Trong cuốn “ bí quyết tay trắng thành triệu phú” của adam khoo, tác giả đưa ra 8 tiêu chí để lựa chọn cổ phiếu tốt giá hời

Vì vậy, Nhóm 1 Lớp Cao học Kinh tế Đầu tư khóa 24 xin phép đượcđưa ra những quan điểm của mình về các tiêu chí trên và việc ứng dụng cáctiêu chí đó để lựa chọn cổ phiếu trên thị trường V

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA KINH TẾ ĐẦU TƯ

BÀI TẬP NHÓM MÔN THỊ TRƯỜNG VỐN

ĐỀ TÀI: Trong cuốn “ Bí quyết tay trắng thành triệu phú” của Adam Khoo, tác giả đưa ra 8 tiêu chí để lựa chọn cổ phiếu tốt giá hời Anh/Chị hãy bình luận về 8 tiêu chí này? Vận dụng các tiêu chí trên (kết hợp với bình luận của nhóm) để lựa chọn 1 cổ phiếu tốt trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Giáo viên hướng dẫn: PGS TS Phạm Văn Hùng

HÀ NỘI, NĂM 2016

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

I PHÂN TÍCH 8 TIÊU CHÍ LỰA CHỌN CỔ PHIẾU TỐT CỦA ADAM KHOO 2

1.1 Giới thiệu về tác giả Adam Khoo: 2

1.2 Giới thiệu về cuốn sách “Bí quyết tay trắng trở thành triệu phú” : 3

1.3 Tám tiêu chí lựa chọn cổ phiếu của Adam Khoo 3

1.3.1 Tiêu chí 1: Doanh thu và lợi nhuận tăng đều đặn trong thời gian dài 3

1.3.2 Tiêu chí 2: Lợi thế cạnh tranh bền vững (rào chắn kinh tế mạnh) 7

1.3.3 Tiêu chí 3: Yếu tố tăng trưởng trong tương lai 9

1.3.4 Tiêu chí 4: Nợ vừa phải 11

1.3.5 Tiêu chí 5: Lợi nhuận trên tổng số vốn (ROE) luôn ở mức cao (>15%) 13

1.3.6 Tiêu chí 6: Không đòi hỏi đầu tư nhiều vào cơ sở hạ tầng để duy trì hoạt động hiện tại 16

1.3.7 Tiêu chí 7: Ban lãnh đạo trung thực và có tài đầu tư tài sản 17

1.3.8 Tiêu chí 8: Giá cổ phiếu thấp hơn giá thực tế: 21

II ỨNG DỤNG 8 TIÊU CHÍ LỰA CHỌN CỔ PHIẾU TỐT CỦA ADAM KHOO ĐỂ LỰA CHỌN MỘT CỔ PHIẾU TỐT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM 27

A GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN SỮA VIỆT NAM 27

1.Lịch sử hình thành 27

2 Lĩnh vực kinh doanh 28

3 Các cột mốc phát triển 28

4 Vị thế của Công ty 29

B 8 TIÊU CHÍ LỰA CHỌN CỔ PHIẾU TỐT CỦA ADAM KHOO PHÂN TÍCH CỔ PHIẾU CỦA CÔNG TY SỮA VIỆT NAM (VNM) 31

1 Tiêu chí 1: Tình hình doanh thu và lợi nhuận của công ty 31

2 Tiêu chí 2: Lợi thế cạnh tranh bền vững ( rào cản kinh tế mạnh) 32

3.Tiêu chí 3: Yếu tố tăng trưởng trong tương lai 34

4.Tiêu chí 4: Phân tích nợ của công ty 35

5 Tiêu chí 5: Lợi nhuận trên tổng số vốn (ROE) 35

6 Tiêu chí 6: Tình hình đầu tư vào cơ sở hạ tầng để duy trì hoạt động hiện tại .36

7 Tiêu chí 7: Đánh giá ban lãnh đạo của công ty 36

8 Tiêu chí 8: Đánh giá giá trị cổ phiếu thực sự 39

KẾT LUẬN 40

LỜI MỞ ĐẦU

Trong cuốn sách “bí quyết tay trắng thành triệu phú” của Adam Khoo(một trong 25 triệu phú trẻ tuổi và giàu có nhất Singapore), tác giả đã đưa ranhững phương pháp, bí quyết làm giàu một cách chân chính Một trong nhữngcách đó chính là làm giàu từ thị trường cổ phiếu Trong tác phẩm ngoài việc

mô phỏng theo cách chọn mua cổ phiếu của Warren Buffett, Adam Khoo cònđưa ra 8 tiêu chí mua cổ phiếu với giá hời Qua đó hướng dẫn các nhà đầu tưcác chiến lược để lựa chọn cổ phiếu từ việc lựa chọn công ty tốt cho tới cáchxác định giá trị thực của một cổ phiếu

Tuy nhiên trong mỗi giai đoạn, mỗi thị trường của các quốc gia khácnhau việc lựa chọn cổ phiếu là không hoàn toàn theo một quy chuẩn nhấtđịnh Vì vậy, Nhóm 1 Lớp Cao học Kinh tế Đầu tư khóa 24 xin phép đượcđưa ra những quan điểm của mình về các tiêu chí trên và việc ứng dụng cáctiêu chí đó để lựa chọn cổ phiếu trên thị trường Viêt Nam thông qua chủ đề:

“Trong cuốn “ Bí quyết tay trắng thành triệu phú” của Adam Khoo, tác giả đưa ra 8 tiêu chí để lựa chọn cổ phiếu tốt giá hời Anh/Chị hãy bình luận về 8 tiêu chí này? Vận dụng các tiêu chí trên (kết hợp với bình luận của nhóm) để lựa chọn 1 cổ phiếu tốt trên thị trường chứng khoán Việt Nam”

