Giáo trình kỹ thuật thi công cấp thoát nước (ngành cấp thoát nước trình độ cao đẳng)

Cuốn giáo trình được soan với các nội dung thiết thực cập nhật những kỹ thuật thi công lắp đặt mới đáp ứng cho dạy và học Lắp đặt đường ống cấp thoát nước và sự phát triển của xã hội.. C

Trang 2

2

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng

nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

Trang 3

3

LỜI GIỚI THIỆU

Lắp đặt đường ống cấp thoát nước là môn học chuyên ngành bặt buộc đối với sinh viên ngành cấp thoát nước Việc cấp và thoát nước ảnh hưởng rất nhiều tới đời sống sinh hoạt và sản xuất

Việc có một giáo trình phù hợp và mang tính cập nhật là rất khó Bởi vậy, thông qua các tài liệu, các thiết bị mới giới thiệu trên thị trường Chúng tôi, mạnh dạn tập hợp để hoàn thiện cuốn giáo trình này nhằm mục đích đáp ứng một phần vào công tác đào tạo lý thuyết lẫn thực hành môn học: Lắp đặt đường ống cấp thoát nước cho sinh viên ngành cấp thoát nước Song song với việc hỗ trợ lý thuyết cuốn giáo trình này trình bày thêm quy trình các bước thực hiện lắp đặt nhằm trang bị thêm kỹ năng thực hành cho người học

Cuốn giáo trình được soan với các nội dung thiết thực cập nhật những kỹ thuật thi công lắp đặt mới đáp ứng cho dạy và học Lắp đặt đường ống cấp thoát nước và sự phát triển của

xã hội Bố cục của Giáo trình gồm tám chương Chương đầu: Mang tính tổng quan các của các loại đường ống thường dùng trong công trình cấp thoát nước Các chương còn lại bao gồm lý thuyết và kỹ thuật lắp đặt đường ống ngắn gọn nhằm giúp người học dễ tiếp thu và hoàn thiện kỹ năng thi công lắp đặt

Chúng tôi, xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm giúp đỡ quý báu của nhà trường, trung tâm đào tạo ngành nước miềm nam, quý thầy cô đồng nghiệp trong trung tâm đã hỗ trợ thêm về chuyên môn để làm nên cuốn giáo trình này, làm tài liệu học tập và tham khảo cho những ngưởi quan tâm chuyên môn lắp đặt đường ống cấp thoát nước

Do thời gian có hạn và trình độ chuyên môn còn nhiều hạn chế nên cuốn giáo trình này chắc hẳn còn nhiều thiếu sót Vậy nên, chúng tôi rất chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp để cuốn giáo trình được hoàn thiện hơn, xin chân thành cảm ơn!

…………., ngày……tháng……năm……… Tham gia biên soạn

1 Chủ biên:

Trang 4

4

MỤC LỤC TRANG

LỜI GIỚI THIỆU 3

GIÁO TRÌNH MÔN HỌC 5

CHƯƠNG 1 CÁC LOẠI ỐNG DÙNG TRONG CẤP THOÁT NƯỚC 14

1.1 Ống nhựa Polyvinylclorua (pvc) 14

1.2 Ống nhựa HinghDensytyPolyEth len (HDPE) 15

1.3 Ống nhựa Polypropylen Radom 15

1.4 Ống Gang dẻo 15

1.5 Ống Thép 16

1.6 Ống Be tông cốt thép 16

CHƯƠNG 2 LẮP ĐẶT ỐNG POLYVINYLCLORUA (PVC) 17

2.1 Thực hành lắp nối ống uPVC 18

2.2 Kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên tuyến ống 20

CHƯƠNG 3 LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG HIGHDENSITYPOLYETHYLEN 22

3.1 Thực hành lắp nối ống (HDPE) 23

3.2 Kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên tuyến ống 27

CHƯƠNG 4 LẮP ĐẶT ỐNG GANG DẺO 31

4.1 Các phuo7ngphap1 lắp đặt ống Gang dẻo 32

4.2 thực hành lắp đặt ống Gang dẻo 32

CHƯƠNG 5 LẮP ĐẶT ỐNG THÉP – STEEL PIPE 42

5.1 Các phương pháp gia công và lắp đặt ống thép 43

5.2 Thực hành lắp đặt ống Thép 43

CHƯƠNG 6 LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG BÊ TÔNG CỐT THÉP 46

