt bậc

a/ Thần đạo Shito: Thần đạo là tôn giáo bản xứ của người

Nhật Bản và cũng xưa như nước Nhật Đó là tôn giáo

chính của Nhật Bản bên cạnh Phật giáo

• - Tư tưởng của Thần đạo khác với những tôn giáo khác

ở chỗ không cấm hay buộc con người làm gì, mà chỉ

khuyên nên hướng tới sự trong sáng và tránh điều ác

Biểu tượng của Shito giáo

b/ Đạo Phật

• -Đạo Phật bắt đầu từ Ấn Độ từ thế kỷ thứ 6 trước Công Nguyên Một nhánh chính của Phật giáo, nhánh Mahayana hay gọi là Phật giáo Đại thừa đã du nhập vào Nhật Bản.Phật giáo được du nhập vào Nhật từ Tung Hoa và Triều Tiên dưới dạng món quà của vương

quốc thân hữu Triều Tiên Kudara vào thế kỷ thứ 6

• - Ngày nay có khoảng 90 triệu người theo

Phật giáo ở Nhật Bản Tuy nhiên, tôn giáo này không tác động mạnh lắm đến đời sống hàng ngày của người trung bình ở Nhật Các đám tang thường được tổ chức theo lối Phật giáo,

và nhiều gia đình có bàn thờ nhỏ trong nhà

để tỏ lòng tôn kính tổ tiên

c/ Khổng giáo

• -Khổng giáo du nhập từ Trung Hoa đã có ảnh

hưởng rất sâu đậm đến cách suy nghĩ của

người Nhật Khổng giáo đã đưa ra một hệ

thống giai tầng,trong đó mỗi người phải hành

động theo địa vị của để đảm bảo sự hài hòa

trong xã hội và sự trung thành đối với quốc gia

• - Tân Khổng giáo, được đưa vào Nhật thế kỷ 12,

giải thích thiên nhiên và xã hội dựa trên những

nguyên tắc siêu hình và chịu ảnh hưởng của

Phật giáo và Lão giáo Ở Nhật, lý thuyết này

được gọi là Shushigaku, đã đưa ra ý tưởng là

con người phải đảm bảo sự ổn định xã hội và

chịu những trách nhiệm về xã hội

Tượng Khổng Tử trên quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh

d/ Đạo Cơ Đốc

• -Năm 1542, những người Âu đầu tiên từ Bồ

Đào Nha đặt chân lên Kyushu ở phái Tây

Nhật Bản Hai thứ quan trọng nhất về mặt lịch

sử mà họ nhập khẩu vào Nhật là thuốc súng

và đạo Cơ đốc

• -Đến cuối thế kỷ 16, đạo Cơ đốc đánh mất vị

trí độc tôn ở Nhật khi nhựng người truyền giáo

dòng thánh Francis đến Kyoto bất chấp chỉ dụ

ngăn cấm đầu tiên của Toyotomi Hideyoshi

Năm 1597, Hideyoshi công bố một chỉ dụ

ngăn cấm nghiêm khắc hơn nữa và xử từ 26

người của dòng thánh Francis ở Nagasaki để

cảnh báo

Đến năm 1873 sau cuộc phục hưng Meiji, tự do tôn giáo được quảng bá

và đặc biệt là từ thế chiến thứ II số người Cơ đốc giáo Nhật Bản bắt đầu

tăng dần trở lại

Ngày nay có khoảng từ 1 đến 2 triệu người Nhật theo Cơ đốc giáo(khoảng 1% dân số Nhật Bản) Hầu hết sống ở miền Tây nước Nhật,

e/ Đạo Hồi

• -Đạo hồi được người Nhật biết đến lần đầu vào năm

1877 Điều này giúp Hồi giáo tìm được một chỗ đứng

trong đời sống tinh thần của người Nhật, nhưng chỉ

trên phương diện kiến thức và một phần lịch sử văn

hóa

• - Cuộc sống cộng đồng Hồi giáo chỉ bắt đầu khi những

người Turkoman, Uzbek, Tadjk, Kazakh và những người

Hồi giáo Turko – Tatar tị nạn đến từ châu Á và Nga vào

Thế chiến thứ I Những người Hồi giáo này hình thành

một cộng đồng Hồi giáo nhỏ, và một số người Nhật đã

cải giáo theo đạo Hồi qua việc tiếp xúc với những

người này

• - Chỉ đến sau Thế chiến thứ II, cộng đồng Hồi giáo của

người Nhật mới hình thành thực sự Tuy nhiên, bất kể

những thành công ban đầu, số lượng thành viên Hồi

giáo gia tăng chậm Ngày nay số lượng tín đồ Hồi giáo

ở Nhật có khoảng vài ngàn người

Bức ảnh nhân kỉ niệm

150 năm ngày 26 thánh

tử đạo Nhật Bản

II.Các giai đoạn Mĩ Thuật

• Sự hình thành và phát triển của nền mĩ thuật các quốc gia trên thế giới nói chung và Nhật Bản nói riêng đều