Bài viết này được chia thành 2 phần Phần thứ nhất: phân tích các tiêuchí, rút ra bài học và nhận diện những hạn chế khi áp dụng các tiêu chí đó vàothị trường Phần thứ hai là ứng dụng các tiêu chí trên để lựa chọn ra cổ phiếutốt trên thị trường cổ phiếu Việt Nam Tại phần này nhóm xin chọn cổ phiếuVNM của Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam làm ví dụ phân tích các tiêu chí

Bài viết của nhóm đã qua chỉnh sửa và hoàn thiện, tuy nhiên vẫn khôngtránh khỏi những thiếu sót Nhóm em xin chân thành cảm ơn Thầy giáo đã tậntình hướng dẫn chúng em hoàn thành bài tập này

I PHÂN TÍCH 8 TIÊU CHÍ LỰA CHỌN CỔ PHIẾU TỐT CỦA ADAM KHOO

1.1 Giới thiệu về tác giả Adam Khoo:

Adam Khoo một trong 25 người giàu nhất dưới tuổi 40 của Singapore, tác giả của những quyển sách bán chạy nhất và cũng là chuyên gia đào tạo hàng đầu Với nỗ lực của bản thân, Adam Khoo đã trở thành triệu phú năm 26 tuổi

Adam Khô đang sở hữu bốn công ty trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo, quảng cáo và tổ chức sự kiện với tổng doanh thu hàng năm lên đến 30 triệu USD Ngoài ra, Adam cũng là một chuyên gia tư vấn hàng đầu trong lĩnh vực tài chính, tiếp thị, quản trị, lãnh đạo và phát huy tiềm năng con người Khi 12 tuổi, Adam bị coi là một đứa trẻ lười biếng, ngu dốt, gần như chậm tiến và không có hy vọng Trước khi vào trường tiểu học, cậu bé ghét việc đọc sách, chỉ thích chơi game và xem TV Do không chịu học, hàng loạt điểm F càng khiến cậu bé thấy ghét giáo viên, ghét việc học, và thậm chí là căm ghét trường học Khi đang học lớp 3, cậu bé

bị đuổi khỏi trường và phải chuyển đến học ở một nơi khác Vào cấp 2, cậu bị 6 ngôi trường từ chối, và cuối cùng phải vào học ở những trường tệ nhất Thậm chí giáo viên toán từng mời mẹ Adam tới và hỏi bà: “Tại sao Adam Khoo, một học sinh trung học cơ sở năm thứ nhất lại không thể làm nổi toán lớp 4?” Ở tuổi 12, Adam Khoo được gửi tới tham gia chương trình Super-Teen Programme (Thiếu niên siêu đẳng) Trong chương trình Adam được dạy rằng: “Điều duy nhất kìm hãm chúng ta

là những niềm tin sai lầm và thái độ tiêu cực” Điều này đã tác động mạnh tới Adam Khoo Cuối cùng Adam đã có được niềm tin rằng nếu người khác có thể đạt điểm

A, thì cậu cũng vậy Lần đầu tiên trong đời, Adam Khoo dám đặt ra cho mình một mục tiêu, đó là có một điểm A Khi tốt nghiệp trung học, Adam đã đứng ở vị trí số một với bảng điểm toàn A trong kỳ thi 6 môn cuối cấp Cuối cùng, anh được nhận vào trường Đại học Quốc gia Singapore (NUS) Trong mỗi năm học đại học, Adam đều là nhà vô địch nên được đưa vào chương trình Phát triển tài năng NUS Chương trình dành cho Top 10 sinh viên được coi là thiên tài Giờ đây Adam Khoo là một trong 25 triệu phú dưới 40 tuổi của Singapore và sở hữu tập đoàn mang tên anh (Adam Khoo Learning Technologies Group) Đây là tập đoàn chuyên tổ chức khóa đào tạo và hội thảo cho các công ty đa quốc gia và cá nhân khắp châu Á Anh cũng

là tác giả của 9 quyển sách bán chạy nhất tại Singapore và trong khu vực như “The Secret of selfmade millionaires” (Bí quyết tay trắng thành triệu phú), “Secret of

building multi - million dollar business” (Bí quyết gây dựng cơ nghiệp bạc tỷ), “I’m gifted, so are you!” (Tôi tài giỏi, bạn cũng thế!), “Nurturing the winner and genious

in your child” (Con cái chúng ta đều giỏi) và “Master your mind, design your destiny” (Làm chủ tư duy, thay đổi vận mệnh)… Trong 15 năm qua , anh đã đào tạo hơn 355.000 học sinh , giáo viên chuyên gia, nhân viên và chủ doanh nghiệp về việc phát triển tiềm năng cá nhân và đạt thành quả xuất sắc trong nhiều lĩnh vực

1.2 Giới thiệu về cuốn sách “Bí quyết tay trắng trở thành triệu phú” :

Cuốn sách được xuất bản vào năm 2006 Nội dung chủ yếu của cuốn sách Cuốn sách mong muốn truyền tới người đọc thông điệp: Làm giàu một cách chân chính không hề quá khó khăn như phần lớn mọi người nghĩ Vấn đề là ở phương pháp Cuốn sách chia sẻ cách thức kinh doanh trên mạng thành công của tác giả Và chính từ những kiến thức, chiến lược và bài học trong cuốn sách, độc giả sẽ thấy điều duy nhất cản trở bạn đạt được sự giàu có bất tận chính là việc thiếu kiên trì

Bảy bước làm giàu

Phương pháp kiếm tiền của triệu phú

Làm giàu nhanh chóng và bền vững

Tạo nhiều nguồn thu nhập thông qua internet

Quản lý tiền bạc và kiểm soát chi tiêu

Xây dựng tài sản triệu đô

Biến ước mơ triệu phú thành hiện thực

Trong phần "Xây dựng tài sản triệu đô", tác giả có đề cập đến 8 tiêu chí tốt với giá hời Phương pháp phân tích của Adam Khoo khi chọn cổ phiếu là phân tích cơ bản, giống với phong cách đầu tư của Warren Buffet Tuy nhiên có điểm khác biệt là trong khi Warren Buffet mua cổ phiếu với mục đích thâu tóm công ty, giữ cổ phiếu trọn đời thì Adam Khoo khuyên nhà đầu tư cá nhân nên mua ở mức giá thấp và bán

