Chủ đề âm nhạc dân gian trong đời sống hằng ngày ở thành phố hồ chí minh

2 Thực hiện một sản phẩm hoặc hoạt động trải nghiệm về âm nhạc dân giang ở Thành 2.. 6 Giải quyết vấn đề và sáng tạo Phân tích, tóm tắt những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để hoàn t

Tuần: 19,20,21,22 Ngày soạn:

Chủ đề 6 : ÂM NHẠC DÂN GIAN TRONG ĐỜI SỐNG HẰNG NGÀY Ở

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

(3 TIẾT)

A MỤC TIÊU BÀI HỌC

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

STT của YCCĐ

1 VỀ KIẾN THỨC

Có hiểu biết cơ bản về Âm nhạc dân gian ở Việt Nam và Thành phố Hồ Chí Minh

Giới thiệu được một vài âm nhạc dân gian ở Thành phố Hồ Chí Minh (2) Thực hiện một sản phẩm hoặc hoạt động trải nghiệm về âm nhạc dân giang ở Thành

2 VỀ NĂNG LỰC

2.1 VỀ NĂNG LỰC CHUNG

Năng lực tự chủ

và tự học

Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV

Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp

Biết lập và thực hiện kế hoạch học tập; lựa chọn được các nguồn tài liệu học tập phù hợp; lưu giữ thông tin có chọn lọc bằng ghi tóm tắt, bằng bản đồ khái niệm, bảng, các từ khoá; ghi chú bài giảng của giáo viên theo các ý chính

(5)

Giao tiếp và

hợp tác

Hiểu được nội dung và phương thức giao tiếp cần phù hợp với mục đích giao tiếp và biết vận dụng để giao tiếp hiệu quả (6)

Giải quyết vấn

đề và sáng tạo

Phân tích, tóm tắt những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để hoàn thành nhiệm vụ.ử dụng các kiến thức đã học ứng dụng vào thực tế, tìm tòi, phát hiện giải quyết các nhiệm vụ trong cuộc sống

(7)

2.1 VỀ NĂNG LỰC ĐẶC THÙ

Phát triển năng

lực tìm hiểu lịch

sử

Nêu được những đặc điểm của một số thể loại âm nhạc dân gian tiêu biểu ở Thành phố Hồ Chí Minh

Phân biệt được tính chất, màu sắc âm nhạc khác nhau của một số thể loại Âm nhạc dân gian ở Thành phố Hồ Chí Minh

(8)

Phát triển năng

lực nhận thức và

tư duy lịch sử

Giải thích được ý nghĩa của hình thức diễn xướng với văn hoá

Vận dụng kiến

thức, kĩ năng đã

học

Biết chủ động đưa ra ý kiến giải pháp khi được giao nhiệm vụ để

3 VỀ PHẨM CHẤT

Nhân ái Tôn trọng, bảo vệ và phát huy âm nhạc dân gian (11)

Trách nhiệm

Học sinh có trách nhiệm trong hoạt động nhóm

Biết tôn trọng và học hỏi cái hay cái đẹp trong văn hóa của các dân tộc khác

(12)

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

Hoạt động Tên phương tiện, thiết bị Số lượng,

yêu cầu

Giáo viên

Học sin h Hoạt động A:

Khởi động

Hình ảnh

Hoạt động B:

Hình thành kiến thức mới

SGK SGV, Powerpoint Hình ảnh liên quan đến bài học, video

X X X

X

Hoạt động C:

Luyện tập, củng cố

SGK, SGV, Powerpoint, bảng câu hỏi

X X

X

Hoạt động D:

Vận dụng

SGK SGV, Powerpoint, câu hỏi

X X

X

II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC (TIẾT 1)

HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU (15 phút)

a) Mục tiêu: 1,2,3

b) Nội dung:

GV đưa ra câu hỏi

HS quan sát, trả lời câu hỏi của GV.

c) Sản phẩm:

- HS trả lời được các câu hỏi đưa ra

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

- Giáo viên đưa ra tình huống để học sinh giải quyết, trên cơ sở

đó để hình thành kiến thức vào bài học mới

- Học sinh dựa vào kiến thức thực tế đã được báo chí và các

phương tiện truyền thông phổ biến làm việc theo nhóm và trả lời các

câu hỏi dưới đây:

1 Em đã từng được nghe các bài hát dân ca của Nam Bộ hoặc

Thành phố Hồ Chí Minh chưa?