6.1 Tính chất vật liệu của ống Bê tông cốt thép 47

6.2 Thực hành lắp đặt ống Bê tông 47

CHƯƠNG 7 LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG DỊCH VỤ 53

7.1 Đặc điểm của ống dịch vụ 54

7.2 Thực hành lắp đặt đường ống dịch vụ 54

CHƯƠNG 8 LẮP ĐẶT ĐỒNG HỒ ĐO NƯỚC 61

8.1 Một số yêu cầu lắp đặt dồng hồ đo nước 62

8.2 Thực hành lắp đặt đồng hồ đo nước 63

Trang 5

+ Cung cấp những kỹ năng cơ bản cho người học về thi công cấp, thoát nước

+ Người học hiểu được các dạng đường ống, các thiết bị phụ tùng và các phương pháp gia công, lắp đặt cho hệ thống đường ống cấp, thoát nước

+ Nêu được nhiệm vụ, cấu tạo công dụng, phân loại đường ống, thiết bị, dụng cụ, máy thi công thông dụng trong nghề

+ Phân tích được các chi tiết, phụ kiện đảm bảo cho thi công lắp đặt

- Về kỹ năng:

+ Sinh viên có khả năng thi công lắp đặt ống và các thiết bị phụ tùng trên hệ thống đường ống cấp và thoát nước

+ Đảm bảo theo yêu cầu kỹ thuật, an toàn trong lao động

+ Sử dụng được các thiết bị, dụng cụ cầm tay của nghề

+ Có khả năng làm việc độc lập và ứng dụng kỹ thuật, công nghệ vào công việc

- Về thái độ:

+ Tạo cho người học hứng thú với công việc thực tế, có ý thức tổ chức trong lao động sản xuất Giải quyết vấn đề về chuyên môn hợp lý

+ Có tác phong công nghiệp

5 Nội dung môn học:

5.1 Chương trình khung

Số tín chỉ

Thời gian học tập (giờ)

Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành/Thực tập, Thảo luận, Bài tập

Kiểm tra

Trang 6

II.2 Kiến thức chuyên ngành 40 1200 262 869 69

23700205 Công trình thu, trạm bơm

Trang 7

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận

Kiể

m tra

1 Chương 1: Các loại ống dùng

Trang 8

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận

Kiể

m tra

ốnpolyvinyclorua (PVC)

3

Chương 3: Lắp đặt đường ống High Density Polyethylene (HDPE)

5.2 Nội dung chi tiết

Chương 1 CÁC LOẠI ỐNG DÙNG TRONG CẤP THOÁT NƯỚC Thời gian: 5 giờ

1 Mục tiêu: Giúp người học hiểu biết về một số tính chất và ứng dụng các loại ống dùng

trong cấp thoát nước Nhằm giải quyết được công việc liên quan đến lĩnh vực lắp đặt đường ống cấp thoát nước

2 Nội dung chương:

2.1 Ống Nhựa Polyvinyl Clorua (PVC)

2.1.1 Tính chất của vật liệu uPVC

2.1.2 Các phương pháp lắp đặt ống uPVC

+ Lắp nối ống bằng phương pháp dán keo

+ Lắp nối ống Kiểu miệng bát

+ Lắp nối ống Kiểu Mặt bích

2.2 Ống Nhựa High Density PolyEthylene (HDPE)

2.2.1 Tính chất (HDPE)

2.2.2 Các phương pháp gia công, lắp đặt ống (HDPE)

2.3 Ống Nhựa Polypropylene Random(PP-R)

2.3.1 Tính chất của ống nhựa (PP-R)

2.3.2 Các phương pháp gia công, lắp đặt ống (PP-R)

2.4 Ống Gang Dẻo – Ductile Iron Pipe (DIP)

2.4.1 Tính chất của ống Gang dẻo

2.4.2 Các phương pháp lắp đặt ống Gang

Trang 9

9

2.5 Ống Thép – Steel Pipe

2.5.1 Tính chất của ống Thép

2.5.2 Các phương pháp gia công lắp đặt ống Thép

2.6 Kỹ Thuật Lắp Đặt Ống Bê Tông

2.6.1 Tính chất của ống Bê tông

2.6.2 Các phương pháp lắp đặt ống Bê tông

Chương 2 LẮP ĐẶT ỐNG POLYVINYCLORUA (PVC) Thời gian: 5 giờ

1 Mục tiêu: Giúp người học có kỹ năng lắp đặt ống polyvinyclorua (PVC) Nhằm giải quyết

được công việc liên quan đến lĩnh vực lắp đặt đường ống cấp thoát nước

2.1 Thực hành lắp nối ống uPVC

2.1.1 Lắp nối ống bằng phương pháp dán keo

2.1.2 Lắp nối ống Kiểu miệng bát

2.1.3 Lắp nối ống Kiểu Mặt bích

2.2 Kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên tuyến ống

Chương 3 LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG HIGH DENSITY POLYETHYLENE (HDPE)

