Thực trạng phong cách lãnh đạo độc đoán trong công tác quản lý

Lời Mở ĐầuTrong thời buổi hiện nay ,thời đại kinh tế thị trường khi chúng ta đãchính thức trở thành thành viên của WTO thì nhu cầu về kinh tếcũng như năng lực của các tổ chức , các công

Mục Lục

Lời Mở Đầu 1

Phần 1: Lý Luận Chung 2

I Lịch sử hình thành phong cách lãnh đạo độc đoán: 5

II, Khái niệm và đặc điểm của phong cách lãnh đạo độc đoán: 8

1, Khái niệm: 8

2 Đặc điểm : 9

Phần 2: Thực Trạng Phong Cách Lãnh Đạo Độc Đoán Trong Công Tác Quản Lý 12

I Ưu, nhược điểm của phong cách lãnh đạo độc đoán: 12

1.Ưu điểm: 12

2.Nhược điểm: 12

II.Thực Trạng 13

Phần 3: Tổng Kết Và Rút Ra Bài Học 17

Kết Luận 20

Tài Liệu Tham Khảo 22

Lời Mở Đầu

Trong thời buổi hiện nay ,thời đại kinh tế thị trường khi chúng ta đãchính thức trở thành thành viên của WTO thì nhu cầu về kinh tếcũng như năng lực của các tổ chức , các công ty , các nhà sản xuấtđòi hỏi cũng cao hơn, để có thể đứng vững trên thị trường cạnhtranh là một vấn đề hết sức quan trọng nhưng để có thể có nhữngđiều đó thì một người quản lí một người lãnh đạo có năng lực là mộtđiều không thể thiếu đối với bất cứ một tổ chức kinh tể , một công

ty nào đó Người lãnh đạo có vai trò hết sức quan trọng trong việcđiều hành công ty của mình để có nhưng quyết định , hành độngđúng đắn giúp công ty phát triển vì tính chất quan trọng của ngườiquản lý mà em đã đầu tư nghiên cứu đề tài phong cách lãnh đạo củamột người quản lý Sau đây, với sự hiểu biết còn hạn chế em Xinđược trình bày những nghiên cứu về phong cách lãnh đạo của nhàquản trị cụ thể là phong cách độc đoán_một trong những phongcách nổi bật, gây nhiều tranh cãi trong hoạt động lãnh đạo, quảnlý.Bài viết không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhậnđược sự đóng góp ý kiến của giảng viên bộ môn quản trị kinh doanh

và các bạn sinh viên, để bài nghiên cứu của em thêm hoàn thiện

Em xin chân thành cảm ơn!

Phần 1: Lý Luận Chung

Những nhân tố lãnh đạo tuyệt vời dường như bất biến về mặtthời gian và không ngừng được mở rộng về mặt không gian Từ thờithượng cổ, cả thế giới luôn khát khao tìm kiếm những nhà lãnh đạolớn Trong quãng thời gian chiến tranh và hỗn loạn, các nhà lãnhđạo lớn thường xuất hiện để vạch ra con đường dẫn đến hoà bình.Trong quãng thời gian của sự hoà bình và thịnh vượng, các nhà lãnhđạo lớn vẫn cần để duy trì hệ thống trật tự hay tìm ra các hướng điphát triển mới Có thể thấy,các nhà lãnh đạo lớn luôn nhận được sựngưỡng mộ từ mọi người Nhưng làm thế nào chúng ta phân biệtđược những nhà lãnh đạo thực thụ từ vô khối những con người khácnhau???

Một thực tế không thể phủ nhận rằng với thời đại ngày nay sẽkhông còn đất cho sự tồn tại của một ông giám đốc chỉ biết ngồi chờđợi khách hàng tới mua - bán sản phẩm do doanh nghiệp mình làm

ra sẵn, mà phớt lờ đi nhu cầu, nguyện vọng của khách hàng Ngườilãnh đạo – quản lý phải nắm được trong tay mình một thứ vũ khíquan trọng, đó chính là phong cách lãnh đạo hợp lý Phong cáchlãnh đạo hợp lý là phong cách mà ở đó người lãnh đạo vừa đáp ứngđược các nhu cầu khác nhau của người lao động, vừa phát huy đượcsức mạnh cá nhân và tập thể người lao động trong hoạt động sảnxuất kinh doanh Trong môi trường kinh tế toàn cầu và mang tínhcạnh tranh khốc liệt như ngày nay, sự thành công của một doanhnghiệp phụ thuộc rất nhiều vào phong cách lãnh đạo của nhà lãnh

đạo, chứ không chỉ phụ thuộc vào việc thay đổi kỹ thuật, công nghệ,đầu tư vốn…như trước kia Vì vậy, bản thân mỗi nhà lãnh đạo phảixây dựng được cho mình một phong cách lãnh đạo phù hợp và phảibiết vận dụng ưu thế của từng kiểu phong cách lãnh đạo trong từnghoàn cảnh cụ thể Có thể khẳng định rằng phong cách lãnh đạo sẽ làchìa khoá của 90% thành công trong làm ăn của 1 doanh nghiệp.Vậy phong cách lãnh đạo là gì?