2 Hãy kể tên một số điệu Lí thuộc dân ca của Nam

Bộ hoặc Thành phố Hồ Chí Minh mà em biết.

3 Hãy trình bày một đoạn hoặc cả bài, kết hợp gõ

đệm cho một bài hát dân ca Nam Bộ hoặc Thành

phố Hồ Chí Minh mà em biết.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

HS: Quan sát, suy nghĩ và trả lời

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV:

- Yêu cầu HS lên trả lời câu hỏi

- Các em còn lại theo dõi bạn trả lời và nhận xét, bổ sung cho

bạn (nếu cần)

HS:

- Trả lời câu hỏi của GV và theo dõi, nhận xét, bổ sung cho bạn

(nếu cần)

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

- Chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến thức mới

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

1 TÌM HIỂU ĐÔI NÉT VỀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH (30 PHÚT)

a) Mục tiêu: 2,3,4,5,6,8,9

b) Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời và sản phẩm trình bày của HS

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

- GV giao nhiệm vụ: Em h ã y trình bày thêm một số địa danh nổi

tiếng tại Thành phố Hồ Chí Minh mà em biết

2 Nghe, cảm thụ và vận động theo nhạc (TIẾT 2)

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

HS suy nghĩ cá nhân, hoàn thành nhiệm vụ học tập.

GV hướng dẫn, hỗ trợ HS.

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV:

- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu cần)

HS:

- Trả lời câu hỏi của GV

- HS còn lại quan sát, theo dõi bạn trình bày và bổ sung cho

nhóm bạn (nếu cần)

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học tập của HS và chốt

kiến thức.

- Thành phố Hồ Chí Minh là tên gọi được thay thế cho thành phố

Sài Gòn từ tháng 7 năm 1976, do Quốc hội Nước Cộng hoà Xã hội

Chủ nghĩa Việt Nam ban hành Hiện nay, tên gọi Sài Gòn vẫn

được dùng phổ biến và nhắc đến như một sự thân thương mà người

dân nơi đây dành cho vùng đất này

- Trên mảnh đất này, có rất nhiều công trình mang dấu ấn thời

gian như: nhà hát thành phố, nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, bưu điện

thành phố Tuy nhiên, một nơi không thể không nhắc đến

chính là chợ Bến Thành, một trong những khu vực kinh

doanh sầm uất của thành phố này từ xưa đến nay

- Chợ Bến Thành được khởi công từ năm 1912 và hoạt

động liên tục kể từ đó cho đến nay Nằm ở khu vực trung tâm thành

phố, từ lâu chợ Bến Thành đã trở thành biểu tượng của Sài Gòn

Không chỉ là nơi buôn bán, ngôi chợ này đã trở thành một

chứng nhân lịch sử, chứng kiến bao đổi thay của thành phố và là nơi

đáng tự hào của người Sài Gòn xưa và nay

2 NGHE, CẢM THỤ VÀ VẬN ĐỘNG THEO NHẠC (TIẾT 2) (45 phút)

a) Mục tiêu: 2,3,4,5,6,8,9

b) Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học

sinh thảo luận, trao đổi

c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời và sản phẩm trình bày của HS

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

- GV giao nhiệm vụ:

- Ngoài những biểu tượng vượt thời gian về kiến trúc, âm nhạc dân

gian tại vùng đất này cũng rất đa dạng và phong phú Các bài hát

thường gắn liền với đời sống sinh hoạt hằng ngày của người dân nơi

đây, vừa dí dỏm, vui vẻ, nhưng cũng mang đầy tình cảm về một vùng

đất trù phú, nồng ấm tình người HS lắng nghe và hát theo bài hát

a Bài hát Lí con cua

Tìm hiểu bài hát: Lí con cua được hình thành từ câu ca dao

Con cua nó ở dưới hang

Nó nghe giọng lí kình càng bò ra

- Nghe, vận động và cảm thụ theo nhạc bài Lí con cua

b.Bài hát Lí con cò

Tìm hiểu bài hát: Lí con cò được hình thành từ câu ca dao:

Con cò lội dưới ruộng nương Bắt tôm bắt cá nuôi con qua ngày.

