MỞ ĐẦU1.Lý do chọn đề tài : Thời kỳ Phục hưng bắt đầu vào khoảng thế kỷ 14 ở một số nước Châu Âu, nó được coi là cuộc tái sinh các giá trị nghệ thuật, tư tưởng, khoa học của thời kì Cổ đại và sự sống lại phát triển rực rỡ của nền văn minh phương Tây. Nó cũng đánh dấu giai đoạn chuyển tiếp của Châu Âu từ thời kỳ Trung cổ sang thời kỳ Cận đại. Trong tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại đã ghi nhận, bất cứ một phương thức sản xuất, một mô hình xã hội hay một hệ tư tưởng nào đó muốn tồn tại và đóng vai trò chủ đạo của xã hội trong một giai đoạn nhất định thì nó cần hội tụ được những yếu tố cơ bản như: mô hình đó phải đáp ứng được tiến trình phát triển khách quan của lịch sử; được phần đông người trong xã hội chấp nhận chung sống và cùng tồn tại với nó. Ngược lại, khi mô hình xã hội hay một hệ tư tưởng nào đó không đáp ứng được những yếu tố tất nhiên thì lịch sử sẽ đào thải và con người sẽ từ bỏ nó để tìm đến một mô hình hay một tư tưởng nào đó phù hợp hơn và giáo hội Kito cũng không nằm ngoài ngoại lệ.Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng diễn ra trên nhiều mặt khác nhau như văn học, nghệ thuật, các môn khoa học, triết học… Thông qua những tác phẩm của mình, các tác giả đã đề cao các giá trị khoa học và tinh thần nhân văn sâu sắc. Đồng thời, nó cũng thể hiện được sự phê phán đối với những tư tưởng bảo thủ, trì trệ của giai cấp phong kiến và giáo hội. Các cuộc đấu tranh này diễn ra thành hai phong trào lớn ở thời hậu kỳ trung đại đó là phong trào cải cách tôn giáo và phong trào Phục Hưng.Một trong những cơ sở quan trọng để phong trào văn hoá Phục Hưng được diễn ra đó là sự phát triển trình độ nhận thức của xã hội dựa trên nền tảng kinh tế ngày càng phát triển. Họ không còn chấp nhận những giáo lý thần học của giai cấp thống trị do nhà thờ đưa ra và họ bắt đầu chống lại. Tuy nhiên để phong trào diễn ra mạnh mẽ và giành thắng lợi thì nền kinh tế phát triển là một yếu tố quan trọng nhưng nó chưa thể là yếu tố đảm bảo mà phải thêm vào đó là những thành tựu về khoa học kỹ thuật được phát minh. Những phát minh đó nó đã chứng tỏ nhiều lĩnh vực, quan điểm của nhà thờ là sai lầm và từ đó người ta mới bắt đầu tin vào khoa học và mở đầu thời kỳ đấu tranh chống giáo hội một cách mạnh mẽ và “Những thành tựu của phong trào văn hóa phục hưng” là kết quả đạt được của quá trình đấu tranh không khoan nhượng của xã hội Tây âu thời kỳ đó.