ở mức giá cao sát với giá trị thực của cổ phiếu

1.3 Tám tiêu chí lựa chọn cổ phiếu của Adam Khoo

1.3.1 Tiêu chí 1: Doanh thu và lợi nhuận tăng đều đặn trong thời gian dài Khái quát tiêu chí

Tiêu chí đầu tiên trong 8 tiêu chí chính là doanh thu và lợi nhuận củacông ty phát hành cổ phiếu phải tăng đều đặn trong thời gian dài Nếu công tyliên tục tăng doanh thu trong vòng ít nhất 5 năm, đặc biệt là trong giai đoạnsuy thoái, nhiều khả năng nó sẽ tiếp tục tăng

Phân tích tiêu chí

Nhà đầu tư sau khi mua cổ phiếu của 1 công ty thì trở thành cổ đôngcủa công ty đó và được hưởng cổ tức Khác với hình thức cho vay hoặc muatrái phiếu (công ty có nghĩa vụ phải hoàn trả đủ cho nhà đầu tư dù có lỗ haylãi), các cổ đông có quyền và lợi ích liên quan đến việc sở hữu vốn, cùngnhau làm ăn, được cùng hưởng, thua cùng chịu Cổ tức của cổ phiếu lấy từ thunhập sau thuế mà nguồn gốc là kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh Vìvậy, mối quan tâm hàng đầu của cổ đông là doanh nghiệp làm ăn có lãi haykhông Việc đó thể hện rõ nét nhất chính là tình hình doanh thu và lợi nhuậncủa công ty trong những năm trước đó Nếu trong ít nhất 5 năm trước đódoanh nghiệp làm ăn có lãi ( doanh thu và lợi nhuận tăng đều hằng năm) thìphần lớn nó cũng sẽ tăng trong thời gian tới

Trong vòng 5 năm trên thị trường có rất nhiều biến động về lãi suất,lạm phát, chính sách, sự gia nhập thị trường, đặc biệt là trong giai đoạn khủnghoảng kinh tế Một công ty tốt là công ty mà dù có chịu ảnh hưởng xấu củachiến tranh, suy thoái hay sự xuất hiện của đối thủ cạnh tranh mới trên thịtrường làm thị trường hoảng loạn và giá cổ phiếu của công ty có thể xuốngdốc nhưng với kết quả và doanh thu đạt được tăng đều đặn trong quá khứ thì

nó vẫn giúp chúng ta có niềm tin rằng nó sẽ sớm phục hồi lại và tăng trưởngsau những sự kiện như vậy

Lợi nhuận tăng phải đi kèm với doanh thu tăng

Lợi nhuận trước thuế = các khoản thu – các khoản chiLợi nhuận sau thuế = lợi nhuận trước thuế - thuế

Có một số công ty lợi dụng việc nhà đầu tư chỉ quan tâm đến lợi nhuận( ảnh hưởng trực tiếp tới cổ tức) mà không quan tâm tới doanh thu, nên cốtình làm sai các nghiệp vụ kế toán để khiến lợi nhuận tăng và trở nên hấp dẫn,không phản ánh thực chất tình hình hoạt động của công ty

Thu nhập dòng hay lợi nhuận sau thuế có thể được xem xét bằng tổnglợi nhuận hay xét trên một đơn vị cổ phiếu (EPS) Một công ty có sự gia tăng

về tốc độ tăng trưởng thu nhập khi tốc độ tăng trưởng thu nhập của quý saucao hơn quý trước Một cổ phiếu tốt có tốc độ gia tăng về tăng trưởng thunhập cao hơn so với 3 hay 4 quý trước liền kề Tăng trưởng của chỉ số thunhập ít nhất là 25% so với cùng quý của năm trước EPS hàng năm của cổphiếu tốt ít nhất phải tăng trưởng 25% so với 3 năm trước đó

Một số tiêu chí chọn lựa cổ phiếu căn cứ vào chỉ tiêu lợi nhuận baogồm: Dựa vào thực hiện thu nhập quan trọng hơn thu nhập dự kiến; lựa chọnnhững công ty có tốc độ tăng trưởng thu nhập ít nhất 25% ở quý gần nhất; lựachọn công ty có sự gia tăng về tốc độ tăng trưởng thu nhập ở 3 hay 4 quý gầnnhất; lựa chọn công ty có thu nhập hàng năm tăng trưởng ít nhất 25% so vớimỗi năm của 3 năm trước

Một số biểu hiện có thể xem xét khi một công ty gia tăng doanh thunhư nhiều khách hàng hơn, khách hàng tăng lượng mua, công ty giới thiệusản phẩm mới hoặc thâm nhập vào thị trường mới, công ty cải thiện sản phẩm

cũ

Tiêu chí để xác định công ty có tăng trưởng doanh thu tốt nếu 3 quýgần nhất có sự tăng lượng hàng bán lớn hơn hoặc bằng 25% so với quý gầnnhất trước đó

Bài học rút ra

Giá cổ phiếu chịu tác động của lượng cung cầu của cổ phiếu đó, màlượng cung cầu cũng bị chịu ảnh hưởng trực tiếp 1 phần không nhỏ của cảmxúc: như lòng tham, nỗi sợ hãi… Chính vì những yếu tố đó đã gây ra tâm lýđám đông Khi có tin xấu, nỗi sợ lan truyền làm thị trường phảm ứng thái quáđẩy giá cổ phiếu rớt xuống dưới giá trị thực đồng thời khi có tin tốt, sự lạcquan và lòng tham đã khiến thị trường hưng phấn quá đà đẩy giá cổ phiếu lênquá giá trị thực Khi chúng ta đã nắm rõ tình hình tài chính của công ty thì dùthị trường có phản ứng thái quá thế nào, vô lý ra sao nhưng chúng ta vẫn biết

rõ giá trị thực của cổ phiếu đang nắm giữ ở mức như thế nào để có thể kiếmđược lời