Thời gian: 10 giờ

1 Mục tiêu: Giúp người học có kỹ năng lắp đặt đường ống HighDensityPolyEthylene

Nhằm giải quyết được công việc liên quan đến lĩnh vực lắp đặt đường ống cấp thoát nước

2.1 Thực hành lắp nối ống HDPE

2.1.1 Kỹ thuật lắp đặt nối ống bằng phương pháp hàn

2.1.2 Kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên đường ống HDPE

2.2 Kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên tuyến ống

Chương 4 LẮP ĐẶT ỐNG GANG DẺO – DUCTILE IRON PIPE (DIP)

Thời gian: 10 giờ

1 Mục tiêu: Giúp người học có kỹ năng lắp đặt ống gang dẻo – ductile iron pipe (DIP)

Chương 5 LẮP ĐẶT ỐNG THÉP – STEEL PIPE Thời gian: 5 giờ

1 Mục tiêu: Giúp người học có kỹ năng lắp đặt ống thép – Steel pipe Nhằm giải quyết được

công việc liên quan đến lĩnh vực lắp đặt đường ống cấp thoát nước

2.1 Các phương pháp gia công và lắp đặt ống thép

2.2 Thực hành lắp đặt ống Thép

2.2.1 Gia công ren ống bằng thủ công và bằng máy

2.2.2 Lắp đặt ống thép trên tuyến ống

Trang 10

10

Chương 6 LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG BÊ TÔNG CỐT THÉP Thời gian: 10 giờ

1 Mục tiêu: Giúp người học có kỹ năng lắp đặt đường ống bê tông cốt thép Nhằm giải

quyết được công việc liên quan đến lĩnh vực lắp đặt đường ống cấp thoát nước

2.1 Tính chất vật liệu của ống Bê tông

2.2 Thực hành lắp đặt ống Bê tông

2.2.1 Lắp đặt ống Kiểu liên kết cứng

2.2.2 Lắp đặt ống Kiểu liên kết mềm

Chương 7 LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC DỊCH VỤ Thời gian: 5 giờ

1 Mục tiêu: Giúp người học có kỹ năng lắp đặt được đường ống dịch vụ Nhằm giải quyết

2.1 Đặc điểm của ống dịch vụ

2.2 Thực hành các bước lắp đặt đường ống dich vụ

Chương 8 LẮP ĐẶT ĐỒNG HỒ ĐO NƯỚC Thời gian: 5 giờ

1 Mục tiêu: Giúp người học có kỹ năng lắp đặt đồng hồ đo nước Nhằm giải quyết được

công việc liên quan đến lĩnh vực lắp đặt đường ống cấp thoát nước

2.1 Một số yêu cầu lắp đặt đồng hồ đo nước

2.2 Thực hành lắp đặt đồng hồ đo nước

2.2.1 Lắp đặt đồng hồ đo nước đầu ren

2.2.2 Lắp đặt đồng hồ đo nước kiểu mặt bích

6 Điều kiện thực hiện môn học:

1 Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Xưởng thực hành

2 Trang thiết bị máy móc: Máy hàn ống, máy ren ống, máy uốn ống, mô hình các loại và các thiết bị, dụng cụ thi công ống cấp, thoát nước

3 Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Ống và phụ tùng ống các loại

7.2 Phương pháp kiểm tra, đánh giá:

7.2.1 Đánh giá điểm quá trình:

hành

Trang 11

11

7.2.2 Thi kết thúc học phần:

nhóm

8 Hướng dẫn thực hiện môn học:

8.1 Phạm vi áp dụng môn học: Sinh viên Cao Đẳng, Trung cấp và Công nhân kỹ thuật

8.2 Hướng dẫn về phương pháp giảng dạy, học tập môn học:

- Đối với Giảng viên: Dùng phương pháp thuyết trình, hướng dẫn làm mẫu

- Đối với người học: Lắng nghe, quan sát, trao đổi và thực hiện lại

8.3 Những trọng tâm cần chú ý:

8 4 Tài liệu giảng dạy và học tập:

8.5 Tài liệu bắt buộc:

[1] Giáo trình đào tạo công nhân kỹ thuật ngành nước theo phương pháp modun, NXB Xây

Dưng 2002

9 Tài liệu tham khảo:

[1] TCXDVN 33 – 2006 Mạng lưới đường ống và công trình, Tiêu chuẩn thiết kế Bộ Xây Dựng

[2] Quy chuẩn hệ thống cấp thoát nước trong nhà và công trình NXB Xây Dựng Hà Nội

