PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN XUẤT KHẨU HÀNG DỆT
Tổng quan về Công ty VINATEXIMEX
1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty VINATEXIMEX
Công ty được thành lập từ ban xuất nhập khẩu của Tổng công ty Dệt may Việt Nam theo quy định số 253/TTg ngày 29/4/1995 của Thủ tướng Chính phủ và Nghị định số 55/CP ngày 06/09/1995.
Vào ngày 08/06/2000, theo quyết định số 37/2000/QD-BCN của Bộ trưởng Bộ Công nghiệp (hiện nay là Bộ Công Thương), Công ty Xuất nhập khẩu Dệt may được thành lập từ Ban xuất nhập khẩu trực thuộc Tổng Công ty Dệt may Việt Nam Công ty hoạt động như một doanh nghiệp nhà nước và là đơn vị hoạch toán trực thuộc Tổng Công ty Dệt may Việt Nam, với giấy phép hoạt động được cấp vào ngày 14/07/2000, mang số 313453.
Vào ngày 21/02/2006, theo Quyết định số 87/QĐ-HĐQT của Hội đồng quản trị Tổng Công ty Dệt may Việt Nam, Công ty Xuất nhập khẩu Dệt may và Công ty Dịch vụ Thương mại số 1 đã được hợp nhất Đồng thời, công ty đã tiến hành cổ phần hoá, chuyển đổi hình thức sở hữu và phương thức quản lý, cũng như điều chỉnh chiến lược kinh doanh bằng cách bán bớt một phần vốn Nhà nước và phát hành thêm cổ phiếu để thu hút nguồn vốn.
Vào ngày 12/07/2007, Bộ Công Nghiệp (nay là Bộ Công Thương) đã ban hành quyết định số 2414/QD-BCN về việc chuyển đổi doanh nghiệp Đến ngày 17/10/2007, Công ty cổ phần Sản xuất - Xuất nhập khẩu Dệt May chính thức được thành lập.
Tên công ty: Công ty cổ phần Sản xuất-Xuất nhập khẩu Dệt May
Tên viết tắt Tiếng Anh: VINATEXIMEX Địa chỉ: Số 20 Đường Lĩnh Nam, Mai Động, Hoàng Mai - Hà Nội Điện thoai:
Website: http://www.vinateximex.com.vn
Giấy chứng nhận ĐKKD: số 0103020072 do Sở KH-ĐT Hà Nội cấp ngày 17/10/2007
1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và lĩnh vực hoạt động kinh doanh của Công ty VINATEXIMEX
1.1.2.1 Chức năng và nhiệm vụ
Kinh doanh theo đúng ngành nghề đã đăng ký phù hợp với mục tiêu và nhiệm vụ của Công ty.
Xây dựng chiến lược phát triển, kế hoạch hàng năm của Công ty đáp ứng được đầy đủ các nhu cầu của thị trường.
Ký kết và tổ chức thực hiện các Hợp đồng kinh tế đã ký kết với các đối tác, các công ty có quan hệ làm ăn.
Để đảm bảo tuân thủ Bộ Luật Lao động và Luật Công đoàn, công ty thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với người lao động, bao gồm việc thanh toán lương hàng tháng đúng hạn, khen thưởng cho cá nhân và tập thể xuất sắc, và thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho cán bộ công nhân viên Công ty cũng chú trọng cải thiện điều kiện làm việc, nâng cấp cơ sở vật chất và trang bị bảo hộ lao động, đồng thời thực hiện đúng chế độ nghỉ ngơi và bồi dưỡng sức khỏe cho người lao động Ngoài ra, công ty thường xuyên tổ chức đào tạo nâng cao tay nghề cho nhân viên và phối hợp với các tổ chức quần chúng như Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên để phát huy quyền làm chủ của người lao động, chăm lo đời sống vật chất, văn hóa và tinh thần cho cán bộ công nhân viên, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của công ty.
Thực hiện chế độ báo cáo thống kê và báo cáo định kỳ theo quy định của Nhà nước, đồng thời chịu trách nhiệm trước Pháp luật về tính chính xác của các báo cáo này.
Tổ chức nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ là một nhiệm vụ quan trọng trong Công ty, nhằm nâng cao hiệu quả công việc Đồng thời, công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ công nhân viên cũng được chú trọng, đảm bảo đội ngũ nhân lực luôn được cập nhật kiến thức và kỹ năng mới.
Để đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch trong hoạt động tài chính, Công ty cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quản lý vốn, tài sản, quỹ, kế toán, hạch toán và kiểm toán theo quy định của Tổng công ty và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền Công ty cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực của các hoạt động tài chính của mình.
Chịu trách nhiệm nộp thuế, các nghĩa vụ tài chính khác trực tiếp cho Nhà nước tại địa phương theo quy định của Pháp luật.
Xây dựng và huấn luyện lực lượng bảo vệ, dân quân tự vệ và đội ngũ phòng chống cháy nổ nhằm giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội Phối hợp với chính quyền địa phương để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và tài sản của Công ty, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ an ninh quốc phòng toàn dân.
1.1.2.2 Lĩnh vực hoạt động kinh doanh của Công ty
Công ty cổ phần Sản xuất Xuất nhập khẩu Dệt may đã tập trung vào một số lĩnh vực kinh doanh chủ yếu, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững trong ngành dệt may.
Công ty chuyên sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu các loại nguyên vật liệu, thiết bị, phụ tùng và hóa chất, bao gồm thuốc nhuộm, bông, xơ, tơ, sợi, vải, hàng may mặc, dệt kim, khăn bông, len, thảm, đay tơ và tơ tằm.