Trang 1TIỂU LUẬN MÔN: LỊCH SỬ VĂN MINH THẾ GIỚI
Đề tài:
NHỮNG THÀNH TỰU CỦA PHONG TRÀO VĂN HÓA PHỤC HƯNG
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 3
Chương 1 KHÁI LƯỢC VỀ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH CỦA PHONG TRÀO VĂN HÓA PHỤC HƯNG 3
1.1 Hoàn cảnh ra đời 3
1.2 Một số nét lớn của phong trào văn hoá Phục Hưng 8
Chương 2 NHỮNG THÀNH TỰU CƠ BẢN CỦA PHONG TRÀO VĂN HÓA PHỤC HƯNG 10
2.1 Triết học và khoa học tự nhiên 10
2.1.1 Triết học 10
1.2.2 Khoa học tự nhiên 12
2.2 Những thành tựu của khoa học xã hội 13
2.2.1 Văn học 13
2.2.2 Về nghệ thuật 16
KẾT LUẬN 21
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài :
Thời kỳ Phục hưng bắt đầu vào khoảng thế kỷ 14 ở một số nước Châu
Âu, nó được coi là cuộc tái sinh các giá trị nghệ thuật, tư tưởng, khoa học củathời kì Cổ đại và sự sống lại phát triển rực rỡ của nền văn minh phương Tây
Nó cũng đánh dấu giai đoạn chuyển tiếp của Châu Âu từ thời kỳ Trung cổsang thời kỳ Cận đại
Trong tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại đã ghi nhận, bất cứmột phương thức sản xuất, một mô hình xã hội hay một hệ tư tưởng nào đómuốn tồn tại và đóng vai trò chủ đạo của xã hội trong một giai đoạn nhấtđịnh thì nó cần hội tụ được những yếu tố cơ bản như: mô hình đó phải đápứng được tiến trình phát triển khách quan của lịch sử; được phần đông ngườitrong xã hội chấp nhận chung sống và cùng tồn tại với nó Ngược lại, khi môhình xã hội hay một hệ tư tưởng nào đó không đáp ứng được những yếu tốtất nhiên thì lịch sử sẽ đào thải và con người sẽ từ bỏ nó để tìm đến một môhình hay một tư tưởng nào đó phù hợp hơn và giáo hội Kito cũng không nằmngoài ngoại lệ
Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng diễn ra trên nhiều mặt khác nhaunhư văn học, nghệ thuật, các môn khoa học, triết học… Thông qua những tácphẩm của mình, các tác giả đã đề cao các giá trị khoa học và tinh thần nhânvăn sâu sắc Đồng thời, nó cũng thể hiện được sự phê phán đối với những tưtưởng bảo thủ, trì trệ của giai cấp phong kiến và giáo hội Các cuộc đấu tranhnày diễn ra thành hai phong trào lớn ở thời hậu kỳ trung đại đó là phong tràocải cách tôn giáo và phong trào Phục Hưng
Một trong những cơ sở quan trọng để phong trào văn hoá Phục Hưngđược diễn ra đó là sự phát triển trình độ nhận thức của xã hội dựa trên nềntảng kinh tế ngày càng phát triển Họ không còn chấp nhận những giáo lý thầnhọc của giai cấp thống trị do nhà thờ đưa ra và họ bắt đầu chống lại Tuy
Trang 4nhiên để phong trào diễn ra mạnh mẽ và giành thắng lợi thì nền kinh tế pháttriển là một yếu tố quan trọng nhưng nó chưa thể là yếu tố đảm bảo mà phảithêm vào đó là những thành tựu về khoa học kỹ thuật được phát minh Nhữngphát minh đó nó đã chứng tỏ nhiều lĩnh vực, quan điểm của nhà thờ là sai lầm
và từ đó người ta mới bắt đầu tin vào khoa học và mở đầu thời kỳ đấu tranh
chống giáo hội một cách mạnh mẽ và “Những thành tựu của phong trào
văn hóa phục hưng” là kết quả đạt được của quá trình đấu tranh không khoan
nhượng của xã hội Tây âu thời kỳ đó
2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu nhằm khái quát lịch sử ra đời của phong trào văn hóaphục hưng và những thành tựu đạt được của phong trào văn hóa phục hưngtrên các lĩnh vực khác nhau như: văn học, nghệ thuật, các môn khoa học tựnhiên, triết học
3 Phạm vi nghiên cứu
Những thành tựu của phong trào văn hóa phục hưng ở Tây Âu
4 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài đã sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu, thu thập thông tinkiến thức đã được học, bằng những phương pháp nghiên cứu các lý thuyếttrên các sách, internet và cả bằng thực tiễn Ngoài ra đề tài còn sử dụng cácphương pháp phân tích, tổng hợp, quan sát,
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu về sự hình thành và phát triển thời kì Phục hưng
- Khái quát các thành tựu đạt được của phong trào văn hóa phục hưng.