Lãnh đạo là một khía cạnh quan trọng trong quản lý, lãnh đạo

có hiệu quả là một trong những chìa khoá để trở thành một nhà quản

lý giỏi Cũng như việc thực hiện những nhiệm vụ cốt yếu khác củaquản lý tức là việc thực hiện trọn vẹn việc quản lý- có một ý nghĩaquan trọng để đảm bảo rằng một nhà quản lý có thể trở thành mộtnhà lãnh đạo có hiệu quả Các nhà quản lý phải thực hành tất cả cácyếu tố trong vai trò của họ để kết hợp nguồn nhân lực và vật lựcnhằm đạt được các mục tiêu đề ra

Một cách khái quát, lãnh đạo được xác định như là sự tácđộng, như một nghệ thuật, hay là một quá trình tác động đến conngười sao cho họ sẽ tự nguyện và nhiệt tình phấn đấu để đạt đượccác mục tiêu của tổ chức Một cách lý tưởng, mọi người cần đượckhuyến khích để phát triển không chỉ sự tự nguyện làm việc còn làmviệc với sự sốt sắng và tin tưởng Sự sốt sắng là sự nhiệt tình,nghiêm chỉnh và chăm chú trong thực hiện công việc, sự tin tưởngthể hiện kinh nghiệm và khả năng kỹ thuật.Mỗi tổ chức thực hiệnđược gần như toàn bộ năng lực của họ đều có một người nào đó với

tư cách đứng đầu nhóm, có kỹ năng trong nghệ thuật lãnh đạo Kỹnăng này dường như là sự kết hợp của ít nhất ba yếu tố cấu tạochính: 1 khả năng nhận thức được rằng con người có những độnglực thúc đẩy khác nhau ở những thời gian khác nhau và trong nhữnghoàn cảnh khác nhau, 2 khả năng khích lệ và 3 khả năng hànhđộng theo một phương pháp mà nó sẽ tạo ra một bầu không khí hữuích cho sự hưởng ứng và khơi dậy những động cơ thúc đẩy Yếu tốcấu thành thứ ba của sự lãnh đạo liên quan đến phong cách củangười lãnh đạo.

Từ góc độ lý luận cũng như tâm lý học quản lý có nhiều cáchđịnh nghĩa về phong cách lãnh đạo Có người cho rằng, phong cáchlãnh đạo là cách thức làm việc của nhà lãnh đạo Hay Phong cáchlãnh đạo là hệ thống các đấu hiệu đặc trưng của hoạt và động quản

lý của nhà lãnh đạo, được quy định bởi các đặc điểm nhân cách củahọ

Hoặc, phong cách lãnh đạo là kết quả của mối quan hệ giữa cá nhân

và sự kiện được biểu hiên thành công thức:

“Phong cách lãnh đạo = Cá nhân x Môi trường”

Nhìn chung, những định nghĩa trên đã đề cập và phản ánh khá

rõ nhiều mặt, nhiều đặc trưng khác nhau của phong cách lãnh đạo.Tuy nhiên, phần lớn các định nghĩa chỉ nhấn mạnh đến mặt chủquan, mặt cá tính của chủ thể lãnh đạo chứ chưa đề cập, xem xétphong cách lãnh đạo như một kiểu hoạt động Kiểu hoạt động đóđược diễn ra như thế nào còn phụ thuộc vào yếu tố môi trường xã

hội, trong đó có sự ảnh hưởng của hệ tư tưởng, của nền văn hoá Như vậy, chúng ta có thể đính nghĩa như sau: Phong cách lãnh đạo

là kiểu hoạt động đặc thù của người lãnh đạo được hình thành trên

cơ sở kết hợp chặt chẽ và tác động qua lại biện chứng giữa yếu tốtâm lý chủ quan của người lãnh đạo và yêu tố môi trường xã hộitrong hệ thống quản lý

I Lịch sử hình thành phong cách lãnh đạo độc đoán:

Trong những công trình của các tác giả phương Tây, thường nêu lênhai kiểu quản lý (phong cách lãnh đạo) cơ bản Đó là kiểu quản lýdân chủ và kiếu quản lý mệnh lệnh

Kiểu quản lý dân chủ được đặc trưng bằng việc người quản lýbiết phân chia quyền lực quản lý của mình, tranh thủ ý kiến cấpdưới, đưa họ tham gia vào việc khởi thảo các quyết định Kiểu quản

lý này còn tạo ra những điều kiện thuận lợi để cho những người cấpdưới được phát huy sáng kiến, tham gia vào việc lập kế hoạch vàthực hiện kế hoạch, đồng thời tạo ra bầu không khí tâm lý tích cựctrong quá trình quản lý

Kiểu quản lý mệnh lệnh độc đoán được đặc trưng bằng việctập trung mọi quyền lực vào tay một mình người quản lý, ngườilãnh đạo - quản lý bằng ý chí của mình, trấn áp ý chí và sáng kiếncủa mọi thành viên trong tập thể

K Lêvin, người Đức, sau sinh sống và làm việc tại Mỹ, là ngườiđầu tiên nghiên cứu một cách có hệ thống các phong cách quản lý.Theo ông, ngoài 2 phong cách quản lý trên còn có một kiểu thứ 3

Đó là kiểu quản lý hình thức (hay phong cách quản lý tự do) Theokiểu này, người quản lý chỉ vạch ra kế hoạch chung, ít tham gia trựctiếp chỉ đạo, thường giao khoán cho cấp dưới và làm các việc khác

ở văn phòng Chỉ làm việc trực tiếp với người bị quản lý hay tập thểtrong những trường hợp đặc biệt

Sau này, bằng những kết quả nghiên cứu về các phong cách lãnhđạo trong các tập thể, các nhà tâm lý học đã chỉ ra rằng: ở mỗiphong cách lãnh đạo (dân chủ, độc đoán, tự do) đều có những điểmmạnh, điểm yếu Tuy nhiên, phong cách lãnh đạo dân chủ sẽ đem lạihiệu quả kinh tế - xã hội cao hơn Nói điều này không đồng nghĩavới việc phủ nhận hiệu quả của phong cách lãnh đạo độc đoán vàphong cách lãnh đạo tự do Điều quan trọng nhất đối với nhà quản

lý đó là phải biết vận dụng một cách linh hoạt phong cách lãnh đạocủa mình trong các tình huống quản lý cụ thể Điều này đã đượckhẳng định qua các công trình nghiên cứu Người ta thấy rằng, kiểuquản lý mệnh lệnh độc đoán sẽ đạt hiệu quả khi nhà quản lý cần đề

ra những yêu cầu cứng rắn, những tình huống cần phải giải quyếtngay trong một thời gian ngắn Sẽ là không tưởng nếu vị chỉ huytrong một trận đánh khí ra quyết đính tấn công hay rút lui lại phảihọp toàn thể quân lính để hỏi ý kiến Hay người quản lý một tập thểcác nhà khoa học có thể sử dụng phong cách lãnh đạo tự do đểkhuyến khích các nhà khoa học đó được tự do trong việc triển khaicác công trình nghiên cứu, thí nghiệm

Kế thừa các tư tưởng nghiên cứu về phong cách lãnh đạo - quản lý,Rensis Likert, một nhà tâm lý học người Mỹ cùng các đồng nghiệpcủa ông ở đại học tổng hợp Michigan đã nghiên cứu các kiểu mẫu

và các phong cách của những nhà lãnh đạo và quản lý trong 3 thập

kỷ (1930 - 1960) Likert đã đưa ra ý tưởng và những cách tiếp cậnmới đối với việc hiểu biết các hành vi lãnh đạo Theo Likeđ có 4kiểu phong cách lãnh đạo - quản lý:

Thứ nhất, phong cách quản lý "quyết đoán - áp chế”(Biếntướng của phong cách độc đoán) Ở phong cách này các nhà quản lýchuyên quyền cao độ ít có lòng tin với cấp dưới, thúc đẩy người tabằng đe doạ và thưởng phạt bằng những phần thưởng hiếm hoi, tiếnhành thông tin từ trên xuống và giới hạn ở việc ra quyết định ở cấpcao nhất

Thứ hai, phong cách lãnh đạo quyết đoán - nhân từ

Thứ ba, phong cách quản lý tham vấn

Thứ tư, phong cách quản lý "tham gia - theo nhóm”