Công ty chuyên kinh doanh và xuất nhập khẩu các sản phẩm công nghệ thực phẩm, nông sản, lâm sản, hải sản, và thủ công mỹ nghệ Chúng tôi cung cấp phương tiện vận tải như ô tô và xe máy, cùng với các mặt hàng công nghiệp tiêu dùng khác Ngoài ra, công ty còn cung cấp sắt, thép, gỗ, máy móc thiết bị, và nguyên liệu cho sản xuất Chúng tôi cũng cung cấp trang thiết bị văn phòng như máy tính, máy in, và máy photocopy, cùng với thiết bị tạo mẫu thời trang, vật liệu điện, điện tử, cao su, đồ nhựa, và trang thiết bị bảo hộ lao động.
Kinh doanh các sản phẩm văn phòng phẩm, nước uống dinh dưỡng, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, phụ tùng, máy móc và thiết bị phục vụ cho ngành công nghiệp Ngoài ra, cung cấp dụng cụ khoa học, hệ thống đo lường, cũng như thu mua phế liệu và thành phẩm từ sắt, thép và kim loại màu.
Kiểm nghiệm chất lượng bông xơ, sợi phục vụ cho sản xuất kinh doanh và nghiên cứu khoa học;
Chúng tôi chuyên sản xuất, kinh doanh, sửa chữa và lắp đặt các sản phẩm cơ khí, máy móc thiết bị công nghiệp Đội ngũ của chúng tôi còn thi công và lắp đặt hệ thống điện dân dụng, điện công nghiệp, điện lạnh, cùng với các hệ thống cẩu, thang nâng, thang máy, thang trượt Ngoài ra, chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn và thiết kế quy trình công nghệ cho ngành dệt may, da giầy.
Kinh doanh kho vận, kho ngoại quan, kho chứa; Ủy thác mua bán xăng dầu.
1.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty VINATEXIMEX
Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) là cơ quan quyền lực cao nhất của công ty, bao gồm tất cả cổ đông có quyền biểu quyết và tham dự Chỉ những cổ đông sở hữu từ 0,1% vốn điều lệ trở lên mới được tham gia và thực hiện quyền biểu quyết trực tiếp Các cổ đông sở hữu dưới 0,1% vốn có thể ủy quyền cho cổ đông khác hoặc tự nhóm lại để cử đại diện tham dự, với điều kiện người đại diện phải nắm giữ tối thiểu 0,2% vốn điều lệ.
Hình 1.1 Bộ máy tổ chức công ty Vinateximex Đại Hội Đồng Cổ Đông
Phòng KD- XNK vật tư
Khối Sản xuất Hội Đồng Quản Trị
Trung tâm TK thời trang
Trung tâm SX và KD chỉ
Phòng phát triển dự án
Phòng Kinh doanh nội địa Phòng tài chính kế toán
Những đặc điểm của Công ty VINATEXIMEX ảnh hưởng đến xuất khẩu hàng dệt
1.2.1 Chiến lược kinh doanh của Công ty
Công ty đặt mục tiêu trở thành một trong những nhà xuất khẩu hàng dệt may hàng đầu Việt Nam sang thị trường EU Để đạt được mục tiêu này, công ty đã triển khai các chiến lược cụ thể, bao gồm nâng cao và ổn định chất lượng sản phẩm, mẫu mã và kiểu dáng với mức giá cạnh tranh Bên cạnh đó, công ty chú trọng xây dựng uy tín và sự tín nhiệm trong hợp đồng, đảm bảo giải quyết tốt các vấn đề liên quan đến thanh toán, thời hạn giao hàng và chất lượng sản phẩm Cuối cùng, việc phân đoạn thị trường EU giúp công ty xác định các mặt hàng chủ lực để đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Một chiến lược kinh doanh hiệu quả không nên cố gắng thỏa mãn tất cả các nhu cầu của mọi phân khúc thị trường, vì điều này sẽ dẫn đến phân tán nguồn lực Do đó, doanh nghiệp cần xác định rõ ràng giới hạn về khách hàng, sản phẩm, khu vực địa lý hoặc chuỗi giá trị trong ngành để tập trung vào việc thỏa mãn nhu cầu của thị trường mục tiêu Đối với thị trường EU, công ty lựa chọn chiến lược cung cấp sản phẩm chủ lực như áo sơ mi, áo jacket và quần kaki, nhắm đến đối tượng khách hàng bình dân Sản phẩm cho phân khúc này thường tiêu thụ tốt hơn, không yêu cầu chất lượng và mẫu mã quá cao, nhưng giá cả cũng cần phải hợp lý, dẫn đến lợi nhuận trên mỗi đơn vị sản phẩm không cao.
Chiến lược của Công ty phù hợp với khả năng và tiềm lực hiện tại, nhưng để thực hiện thành công, cần thời gian dài và nhiều yếu tố như máy móc hiện đại, nguồn nhân lực kỹ thuật cao, và nguyên liệu ổn định Công ty cần tích lũy dần để cải thiện cơ sở vật chất và đào tạo nhân lực chất lượng Đặc biệt, thị trường EU rất chú trọng đến chất lượng hàng hóa, nhưng cũng cần xem xét giá cả, thị hiếu, và mẫu mã Nếu chỉ tập trung vào chất lượng mà không đảm bảo giá cả hợp lý và mẫu mã phù hợp, sản phẩm sẽ khó tiêu thụ.
Chiến lược của Công ty đã tận dụng hiệu quả những lợi thế sẵn có, tuy nhiên, để triển khai thành công chiến lược này, Công ty cần thực hiện một quá trình dài với từng bước cụ thể.