Bình luận:

Tuy nhiên, cần xem xét kỹ chỉ tiêu doanh thu vì đôi khi lượng hàng bánvẫn ẩn chứa những vấn đề Công ty có thể quá phụ thuộc vào một số kháchhàng, phụ thuộc quá nhiều vào một số mặt hàng hay quá phụ thuộc vào thịtrường xuất khẩu Với những nhà bán lẻ, nếu mở thêm một cửa hàng mớicũng làm tăng thêm lượng hàng bán ngay cả khi lượng hàng bán ở những cửahàng cũ đang xấu đi Cũng cần lưu ý đến việc công ty thêm vào lượng hàngbán được mà thực tế nó chưa xảy ra, hay các đơn đặt hàng mà không đượcchuyển đi hay chưa thu được tiền bán đã được hạch toán làm gia tăng doanhthu

Trên thực tế có nhiều công ty sử dụng thủ thuật để tạo doanh thu ảo như:chuyển giá, ước tính kế toán hay thay đổi phương án ghi nhận

- Chuyển giá:

Một DN có thể lập ra một số công ty bên ngoài phụ trách việc muanguyên liệu và phân phối sản phẩm Ở vị trí trung gian, DN này sẽ mua đượcnguyên vật liệu giá thấp và bán được sản phẩm giá cao hơn so với thực tế thịtrường Vị thế này giúp DN có thể tạo ra con số lợi nhuận tùy biến, đẩy thua

lỗ về cho các công ty kia

Một số DN có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam lại làmtheo cách ngược lại: mua nguyên vật liệu giá cao và bán sản phẩm giá thấp đểchuyển lợi nhuận về cho tập đoàn mẹ bên chính quốc, gây thua lỗ cho công tycon hoạt động tại Việt Nam, nhằm tránh không phải đóng thuế

- Thay đổi phương án ghi nhận:

Thay đổi chính sách bán hàng sẽ giúp DN tăng doanh thu nhanh chóngtrong một thời gian ngắn Chẳng hạn, DN đang có chính sách bán hàng trảchậm là 15 ngày, sắp hết năm tài chính, để hoàn thành chỉ tiêu kế hoạchdoanh thu, DN cho phép người mua thanh toán chậm tới 30 ngày Được trảchậm, các bạn hàng sẵn lòng đón nhận ưu đãi này, nhập hàng số lượng lớn

Kết quả, doanh thu của DN tăng vọt Tuy nhiên, hệ quả là số dư nợ phải thutăng lên và DN có thể gặp rủi ro với nợ khó đòi.

1.3.2 Tiêu chí 2: Lợi thế cạnh tranh bền vững (rào chắn kinh tế mạnh) Khái quát tiêu chí

Một công ty có lợi nhuận tăng trong quá khứ vẫn không có gì đảm bảo

nó sẽ hoạt động tốt trong tương lai Một đối thủ mới có thể nhảy vào thịtrường xâm chiếm thị phần hoặc đẩy giá xuống thấp khiến công ty bị giảmdoanh thu và lợi nhuận

Phân tích tiêu chí:

Lợi thế cạch tranh bền vững của 1 công ty có thể đến từ những khíacạnh:

- Thương hiệu mạnh (như cocacola, nike, ford )

- Bằng sáng chế và bí quyết kinh doanh ( như viagra, panadol )

- Quy mô kinh tế khổng lồ ( amazon.com, KFC )

- Dẫn đầu thị trường khiến đối thủ khó chen chân vào ( như Microsoft,google.com, VISA )

- Chi phí thay đổi lớn để giữ chân khách hàng ( như phần mềmmicrosoft, adobe )

Trên thị trường mỗi công ty có thể tìm cho mình một chiến lược cạnhtranh khác nhau 2 chiến lược cạnh tranh chủ yếu là cạnh tranh về giá và cạnhtranh bề vững

Tuy nhiên cạnh tranh về giá không phải là một lợi thế thật sự Nếu giá

cả của họ chỉ cần tăng lên một chút cũng có thể khiến công ty mất đi mộtlượng khách hàng lớn về tay đối thủ Để giữ chân khách hàng họ tìm mọicách để có thể giảm giá thành sản phẩm Điều đó đồng nghĩa với việc phảiđánh đổi bằng chất lượng sản phẩm Nếu không muốn đánh đổi bằng chấtlượng, yêu cầu đặt ra là cần cải tiến hệ thống kinh doanh, lợi nhuận hiện tạichỉ được sử dụng cho mục đích này mà mất đi cơ hội cho việc phát triển sản

phẩm mới, tìm kiếm thị trường giúp tăng doanh thu và lợi nhuận Đây là một

sự phát triển không bền vững và thường không có hiệu quả lâu dài

Ngược lại các công ty cạnh tranh bằng chiến lược bền vững thường cábiệt hóa sản phẩm của mình Dù giá sản phẩm của họ có tăng nhưng lượngnhu cầu vẫn không hề suy giảm Thị trường của họ thường không có hoặc córất ít đối thủ cạnh tranh nên họ thường có tỷ lệ lợi nhuận cao, liên tục gia tănglợi nhuận và gía trị cổ phiếu Các của hàng phải bán sản phẩm của họ nếu nhưkhông muốn mất khách hàng

Bài học rút ra:

Để lựa chọn một cổ phiếu tốt ngoài việc lựa chọn công ty có lợi nhuận và doanh thu tăng liên tục trong ít nhất 5 năm còn cần phải xem xét sản phẩm của công ty đó có rào chắn kinh tế mạnh hay không Chỉ những công ty cho sản phẩm có tính cạnh tranh bền vững mới có thể cho doanh thu và lợi nhuận chắc chắn trong tương lai.