xuất phát từ nhiều nguồn gốc khác nhau Có thể trong quá trình hình thành, NHật Bản đã có sắn một cái vốn mĩ thuật cho iêng mình và đồng thời trải qua biết bao nhiêu thăng trầm của lịch sử kéo theo lĩnh hội được những tinh hoa mĩ thuật của các quốc gia khác mà Nhật Bản đã xây dựng cho mình một nền mĩ thuật mang bản sắc riêng và

vô cùng độc đáo Hãy cùng điểm qua từng thời kì lịch sử

để khám phá điều đó.

1.Thời kì Na-Ra (645-793)

• -Kinh đô Na-ra được thành lập vào năm 710,

phỏng theo Trường An(Trung Quốc) Kiến trúc

Phật Giáo được xây dựng nhiều ở Na-ra Một số

công trình tiêu biểu thời kì này là chùa Hô-ry-u

được xây vào năm 607 là ngôi chùa gỗ cổ nhất

của Nhật Bản

• -Với sự thịnh hành của đạo Phật thế kỉ sáu, bảy ở

Nhật, các tác phẩm hội họa tôn giáo đạt đến đỉnh

cao và thu được nhiều thành tựu, dùng trang trí

các đền thời xây dựng bởi tần lớp thống trị Tuy

nhiên, vào thời Nara, Nhật Bản thật sự nổi trội

trong nghệ thuật điêu khắc, không phải hội họa

• Tuy nhiên, đến thời Nara, hội họa mang phong

cách nhà Tần trở nên vô cùng thịnh hành Tính

luôn cả các bức trang tường trong hầm mộ

Takamatsusuzuka, khoảng 700 năm sau công

nguyên Phong cách này phát triển thành thể loại

Kara-e, và vẫn thịnh hành suốt giai đoạn đầu thời

2.Thời kì Hây-an( 794-1187)

• -Kinh đô mới Hei-an Ky-ô( Kyoto ngày nay ) Đây

là thời kì thực sự phát triển nền văn hóa dân tộc

Nhật Bản Hội họa thời kì này có hai trường phái

LÀ : Ka-ra-e( hội họa theo kiểu Trung Quốc )và

Ya-ma-tô-e( hội họa theo kiểu Nhật Bản) với thể

loại tranh cuộn vô cùng độc đáo

• -Vào giữa thời Heian, phong cách hội học Trung

Hoa (kara-e) mất chỗ đứng vào tay Yamato-e,

thường dùng cho cảnh cuộn và cảnh cuốn

byōbu Tuy nhiên, Yamato-e cũng phát triển

thành nhiều dạng (đặc biệt là càng về sâu thời

Heian), bao gồm cả tranh cuộn tay emakimono

• -Emakimono chứa các tiểu thuyết được minh

họa, như Genji Monogatari, các tác phẩm lích sử

như Ban Dainagon Ekotoba, và nhiều tác phẩm

tôn giáo Họa sĩ E-maki phát minh một hệ thống

qui ước để đem lại hiệu ứng cảm xúc cho từng

cảnh

Lầu phượng hoàng trong Byodoin, một công trình kiến trúc Phật giáo được xây dựng vào thời kỳ

Heian

3.Thời đại Ka-ma-Ku-ra(1185-1333)

• Về cơ bản ở thòi kì này thì mĩ thuật Nhật Bản vẫn phát

triển giống như thời kì Hây-an , chỉ khác ở sự xuất hiện

của một số nhân tố mới

• Có sự xuất hiện của E-maki E-maki giữ vai trò một trong

những ví cụ lâu đời và vĩ đại nhất của otoko-e (tranh của

đàn ông) và onna-e (tranh của phụ nữ) Có nhiều điểm

khác nhau giữa hai phong cách, dựa theo tính thẩm mỹ

khác nhau giữa hai giới Nhưng dễ nhận ra nhất trong

những khác nhau là đề tài chủ thể Onna-e, đại diện bởi

Truyện kể Genji, thường bàn về cuộc sống cung đình, cung

phi, và mang màu sắc lãnh mạn Còn Otoko-e, thường lưu

trữ các sự kiện lịch sử, thường là các trận đánh

Thành phố Kamakura

E-maki của cá thể loại khá nhau vẫn tiếp tục ra đời; tuy nhiên, thời

Kamakura lại nghiêng về nghệ thuật kiến trúc hơi là hội họa

Hầu hết các tác phẩm hội họa thời Heian và Kamakura đều mang màu sắc tôn giáo, đa phần bởi họa sĩ vô danh vẽ

