Hoàn thiện quản lý các hạng mục cơ điện tại một số dự án xây dựng của tổng công ty udic

12Hình 1.5 Ví dụ một bộ phận của hạng mục cơ điện: Máy biến áp khô1600kVA được đặt trong buồng Trạm biến áp...13Bảng 1.6 Ví dụ về một số hạng mục cơ - điện chính trong bảng kế hoạch vàtổ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI

_

NGUYỄN XUÂN LINH

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CÁC HẠNG MỤC CƠ - ĐIỆN TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN XÂY DỰNG CỦA TỔNG CÔNG TY UDIC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Hà Nội - 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI

NGUYỄN XUÂN LINH

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CÁC HẠNG MỤC CƠ - ĐIỆN TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN XÂY DỰNG CỦA TỔNG CÔNG TY UDIC

Chuyên ngành : QUẢN TRỊ KINH DOANH

Mã số : 60.34.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS KIM VĂN CHÍNH

HÀ NỘI – 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sựhướng dẫn của PGS-TS Kim Văn Chính

Các tài liệu, kết quả nêu trong luận văn này là trung thực và chưa đượccông bố trong bất kỳ công trình nào khác

Hà Nội, ngày tháng năm 2016

Tác giả

Nguyễn Xuân Linh

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC BẢNG, HÌNH, SƠ ĐỒ

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do lựa chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu đề tài 3

3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 4

4 Đối tượng nghiên cứu 4

5 Phạm vi nghiên cứu 4

6 Phương pháp nghiên cứu đề tài 5

7 Kết cấu của luận văn 5

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ CÁC HẠNG MỤC CƠ - ĐIỆN TRONG DỰ ÁN XÂY DỰNG 6

1.1 Tổng quan về các hạng mục cơ – điện trong dự án xây dựng 6

1.1.1 Dự án và dự án xây dựng 6

1.1.2 Các hạng mục cấu thành trong dự án xây dựng 10

1.1.3 Một số hạng mục cơ – điện điển hình trong dự án xây dựng 11

1.2 Quản lý các hạng mục cơ - điện trong dự án xây dựng 14

1.2.1 Các mục tiêu của quản lý các hạng mục - cơ điện trong các dự án xây dựng 14

1.2.2 Nội dung chính của quản lý các hạng mục cơ - điện 15

1.3 Sự cần thiết và bài học đối với Tổng công ty UDIC trong hoàn thiện quản lý các hạng mục cơ - điện 27

1.3.1 Sự cần thiết hoàn thiện quản lý các hạng mục cơ điện trong các dự án xây dựng hiện nay 27

1.3.2 Bài học đối với Tổng công ty UDIC về quản lý các hạng mục xây dựng 28

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÁC HẠNG MỤC CƠ – ĐIỆN TRONG CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG TẠI TỔNG CÔNG TY ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG ĐÔ THỊ UDIC 33

2.1 Tổng quan về Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC 33

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Tổng công ty Đầu tư phát triển

hạ tầng đô thị UDIC 332.1.2 Chức năng và các hoạt động chủ yếu của Tổng công ty UDIC 352.1.3 Tình hình sản xuất, kinh doanh của Tổng công ty UDIC trongnhững năm gần đây 372.1.4 Thực trạng về các dự án đã và đang thực hiện 40

2.2 Tình hình quản lý các hạng mục cơ - điện tại một số dự án của Tổng công ty UDIC 44

2.2.1 Tổ chức bộ máy quản lý và nhân lực quản lý các hạng mục cơ điện.442.2.2 Công tác lựa chọn công nghệ, vật tư và thiết bị cơ – điện 472.2.3 Công tác quản lý máy thi công 472.2.4 Công tác quản lý phạm vi, chất lượng, tiến độ thi công các hạngmục cơ – điện trong quá trình thực hiện các dự án 49

2.3 Đánh gíá chung về công tác quản lý các hạng mục cơ – điện của Tổng công ty UDIC 57