Công ty cạnh tranh bền vững Công ty cạnh tranh về giá

Độc quyền với người tiêu dùng Dạng sản phẩm và dịch vụ thông

thườngBán những sp mà công ty có thể thoải

mái tăng giá mà không ảnh hưởng tới

nhu cầu

Bán những sp mà giá cả là yếu tốquan trọng nhất khi mua hàng

Lợi thế cạnh tranh bền vững khi

không có đối thủ cạnh tranhh trực tiếp

Tỉ lệ lợi nhuận cao

Lợi nhuận tăng đều

Có thể dự đoán sự tăng trưởng cảu

giá trị và giá cổ phiếu trong tương lai

Nhiều đối thủ bán cùng loại một sp/dịch vụ

Tỉ lệ lợi nhuận thấp Lợi nhuận tăng giảm thất thườngGiá trị và giá cổ phiếu tăng chậmtrong tương lai

Cửa hàng hay nhà phân phối bắt buộc

phải bán những sp này nếu như không

muốn mất đi KH, giảm doanh thu

Nhà sản xuất đưa ra giá thấp luônthắng

Bình luận:

Tuy nhiên thực tế cho thấy, khi đánh giá về tiềm năng trong tương lai,

“Doanh thu và lợi nhuận tăng đều đặn trong thời gian dài” và “Lợi thế cạnh

tranh bền vững ( rào chắn kinh tế mạnh)” có thể chưa phản ánh được năng lựccủa công ty Đứng trước một nền khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bãohiện nay cộng với thị hiếu người tiêu dùng thay đổi nhanh chóng theo sự pháttriển đó, bề dày lịch sử tốt công ty chỉ là điều kiện cần nhưng chưa phải làđiều kiện đủ để làm tiêu chí lựa chọn.

1.3.3 Tiêu chí 3: Yếu tố tăng trưởng trong tương lai

Khái quát tiêu chí:

Có thành tích tốt trong quá khứ và lợi thế cạnh tranh bền vững cũng chưahẳn là yếu tố đảm bảo cho doanh thu và lợi nhuận cao trong tương lai, trừ phicông ty có kế hoạch phát triển cụ thể để biến tiềm năng thành doanh thu thựctế

Phân tích tiêu chí:

Nếu công ty không có kế hoạch phát triển sản phẩm mới hay mở rộng

ra thị trường mới, doanh thu và lợi nhuận trong tương lai sẽ không thể tăngmãi được Để đảm bảo tăng trưởng trong tương lai của công ty cần đầu tưphát triển cho một số yếu tố sau:

• Có nhiều chi nhánh hơn

• Có nhiều thị trường tiềm năng chưa được khám phá

Vì vòng đời sản phẩm đi qua giai đoạn tăng trưởng nhanh chóng, chínmuồi và suy tàn, nên một công ty gần như không thể tăng doanh thu nếukhông thường xuyên tung ra các sản phẩm mới

Khi mà thị trường ngày một khắt khe, người tiêu dùng ngày một khótính hơn thì việc đưa ra các sản phẩm mới, cải tiến chất lượng sản phẩm làđiều rất quan trọng mẫu mã sản phẩm mới lạ sẽ hấp dẫn người tiêu dùng hơn

so vói nhũng mẫu mã kiểu dáng lạc hậu cũ kĩ, người tiêu dùng mua nhiều hơnđồng nghĩa với doanh số và doanh thu sẽ tăng Cùng với đó là chất lượng sảnphẩm cũng phải được nâng cao để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngườitiêu dùng

Tuy nhiên, việc tạo ra một sản phẩm mới trên thị trường không phải làviệc ngày một ngày hai mà cần một quá trình dài nghiên cứu và hình thànhcũng như tốn nhiều chi phí Vì vậy, công ty cần phát triển các sản phẩm vàdịch vụ mới dựa trên một quy trình xác định rõ ràng và chiến lược thận trọng

để xây dựng sự tăng trưởng và lợi nhuận

Đối với những sản phẩm đã đứng vững trên thị trường, việc cải tiếnnhững sản phẩm cũ, tạo ra những điểm khác biệt mới trong dòng sản phẩmđấy có thể là mẫu mã hay chất lượng là đã có thể thu hút được khách hàng

Vì những sản phẩm này trước đấy vẫn có uy tín trên thị trường Phát triểncông nghệ sản phẩm là một chính sách hợp lý và khá hiệu quả Vừa dễ thựchiện hơn lại tốn ít chi phí hơn Một khi người tiêu dùng đã hài lòng với sảnphẩm hay dịch vụ hiện đang sử dụng, họ sẽ không còn sốt sắng chuyển sangnhững sản phẩm hay dịch vụ khác Đặc biệt, những người bận rộn sẽ khôngthực hiện những thay đổi không cần thiết vì điều này sẽ phá hỏng sự thoải máicủa họ, mất nhiều thời gian và nguy cơ rủi ro cao

Ngoài ra các công ty có thể khắc phục tình trạng này bằng cách mởrộng thị trường, hướng tới các thị trường mới, khách hàng mới nhằm tăngdoanh thu Thị trường được mở rộng, lượng khách hàng cũng tăng thêm,lượng tiêu thụ tăng lên và từ đấy lợi nhuận công ty cũng tăng lên Các công tycon, các chi nhánh có thể hỗ trợ cho nhau, sự phát triển của công ty con chính

là sự phát triển của tổng công ty

Một công ty nếu nắm bắt được nhiều thị trường tiềm năng chưa đượckhám phá thì có rất nhiều lợi thế Có thể dần dần phát triển thị trường tiềmnăng, có thể mở rộng sang một lĩnh vực khác để mở rộng quy mô công ty

Bài học rút ra:

Trước khi quyết định mua cổ phiếu của một công ty cần căn cứ vàonhiều yếu tố Một trong những yếu tố quan trọng đó là yếu tố tăng trưởngtrong tương lai mà cụ thể đó là yếu tố phát triển dòng sản phẩm mới Qua việcphân tích tiêu chí này có thể rút ra nên chọn cổ phiếu của các công ty có sảnphẩm và dịch vụ đa dạng, liên tục đổi mới công nghệ sản phẩm để gia tăngdoanh thu, lợi nhuận cũng như uy tín đối với khách hàng.