- Nghe, vận động và cảm thụ theo nhạc bài Lí con cò

1 Em đã từng được nghe và hát những bài hát này chưa?

2 Hãy nêu một vài cảm nhận của em sau khi nghe những bài hát

này.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

HS suy nghĩ cá nhân hoàn thành câu trả lời.

GV hướng dẫn, hỗ trợ HS.

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV:

- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu cần)

HS:

- Trả lời câu hỏi của GV

- HS còn lại quan sát, theo dõi bạn trình bày và bổ sung cho

nhóm bạn (nếu cần)

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học tập của HS và chốt

kiến thức

3.

TÌM HIỂU ÂM NHẠC (TIẾT 3) (15 phút)

a) Mục tiêu: 2,3,4,5,6,8,9

b) Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời và sản phẩm trình bày của HS

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

- GV giao nhiệm vụ: Học sinh đọc thông tin dưới đây:

- Lí là những làn điệu dân ca đặc sắc, mỗi bài hát có giai điệu riêng,

hình thức gần như ca khúc Phần lớn Lí được hình thành từ những

câu ca dao nên rất phong phú về số lượng cũng như làn điệu Lí được

hát mọi lúc, mọi nơi; không cần môi trường diễn xướng, không cần

thời điểm, không có tổ chức hay nghi lễ khi hát

- Lí là một trong những hình thức diễn xướng đặc trưng ở vùng đất

Sài Gòn Gia Định xưa – trong địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh ngày

nay

Học sinh trả lời các câu hỏi sau:

1 Vì sao Lí rất phong phú về số lượng cũng như làn điệu?

2 Lí thường được hát ở đâu? Có cần môi trường diễn xướng

không?

3 Lí có phải là một trong những đặc trưng của âm nhạc dân gian

ở vùng đất Sài Gòn Gia Định xưa không?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

HS suy nghĩ cá nhân và thảo luận luận nhóm, hoàn thành bảng

sau:

GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm (nếu cần).

Bước 3: Báo cáo thảo luận

GV:

- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu cần)

HS:

- Trả lời câu hỏi của GV

- HS còn lại quan sát, theo dõi bạn trình bày và bổ sung cho

nhóm bạn (nếu cần)

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)

- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học tập của HS và chốt

kiến thức

- Âm nhạc dân gian ở Tp Hồ Chí Minh rất phong phú, gồm các

điệu lí và đồng dao

- Lí: là các làn điệu dân ca đặc sắc (gần giống ca khúc), mỗi bài

hát lý đều có giai điệu riêng Lí được hát ở khắp mọi nơi, không

cần môi trường diễn xướng Vd: Lí con cua, Lí con cò…

- Đồng dao: là lối hát nói với các câu đơn giản (câu 3 – 4 chữ,

câu dài – ngắn), với tiết tấu đơn giản, chưa chuyển thành giai

điệu Đồng dao thường kết hợp với trò chơi làm cho diễn xướng

thêm phong phú

- Chuyển phần luyện tập

Công cụ đánh giá 1: PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM

Môn học:

Nhóm thực hiện: ……… Nhóm trưởng: ……… Nhóm đánh giá:………

A BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ:

Tên thành viên Nội dung phân công Nhóm trưởng nhận xét Điểm

1

2

3

4

5

6

B TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM

điểm

Người đánh giá

Nhóm thực hiện Nhóm ĐG GV ĐG

Độc đáo, sáng tạo, sắp xếp hợp lí 30

Hay, sáng tạo, nhưng sắp xếp chưa hợp

lí

20

Thiếu ý tưởng sáng tạo, sắp xếp rời rạc 10

Chính xác, đầy đủ, có tính giáo dục,

thuyết phục

50

Chính xác, đầy đủ nhưng chưa thuyết

phục

40

Thiếu chính xác, chưa đầy đủ, thiếu

thuyết phục

25

3 Nhận xét, góp ý, trả lời phản biện

các nhóm

20

Nhóm nhận xét, góp ý hay, không trùng

lặp các nhóm, trả lời câu hỏi thuyết

phục

20

Nhóm nhận xét, góp ý hay, ít trùng lặp

các nhóm, trả lời câu hỏi tương đối

thuyết phục

15

Nhóm nhận xét, góp ý không hay,

thường trùng lặp các nhóm; trả lời câu

hỏi chưa thuyết phục

5

Điểm trung bình

Công cụ đánh giá 2:

PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM

Môn học:

Nhóm thực hiện: ………

Nhóm trưởng: ………

Nhóm đánh giá:………

A BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ:

Tên thành viên Nội dung phân công Nhóm trưởng nhận xét Điểm

1

3

4

5

6

B TIÊU CHÍ ĐÁNH KĨ NĂNG HOẠT ĐỘNG NHÓM

Các tiêu chí

1 Nhận

nhiệm vụ

(10 đ)

Chủ động xung phong nhận nhiệm vụ

phong nhưng vui

vẻ nhận nhiệm vụ khi được giao

Miễn cưỡng khi nhận nhiệm vụ được giao

Từ chối nhận nhiệm vụ

2 Tham

gia xây

dựng kế

hoạch của

hoạt động

nhóm

(20 đ)

- Hăng hái bày tỏ ý kiến, tham gia xây dựng kế hoạch hoạt động của nhóm

Và:

- Biết lắng nghe, tôn trọng, xem xét các ý kiến, quan điểm của mọi người trong nhóm

- Tham gia ý kiến xây dựng kế hoạch hoạt động nhóm song đôi lúc chưa chủ động Nhưng:

- Đôi lúc chưa biết lắng nghe và tôn trọng ý kiến của các bạn trong nhóm

- Còn ít tham gia ý kiến xây dựng kế hoạch hoạt động nhóm

Hoặc:

- Chưa biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến của các bạn khác trong nhóm

- Không tham gia ý kiến xây dựng kế hoạch hoạt đông nhóm Và:

- Không lắng nghe và tôn trọng ý kiến của các thành viên khác trong nhóm

3 Thực

hiện nhiệm

vụ và hổ

trợ, giúp

thành viên

khác

(20 đ)

Cố gắng hoàn thành nhiệm vụ của bản thân, chủ động hổ trợ các bạn khác trong nhóm

Cố gắng hoàn thành nhiệm vụ của bản thân, chưa chủ động hổ trợ các bạn khác

Cố gắng hoàn thành nhiệm vụ của bản thân nhưng chưa hổ trợ các bạn khác

Không cố gắng hoàn thành nhiệm vụ của bản thân, không hổ trợ những bạn khác

trọng quyết

Luôn tôn trọng quyết định của cả

Đôi khi chưa tôn trọng quyết định

Nhiều khi chưa tôn trọng quyết định

Không tôn trọng quyết

định chung

(10 đ)

nhóm

chung của cả nhóm định chung

của cả nhóm

5 Kết quả

làm việc

(20 đ)

Có sản phẩm tốt theo yêu cầu đề ra

và đẩm bảo đúng thời gian

Có sản phẩm tốt nhưng chưa đảm bảo thời gian

Có sản phẩm tương đối tốt theo yêu cầu đề ra nhưng chưa đảm bảo thời gian

không đạt yêu cầu

6 Trách

nhiệm với

kết quả

làm việc

chung

(20 đ)

Tự giác chịu trách nhiệm về sản phảm chung

Chịu trách nhiệm

về sản phẩm chung khi được yêu cầu

Chưa sẵn sàng chịu trách nhiệm về sản phẩm chung

Không chịu trách nhiệm về

chung

Công cụ đánh giá 3:

THANG ĐO CỤ THỂ MỘT SỐ BIỂU HIỆN CỦA HỌC SINH

Môn học:

Họ và tên học sinh được đánh giá:

C TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ

1 HS tự đánh giá: (40 điểm)

1 Chăm chỉ

2 Trách nhiệm

3 Tích cực tìm kiếm

thông tin

4 Chú ý nghe giảng

Tổng

2 GV đánh giá: (50 điểm)

Phát hiện được

tình huống có vấn đề

(10đ)