4.Thời đại Muromachi (1333-1573)

• Trong thế kỉ mười bốn, sự phát triển của các tu

viện Zen (thiền tông) ở Kamakura và Kyoto có

ảnh hưởng rất lớn đến nghệ thuật Suibokuga,

phong cách tranh một màu chân phuơng bằng

mực in được du nhập từ nhà Tống và nhà

Nguyên Trung Quốc thay thế những tranh họa

cuộn của thời trước, dù một vài bức chân dung

nhiều màu vẫn tồn tại chủ yếu dưới dạng

tranh chinso của các tu sĩ thiền tông

 Điển hình cho những tranh này là nhà tu sĩ, họa sĩ Kao, Kensu (triếng Trung là Hsien-tzu) vào thời điểm ông đạt đến cảnh giới Niết Bàn Dạng tranh vẽ này dùng những nét cọ nhanh và ít chi tiết 'Catching a Catfish with a Gourd'(ở Taizo-in, Myoshin-ji, Kyoto), của họa sĩ Josetsu, đánh dấu bước ngoặt cho hội họa thời Muromachi Ở bề mặt, một người đàn ông ở suối cầm một bầu nhỏ nhình vào hồ cá lớn suơng mù che lấp khu đất giữa, và cảnh nền, núi có vẽ như xa tít Đây được xem là dạng tranh mới, khoảng 1413, có liên hệ đến cảm giác không gian sâu lắng trong tranh của người Trung Hoa

• Vào cuối thời Muromachi, tranh mực tàu tách khỏi

thiền tông đến với thế giới nghệ thuật hoàn toàn,

các họa sĩ Kano và Ami tiếp thu phong cánh và màu

sắc, nhưng phát triển các hiệu ứng tạo hình và

trang trí, sau này vẫn tiếp tục phát triển ở thời hiện

đại Các họa sĩ Nhật Bản nổi tiếng thời Muromachi:

Mokkei (khoảng năm 1250), Mokuan Reien (mất

năm 1345) Mincho (1352-1431)…

• Để lại nhiều di sản quý giá như chùa Vàng

( kimkaku) và chùa Bạc ( Ginkaku) ở Ky-ô-tô lộng lẫy

Những bức tranh thủy mặc của

shet-shu(1420-1566) đã đạt mức độ hoàn hảo và giàu tính hiện

thực hơn tranh thủy mặc Trung Quốc

chùa Vàng( kimkaku)

5.Thời Azuchi-Mônyama

• Trái ngược với thời Muromachi trước đó, thời Azuchi

Monoyama nổi bật ở phong cách hội họa nhiều màu

sắc, ứng dụng chỉ vàng, chỉ bạc, và những tác phầm vô

cùng đồ sộ

• Dòng tranh Kano Eitoku phát triển cho sự sáng tạo

phong cảnh trên các cửa trược trước phòng Những

phong cảnh không lồ và tranh vẽ trên tường dùng để

trang trí lâu đài và cung diện cho quý thộc quân đội

Trạng thái này tiếp qua đến thời Edo, Tokugawa

bakufu tiếp tục phát triển các tác phẩm của dòng Kano

nhưng là nghệ thuật chủ yếu của Shogun, daimyo và

Hoàng tộc

 Tuy vậy, những họa sĩ ngoài dòng Kano vẫn tồn tại và phát triển trong giai đoạn Azuchi-Monoyama, tiếp thu màu sắc Trung Quốc và tư liệu và thẫm mĩ Nhật Bản Nhóm quan trọng là dòng Tosa, phát triển chủ yếu

từ phong cách yamato-e truyền thống, được biết đến với các tác phẩm nhỏ và đồ họa cho những tác phẩm kinh điển dưới dạng emaki

- Các họa sĩ quan trọng thời Azuchi-Monoyama bao gồm: Kano Eitoku (1543-1590), Kano Sanraku (1559-1663), Kano Tanyu (1602-1674)…

Tranh của Kano Naizen (1570-

1616)