[3] Sổ tay vật tư chuyên ngành dùng trong mạng lưới cấp nước, tổng công ty cấp nước Sài

Trang 12

12

Chương 1 CÁC LOẠI ỐNG DÙNG TRONG CẤP THOÁT NƯỚC

 GIỚI THIỆU CHƯƠNG 1

Chương 1 là chương giới thiệu tổng quan về các loại ống thường được dùng trong cấp thoát nước để người học có được kiến thức tổng quan về ống cấp thoát nước nhờ vậy, người học có thể so sánh được các loại vật liệu ống, chọn được ống phù hợp cho các công trình cấp thoát nước

 MỤC TIÊU CHƯƠNG 1

Giúp người học hiểu biết về một số tính chất và ứng dụng các loại ống dùng trong cấp thoát nước Nhằm giải quyết được công việc liên quan đến lĩnh vực lắp đặt đường ống cấp thoát nước

 Về kiến thức:

- Trình bày và giải thích được tính chất của các loại ống dùng trong cấp thoát nước

- Biết ứng dụng các loại ống phù hợp cho từng công trình

 Về kỹ năng:

- Nhận diện được các loại ống

- Đọc được các ký hiệu ống và phụ kiện ống trên bản vẽ

 Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

- Ý thức được tầm quan trọng của đường ống cấp thoát nước

- Tuân thủ nội quy, quy định nơi làm việc

 PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP CHƯƠNG 1

- Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng dạy thuyết trình, dùng hình ảnh minh họa trực quan

- Đối với người học: Chủ động đọc trước giáo trình, tham khảo tài liệu trước buổi học; quan sát nghe giảng và trao đổi với giảng viên, thảo luận nhóm về chuyên môn

- Quan sát mô hình và các sản phẩm có sẵn, hình ảnh

 ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 1

- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học lý thuyết và Xưởng thực hành

- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác

- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham

khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan

- Các điều kiện khác: Không có

 KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 1

- Nội dung:

Trang 13

13

 Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức

 Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng

 Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:

+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp

+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập

+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học

+ Nghiêm túc trong quá trình học tập

- Phương pháp:

 Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng/ thuyết trình)

 Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có

Nội dung chương 1

Tổng quan các loại ống dùng trong cấp thoát nước

1.1 Ống Nhựa Polyvinyl Clorua (PVC)

1.1.1 Tính chất của vật liệu uPVC

ống nhựa poly vinin clorua (uPVC) là Là loại ống có độ bền kéo tương đối lớn và khả năng

Những ưu điểm nổi bật đó là:

- Nhẹ nhàng dễ vận chuyển

- Mặt trong và bề ngoài ống bóng cho nên có hệ số ma sát dẫn nước nhỏ

- Có hệ số truyền nhiệt thấp(nước không bị đóng băng khi bên ngoài nhiệt độ thấp

- Có độ bền cơ học và độ chịu nhiệt cao

- Ở dưới 600c chịu được các dung dịch axit, kiềm, muối (không làm thay đổi tính chất của vật liệu)

- Chịu được ánh nắng mặt trời không bị Ion hóa dưới tia cực tím của ánh sáng mặt trời

- Giá thành rẻ, chi phí lắp đặt thấp so với các loại ống khác

- Đặc biệt nhựa HDPE có tính hàn tốt

Trang 14

1.3.2 Các phương pháp gia công, lắp đặt ống (PP-R)

Cũng giống như ống HDPE ống PP-R có tính hàn tốt nên sử dụng phương pháp hàn là tối ưu bên cạnh đó thì có thể sử dụng lắp bằng mặt bích, bằng ren

1.4 Ống Gang Dẻo – Ductile Iron Pipe (DIP)

14.1 Tính chất của ống Gang dẻo

Ống Gang dẻo có độ bền cao, chịu áp lực cao và đặc biệt là chịu tải trọng cao, tuy nhiên ống gang dẻo lại dễ bị oxy hóa, phụ tùng ống không đa dạng và giá thành tương đối cao, lắp đặt đòi hỏi người thợ phải có chuyên môn cao

có thể sử dụng ống thép không gỉ làm ống dẫn như khu vực hóa chất ống thép không gỉ có độ bền cao hơn so với loại ống kim loại thông thường và đặc biệt là có khả năng chống ăn mòn cao, đảm bảo chất lượng nước tốt

1.5.2 Các phương pháp gia công lắp đặt ống Thép

Nhờ có tính hàn tốt nên ống thép lớn thường được gia cộng bằng phương pháp hàn gắn mặt bích, đối với ống thép loại nhỏ thì thường được lắp đặt bằng phương pháp ren vặn