Không tự phát hiện được, cần được hướng dẫn

Tự phát hiện được nhưng chậm

Tự phát hiện được vấn đề một cách nhanh nhạy

Thu thập các thông Thu thập không đầy đủ Thu thập đầy đủ và có Thu thập đầy đủ và tìm

tin có liên quan

(10đ)

và chưa tìm hiểu kỹ tìm hiểu nhưng từ những

nguồn chưa chính xác

hiểu kỹ từ những nguồn đáng tin cậy

Phân tích vấn đề

(10đ)

Không biết phân tích Phân tích được nhưng

không sâu sắc

Phân tích đầy đủ, sâu sắc mọi khía cạnh

Đề xuất giải pháp

(10đ)

Các đề xuất giải pháp không hiệu quả hoặc không khả thi

Đề xuất được ít nhất 2 giải pháp, trong đó có một giải pháp hiệu quả

và khả thi

Đề xuất được hơn 3 giải pháp, trong đó có giải pháp hiệu quả và khả thi

Thực hiện giải

pháp

(10đ)

Không nắm rõ kế hoạch

và lúng túng trong thực hiện, làm chậm tiến độ

Thực hiện đúng kế hoạch, đúng tiến độ

Thực hiện tốt các bước

đã đề ra và có sự điều chỉnh phù hợp với hoàn cảnh thực tế và trước tiến

độ

Tự đánh giá kết quả

thực hiện

(10đ)

Không có khả năng tự đánh giá

Có đánh giá nhưng không có căn cứ, không sâu sắc và chưa chính xác

Có khả năng so sánh, nhận xét và tự đánh giá kết quả với mục tiêu

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP (15 phút)

a) Mục tiêu: 1,2,3

b) Nội dung: HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, GV hướng dẫn (nếu cần thiết) để làm bài, trả lời

các câu hỏi

c) Sản phẩm học tập: Phần bài làm của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV): Em hãy hoàn thành phiếu bài tập dưới đây:

a.Bài hát Lí cây chanh

Tìm hiểu bài hát: Lí cây chanh được hình thành từ câu ca dao:

Xăm xăm bước tới cây chanh

Lăm le muốn bẻ sợ nhành chông gai.

Hát bài Lí cây chanh với tốc độ vừa phải và kết hợp vận động theo nhạc

? Hãy nêu cảm nhận của em về bài hát Lí cây chanh

b.Bài hát Bắc kim thang

Trò chơi khoèo chân

- Ba hoặc bốn bạn đứng thành vòng tròn, rồi xoay người lại, nắm tay nhau, chân trái co lên và bắt chéo lên nhau; sau đó buông tay ra, vừa nhảy (lò cò) vừa hát bài Bắc kim thang

- Các bạn nhảy theo nhịp bài hát, nếu bạn nào bị sút chân ra trước thì thua cuộc

3 Tìm hiểu âm nhạc

- Học sinh đọc thông tin dưới đây:

- Đồng dao là thể loại hát nói, được hiểu là lối nói vần, nói vè theo lối bốn chữ, năm chữ hay câu ngắn, câu dài; thường được xướng theo một tiết tấu đơn giản, phụ thuộc vào âm thanh ngữ điệu, chưa phát triển thành giai điệu Khi diễn xướng, Đồng dao thường được kết hợp với các trò chơi để tạo tạo sự vui nhộn, sinh động

- Cùng với Lí, Đồng dao cũng là một trong những hình thức diễn xướng đặc trưng ở vùng đất Sài Gòn Gia Định – trong địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay

Học sinh trả lời các câu hỏi sau:

1 Mỗi bài Lí có giai điệu riêng và có hình thức gần như ca khúc Theo em, Đồng dao có gì khác với

Lí ở điểm này?

2 Lí thì thường hình thành từ những câu ca dao, vậy theo em Đồng dao có gì khác biệt không? Theo em, khi diễn xướng các bài Lí có thường kết hợp với trò chơi nào đó như Đồng dao không?

3 Đồng dao có phải là một trong những đặc trưng của âm nhạc dân gian ở vùng đất Sài Gòn Gia Định xưa không?

4.Luyện tập gõ đệm cho bài hát