6 Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, đề tàiđược bố cục thành hai chương và tiết
Trang 5NỘI DUNG Chương 1 KHÁI LƯỢC VỀ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH CỦA PHONG TRÀO VĂN
HÓA PHỤC HƯNG
1.1 Hoàn cảnh ra đời
Trong phần lớn thời kỳ trung đại, những tư tưởng của giáo hội Kito đãthống trị mọi mặt về đời sống chính trị văn hoá – xã hội của mọi tầng lớpnhân dân Trong suốt giai đoạn sơ và trung kỳ trung đại thì tất cả các ngànhkhoa học, duy vật chủ nghĩa đều bị coi là kẻ thù không đội trời chung củagiáo hội và họ thẳng tay trừng trị những người nào dám gieo rắc những tưtưởng trái với quan điểm của nhà thờ Kito Trong thời gian này, với mục đíchduy trì sự thống trị của mình thì giáo hội Kito đã thực hiện một nền giáo dục
áp đặt, toàn dạy những môn học mang nội dung phản động, phản khoa học màtiêu biểu nhất là Triết học kinh viện Khoa học bị coi là đầy tớ của thần học
Sở dĩ trong một thời gian dài, giáo hội Kito thống trị được châu Âu vàtrở thành hệ tư tưởng chính chi phối trong đời sống chính trị - xã hội của mọitầng lớp nhân dân đó là do sự hạn chế về trình độ nhận thức của xã hội lúcbấy giờ Khi một đứa bé được sinh ra thì đã được giáo hội truyền dạy những
tư tưởng thần học Chính vì vậy mà làm cho con người ta lớn lên trong sựcam chịu và chờ đợi sự sống sung sướng ở kiếp sau giống như giáo hội đãtuyên truyền Họ không còn để ý đến cuộc sống xung quanh, họ cam chịu tất
cả với một mong muốn được lên thiên đàng với Chúa Nhưng tất cả tương laicủa họ chưa có ai đoán định được và hiện tại họ đang sống trong sự mê muội,lạc hậu và lịch sử xã hội đang kêu cứu trong sự tụt hậu
Tuy nhiên, lịch sử nhân loại chưa ghi nhận một phương thức sản xuất,một mô hình xã hội hay một hệ tư tưởng nào đó có thể tồn tại được một cáchvĩnh viễn mà không bao giờ bị thay đổi và tư tưởng của giáo hội Kito thốngtrị ở châu Âu cũng vậy Bước vào thời kỳ trung đại, xã hội Tây Âu có những
Trang 6biến chuyển hết sức to lớn Những nền móng vững chắc của chế độ phongkiến bắt đầu bị rạn nứt trước sự phát triển của phương thức sản xuất tư bảnchủ nghĩa Thành thị ra đời ở nhiều nơi và các hoạt động kinh doanh pháttriển ngày càng mạnh Chính điều này đã làm cho cuộc sống của con ngườidần tách khỏi nền kinh tế tự nhiên, tự cấp tự túc Kinh tế Tây Âu chứng kiến
sự giao lưu, trao đổi buôn bán ngày càng mạnh mẽ Sự phát triển của kinh tế
đã dần làm cho một bộ phận không nhỏ trong xã hội trở nên giàu có đó là sựxuất hiện của một giai cấp mới đó là giai cấp tư sản Quan hệ sản xuất tư bảnchủ nghĩa ra đời và ngày càng phát triển mạnh mẽ Chỉ trong một thời gianngắn nó đã chứng tỏ được đây là phương thức sản xuất được sinh ra để thaythế cho phương thức sản xuất phong kiến đã lỗi thời, lạc hậu và không cònphù hợp với tiến trình phát triển chung của lịch sử nhân loại
Tuy nhiên, trong quá trình hình thành và phát triển của mình thì quan
hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đương đầu với một trở ngại rất lớn đó là tưtưởng thống trị của giai cấp phong kiến Giai cấp phong kiến không dễ gì
tự nguyện từ bỏ lợi ích của mình Chính vì vậy mà giai cấp mới ra đời họphải đấu tranh quyết liệt trên nhiều lĩnh vực với một mục đích là để giànhđược thắng lợi về mặt chính trị, tư tưởng Do đó mà dẫn đến các cuộc đấutranh giành quyền thống trị giữa hai giai cấp đó là giai cấp tư sản với giaicấp phong kiến và giáo hội Kito cũng đứng chung mặt trận với giai cấpphong kiến
Một trong những cơ sở quan trọng để phong trào văn hoá Phục Hưngđược diễn ra đó là sự phát triển trình độ nhận thức của xã hội dựa trên nềntảng kinh tế ngày càng phát triển Họ không còn chấp nhận những giáo lý thầnhọc của giai cấp thống trị do nhà thờ đưa ra và họ bắt đầu chống lại Tuynhiên để phong trào diễn ra mạnh mẽ và giành thắng lợi thì nền kinh tế pháttriển là một yếu tố quan trọng nhưng nó chưa thể là yếu tố đảm bảo mà phảithêm vào đó là những thành tựu về khoa học kỹ thuật được phát minh Nhữngphát minh đó nó đã chứng tỏ nhiều lĩnh vực, quan điểm của nhà thờ là sai lầm
Trang 7và từ đó người ta mới bắt đầu tin vào khoa học và mở đầu thời kỳ đấu tranhchống giáo hội một cách mạnh mẽ.