Khác hẳn với các nhà Tâm lý học Phương tây, các nhà Tâm lý học

Xô Viết giải quyết vấn đề phong cách lãnh đạo trong sản xuất kinhdoanh dưới ý thức, lập trường của các Đảng Cộng sản, dưới họcthuyết của chủ nghĩa Mác Lênin Theo V.I Mikhaep đưa ra cácphong cách lãnh đạo sau: phong cách dân chủ tập thể, phong cáchnày không phải một người mà là một tập thể quản lý, lãnh đạo, mặthạn chế của phong cách này là tạo ra sự ỷ lại, cha chung không aikhóc trong tổ chức Phong cách độc đoán, ngược lại với phong cách

trên phong cách lãnh đạo này lại không coi trọng người dưới quyền,người quản lý cho rằng mình là người giỏi nhất Phong cách lãnhđạo này phổ biến ở các cấp lãnh đạo trung ương Phong cách kháiquát, đây là một phong cách lãnh đạo người lãnh đạo “thoáng” trongquản lý, nắm lấy điểm cốt yếu của công việc Ngược lại với phongcách khái quát là phong cách chi tiết; chi tiết hoá trong công việc.Theo quan điểm của V Gaphanaxep ( Ông là Trưởng ban công tác

tư tưởng của Đảng Cộng sản Liên Xô ), nghiên cứu các tổ chức xãhội và doanh nghiệp ở trung ương và cơ sở đã đưa ra các phongcách lãnh đạo như sau: phong cách lãnh đạo độc đoán, phong cáchlãnh đạo dân chủ, phong cách lãnh đạo hành chính, phong cách lãnhđạo cách biệt, phong cách lãnh đạo mang tính chất tâm lý xã hội

II, Khái niệm và đặc điểm của phong cách lãnh đạo độc đoán:

1, Khái niệm:

Phong cách lãnh đạo độc đoán được hiểu là sự áp đặt công việc với

sự kiểm soát và giám sát chặt chẽ Nhà lãnh đạo độc tài thường lấymình làm thước đo giá trị Họ không quan tâm đến ý kiến cua ngườikhác, dù là đồng đội hay nhân viên, mà chỉ hoàn toàn dựa vào kiếnthức kinh nghiệm của mình Hình thức này thường phù hợp với lốiquản lý cổ điển hoặc khi tổ chức đang trong tình trạng canh tân nội

bộ để loại trừ những phần tử làm lũng đoạn sinh hoạt chung Nhất làkhi tinh thần kỉ luật và trật tự tổ chức lỏng lẻo cần sửa đổi

2 Đặc điểm :

- Kiểu lãnh đạo độc tài được đặc trưng bằng việc tập trung mọiquyền lực vào tay một người lãnh đạo.Lãnh đạo bằng ý chí củamình, trấn áp ý chí và sáng kiến của mọi thành viên trong tập thể

- Một người quản lý có phong cách làm việc độc đoán sẽ điềuhành với tư tưởng nhân viên phải làm những gì họ nói, hoàn thànhcông việc theo định hướng được các ông chủ vạch ra và đã được xácđịnh bởi mong muốn của việc sản xuất Các nhà quản lý độc tàithường gọi cho các nhà quản lý cấp dưới và đưa cho họ chỉ thị cũngnhư lời khuyên với tư tưởng nhân viên sẽ tuân theo Họ cảm thấynhân viên cần sự chỉ đạo nghiêm ngặt hơn, các biện pháp kiên quyết

và quyết định mạnh mẽ hơn Điều này tạo nên các kỹ năng quản lý.Phong cách quản lý này cho phép nhân viên biết những gì họ cầnphải làm, họ sẽ làm như thế nào và lúc nào các nhiệm vụ phải hoànthành

- Các nhà lãnh đạo chuyên quyền cao độ, ít có long tin vào cấpdưới

- Nhà lãnh đạo thúc đẩy nhân viên bằng đe dọa

- Quá trình quản lý thông tin từ trên xuống và giới hạn ở việc

ra quyết định ở cấp cao nhất, không cho phép nhân viên trực tiếptham gia vào quá trình ra quyết định

- Nhân viên thường ít thích người lãnh đạo

- Hiệu quả công việc cao chỉ khi có mặt người lãnh đạo, thấpkhí không có người lãnh đạo

- Không khí trong tổ chức thường nặng nề, gây hấn, tạo áp lực,chủ yếu phụ thuộc vào định hướng cá nhân của người quản lý.