Nguồn lực tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định sản xuất, đầu tư nghiên cứu và phát triển thị trường cũng như phát triển sản phẩm của doanh nghiệp Công ty chủ yếu dựa vào nguồn vốn tự có, được hình thành từ lợi nhuận kinh doanh Việc trích một phần lợi nhuận để đầu tư vào sản xuất kinh doanh đã giúp Công ty mở rộng hoạt động kinh doanh một cách hiệu quả.
Công ty đã chuyển đổi sang mô hình Công ty cổ phần từ năm 2008, qua đó huy động được nguồn vốn từ các cổ đông Nguồn vốn này giúp thúc đẩy hoạt động sản xuất và xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường EU và các thị trường khác.
Công ty đã chủ động đầu tư vào các doanh nghiệp như Cofee Indochine và Công ty May Dấp Cầu Yên Phong, đồng thời góp vốn thành lập công ty EP cung ứng nguyên phụ liệu Điều này cho thấy nỗ lực của Công ty trong việc tìm kiếm lợi nhuận từ nhiều nguồn khác nhau, góp phần tích cực vào sự phát triển bền vững của mình.
Vào thứ tư, công ty đã thực hiện cải cách biện pháp kiểm soát chi phí và từng bước xử lý các khoản nợ cũ Việc này được thực hiện dựa trên kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh qua các năm, nhằm bảo vệ quyền lợi của các cổ đông.
Nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển của công ty Nhận thức rõ vai trò này, ban Giám đốc luôn chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ có chuyên môn cao, tinh thần trách nhiệm và khả năng sáng tạo Công ty đã cử cán bộ đi học tại các quốc gia như Thái Lan, Singapore, Đức, và cử cán bộ trẻ tham gia các khóa học ngắn hạn trong lĩnh vực dệt may để nâng cao trình độ.
Công ty hiện có 130 cán bộ, trong đó hơn 80% có trình độ đại học và sau đại học, bao gồm 20 kỹ sư dệt, 50 cử nhân kinh tế và ngoại thương, 5 cử nhân tài chính kế toán, 20 cử nhân ngoại ngữ và thương mại, cùng 8 nhân viên trung cấp và 8 nhân viên phục vụ, vệ sinh Điều này cho thấy đội ngũ nhân viên của Công ty có trình độ cao, đáp ứng tốt yêu cầu của thị trường.
Đội ngũ cán bộ công nhân viên có độ tuổi trung bình từ 35-40, với nhiều nhân viên trẻ từ 25-30 tuổi, thể hiện sự năng động và sáng tạo Cán bộ xưởng may có tuổi trung bình là 46,3, cho thấy sự giàu kinh nghiệm Nhân viên kinh doanh có độ tuổi trung bình 40, trong khi nhân viên kế hoạch thị trường trung bình 35 tuổi.
Cán bộ công nhân viên của Công ty được chăm sóc chu đáo về đời sống vật chất và tinh thần, bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm tai nạn Công ty tổ chức các hoạt động văn nghệ, tham quan nghỉ mát và tặng quà vào các dịp lễ tết cho chị em phụ nữ Ban Giám đốc luôn mong muốn nhân viên có tinh thần làm việc tốt nhất để đạt hiệu quả cao nhất.
1.2.4 Cơ sở vật chất kỹ thuật
Công ty hiện có cơ sở vật chất hiện đại với hơn 40 máy tính cấu hình cao, kết nối internet tốc độ cao và mạng nội bộ (LAN) Các phòng làm việc được trang bị điện thoại nội bộ, luôn sạch sẽ, thoáng mát và có điều hòa nhiệt độ, tạo điều kiện làm việc thoải mái cho nhân viên.
Công ty có 1 trung tâm thiết kế mấy được trang bị máy móc hiện đại để phục vụ cho việc thiết kế sản phẩm và may mẫu mới
Công ty đang không ngừng cải tiến trang thiết bị để đáp ứng nhu cầu thị trường, đồng thời áp dụng công nghệ sản xuất tiên tiến từ Nhật Bản, Đức, Pháp và Mỹ Mục tiêu là tạo ra sản phẩm chất lượng cao, phù hợp với tiêu chuẩn của thị trường EU.
1.2.5 Trình độ tổ chức ,quản lý
Công ty Vinateximex có trình độ tổ chức quản lý tốt, với các phòng ban được phân công rõ ràng chức năng và nhiệm vụ riêng Lãnh đạo công ty, do Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc dẫn dắt, luôn giữ vững sự tập trung và chỉ đạo quyết liệt Họ đã đưa ra các chiến lược và kế hoạch linh hoạt, thích ứng với từng giai đoạn phát triển của công ty.
Các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến xuất khẩu hàng dệt may sang của Công ty
1.3.1 Các nhân tố từ phía thị trường EU
Kinh tế Châu Âu đang chịu ảnh hưởng lớn từ cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu và khủng hoảng nợ công, dẫn đến sự giảm sút khả năng tiêu thụ hàng hóa trong khu vực Theo dự báo của Ủy ban Châu Âu (EC), tình hình kinh tế sẽ tiếp tục suy thoái trong năm 2013, với tỷ lệ thất nghiệp đạt mức kỷ lục 12%.
Mặc dù các thành viên của liên minh Châu Âu vẫn đang trải qua suy thoái, nhưng có khả năng Hy Lạp sẽ đạt được tăng trưởng sau 6 năm liên tiếp rơi vào tình trạng này.