Kỹ Thuật Lắp Đặt Ống Bê Tông

1.6.1 Tính chất của ống Bê tông

Ống Betong cốt thép là ống được đúc bằng bê tông và cốt thép phía trong ống bê tông chịu được tải trong lớn, chịu được nhiệt độ cao, chịu được vùng đất bị nhiễm phèn, nhiễm mặn Tuy nhiên, ống betong có mối nối không chịu được áp lực cao

1.6.2 Các phương pháp lắp đặt ống Bê tông

Vì có trọng lượng lớn nên việc lắp đặt ống bêtong khá là vật vả, phải có các thiết bị hỗ trợ Ống be tong thường được lắp theo các phuo7ngphap1 sau đây:

Âm- dương

Lồng ghép

Trang 15

15

Đai ốp

 TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Trong chương này, một số nội dung chính được giới thiệu:

- Ống Nhựa Polyvinyl Clorua (PVC)

- Ống Nhựa High Density PolyEthylene (HDPE)

- Ống Nhựa Polypropylene Random(PP-R)

- Ống Gang Dẻo – Ductile Iron Pipe (DIP)

- Ống Thép – Steel Pipe

- Ống Bê Tông

- Giới thiệu các sản phẩm thực tế

 CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN CHƯƠNG 1

Cấu 1 Cho biết những yêu cầu của đường ống cấp thoát nước?

Câu 2 Nêu tính chất và công dụng, của các loại ống thường dùng trong cấp thoát nước? Câu 3 Quan sát và cho nhận xét của từng loại ống hiện hữu?

Trang 16

16

Chương 2 LẮP ĐẶT ỐNG POLYVINYCLORUA (PVC)

Chương 2 là chương trình bày, hướng dẫn các bước lắp đặt ống uPVC

- Biết bảo quản, giữ gìn ống PVC

- Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng dạy thuyết trình, dùng hình ảnh minh họa trực quan và thực hiện làm mẫu

- Quan sát và thực hiện các bài tập thực hành mà giảng viên yêu cầu

khảo, giáo án, các tài liệu liên quan, vật tư và thiết bị liên quan cho buổi học

- Nội dung:

Trang 17

17

1 Mục tiêu: Giúp người học có kỹ năng lắp đặt ống polyvinyclorua (PVC) Nhằm giải quyết

Phạm vi nhiệt độ trung bình thích hợp cho việc sử dụng loại ống này là (5-60)0C

Tránh làm hư hại bề mặt ống, chúng dễ bị vỡ khi bị tỳ vết

Không cho ống tiếp xúc với các loại hóa chất ảnh hưởng đến độ bền của ống

Để lắp đặt ống nhưa uPVC ta cần các dụng cụ cần thiết để nối ống

- Dụng cụ để vuốt thon ống

- Bàn chải, giũa, giẻ vải lau

- Thước, bút đánh dấu

- Keo dán, dầu bôi trơn

- Cưa, búa chuyên dụng

2.1.1 Phương pháp nối với mối nối cố định

Bước 1: Vuốt thon đầu ống lót, làm sạch bề mặt ngoài của 2 đầu ống nối và bề mặt trong của

ống lót

Bước 2: Đánh dấu chiều sâu của khúc nối, bằng cách dùng thước hoặc đưa phần đầu ống vào

hết trong khúc nối, dùng bút đánh dấu lên trên ống đưa vào thử xác định khoảng bôi keo dán Tiến hành như vậy đối với cả 2 đầu ống của điểm nối

Bước 3: Bôi keo dán vào mặt trong của ống nối và đầu ống đến phạm vi đã được đánh dấu Bước 4: Dùng tay đẩy nhanh ống vào khúc nối đến vị trí đường vạch dấu, sau đó giữ nguyên

trong 2 phút

Bước 5: Thực hiện tương tự đối với đầu ống còn lại và phần lại của khúc nối

Bước 6: Vệ sinh sạch sẽ và kiểm tra mối nối

2.1.2 Lắp nối ống Kiểu miệng bát nối ống Kiểu miệng bát (không cố định)

Bước 1: Vuốt thon và lau sạch bề mặt ngoài của đầu ống lót

Bước 2: Lau sạch bề mặt trong của ống bao, đường rãnh của joăng cao su bên trong bằng giẻ

vải

Bước 3: Lau sạch vòng joăng cao su và đặt vào rãnh trong khúc nối ống Kiểm tra lại chắc

chắn joăng cao su đã đặt đúng vị trí

Bước 4: Đặt những ống cần nối thẳng hàng dọc theo rãnh để chuẩn bị tra đầu ống này vào