- Công ty có chiến lược cạnh tranh nhưng chưa chắc doanh thu đã tăngbởi chiến lược không khả thi, việc mở rộng thị trường nhiều rủi ro đôi khikhiến công ty mẹ phải bù lỗ

1.3.4 Tiêu chí 4: Nợ vừa phải

Khái quát tiêu chí:

Trong khi vay nợ là một chiến lược tốt nhằm tăng nguồn vốn để mởrộng, nợ quá nhiều có thể dẫn đến phá sản nếu gặp thời buổi suy thoái hay doquản lý dòng tiền kém

Điều quan trọng là phải bảo đảm lượng tiền vay mượn của công ty nằm

ở mức vừa phải và có thể có thể trả nợ dễ dàng trong vòng 3 đến 4 năm Quyluật vàng là nợ dài hạn phải ít hơn từ 3 đến 4 lần lợi nhuận ròng hiện tại ( saukhi đã trừ thuế )

Phân tích tiêu chí:

Vốn là một yếu tố quyết định đối với sự hình thành và phát triển củamột công ty Có nhiều hình thức để huy động vốn có thể là vốn tự có, vốngóp cổ phần , vốn ngân sách nhà nước hay vốn đi vay Tuy nhiên nguồn vốn

đi vay phải như thế nào mới tốt Theo A Dam Khoo, trong khi vay nợ là mộtchiến lược tốt nhằm tăng nguồn vốn để mở rộng, nợ quá nhiều có thể dẫn tớiphá sản nếu gặp thời buổi suy thoái hay do quản lý dòng tiền kém.

Trong tình trạng nền kinh tế như hiện nay, việc vay nợ một khoản lớn

sẽ rất khó khăn cho mỗi công ty khi lợi nhuận không bù đắp được lãi vay.Hoặc có một số công ty do việc quản lý dòng tiền quá kém, gây thất thoát,lãng phí lơn, cũng có thể dẫn tới tình trạng phá sản Khi công ty mà bạn mua

cổ phiếu, chứng khoán bị phá sản thì đó là một thiệt hại lớn đối với chính bảnthân bạn Chính vì thế mà trước khi quyết định mua chứng khoán của mộtcông ty bạn cần nghiên cứu kĩ lưỡng, điều quan trọng là bạn phải đảm bảotiền vay mượn của công ty nằm ở mức vừa phải, và có thể trả nợ dễ dàngtrong vòng 3 đến 4 năm Quy luật vàng là nợ dài hạn phải ít hơn từ 3 đến 4lần lợi nhuận ròng hiện tại ( sau khi đã trừ thuế) Vì chỉ khi khoản vay nhỏhơn 3 đến 4 lần lợi nhuận ròng hiện tại thì công ty mới đảm bảo được hoàn trả

nợ sau 3 đến 4 năm Đấy là một khoảng thời gian đủ dài để công ty có thể trảhết nợ, nếu kéo dài thêm, tình trạng nợ nần càng nhiều và có thể dẫn tới phásản.Nếu công ty làm ăn phát triển thì việc trả lãi là vấn đề không cần quánhiều thời gian

Ví dụ: Giới đầu tư những ngày qua thực sự sốc khi Công ty chứngkhoán Sacombank công bố kết quả kinh doanh 2011 Từ một công ty ăn nênlàm ra với mức lãi hàng chục tới hàng trăm tỷ đồng giai đoạn 2007-2010, đãquay ngoắt 180 độ trong năm 2011, lỗ tới 788 tỷ đồng Nguyên nhân chínhđược công ty đưa ra là chi phí lãi vay và dự phòng quá cao, gần 1.000 tỷđồng, trong khi doanh thu chỉ đạt 953,28 tỷ đồng Nếu tính gộp toàn bộ lãiSBS làm ra từ 2007 đến 2010 cũng chỉ bằng hai phần ba khoản thua lỗ củanăm 2011 Sang quý I/2012, SBS tiếp tục thua lỗ tới 3 con số, đưa mức lỗ lũy

kế hơn 1.400 tỷ đồng Như vậy, nếu so sánh với vốn điều lệ 1.266 tỷ đồng,SBS đã không còn một đồng vốn nào

Từ số liệu trên ta có thể thấy được rằng, trong khi khoản nợ dài hạn củacông ty với lãi vay gần 1000 tỷ đồng thì doanh thu chỉ đạt 953,28 tỷ, nhỏ hơnkhoản nợ phải trả Vì thế công ty không thỏa mãn Quy luật vàng và bị thua lỗ,

có thể dẫn tới tình trạng phá sản

Bài học rút ra:

Chỉ nên mua cổ phiếu của những công ty có khoản vay nợ vừa phải.đảm bảo quy luật vàng đó là nợ dài hạn phải ít hơn từ 3 đến 4 lần lợi nhuậnròng hiện tại ( sau khi đã trừ thuế )

Bình luận:

Tuy nhiên khi phân tích tiêu chí này cần chú ý:

- Trong thời kì suy thoái các công ty lớn có thể có lợi nhuận ròng thấp,trong khi đó các khoản nợ để đầu tư vào tài sản cố định nhằm thay mới dâychuyền sản xuất hoặc mở rộng chi nhánh ở năm trước cao, do công ty kìvọng các năm sau kinh doanh sẽ có lãi và dư thừa các khoản tiền để trả nợ

- Có một số công ty thuộc các lĩnh vực mà đặc thù là bị chiếm dụngvốn như nhà thầu xây dựng, công ty điện Vì vậy lượng nợ cũng cần đượcxem xét giữa các ngành khác nhau, đặc thù ngành khác nhau Việc xem xétnày cũng chỉ ở mức tương đối giữa từng thời kì, từng lĩnh vực, không có mộtmức cụ thể

1.3.5 Tiêu chí 5: Lợi nhuận trên tổng số vốn (ROE) luôn

ở mức cao (>15%).