Tình hình kinh tế Châu Âu ảm đạm sẽ làm giảm sút khả năng tiêu thụ hàng dệt may của thị trường này
Thị trường EU được biết đến là một thị trường khó tính, vì vậy khi xuất khẩu hàng hóa vào đây, các công ty phải đối mặt với nhiều thách thức từ các rào cản thương mại và phi thương mại do Liên minh Châu Âu và các chính phủ thành viên áp đặt nhằm bảo vệ doanh nghiệp sản xuất nội địa.
Tất cả sản phẩm dệt may xuất khẩu vào thị trường EU phải tuân thủ các yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt, bao gồm tiêu chuẩn về môi trường, an toàn và sức khỏe cho người tiêu dùng, cũng như quy định về đóng gói và ghi nhãn sản phẩm.
Thứ nhất, các tiêu chuẩn về môi trường, an toàn và sức khỏe của con người
Thông tư 2002/61/EC đã được 27 quốc gia áp dụng vào luật quốc gia, cấm bán sản phẩm dệt may chứa thuốc nhuộm azo có nguy cơ gây ung thư Ngoài ra, Thông tư 2003/3/EC hạn chế việc bán và sử dụng thuốc nhuộm màu xanh nước biển, trong khi Thông tư 91/338/EC quy định hạn chế sử dụng Cadimi trong thuốc nhuộm và các chất liên quan Đối với Công ty, gần như 100% thuốc nhuộm phải nhập khẩu, dẫn đến chất lượng thuốc nhuộm phụ thuộc vào nhà xuất khẩu, trong khi trình độ kỹ thuật và tiêu chuẩn kiểm định chất lượng tại Việt Nam chưa cao, khiến một số loại thuốc không đảm bảo tiêu chuẩn của EU.
Để đảm bảo rằng các nhà cung cấp hàng dệt may đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, khách hàng EU thường yêu cầu các chứng nhận chất lượng nhất định Hệ thống quản lý chất lượng phổ biến nhất tại EU hiện nay là tiêu chuẩn ISO 9001:2000.
Hệ thống tiêu chuẩn ISO 9001:2000 cung cấp khung tiêu chuẩn cho các thủ tục và phương pháp làm việc, bao gồm cả kiểm soát chất lượng và tổ chức toàn bộ quy trình từ thu mua, chế biến, đến bán hàng và quản trị Tiêu chuẩn này yêu cầu nhà sản xuất mô tả chi tiết quy trình của mình, xây dựng và tuân thủ các thủ tục cần thiết trong hoạt động kinh doanh hàng ngày, nhằm đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng ổn định.
Thứ ba, về bảo vệ môi trường
Công ty không chỉ phải tuân thủ các yêu cầu pháp lý về môi trường mà còn đối mặt với những đòi hỏi riêng của từng khách hàng trong ngành dệt may Tiêu chuẩn Oko-Tex 100, phổ biến nhất tại EU, đảm bảo rằng sản phẩm dệt may không chứa chất độc hại cho môi trường và sức khỏe con người Để đáp ứng tiêu chuẩn này, Công ty đang từng bước cải tiến quy trình sản xuất, nhằm tăng khả năng xuất khẩu trực tiếp sang thị trường EU.
Thứ tư,về trách nhiệm xã hội
Tiêu chuẩn SA 8000, được phát triển bởi Tổ chức Quốc tế về Trách nhiệm xã hội (SAI), là một trong những tiêu chuẩn xã hội quan trọng được nhiều quốc gia áp dụng hiện nay.
SA 8000 là tiêu chuẩn quốc tế quy định về điều kiện làm việc và quyền lợi của người lao động, bao gồm bảo hiểm xã hội và y tế, nhằm đảm bảo giá trị đạo đức của hàng hóa và dịch vụ Tiêu chuẩn này xem xét các vấn đề như lao động trẻ em, lao động cưỡng bức, sức khỏe và an toàn lao động, bồi thường, phân biệt đối xử, thời gian làm việc, tự do công đoàn, quyền thỏa ước tập thể và các hình phạt trong lao động SA 8000 được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và các công ước của Liên hợp quốc về quyền con người Bên cạnh đó, tiêu chuẩn AHSAS 18001, một hệ thống quản lý sức khỏe và an toàn lao động do Anh phát triển, cũng rất được chú trọng tại EU, phản ánh sự quan tâm của người Anh đối với các tiêu chuẩn xã hội.
Thứ năm, về đóng gói, nhãn kích cỡ và nhãn mác
Việc đóng gói sản phẩm không chỉ cần tuân thủ các tiêu chuẩn về kích thước và vật liệu bao bì, mà còn phải đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường của các nước nhập khẩu, đặc biệt là tại Việt Nam, nơi gặp nhiều thách thức về vấn đề này Ở EU, các nước thành viên sử dụng các cỡ số khác nhau; ví dụ, cỡ số 36 cho hàng dệt nữ ở Đức và Hà Lan tương đương với cỡ số 8 ở Anh, cỡ 40 ở Pháp và 42 ở Italia Khách hàng EU thường cung cấp kích cỡ của họ, nhưng nếu không, công ty cần chủ động yêu cầu hoặc lập bảng kích cỡ chuyển đổi Sự thay đổi liên tục của kích cỡ trong quy trình sản xuất cũng có thể dẫn đến nhầm lẫn, do đó, việc quản lý kích cỡ là rất quan trọng.