đầu ống bao của ống kia

Bước 5: Bôi trơn đầu ống thẳng bằng dầu bôi trơn, loại dầu do nhà chế tạo ống cung cấp Bước 6: Dùng tay đẩy đầu ống thẳng vào đầu nối đến vạch đánh dấu trên ống thì dừng lại

Trang 18

18

Bước 7: Kiểm tra mối nối bằng cách xoay tròn ống, nếu có thể xoay được là ống đã được nối

chính xác, nếu khó xoay tức là nối không chính xác, joăng cao su có thể bị tuột khỏi vị trí

2.1.3 Lắp nối ống Kiểu Mặt bích

a) Mô tả mối nối cơ khí kiểu mặt bích kiểu RF và GF

b) Các bước thực hiện kiểu RF

Bước 1: hãy lau sạch mặt bích, mặt đặt tấm đệm bằng giẻ vải

Hình.1

Bước 2: đặt vòng đệm vào sao cho tâm và các lỗ tấm đệm trùng với tâm ống và ác lỗ để lắp

bulông, sau đó gắn tạm thời bằng keo để cho nó không dịch chuyển

Bước 3: khi chuẩn bị nối, sử dụng xà ngang để kê ống, tránh làm hỏng mặt vòng tấm đệm Bứơc 4: gắn bulông và xiết ốc

Bứơc 5: Vệ sinh sạch sẽ và kiểm tra

c) Các bước thực hiện kiểu GF

Bước 1: Lau sạch mặt bích, joăng cau su bằng giẻ vải

Bước 2: Đặt vòng joăng vào rãnh trên mặt bích, nếu vòng joăng dễ bong ra khỏi rãnh thì hãy

bôi keo dán vào 4 đến 6 điểm trên joăng

Bước 3: Đẩy vòng đệm vào khít trong rãnh trên mặt bích

Trang 19

19

Bước 4: Ráp mặt bích

Bước 5: Đưa thước lá vào 4 điểm đều nhau quanh chu vi, kiễm tra độ hở và độ đều của joăng

trên mặt bích

2.2 Kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên tuyến ống

Đối với ống PVC phụ tùng rất là đa dạng phong phú Vậy, để lắp đặt phụ tùng cho một tuyến ống nào đó, trước hết chúng ta phải nghiên cứu bản vẽ, khảo sát vị trí lắp đặt cho tuyến ống

Hình 2

Đặc biệt là chúng ta phải chọn phụ tùng ống phù hợp với tuyến ống có sẵn, phụ tùng ống phải đồng bộ với tuyến ống Ví dụ: Phù hợp đường kính ống, phù hợp hãng sản xuất và đặc biệt là phù hợp PN cho tuyến ống nhằm đảm bảo tính kỹ thuật và tính kinh tế Tương tự như viêc lắp nối ống khi lắp đặt phụ tùng ta cũng chia thành các bước như sau:

Hình 3

Trang 20

20

Bước 1: Nghiên cứu bản vẽ, chọn phụ tùng phù hợp

Bước 2: Xác định vị trí, đo và tiến hành lấy dấu

Bước 3: Lắp một đầu phụ tùng vào tuyến ống

Bước 4: Canh chỉnh để phụ tùng đúng vị trí và lắp một bên còn lại

Bước 5: Vệ sinh sạch sẽ và kiểm tra Nếu là mối nối thúc thì ta kiểm tra bằng cách đưa thước

lá vào 4 điểm đều nhau quanh chu vi, kiễm tra độ hở và độ đều của roong trên thân ống

Các dụng cụ cần thiết để nối ống( Cho cả hai phương pháp nối)

Phương pháp nối với mối nối cố định

Lắp nối ống Kiểu miệng bát nối ống Kiểu miệng bát (không cố định)

Kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên tuyến ống

Cấu 1 Cho biết các bước thực hiện nối ống PVC phương pháp dán keo (cố định), và phương

pháp nối bằng mặt bích?

Câu 2 Kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên tuyến ống

Câu 3: Phân tích ưu và nhược điểm của từng phương pháp?