Khái quát tiêu chí:

Tiêu chí “Lợi nhuận trên tổng vốn đầu tư ( ROE )” là một trong nhữngtiêu chí giúp nhà đầu tư có thể đánh giá được công ty, doanh nghiệp có thực

sự tốt và việc đầu tue vào đấy có mang lại lợi nhuận cao hay không

Lợi nhuận trên tổng số vốn (ROE)cho biết công ty kiếm được baonhiêu lợi nhuận với số tiền nhà đầu tư bỏ ra ROE là con số rất quan trọng cầnđược xem xét vì công ty lien tục có ROE cao thể hiện:

+ Công ty có lợi thế cạnh tranh bền vững

+ Đầu tư dưới dạng cổ đông sẽ có tỷ lệ tăng trưởng hàng năm cao, dẫntới giá cổ phiếu cao trong tương lai.

Phân tích tiêu chí:

TTCK ngày càng phát triển, số cổ phiếu niêm yết ngày càng nhiều Nhàđầu tư khó có thể đủ thời gian để quan tâm và hiểu biết được tất cả các cổphiếu đó Vì vậy cần sử dụng những căn cứ khác nhau để lựa chọn và thanhlọc cổ phiếu

Căn cứ vào chỉ tiêu ROE cũng là 1 trong những căn cứ quan trọng đểđánh giá tình hình hoạt động của công ty Trong đó, ROE phản ánh khả nănglời của vốn chủ sở hữu Chỉ số này là thước đo chính xác để đánh giá mộtđồng vốn bỏ ra và tích lũy tạo ra bao nhiêu đồng lời Hệ số này thường đượccác nhà đầu tư phân tích để so sánh với các cổ phiếu cùng ngành trên thịtrường, từ đó tham khảo khi quyết định mua cổ phiếu của công ty nào , đượctính bằng :

ROE = (Lợi nhuận ròng/ Tổng số vốn cổ đông ) x 100%

Thông thường, tỷ lệ ROE càng cao càng chứng tỏ công ty sử dụng hiệuquả đồng vốn của cổ đông, có nghĩa là công ty đã cân đối một cách hài hòagiữa vốn cổ đông với vốn đi vay để khai thác lợi thế cạnh tranh trong quátrình huy động vốn, mở rộng quy mô Cho nên, khi ROE càng cao thì các cổphiếu càng hấp dẫn các nhà đầu tư Theo nghiên cứu và tính toán, công ty cóROE khoảng 12% được xem là trung bình Các công ty liên tục đạt được mứcROE cao hơn 15% là nơi đáng để đầu tư và sẽ mang lại lợi nhuận cao

Bên cạnh đó, khi xem xét chỉ số ROE, nhà đầu tư cần lưu ý đến một vàiyếu tố như tuổi đời của công ty hay loại hình kinh doanh của công ty đó Cáccông ty mới thành lập thường có ROE cao, bởi quyết định phân bổ vốn củacông ty này thường đơn giản hơn Còn với các công ty lâu đời, đặc biệt làcông ty hoạt động trong ngành có mức độ tập trung vốn cao như truyền thông,công nghệ thì tỷ lệ ROE thường thấp hơn, bởi họ tốn nhiều chi phí để tạo rađược một đồng doanh thu hay lợi nhuận Mặt khác, ROE của các ngành

thường rất khác nhau, vì thế nên so sánh giữa các doanh nghiệp tương đốigiống nhau (về quy mô, cơ cấu sản phẩm ) hoặc so sánh với mức bình quânngành.

Bài học rút ra:

Nhà đầu tư khi lựa chọn một công ty tốt thì nên quan tâm đến chỉ tiêuLợi nhuận trên tổng số vốn (ROE) Khi chọn theo ROE cần lưu ý:

- Mức tiêu chuẩn ROE của một công ty là >= 15%

- Khi so sánh thì nên lưu ý đến tuổi đời của công ty và nên so sánh cácdoanh nghiệp, công ty tương đối giống nhau hoặc so sánh với mức bìnhquân ngành

- Nếu ROE quá cao thì cũng nên chú ý vì không phải lúc nào, ROE caocũng có ý nghĩa tích cực, bởi chỉ tiêu này ngoài sự thể hiện về khả năngsinh lời nó còn cho biết về tình hình sử dụng nợ hiện tại của công ty

- Một số ngành, doanh nghiệp có ROE cao song không xuất phát từ việc giatăng khả năng sinh lời mà lại bắt nguồn từ việc tăng sử dụng đòn bẩy tàichính (sử dụng nợ nhiều hơn) Với nhóm ngành, doanh nghiệp này, xuhướng lãi suất tăng như hiện nay sẽ khiến họ gặp bất lợi nhiều hơn cácngành, doanh nghiệp khác

- Các công ty có thể phải dùng đến các chiến lược tài chính để duy trì giảtạo một tỉ suất ROE tốt - trong một thời gian - và che giấu hiệu quả kinhdoanh đang đi xuống theo các nguyên tắc cơ bản trong kinh doanh Mứcđầu tư dư nợ đang tăng lên và việc mua lại cổ phiếu bằng hỗ trợ từ nguồntiền mặt tích trữ có thể giúp duy trì tỉ suất ROE của công ty thậm chí ngay

cả khi mức lợi nhuận hoạt động đang bị giảm sút

1.3.6 Tiêu chí 6: Không đòi hỏi đầu tư nhiều vào cơ sở hạ tầng để duy trì hoạt động hiện tại.

Khái quát tiêu chí:

Như chúng ta đã biết,muốn đầu tư vào một cổ phiếu tốt thì cần phảiđược cân nhắc rất nhiều tiêu chí trong đó có tiêu chí:cổ phiếu của công ty

mình chọn phải là cổ phiếu của công ty không dành tập trung nguồn vốn đầu

tư của mình (có thể là vốn huy động được từ các nguồn như thị trường chứngkhoán hay nguồn vốn chủ sở hữu mà công ty nhận được từ hoạt động kinhdoanh của mình) vào xây dựng cơ sở vật chất hay sắm sửa trang thiết bị máymóc nhằm tạo năng suất cao hơn trong tương lai.Vì như vậy thì lợi tức củacông ty chia cho cổ đông rất ít

+ Công thức:

1 Tính Lưu chuyển tiền tự do:

Lưu chuyển tiền tự do = Lưu chuyển tiền hoạt động kinh doanh – Tiềnđầu tư vào cơ sở hạ tầng

“ Về diễn biến giá, VNM là một trong những cổ phiếu hiếm hoi trênthị trường chứng khoán tăng giá khá ổn định trong năm 2011 Theo đó, vàothời điểm đầu năm 2011, thị giá cổ phiếu VNM chỉ dao động quanh mốc60.000 đồng/cổ phiếu Sau đó, cổ phiếu tăng đều qua từng tháng và có thờiđiểm đạt trên 90.000 đồng/cổ phiếu Cuối tháng 12/2011, cổ phiếu VNM cóđiều chỉnh giảm về mốc 80.000 đồng/cổ phiếu, nhưng từ đầu năm 2012 đếnnay, cổ phiếu này lại phục hồi trở lại và đang tiến tới mốc gần 90.000 đồng/cổphiếu Nếu xét về thị giá cổ phiếu trên thị trường, hiện cổ phiếu VNM có giácao thứ 2 trong số các cổ phiếu niêm yết trên cả 2 sàn Hà Nội và TP.HCM(chỉ thấp hơn cổ phiếu VIC của Tập đoàn Vincom)”

Trích báo taichinh.vnexpress.net

1.3.7 Tiêu chí 7: Ban lãnh đạo trung thực và có tài đầu tư tài sản.

Khái quát tiêu chí:

Ban lãnh đạo trung thực và có tài đầu tư tài sản là một trong những tiêuchí quan trọng nhất để đánh giá công ty, tuy nhiên nó cũng là tiêu chí khó xácđịnh nhất

Có một ban lãnh đạo trung thực và có tài đầu tư sẽ là yếu tố quan trọnggiúp công ty phát triển, làm ăn có hiệu quả Vì vậy, việc đầu tư vào các công

ty có ban lãnh đạo như vậy sẽ giúp đảm bảo nguồn vốn được sử dụng tốt và

có khả năng sinh lời cao và ngược lại Tuy nhiên, con người là nhân tố khóxác định nên để xác định được tiêu chí này rất khó khăn

Phân tích tiêu chí:

Hầu hết các nhà đầu tư đều nhận thấy tầm quan trọng của một ban lãnhđạo tốt trong các doanh nghiệp Do vậy, yếu tố các nhà quản trị doanh nghiệpđược xem là một trong những yếu tố rất đáng quan tâm khi xem xét đầu tưvào một cổ phiếu nào đó

Rõ ràng là nhà đầu tư không thể luôn luôn chắc chắn và quyết định đầu

tư chỉ dựa vào các báo cáo tài chính Thế nhưng vấn đề định giá ban lãnh đạodoanh nghiệp thật sự là một việc làm rất khó Bởi có thể nói rằng yếu tố conngười nhất là các vị trí quản trị cấp cao được xem là tài sản vô hình lớn nhấtcủa doanh nghiệp Như chúng ta đã biết, vấn đề định giá tài sản vô hình luônluôn là một việc không hề đơn giản

Ban giám đốc của một công ty có thể được thuê, thậm chí không phải là

cổ đông nên lợi ích của họ không gắn chặt với lợi ích lâu dài của công ty nênrất nhiều công ty có giám đốc điều hành và ban quản lý không làm việc vì lợiích cổ đông, của công ty mà chỉ vì lợi ích bản thân trong ngắn hạn của họ Họ

có thể dùng các mánh khóe hoặc chi tiêu hoang phí để thỏa mãn bản thân làmgiảm lợi ích của các cổ đông Điều đó dẫn đến mâu thuẫn lợi ích giữa các bên

Về lâu dài công ty sẽ làm ăn thua lỗ, mất dần thị phần và giá cổ phiếu sẽgiảm Vì vậy, khi chọn công ty và cổ phiểu để đầu tư đảm bảo có lợi nhuậntrong tương lai thì cần lựa chọn công ty phải chắc chắn rằng ban giám đốcđang điều hành công ty là những người thành thật và tài giỏi Không có mộtcông thức chung nào cho việc định giá ban lãnh đạo, nhưng có một số yếu tố

mà chúng ta nên chú ý khi xem xét một doanh nghiệp

- Công việc của ban lãnh đạo

Lý thuyết mà nói, nhiệm vụ của ban lãnh đạo trong một doanh nghiệp

cổ phần , chính là việc tạo ra giá trị cho các cổ đông, làm sao để dưới sự điềuhành của mình, doanh nghiệp có thể tạo ra được càng nhiều giá trị kinh tế chocác cổ đông càng tốt Dĩ nhiên là không phải lúc nào ban lãnh đạo cũng hànhđộng vì lợi ích của cổ đông Ban lãnh đạo, họ cũng là những con người, cũng