Trong hai thể kỉ 15 và 16, ở châu Âu đã dấy lên một cuộc vận động tưtưởng và văn hóa mới rất mực hào hứng và quyết liệt, từ trước đến bấy giờloài người chưa từng thấy Thoạt tiên, ngọn gió mới thổi lên từ đất Italia Tiếp
đó nó lan rộng ra các nước ở Tây Âu và Trung Âu Người Italia gọi phongtrào này là “Renascita”, người Pháp đặt tên cho nó là “La renaissance”,
“Renascita” hay “Renissance” đều cùng một nghĩa; có thể dịch là “PhụcHưng” hoặc “tái sinh” hoặc nôm na hơn nữa có thể dịch là “sống lại” Nhưng
“Phục Hưng” cái gì? Cái gì được tái sinh, được làm sống lại? Một số học giảphương Tây cho rằng phong trào này nhằm “phục hưng” nhằm làm sống lạinền văn hóa cổ đại Hy Lạp và La Mã vừa được phát hiện nhờ những cuộckhai quật, nhờ những bản sách chép tay từ thời đó cũng gìn giữ được Đúng là
từ thế kỉ 14 và tiếp theo là trong hai thế kỉ 15 và 16 ở châu Âu có cả mộtphong trào đi tìm kiếm những di tích của hai nền văn hóa cổ đại Hy Lạp, La
Mã Người ta đua nhau học tiếng Hy Lạp và tiếng Latinh để đọc các bản sáchchép tay đó Việc dịch thuật, giới thiệu và xuất bản các tác phẩm Triết học,văn học cổ Hy Lạp đã thu hút một số đông những học giả, nhà nghiên cứu,chủ nhà in đúng là chưa bao giờ Hy Lạp và La Mã cổ đại lại được chú ýđược đề cao được say mê đến vậy Nhưng thật là sai lầm nếu cho rằng mụcđích của phong trào văn hóa Phục Hưng là nhằm khôi phục những nền vănhóa cổ đại đó, thật là sai lầm nếu nghĩ rằng phong trào sôi động này chỉ mang
ý nghĩa phục cổ đơn thuần
Nhờ được tận mắt nhìn ngắm những di tích còn sót lại của hai nền vănminh Hy Lạp, La Mã mà các cuộc khai quật mới phát hiện được, nhờ được tựmình đọc và tìm hiểu ý nghĩa của các tác phẩm cổ đại Hy, La (qua nguyên táchoặc qua bản dịch), phương Tây có dịp để đối chiếu và so sánh với nền vănhóa Trung Cổ trong đó có họ đang sống, họ đã rút ra được kết luận quan trọngnày: Trung Cổ phong kiến và nhà thờ đã kìm hãm nền văn hóa, hơn thế nữa,
Trang 8đã chà đạp thô bạo lên quyền sống quyền tự do của con người Họ đã cảmthấy như mình vừa trải qua một đêm trường tăm tối Họ nhận ra rằng cổ đại
Hy Lạp sở dĩ đã xây dựng một nền văn minh rực rỡ chính là vì nó chưa hềbiết chế độ phong kiến là gỡ, vỡ nó chưa phải chịu đựng sự thống trị tinh thầncủa giáo hội Thiên chúa Ănghen viết: “Trong những cuốn sách viết tay còncứu vớt được sau nền văn minh Bygiăngxơ đã sụp đổ, trong những pho tượngthời cổ đại khai quật được trong những đống hoang tàn ở La Mã, người tathấy cả một thế giới mới lạ hiện ra trước mắt phương Tây kinh ngạc: đó làthời cổ đại Hy Lạp; những hình thức chói lòa của nó đánh tan những bóng mathời trung cổ”
Cuộc vận động tư tưởng và văn hóa Phục Hưng đã gặt hái được nhữngmùa hoa trái tốt đẹp, phong phú vô cùng Nó đó làm cho Tây Âu như bừngthức dậy sau “đêm trường trung cổ”, đưa những nước này tiến nhanh, tiếnmạnh vào lịch sử cận đại Văn hóa Phục Hưng vì vậy được thừa nhận là mộttrong những nền văn hóa rực rỡ của loài người Tác động thúc đẩy của cuộcvận động tư tưởng và văn hóa Phục Hưng đối với lịch sử phương Tây và lịch