Hiện nay, ở Châu Âu, có hai yêu cầu chính về nhãn mác: yêu cầu bắt buộc và tự nguyện Đối với yêu cầu bắt buộc, thông tin trên nhãn mác phải đúng kích cỡ hợp đồng và bao gồm hướng dẫn bảo quản sản phẩm cũng như cách giặt Các thông số về vật liệu sản phẩm cần ghi rõ chỉ số 100% hoặc sợi nguyên chất, với tạp chất không vượt quá 2% trọng lượng Nếu có các loại sợi khác chiếm dưới 10% trọng lượng, cần nêu rõ các loại sợi đó Thêm vào đó, do sự đa dạng quy định giữa các nước thành viên EU, các công ty phải chi thêm chi phí cho việc đóng gói và nhãn mác sản phẩm khi xuất khẩu sang thị trường này.
Hiện nay, nhiều quốc gia, không chỉ trong EU, đang triển khai chương trình quốc tế về ghi nhãn thông tin bảo quản sản phẩm, tạo nền tảng cho các chương trình tương tự sau này Chương trình này sử dụng các ký hiệu đại diện cho màu sắc theo mã hóa, đặc tính không phai màu, không biến dạng, thay đổi kích cỡ, ảnh hưởng của chất clo (chất tẩy), và nhiệt độ an toàn tối đa khi là ủi Nhờ đó, các công ty có thể nhanh chóng đáp ứng các quy định hiện hành.
Công ty thường gặp khó khăn với các yêu cầu tự nguyện như nhãn xuất xứ, nhãn hiệu và tên sản phẩm, đặc biệt khi nguồn nguyên liệu không rõ ràng, ảnh hưởng đến hợp đồng với đối tác Nhãn mác có thể được gắn ở nhiều vị trí trên sản phẩm may mặc hoặc theo yêu cầu của nhà nhập khẩu.
Khi thâm nhập vào thị trường dệt may toàn cầu, đặc biệt là EU, Công ty phải đối mặt với đối thủ cạnh tranh lớn nhất là các doanh nghiệp Trung Quốc Trung Quốc dẫn đầu trong ngành dệt may thế giới về sản lượng sợi bông, vải bông và sản phẩm may mặc, đồng thời đứng thứ hai về sợi hóa học Hơn nữa, sự sáng tạo và đổi mới trong mẫu mã sản phẩm của họ luôn được chú trọng và phát triển.
THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY CỦA CÔNG TY
Thực trạng xuất khẩu hàng dệt may của Công ty VINATEXIMEX sang thị trường EU
Thị trường EU được biết đến là một thị trường khó tính, và từ năm 2007, kim ngạch xuất khẩu của Công ty sang thị trường này đã giảm sút do suy thoái kinh tế Mặc dù có dấu hiệu phục hồi, nhưng quá trình này diễn ra chậm trong những năm tiếp theo.
Bảng 2.1 Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường EU và tỉ trọng chiếm trong tổng kim ngạch xuất khẩu của VINATEXIMEX qua các năm
Tốc độ phát triển liên hoàn
Năm 2008, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã tác động mạnh đến EU, đặc biệt là hệ thống tài chính của Anh, dẫn đến suy sụp kinh tế toàn cầu và Châu Âu Sự cạnh tranh khốc liệt từ hàng hóa xuất khẩu của các nước như Trung Quốc, Ấn Độ, và Malaysia, với ngành công nghiệp dệt may phát triển, đã khiến kim ngạch xuất khẩu của công ty giảm mạnh Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu giảm từ 1,8911 triệu USD xuống còn 16803 triệu USD, tương ứng với tỷ lệ tăng trưởng giảm 12,2%.
Năm 2009, kim ngạch xuất khẩu tiếp tục giảm nhẹ, đạt 1,6347 triệu USD, do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu và tâm lý lo ngại về nợ công gia tăng tại EU Người dân bắt đầu cắt giảm chi tiêu do dự đoán về một cuộc khủng hoảng nợ công sắp xảy ra Tốc độ tăng trưởng so với năm 2008 giảm 1,55%.
Năm 2010, cuộc khủng hoảng nợ công bắt đầu với điểm bùng nổ đầu tiên tại Hy Lạp, sau đó lan rộng sang Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Ý Người dân châu Âu đã phải thắt chặt chi tiêu, trong khi thị trường ngày càng đòi hỏi khắt khe hơn Mặc dù tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu có dấu hiệu cải thiện, kim ngạch xuất khẩu của Công ty sang thị trường EU vẫn giảm nhẹ từ 1,6347 triệu USD xuống 1,6228 triệu USD, tương ứng với mức giảm 0,73%.
2009, 2010 kim ngạch xuất khẩu của Công ty sang EU có xu hướng chững lại ở mức 1,63 triệu USD.
Năm 2011, kim ngạch xuất khẩu đã tăng từ 1,6228 triệu USD lên 1,8047 triệu USD, tương ứng với mức tăng 8,78% Mặc dù cuộc khủng hoảng nợ công vẫn diễn ra mạnh mẽ, Công ty đã triển khai một chiến lược mới nhằm duy trì sự ổn định trong giai đoạn khó khăn này Khi người dân EU thắt chặt chi tiêu, họ cũng đặt ra nhiều tiêu chí khắt khe cho hàng dệt may, vì vậy Công ty đã quyết định tập trung vào thị trường người tiêu dùng bình dân, nhóm khách hàng này ít yêu cầu hơn trong việc lựa chọn quần áo.
Năm 2012, mặc dù nền kinh tế vẫn còn bất ổn và nợ công Châu Âu tiếp tục lan rộng, Công ty đã tập trung vào nhóm khách hàng bình dân và duy trì mối quan hệ tốt với các đối tác cũ Kim ngạch xuất khẩu tăng từ 1,8047 triệu USD lên 1,8995 triệu USD, cho thấy mặc dù có sự chững lại, nhưng tình hình không còn giảm mạnh như những năm trước, đánh dấu một tín hiệu tích cực trong bối cảnh kinh tế khó khăn.