Trang 21

21

Chương 3 LẮP ĐẶT ĐƯỜNG ỐNG HIGH DENSITY

POLYETHYLENE (HDPE)

Chương 3 là chương trình bày, hướng dẫn các bước lắp đặt ống HIGH DENSITY POLYETHYLENE (HDPE)

Giúp người học lắp đặt ống HIGH DENSITY POLYETHYLENE (HDPE) thực hiện đúng

kỹ thuật, an toàn

- Nắm vững phương pháp lắp đặt ống HIGH DENSITY POLYETHYLENE (HDPE)

- Biết ứng dụng các phụ tùng thiết bị để thực hiện công việc an toàn

- Thực hiện lắp đặt được ống HIGH DENSITY POLYETHYLENE (HDPE) đúng kỹ

thuật, an toàn trong lao động

- Biết bảo quản, giữ gìn ống HIGH DENSITY POLYETHYLENE (HDPE)

- Nội dung:

Trang 22

22

1 Mục tiêu: Giúp người học có kỹ năng lắp đặt đường ống HighDensityPolyEthylene

3.1 Thực hành lắp nối ống HDPE

Ống HIGH DENSITY POLYETHYLENE (HDPE) hiện nay được sử dụng rất phổ biến, ống

có đầy đủ cá loại đường kính từ ống nhỏ nhất tới ống có đường kính D.2000 vì vậy, việc lắp đặt ống HDPE đòi hỏi người thợ lắp đặt phải có chuyên môn đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật lắp ống, một yêu cầu kỹ thuật cơ bản đó là hàn ống HDPE

3.1.1 Kỹ thuật lắp đặt nối ống bằng phương pháp hàn

Một số vấn đề cần lưu ý

Mang găng tay trong quá trình kiểm tra lưỡi dao hay di chuyển đĩa nhiệt

Đĩa nhiệt và đĩa vát ống phải đặt vào đồ gá riêng khi không sử dụng

Không sử dụng máy trong truờng hợp trời mưa, khu vực làm việc ẩm ướt hoặc khu vực

Công tác chuẩn bị trước khi hàn

Lắp đặt máy, nối các dây nguồn điện, thuỷ lực

Kiểm tra sơ bộ về máy, dầu thuỷ lực, điện áp phù hợp, vận hành thử

Cài đặt nhiệt độ đĩa nhiệt phù hợp (Với PE thường nằm trong khoảng 195- 2100C)

Cài đặt áp suất thuỷ lực hàn ống (P) phù hợp với kích cỡ và bề dày của ống cần hàn (tham khảo bảng thông số cài đặt)

Cài đặt thời gian gia nhiệt phù hợp (tham khảo bảng thông số cài đặt)

Trang 23

23

Cài đặt thời gian hàn phù hợp (tham khảo bảng thông số cài đặt)

Lưu ý: Về các khoảng thời gian quá trình hàn ống, có thể không cần cài đặt trên máy các thiết

bị khác như đồng hồ đeo tay, đồng hồ đếm thời gian…sẽ tiện lợi hơn do có nhiều mức thời gian khác nhau nối tiếp xảy ra liên tục trong quá trình hàn (xem bảng thông số cài đặt để biết chi tiết)

- Thi công hàn ống

+ Vát ống

Gá 2 đầu ống cần hàn vào thiết bị gá, kẹp chặt lại 2 đầu ống phải cân nhau (nếu ống có đường sọc màu thì nên gá sao cho các đường sọc màu nằm đối xứng nhau)

Di chuyển đĩa vát ống vào giữa 2 bề mặt ống cần hàn

Mở công tắc cho đĩa vát ống hoạt động, lưu ý chiều quay đĩa vát

Gạt van thuỷ lực đóng hệ thống kẹp để tiến hành vát ống cho đến khi bề mặt vát đã trơn láng, đạt yêu cầu

Gạt van thuỷ lực theo chiều mở ra

Di chuyển đĩa vát về vị trí đồ gá

+ Hàn ống

Bao gồm các bước cơ bản:

Bước 1: Định vị và kẹp chặt ống sao cho 2 ống phải được đồng tâm

H ì n h 4

Trang 25

25

Bước 4: Kiểm tra độ khít của hai đầu ống

Hình 7

Bước 5: Lắp đĩa gia nhiệt cho 2 đầu ống để làm nhựa chảy dẻo ra

tiến hành lấy đãi nhiệt ra và ép hàn Chờ nguội và kiểm tra mối hàn

Hình 8

Cách kiểm tra mối hàn (bằng mắt) và một số nguyên nhân ảnh hưởng mối hàn

Mối hàn đúng

Trang 26

26

Mối hàn rộng và cao Nguyên nhân: Do áp suất quá cao

Đường hàn nhô lên quá ít Nguyên nhân : Do áp suất thấp

Đường hàn nhô lên quá cao Nguyên nhân : Do thời gian gia nhiệt hoặc nhiệt độ không đồng đều

Mối hàn nhô lên không đều Nguyên nhân : Do gia nhiệt không đủ hoặc do thao tác hàn quá chậm

Mối hàn lệch (dung sai cho phép là 10%)