sử nhân loại nói chung là điều đã rõ ràng Tuy nhiên, lại phải thấy rằng bảnthân cuộc vận động tư tưởng và văn hóa đó là sản phẩm của một bước ngoặtlịch sử, do những điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội bấy giờ đòi hỏi, tạo ra vàquy định Cần tránh hai khuynh hướng sai lầm khá phổ biến xưa nay là “trung
cổ hóa” hoặc “hiện đại hóa” thời phục hưng
Khuynh hướng thứ nhất phủ nhận chất lượng mới của thời Phục Hưng,chỉ coi nó như giai đoạn sau của trung cổ, coi những thành tựu của nó như làhoa quả muộn mằn của Trung Cổ, do Trung Cổ gieo giống và chăm nom Vềthực chất khuynh hướng này do các học giả nặng đầu óc bảo thủ, gắn bó vớilập trường và quan điểm của giai cấp quý tộc phong kiến và đẳng cấp tăng lư
để xuất ra
Khuynh hướng thứ hai thì ngược lại, nó quan niệm rằng phục hưng là
sự “cắt đứt” hoàn toàn với Trung Cổ và mở đầu cho thời hiện đại Khuynh
Trang 9hướng này đề cao Phục Hưng nhằm tô vẽ cho nền văn minh tư sản Những kẻ
đề xướng khuynh hướng đó nhấn mạnh rằng: buổi bình minh của kỷ nguyên
tư bản chủ nghĩa thật là huy hoàng tráng lệ và đó chính là sự tự khẳng địnhcủa chủ nghĩa tư bản ngay trong buổi mới trào đời, là cống hiến đầu tiên, tolớn của chủ nghĩa tư bản đối với lịch sử nhân loại Bước ngoặt đó diễn ratrên mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, tôn giáo tư tưởng, khoa học kĩthuật, văn học nghệ thuật Nó làm biến đổi sâu sắc đời sống vật chất và tinhthần của xã hội Tây Âu, phơi bày tính chất trì trệ lạc hậu lỗi thời của nhữngthiết chế tinh thần vật chất của chế độ phong kiến và của nhà thờ Trung Cổ
Nó tạo nên một đà phát triển cho các lĩnh vực nói trên, khiến cho xã hội Tây
Âu vào nửa sau của thế kỉ 16, đầu thế kỉ 17 thực sự đã mang lại một bộ mặtmới, mạng lại khởi sắc phồn vinh đầy khí thế Vùng bắc Italia là một trung tâmkinh tế và một trung tâm văn hóa phát triển sớm hơn cả (từ thế kỉ 14) Ở đó,các quốc gia đô thị như Vơnidơ, Giờnơ, Plorăngxơ đó chứng kiến một thời kìphát đạt của công thương nghiệp, xưa nay chưa từng thấy Trên cơ sở một nềnkinh tế công thương nghiệp phát triển như vậy, một nền văn học nghệ thuậtmới, phong phú, rực rỡ đã đơm hoa kết quả Chính vì vậy mà Italia trở thànhcái nôi của phong trào văn hóa Phục Hưng.Vùng thấp (gồm các nước Hà Lan,
Bỉ và Luychxămbua ngày nay) cũng là một trung tâm kinh tế và văn hóa hìnhthành tương đối sớm (hầu như cũng một lúc với vùng bắc Italia) Ở đó, các đôthị như Bơruygiơ, Anve (ngày nay thuộc Bỉ) Amxtộcdam (nay thuộc Hà Lan)cũng tấp nập trù phú vô cùng Chính nhờ vậy mà nơi đây cũng từng là mộttrung tâm văn hóa mới của thời kì Phục Hưng
Sau sự kiện Côngxtăngtinốp bị Thổ Nhĩ Kì chiếm đóng (1453) cắt đứtđường giao thông buôn bán giữa Tây và Đông, các nước phương Tây bèn lao
đi tìm những con đường liên ngạch, buôn bán mới Các phát kiến địa lý đãdẫn tới một kết quả to lớn, bất ngờ, ngoài dự kiến Trong Tuyên ngôn củaĐảng cộng sản, Mác và Ănghen đã nói về ý nghĩa đó như sau: “Việc tìm rachâu Mĩ và đường hàng hải quanh châu Phi đã tạo ra cho giai cấp tự sản đang