Mặc dù kim ngạch xuất khẩu (KNXK) sang EU trong hai năm gần đây có sự gia tăng, nhưng hiện tại KNXK mới chỉ đạt khoảng mức của năm 2007, cho thấy rằng việc tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu sang EU vẫn gặp nhiều thách thức.
2.1.2 Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu Đối với thị trường EU, mặt hàng xuất khẩu chính chủ yếu là áo jacket, quần kaki và áo sơ mi dài tay, hàng dệt kim cũng đang dần có được chỗ đứng.
Bảng 2.2 Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu sang thị trường EU Đơn vị tính: Nghìn USD
Năm Áo sơ mi Áo Jacket Quần
Sản phẩm thời trang Áo Vest Hàng
Áo sơ mi, áo Jacket và quần Kaki là những mặt hàng xuất khẩu chính và ổn định của công ty, với áo sơ mi chiếm khoảng 25%, áo Jacket 26% và quần Kaki 17% trong tổng kim ngạch xuất khẩu Những sản phẩm này đang được công ty phát triển mạnh mẽ Ngoài ra, sản phẩm thời trang áo Vest, mặc dù mới được phát triển, cũng ghi nhận kim ngạch xuất khẩu cao và hứa hẹn sẽ trở thành mặt hàng chủ lực trong tương lai.
2.1.3 Cơ cấu thị trường xuất khẩu
EU là thị trường xuất khẩu hàng dệt may lớn thứ ba của VINATEXIMEX, chỉ sau Nhật Bản và Mỹ Với 27 quốc gia và chính sách thương mại thống nhất, EU được xem như một thị trường duy nhất với dung lượng khổng lồ Hàng may mặc xuất khẩu của công ty chủ yếu sang các thị trường lớn như Đức, Anh, Tây Ban Nha, Pháp, Hà Lan, Bỉ và Italia.
Bảng 2.3 Tỷ trọng mặt hàng xuất khẩu chính của Công ty sang thị trường EU Đơn vị tính: %
Năm Áo sơ mi Áo Jacket Quần Kaki
Sản phẩm thời trang Áo Vest Hàng
Bảng 2.4 KNXK sang các thị trường chính của Công ty Đơn vị: Nghìn USD
Hà Lan Pháp Các nước khác
Thị trường Đức là thị trường nhập khẩu hàng may mặc lớn nhất của Công ty trong khối EU, hàng năm chiếm hơn 20% trong cơ cấu xuất khẩu hàng may mặc của công ty sang EU Năm 2009, tỷ lệ xuất khẩu hàng may mặc của VINATEXIMEX sang EU từ Đức đạt 24,11%.
Bảng 2.5: Tỷ trọng KNXK sang các thị trường chính của Công ty Đơn vị: %
Năm Đức Anh Tây Ban
Hà Lan Pháp Các nước khác
Năm 2012, Anh đứng thứ hai trong số các nước EU nhập khẩu hàng may mặc của VINATEXIMEX, chiếm 16-17% trong cơ cấu thị trường xuất khẩu của công ty tại EU So với năm 2009, khi thị trường này chiếm 17,53%, có thể thấy sự tăng trưởng ổn định Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu sang Hà Lan và Tây Ban Nha đã tăng mạnh trong những năm gần đây, khiến cho hai thị trường này ngày càng chiếm tỷ lệ cao hơn trong cơ cấu thị phần của VINATEXIMEX tại EU.
2009, thị trường Tây Ban Nha chiếm 12,06% thị phần và Hà Lan chiếm 9,08%.
Bên cạnh đó, VINATEXIMEX cũng xuất khẩu sang một số các thị trường khác thuộc EU như Pháp, Bỉ, Italia …và một số các quốc gia khác.
2.1.4 Phương thức xuất khẩu Để tiến hành hoạt động xuất khẩu sang các thị trường EU, công ty đã sử dụng hai phương pháp chủ yếu là và xuất khẩu trực tiếp và gia công xuất khẩu.
Công ty chủ yếu xuất khẩu sang thị trường EU thông qua hình thức gia công xuất khẩu qua các nước trung gian, đặc biệt là các nước NICs có ngành dệt may phát triển Trong mô hình này, các nhà nhập khẩu EU giữ vai trò chủ hàng và cung cấp nguyên phụ liệu chính cho sản xuất Mặc dù hình thức này mang lại sự an toàn cho Công ty trong bối cảnh chưa có vị trí vững chắc trên thị trường khó tính, nhưng nó cũng làm giảm tính chủ động trong hoạt động kinh doanh, đồng thời làm cho thương hiệu của Công ty trở nên mờ nhạt Điều này khiến người tiêu dùng EU khó nhận diện thương hiệu của Công ty, khi sản phẩm được gia công lại mang thương hiệu của nhà sản xuất thuê gia công.
Công ty không chỉ thực hiện gia công xuất khẩu mà còn áp dụng hình thức xuất khẩu trực tiếp, bán hàng dệt may cho khách hàng tại thị trường EU thông qua các cửa hàng và đại lý của mình Phương thức này giúp công ty nắm bắt nhu cầu và sự thay đổi trong thị hiếu của khách hàng, từ đó phát triển các chiến lược sản phẩm phù hợp Tuy nhiên, xuất khẩu trực tiếp có thể mang lại rủi ro cao trong kinh doanh, mặc dù lợi nhuận thu được thường lớn hơn Hiện tại, hình thức xuất khẩu trực tiếp chỉ chiếm khoảng 30% trong tổng số các hình thức xuất khẩu của công ty.