Nguyên nhân : Do tay nghề của người thợ hàn

2.2 Kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên tuyến ống HDPE

Đối với ống HDPE lớn thì phương pháp hàn luôn mang lại tính kinh tế và đảm bảo kỹ thuật cao tuy nhiên đòi hỏi người thợ phải có tay nghề cao và thi công hàn đúng kỹ thuật Tuy nhiên việc lắp đặt phụ tùng trên ống nhỏ thì ta phải dùng các khâu nối bằng ren

Khi lắp phụ tùng đai khởi thủy để khai thác nước trên tuyến ống ta không cần phải khoa 1van cúp nước mà ta tiến hành như sau:

Trang 28

28

Hình 11

- Các đoạn ống được nối với nhau bằng các khâu nối (chú ý: khi lắp khâu nối phải kiểm tra roong, các linh kiện kỹ càng và lắp đúng vị trí, lực dùng để siết đầu răng vừa phải nếu lực quá lớn sẽ làm ren nhựa bị hư ren hoặc bị nứt)

- Ngoài ra, chúng ta có thể mở nhánh khai thác nước sử dụng phương pháp hàn trực tiếp

mà không cần phải khóa van cúp nước Đối với các ống phân phối lớn khi mở thêm nhánh nếu dùng đai khởi thủy thì về tính an toàn không cao vì nguy cơ bị rò rỉ nước là rất lớn, hơn nữa dùng đai ốp thì rất là tốn kém vì vậy ta có thể sử dụng phương pháp hàn trực tiếp trên tuyến ống HDPE hiện hữu đang cấp nước như sau:

Bước 1: Xác định vị trí cần khai thác nước, chuẫn bị mặt bằng

Bước 2: Chuẫn bị vật tư, thiết bị

Bước 3: Vệ sinh sạch sẽ, làm khô vị trí cần hàn trên ống

Bước 4: Lắp phụ tùng và thiết bị vào đúng vị trí

Bước 5: Tiến hành gia nhiệt và hàn phụ tùng vào ống phân phối

Bước 6: chờ nguội, kiểm tra bằng thử áp lực cục bộ cho mối nối

Bước 7: lắp Van vào theo mặt bích chờ và lắp khoan vào tiến hành khoan khởi thủy Khi

khoan lũng thì tiến hành rút mũi khoan về phía ngoài Van và kháo Van lại

Bước 8: tháo khoan ra khỏi Van và lắp nối tuyến ống tiêp theo

Trang 29

29

Hình 12

Phương pháp hàn nối ống và lắp đặt ống HDPE

Kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên tuyến ống

Cấu 1 Trình bày các bước hàn nối ống HDPE?

Câu 2 Trình bày kỹ thuật lắp đặt phụ tùng trên tuyến ống?

Trang 30

30

Chương 4 LẮP ĐẶT ỐNG GANG DẺO (DIP)

Chương 4 là chương trình bày, hướng dẫn các bước LẮP ĐẶT ỐNG GANG DẺO – DUCTILE IRON PIPE

Giúp người học LẮP ĐẶT ỐNG GANG DẺO – DUCTILE IRON PIPE thực hiện đúng

kỹ thuật, an toàn

- Nắm vững phương pháp LẮP ĐẶT ỐNG GANG DẺO – DUCTILE IRON PIPE Biết

ứng dụng các phụ tùng thiết bị để thực hiện công việc an toàn

- Thực hiện LẮP ĐẶT ỐNG GANG DẺO – DUCTILE IRON PIPE đúng kỹ thuật, an

toàn trong lao động

- Biết bảo quản, giữ gìn ống LẮP ĐẶT ỐNG GANG DẺO – DUCTILE IRON PIPE

- Nội dung:

Trang 31

31

Nội dung chương:

4.1 Các phương pháp lắp đặt ống

Ống Gang thường được dùng để sử dụng làm ống cấp thoát nước nhờ một số ưu điểm như là chịu tải trọng cao, có độ bền cao Tuy nhiên, ống gang cũng có những nhược điểm đó là dễ bị oxy hóa, khó thi công lắp đặt ống Gang thường được lắp đặt theo các phương pháp sau đây:

• Lắp đặt theo kiểu miệng bát (mối nối thúc)

Tiêu đề	Giáo Trình Kỹ Thuật Thi Công Cấp Thoát Nước (Ngành Cấp Thoát Nước Trình Độ Cao Đẳng)
Trường học	Trường Cao Đẳng Nghề Kỹ Thuật Công Nghệ Miền Nam
Chuyên ngành	Cấp Thoát Nước
Thể loại	Giáo Trình

Định dạng
Số trang	65
Dung lượng	5,4 MB