Trang 10lên một trường hoạt động mới Thị trường Ấn Độ và Trung Hoa, việc chiếmchâu Mĩ làm thuộc địa, việc buôn bán với các thuộc địa, việc tăng thêm một
số phương tiện trao đổi và số lượng hàng hóa những cái ấy nói chung đã đemlại cho thương nghiệp, hàng hải, công nghiệp một đà phát triển chưa từng có,
và do đó, đã làm cho yếu tố cách mạng phát triển nhanh chóng trong lòng xãhội phong kiến đang suy tàn Phương thức kinh doanh phong kiến hayphường hội trước kia không còn có thể thỏa mãn được nhu cầu đang lên theo
sự mở mang nhiều thị trường mới Thời đại phục hưng còn được đánh dấubằng một phong trào cải cách tôn giáo rộng lớn, sôi động, xưa nay chưa từngthấy Kết quả bước đầu là nền “độc tài tinh thần của giáo hội bị phá vỡ”, đại
bộ phận các dân tộc Giộcmanh đã bỏ thẳng giáo hội để theo đạo Tin lành,đồng thời trong các dân tộc Latinh một thứ tư tưởng tự do phê bình hoạt bát,hấp thu của người Ả Rập, và thấm nhuần thứ Triết học Hy Lạp vừa mới pháthiện ra, càng ngày vàng ăn sâu vào tinh thần người ta và chuẩn bị cho chủnghĩa duy vật hồi thế kỉ 18 ra đời (Ănghen: lời nói đầu cuốn Phép biện chứngcủa thiên nhiên.) Nói tóm lại, đúng như Ăngghen đã nhận định, thời đai PhụcHưng là “bước ngoặt tiến bộ, vĩ đại nhất, từ trước đến bấy giờ loài người chưatừng thấy” Bước ngoặt đó diễn ra, làm thay đổi mọi mặt kinh tế, chính trị-xãhội, tôn giáo, tư tưởng và tinh thần Chính trong bối cảnh đó, văn học nghệthuật Phục Hưng đã nở hoa kết quả, một mùa hoa quả tốt dẹp hiếm có
1.2 Một số nét lớn của phong trào văn hoá Phục Hưng
Thời hậu kỳ trung đại, ở Tây Âu đã có nhiều phát minh có ý nghĩa tolớn và đó là cơ sở, tiền đề quan trọng cho sự nhận thức của con người như:thuật ấn loát của Gutenberg, nghề nấu thép, đúc súng đạn… Thời kỳ này cũng
có nhiều phát kiến địa lý lớn đem lại nhiều giá trị khoa học và nó làm thay đổi
sự nhận thức của con người về nhiều lĩnh vực
Phong trào văn hoá Phục Hưng diễn ra đầu tiên ở Italia vì có rất nhiềunguyên nhân tác động Thứ nhất đó là bước vào thế kỷ XIV ở Italia đã cónhững thành thị tự do phát triển mạnh mẽ như những quốc gia riêng biệt như:
Trang 11Phirenxe, Venexia, Milano… Ở những thành thị này, quan hệ tư bản chủnghĩa chiếm địa vị thống trị Thứ hai là Italia là quê hương của nền văn minh
La Mã cổ đại, nhưng bước vào thời sơ và trung kỳ trung đại thì những giá trịvăn hoá, thành tựu của nền văn minh này đã bị tiêu diệt đi vào quá khứ Giờđây, khi nền kinh tế phát triển, người Italia nhớ lại về quá khứ của cha ôngmình và họ muốn khôi phục lại những giá trị đó Phong trào bắt nguồn từ Ý,sau đó truyền sang Pháp qua cuộc chiến tranh Pháp – Ý Tiếp đó, phong tràovăn hoá Phục Hưng tiếp tục truyền sang các nước khác như Hà Lan, Anh,Đức và có ảnh hưởng nhiều đến các quốc gia này