Các biện pháp VINATEXIMEX đã thực hiện đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường EU
2.2.1 Thực hiện các nội dung công việc xuất khẩu hàng hóa sang thị trường EU Đối với thị trường EU, đây là thị trường mà Công ty đánh giá sẽ có nhiều triển vọng, và cũng như các thị trường khác khi xuất khẩu vào thị trường EU Công ty cũng thực hiện các công việc cần thiết để có thể nắm bắt và khai thác thị trường này
Lựa chọn mặt hàng xuất khẩu là bước quan trọng để Công ty thâm nhập thị trường, có thể dựa trên sản phẩm hiện có hoặc nhu cầu thị trường Để đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường EU, Công ty sản xuất các sản phẩm cần thiết và có khả năng tiêu thụ, với áo sơ mi, áo jacket và quần kaki là những mặt hàng chủ lực phù hợp với sở thích của người dân EU.
Khi lựa chọn thị trường xuất khẩu, việc xác định quốc gia bạn hàng trong 27 quốc gia thành viên EU là rất quan trọng Công ty đã tập trung vào các quốc gia tiềm năng như Đức, Anh, Pháp và Tây Ban Nha, vì đây là những nước có nền kinh tế mạnh và ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ hàng dệt may.
Vào thứ ba, công ty sẽ lựa chọn phương thức giao dịch và đàm phán để ký kết hợp đồng, áp dụng chiến lược linh hoạt nhằm đảm bảo lợi ích cho cả hai bên.
2.2.2 Các biện pháp gia tăng sản lượng kim ngạch xuất khẩu của Công ty sang thị trường EU
Công ty đầu tư mở rộng quy mô sản xuất bằng cách đổi mới công nghệ và máy móc, nâng cao năng suất Để đảm bảo nguồn nguyên phụ liệu ổn định và chất lượng cao cho sản xuất, công ty đã thành lập Công ty cung ứng nguyên phụ liệu hàng dệt may Đồng thời, công ty cũng nâng cấp trung tâm thiết kế thời trang nhằm tạo ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu của thị trường EU.
Vào thứ Hai, Công ty đã thực hiện đa dạng hóa sản phẩm bằng cách thêm áo Vest và đồ thời trang vào danh mục sản xuất, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường EU Sau một thời gian xuất khẩu, áo Vest đã chiếm được một tỷ trọng nhất định trong kim ngạch xuất khẩu sang EU, và Công ty đang dần đưa sản phẩm này trở thành mặt hàng chủ lực Mặc dù vậy, ba mặt hàng chính vẫn là áo sơ mi, quần kaki và áo jacket Để nâng cao kim ngạch và chất lượng sản phẩm, Công ty cũng đã đầu tư vào máy móc và thiết bị cho các mặt hàng trọng điểm.
2.2.3 Các biện pháp Marketing mở rộng thị trường xuất khẩu sang EU
Vinateximex sẽ tập trung vào việc phát triển thị trường và tăng cường hoạt động Marketing dựa trên mục tiêu chiến lược xuất khẩu của công ty Để xâm nhập vào các thị trường mới trong giai đoạn tới, công ty cần tiến hành nghiên cứu thị trường kỹ lưỡng Sự phát triển ổn định của doanh nghiệp phụ thuộc vào việc xây dựng chiến lược marketing phù hợp với từng phân khúc thị trường và năng lực của công ty.
Công ty thực hiện phân khúc thị trường EU nhằm xác định đặc điểm của các nhóm người mua khác nhau có nhu cầu về sản phẩm Để đạt được điều này, công ty cần xây dựng kế hoạch phân chia thị trường theo từng khu vực, từ đó nắm rõ các đặc tính chung Việc này giúp đưa ra các chính sách và biện pháp tối ưu, nhằm xâm nhập và khai thác tối đa thị trường, góp phần đạt được mục tiêu chiến lược.
Công ty xác định thị trường mục tiêu bằng cách lựa chọn các nước trong Liên minh Châu Âu làm khách hàng tương lai, từ đó phân khúc thị trường để khám phá cơ hội Sau khi đánh giá các khúc thị trường, công ty quyết định chọn khúc thị trường nào làm mục tiêu, với chiến lược phát triển dựa trên đa dạng hóa và đa phương hóa Ngoài các thị trường truyền thống như Đức, Anh, và Pháp, công ty còn mở rộng quy mô sang các thị trường mới như Ba Lan và Ý.
Công ty đang nỗ lực hoàn thiện các công cụ marketing như sản phẩm, giá cả, phân phối và xúc tiến hỗn hợp Đồng thời, công ty cũng chú trọng cải thiện nghiệp vụ xuất nhập khẩu, ký kết hợp đồng và trang bị kiến thức về luật pháp, chính trị và kinh tế của các quốc gia đối tác, nhằm giảm thiểu rủi ro khi xuất khẩu sang thị trường này.
Công ty đang tập trung vào việc ổn định nguồn vốn, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng thương hiệu để tăng cường hiệu quả xuất khẩu sang EU.
Đánh giá chung về việc đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may của VINATEXIMEX sang
2.3.1 Ưu điểm trong việc đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may của Công ty sang thị trường EU
Nhìn chung hoạt động xuất khẩu của VINATEXIMEX sang thị trường EU qua các năm gần đây đã đạt được một số thành tựu đáng kể.