*, So sánh phong cách lãnh đạo độc tài gia trưởng với phong cách lãnh đạo tự do & phong cách lãnh đạo dân chủ:

Hiệu quả công việc cao khi có người lãnh đạo ở đó , thấp khi không

có mặt người lãnh đạo

Đạt hiệu quả cao dù có mặt hay không có mặt của người lãnh đạoHiệu quả công việc không cao ( vì người lãnh đạo vắng mặt thườngxuyên)

Không khí nơi làm việc

Không khí làm việc ngột ngạt, căng thẳng, tạo cảm giác mệt mỏicho nhân viên Nhân viên ít thích người lãnh đạo

Không khí làm việc thoải mái, thân thiện, tạo hứng thú làm việc chonhân viên.Nhân viên rất thích người lãnh đạo.

Định hướng công việc

Định hướng mang tính cá nhân người lãnh đạo

Định hướng nhóm, định hướng dịch vụ

Trường hợp áp dụng

Áp dụng đối với những tổ chức thiếu kỉ luật, rơi vào tình trạng khókhăn, hoặc khi đội ngũ nhân viên thiếu kinh nghiệm, trình độchuyên môn nghiệp vụ còn yếu kém

Áp dụng với tổ chức mà trình độ quản lý còn chưa cao

Áp dụng cho tổ chức có đội ngũ nhân viên dưới quyền giỏi chuyênmôn, nghiệp vụ, có tính sáng tạo cao

Phần 2: Thực Trạng Phong Cách Lãnh Đạo Độc Đoán

Trong Công Tác Quản Lý

I Ưu, nhược điểm của phong cách lãnh đạo độc đoán:

1.Ưu điểm:

- Tạo tính ổn định, trật tự cao trong tổ chức

- Nhà lãnh đạo sẽ trở thành 1 huấn luyện viên tốt với đầy đủnăng lực và trình độ cho các nhân viên mới

- Nâng cao tính hiệu lực trong quản lý

- Trong những tính huống bất ngờ,bất chắc đòi hỏi phải đưa raquyết định xử lý ngay, hoặc những bất đồng trong trong tập thể haynhững tình gây hoang mang, thì việc sử dụng phong cách lãnh đạonày sẽ đem lại hiệu quả rất cao

2.Nhược điểm:

- Đôi khi hiệu quả công việc không cao

- Gây tâm lý lo sợ trong nhân viên Họ sợ chứ không phụcngười lãnh đạo cho nên làm việc không hết tâm => hạn chế năng lựclàm việc

- Kìm hãm, thậm chí dập tắt tính năng động và sáng tạo củanhân viên

- Tạo không khí căng thẳng ngột ngạt => ảnh hưởng đến kếtquả công việc

- Không tập trung được nhiều ý kiến, sáng kiến tốt Các quyếtđịnh quản lý mang tính chủ quan duy ý chí nên tính khả thi côngviệc không cao.

- Người lãnh đạo dễ nảy sinh tâm lý chuyên quyền, hách dịch,ảnh hưởng không tốt đến tổ chức

II.Thực Trạng

Theo dòng lịch sử, chúng ta có thể thấy phông cách lãnh đạođộc đoán đã có một lịch sử lâu đời và được áp dung khá phổ biến.Tuy nhiên việc áp dụng phong cách này sẽ như 1 “con dao hailưỡi”, nó có thể đem lại hiệu quả rất cao, thậm chí có thể vực dậy 1

tổ chức đang trên bờ vực thẳm của sự phá sản Nhưng nó cũng cóthể biến một tổ chức đang “ ăn nên làm ra” phải dần tự “ đóng cửa”.Thật vây, ngược trở về với thời phong kiến của Việt Nam, vớiphong cách lãnh đạo độc đoán, Việt Nam cũng đã có những triềuđại phát triển cực thịnh như: Triều đại nhà Lý, Nhà Lê sơ, NhàNguyễn, đặc biệt là thời vua Minh Mạng

Nói về hiệu quả của phong cách lãnh đạo này không thể khôngnhắc đến các chính khách thành danh trên thế giới, đặc biệ là trongcác cuộc bầu cử Tổng thống Khi xã hội Pháp đang có sự tự do cao,dẫn tới sức ỳ lớn, 1 nhân vật cứng rắn như Sarkozy đã chiến thắng

và tạo ra nhiều cải cách mang tính cứng rắn trong xã hội Nicolas Sarkozy sinh ngày 28 tháng 1 năm 1955 với tên Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa, là Tổng thống đương nhiệm

của Cộng hòa Pháp Với cương vị nguyên thủ quốc gia, Sarkozy