6.Thời Edo

• Trong thời Edo có nhiều đặc điểm hội họa được tiếp

nối, và vẫn thông dụng; tuy nhiên, một vài điểm mới

vẫn xuất hiện

• Một dòng đặc biệt phát triển đầu thời Edo là Rimpa,

dùng phong cách cổ điển, nhưng taọ hình phá cách,

ngang tàng Sōtatsu phát triển một phong cách bằng

phương pháp tái hiện các tác phẩm văn học cổ điển,

dùng mùa sắc tuyệt vời và chủ đề từ thế giới tự nhiên

lên nền vàng lá Một thế kỉ sau, Konin làm mới phong

cách Sōtatsu và tạo ra những tác phẩm đặc sắc của

riêng mình

Đền Nikko Tosho-gu Kiến trúc Gongen- zukuri thời Edo

• Hướng quan trọng thứ nữa trong thời Edo là sự nổi

lên của thể loại Bunjinga (văn học họa), còn được

biết đến là dòng vẽ Nanga (phương Nam) Thể loại

này bắt đầu từ những bức mô phỏng theo những

tác phẩm của các nho sĩ, họa sĩ nhiệp dư thời

Nguyên của Trung Quốc, các tác phẩm này du nhập

vào Nhật Bản thế kỉ mười tám Sau này các họa sĩ

bunjinga điểu chỉnh kĩ thuật cũng như đề tài của thể

loại này để tạo nên một phong cách pha trộn giữa

Nhật Bản và Trung Hoa Tiểu biểu cho thể loại này là

Ike no Taiga, Uragami Gyokudo,Yosa Buson,

Tanomura Chikuden, Tani Buncho, và Yamamoto

Baiitsu

• Các họa sĩ Edo nổi danh: Ogata Korin (1658–1716),

Gion Nankai (1677–1751), Sakaki Hyakusen (1697–

1752)…

Uragami Gyokudo (1783-1856)

7.Thời kì Meiji

• - Vào thời Meiji, Nhật Bản có biến chuyển lớn cả về xã hội và chính trị, theo hướng phương Tây hóa và hiện đại hóa tổ chức bởi chính phủ Meiji Thời Meiji đánh dấu phân chia hội họa ra hai trường phái cạnh tranh phương Tây hiện đại và phương Đông truyền thống

• - Tranh theo phong cách phương Tây (Yōga) được nhà nước hậu

thuẫn, gửi họa sĩ triển vọng đi học tập, thuê họa sĩ nước ngoài đến

Nhật Bản dạy nghệ thuật tại các trường

• - Tuy nhiên, sau sự bùng nổ của trào lưu hội họa phương Tây, cán cân lại nghiêng về hướng ngược lại, dẫn đầu bởi nhà họa sĩ Okakuro

Kabuzo và nhà giáo dục Ernest Fenollosa, một cuộc tái sinh nghệ thuật Nhật Bản truyền thống (Nihonga) được thực hiện

• - Năm 1880, nghệ thuật phong cách

phương Tây không còn là chính thống và lâm vào khủng hoảng Được sự ủng hộ

từ Okakura và Fenollosa, phong cách

Nihonga triến triển, nhận ảnh hưởng từ phong cách phương Tây phong trào pre-Raphaelite và phong trào romanticism

• - Các họa sĩ Yōga thành lập Meiji

Bijutsukai để giữ tầm ảnh hưởng và tiếp tục làm mới hứng thú với hội họa phương Tây

• - Các họa sĩ quan trọng thời Meiji:

Harada Naojiro (1863-1899), Yamamoto Hosui (1850-1906), Asai Chu (1856-

1907), Kano Hogai (1828-1888)…

8.Thời Taisho

• Thời Taishō, Yōga vượt trộit hoàng toàn so với

Nihonga Sau thời gian dài sống ở châu Âu, nhiều

họa sĩ (kể cả Arishima Ikuma) trở về Nhật Bản

trong thời Taishō, mang theo trường phái ấn tượng

và, hậu ấn tượng về

• Năm 1914, Nikakai (Second Division Society)

chống lại lệnh cấm Bunten của chính phủ Hội họa

Nhật Bản thời Taishō chỉ chịu ảnh hưởng một nửa

từ những phong trào phương Tây, như tân cổ điển

hay hậu ấn tượng

 Tuy nhiên, ấn tượng là sự phục sinh của Nihonga vào cuối thời Taishō, tiếp thu phong cách hậu ấn tượng Thế hệ thứ hai của các họa sĩ Nihonga cũng thành lập Nihon Bijutsuin để chông lại Bunte, do chính phủ bảo trợ,

và dù phong cách cổ điển yamato-e vẫn còn ảnh hưởng mạnh, việc tăng cường các ảnh hưởng phương tây ở không gian và bố cục, ánh sáng đã xóa nhòa ranh giới giữa Nihonga và yōga

 Các họa sĩ tiêu biểu thời này: Kishida Ryusei (1891-1929), Yorozu

Tetsugoro (1885-1927), Yorozu Tetsugoro (1885-1927)

Chân dung" (1923) của TOYOTA Kishi

da Ryusei