Mặc dù kim ngạch xuất khẩu của công ty sang thị trường này đã giảm, nhưng mức giảm không đáng kể trước hai cuộc khủng hoảng lớn là khủng hoảng kinh tế toàn cầu và khủng hoảng nợ công Châu Âu Năm 2007, kim ngạch xuất khẩu đạt 30,254486 tỷ VND, mức cao nhất trong giai đoạn này Sau khủng hoảng kinh tế, mặc dù có sự suy giảm đáng kể, nhưng từ năm 2008, kim ngạch xuất khẩu đã bắt đầu tăng trưởng trở lại và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới, theo dự báo của VINATEXIMEX.
Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu sang thị trường EU đang ngày càng đa dạng, không chỉ tập trung vào các mặt hàng chủ lực như áo Jacket, quần kaki và áo sơ mi dài tay, mà còn mở rộng sang các sản phẩm thời trang như áo Vest và hàng dệt kim Công ty chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân Châu Âu và vượt qua các rào cản kỹ thuật của EU.
Công ty đang mở rộng thị phần của mình bằng cách khai thác các thị trường ngách tại EU, nhằm tăng cường hoạt động xuất khẩu hàng dệt may vào khu vực này.
Giá cả sản phẩm của Công ty ngày càng cạnh tranh hơn nhờ việc chủ động tìm kiếm nguồn nguyên liệu đầu vào trong nước, giảm thiểu hoạt động nhập khẩu nguyên, phụ liệu và nâng cao tỉ lệ nội địa hóa sản phẩm.
Công ty đang dần chuyển hướng từ hình thức gia công xuất khẩu sang xuất khẩu trực tiếp, nhằm tối đa hóa lợi ích cho mình.
2.3.2 Hạn chế trong việc đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may của Công ty sang thị trường EU
Bên cạnh những thành tựu đạt được thì hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của VINATEXIMEX sang thị trường EU vẫn còn những hạn chế
Thứ nhất, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường EU giảm sút nhiều hơn so với kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường khác như Mỹ, Nhật Bản
Doanh thu từ hoạt động xuất khẩu của Công ty hiện vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng doanh thu, cho thấy cần tăng cường công tác xúc tiến thương mại và thúc đẩy xuất khẩu.
Công ty chưa thực sự đem lại hiệu quả như mong muốn.
Hình thức xuất khẩu chủ yếu của công ty sang thị trường EU là gia công xuất khẩu, chiếm 70% tổng lượng xuất khẩu Việc xuất khẩu qua nhiều trung gian dẫn đến hiệu quả chưa cao, ảnh hưởng đến lợi nhuận và thu nhập của người lao động Hơn nữa, thương hiệu của công ty vẫn chưa được biết đến nhiều tại EU.
Mặc dù đã chú trọng tìm kiếm nguồn nguyên phụ liệu trong nước, nhưng phần lớn nguyên liệu vẫn phải nhập khẩu, dẫn đến tỉ lệ nội địa hóa sản phẩm thấp Điều này làm cho sản xuất trở nên bấp bênh do phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu và khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng.
Chất lượng sản phẩm hiện tại chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn môi trường của thị trường EU, ảnh hưởng đến an toàn sức khỏe người tiêu dùng và điều kiện làm việc của người lao động, dẫn đến hiệu quả xuất khẩu không cao.
2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế trong việc đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may của Công ty sang thị trường EU
Công ty đang đối mặt với vấn đề nguồn vốn hạn chế, điều này ảnh hưởng đến khả năng đầu tư cho nghiên cứu thị trường, xúc tiến và quảng bá sản phẩm, hình ảnh thương hiệu Hơn nữa, tình trạng này cũng gây khó khăn trong việc đáp ứng các đơn đặt hàng lớn.
Thứ hai, khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn nhân lực Nguồn nhân lực Việt
Việc tuyển dụng nhân lực có tay nghề cao tại Nam còn hạn chế, khiến nhiều công ty phải chọn những ứng viên có tay nghề trung bình và đầu tư vào đào tạo Tuy nhiên, chi phí cho việc đào tạo này rất tốn kém, trong khi sản phẩm được tạo ra trong quá trình đào tạo thường ít và chất lượng không đạt yêu cầu Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các công ty.
Khó khăn trong nghiên cứu và mở rộng thị trường là một thách thức lớn đối với doanh nghiệp Mặc dù việc nghiên cứu và xúc tiến quảng bá sản phẩm rất quan trọng, nhưng các doanh nghiệp thường phải tự lực cánh sinh trong việc phát triển thị trường, đặc biệt là ở các thị trường nước ngoài Sự thiếu hỗ trợ từ nhà nước làm hạn chế nguồn lực và khả năng nghiên cứu của doanh nghiệp, dẫn đến những khó khăn trong việc tiếp cận và khai thác thị trường mới.
Đội ngũ thiết kế của công ty hiện còn thiếu hụt năng lực, dẫn đến sản phẩm may mặc chưa đạt tiêu chuẩn thời trang cao và không đáp ứng tốt thị hiếu người tiêu dùng, ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng xuất khẩu trực tiếp sang thị trường EU.
Nguyên nhân chủ quan từ công ty đã tác động tiêu cực đến việc thúc đẩy xuất khẩu, bên cạnh đó, các yếu tố khách quan bên ngoài cũng ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu dệt may của doanh nghiệp.
Công nghệ dệt may của Việt Nam hiện vẫn lạc hậu so với các nước trên thế giới, dẫn đến chi phí nhập khẩu công nghệ kỹ thuật rất lớn Nhiều công ty gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ nguồn do hạn chế từ phía nhà cung cấp xuất khẩu Hệ quả là chất lượng sản phẩm và năng suất lao động không đạt yêu cầu cao.
Thứ hai, nguồn cung vốn cho ngành dệt may chưa phong phú, thiếu sự ưu đãi