Sự ra đời và phát triển của phong trào văn hoá Phục Hưng là điều tấtyếu trong quá trình phát triển và đi lên của lịch sử nhân loại Cả Tây Âu suốttrong một thời kỳ dài bị đắm chìm trong sự lạc hậu và tăm tối, giờ đây dướitác động của những tư tưởng tiến bộ và mang màu sắc tự do thì đó chính lànhững động lực to lớn cho sự thay đổi của xã hội Phong trào văn hoá PhụcHưng không chỉ diễn ra ở một lĩnh vực riêng lẻ mà nó được diễn ra ở hầukhắp các lĩnh vực như: văn học, nghệ thuật, khoa học… Những thành tựutrong các lĩnh vực trên trong thời kỳ này hết sức to lớn Văn học, nghệ thuậttrong thời kỳ này được coi là khuôn mẫu và tuyệt tác mà các thế hệ sau phảithán phục Có thể coi phong trào văn hoá Phục Hưng gồm có các nét lớn sau:
- Phong trào diễn ra trên một địa bàn rộng lớn, có sự lan truyền nhanhchóng và có ảnh hưởng mạnh mẽ tới đời sống văn hoá, chính trị xã hội ởnhững nơi phong trào diễn ra, đạt những thành tựu hết sức lớn lao và có nhiềulĩnh vực là tiền đề quan trọng, không thể thiếu cho sự phát triển của xã hội
- Nội dung chủ yếu của các thành tựu được các tác giả phản ánh quanhững tác phẩm của mình, đó là sự đề cao giá trị con người và tự do cá nhân,
nó mang đầy ý nghĩa nhân văn và ý nghĩa khoa học Đồng thời nó phê phán,bác bỏ những quan điểm lạc hậu, bảo thủ của chế độ phong kiến và giáo hộibằng những cách thể hiện hết sức đa dạng, kín đáo
- Những thành tựu trên các lĩnh vực của phong trào văn hoá Phục Hưng
là điểm hội tụ sáng nhất của các giá trị nghệ thuật và là nền tảng lớn nhất củakhoa học thời cận đại
Trang 12Chương 2 NHỮNG THÀNH TỰU CƠ BẢN CỦA PHONG TRÀO VĂN HÓA
PHỤC HƯNG 2.1 Triết học và khoa học tự nhiên.
2.1.1 Triết học
Những thành tựu của Triết học trong thời kỳ này được kế thừa nhữnggiá trị Triết học trước đó với những tư tưởng tiến bộ Các nhà Triết học đãchọn lọc những giá trị khoa học trong các quan điểm của các nhà Triết họctrước Đồng thời với tư tưởng và sự nghiên cứu sâu sắc của mình mà quantrọng nhất là sự dũng cảm dám đương đầu với giáo hội Các nhà Triết họcthời kỳ này đã đóng góp rất lớn cho sự tiến bộ của khoa học tự nhiên nói riêng
và sự phát triển của thế giới nói chung Bằng những quan điểm của mình vàdựa trên sự quan sát từ cuộc sống thực tế, các nhà Triết học đã đưa ra nhữngluận điểm khoa học, trái với những quan điểm của giáo hội và mở đường cho
sự nhận thức mới Điều này chính là nhân tố mở đường, tạo điều kiện chokhoa học tự nhiên phát triển đồng thời nó là cơ sở để đánh đổ những quanđiểm sai lệch và bảo thủ của giáo hội
Một trong những nhà Triết học nổi tiếng đã dám dũng cảm tuyên bốnhững quan điểm chống lại giáo hội đó chính là Giordano Bruno Ông sinhnăm 1548 và mất năm 1600 Ông là nhà khoa học, nhà Triết học vĩ đại, làchiến sĩ dũng cảm trên mặt trận khoa học Ông đã đấu tranh không thoả hiệpnhằm chống lại Triết học kinh viện và hăng hái tuyên truyền thế giới quanduy vật Bruno là người theo thuyết nhật tâm của Copernicus và ông cũng đã
kế thừa những quan điểm duy vật và vô thần của các nhà duy vật cổ đại Ông
đã xây dựng một quan niệm duy vật mới về vũ trụ Phạm trù trung tâm củaTriết học mà Bruno nêu lên là cái duy nhất, đó chính là thượng đế tồn tại dướidạng tự nhiên, “tự nhiên là Thượng đế trong sự vật hiện tượng” như một thếgiới độc lập không do một lực lượng nào sáng tạo ra cả Ông đã đưa thượng
đế lại gần với giới tự nhiên và con người mà trong nhiều trường hợp ông đã