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CÁC HẠNG MỤC

CƠ – ĐIỆN TẠI TỔNG CÔNG TY ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện quản lý các hạng mục cơ – điện tại các dự

án xây dựng của Tổng công ty UDIC 64

3.2.1 Hoàn thiện quy trình và bộ máy quản lý dự án 64

3.2.2 Hoàn thiện khâu lập dự toán và kế hoạch thi công các hạng mục cơ – điện 67

3.2.3 Đầu tư đủ các máy móc, thiết bị thi công hạng mục cơ – điện 71

3.2.4 Tăng cường và nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát thi công đảm bảo chất lượng từ khâu vật liệu và thi công, kịp thời phát hiện và khắc phục hậu quả của các sai phạm lệch chuẩn 75

3.2.5 Tăng cường nâng cao kiến thức và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ kỹ thuật tham gia thi công và quản lý các hạng mục cơ – điện 77

3.3 Một số kiến nghị với các cơ quan quản lý nhà nước 80

KẾT LUẬN 82

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 83

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH, SƠ ĐỒ

Hình 1.1 Ví dụ Dự án Tổ hợp chung cư cao tầng và dịch vụ N04 (UDICComplex) đang bước vào giai đoạn xây dựng hoàn thiện 7Hình 1.2 Ví dụ Dự án Tổ hợp chung cư cao tầng và dịch vụ N04 (UDICComplex) đang bước vào giai đoạn xây dựng hoàn thiện 8Hình 1.3 Mô hình quản lý dự án xây dựng 9Hình 1.4 Ví dụ một bộ phận của hạng mục cơ điện: Hệ thống bơm cấp nướcsinh hoạt cho Tòa nhà chung cư cao tầng Trung Yên Plaza 12Hình 1.5 Ví dụ một bộ phận của hạng mục cơ điện: Máy biến áp khô1600kVA được đặt trong buồng Trạm biến áp 13Bảng 1.6 Ví dụ về một số hạng mục cơ - điện chính trong bảng kế hoạch vàtổng tiến độ thi công phần hoàn thiện công trình xây dựng 17

Sơ đồ 1.7 Cấu trúc với ba bước phân chia công việc thuộc hạng mục xây dựngTrạm biến áp 22Hình 1.8 Cán bộ kỹ thuật của UDIC đang kiểm tra chất lượng cửa thang máytrong quá trình kiểm định, cấp phép vận hành hệ thống thang máy tòa nhà 23

Sơ đồ 1.9a Quá trình quản lý chất lượng hạng mục công trình trong dự án xâydựng 24

Sơ đồ 1.9b Quá trình quản lý chất lượng hạng mục công trình 25

Sơ đồ 1.10 Quản lý chất lượng theo các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựnghạng mục công trình 26Hình 2.1 Tòa nhà Trung Yên Plaza - Tổng công ty UDIC 36Bảng 2.2 Giá trị sản lượng và doanh thu của Tổng công ty UDIC giai đoạn

2007 - 2012 38Bảng 2.3 Dự án đầu tư xây dựng của Tổng công ty UDIC giai đoạn 2010 -2015 40

Sơ đồ 2.4 Mô hình quản lý dự án tại Tổng công ty UDIC 42Bảng 2.5 Nhân sự của toàn Tổng công ty UDIC 45Bảng 2.7 Bảng phân chia công việc lắp đặt Thanh dẫn điện Busway thuộchạng mục cấp điện 50Bảng 2.8 Tiến độ thi công chi tiết hạng mục thanh dẫn điện Busway 53

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Trong những năm qua, các doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệpxây dựng trong cả nước thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh trong bốicảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến rất phức tạp Cuộc khủng hoảngkinh tế và tài chính kéo dài từ năm 1997 đến nay vẫn chưa có dấu hiệu phụchồi hoàn toàn Trong nước, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểmsoát, tăng trưởng kinh tế có bước phục hồi, nhưng môi trường kinh doanh,hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế còn thấp, yêu cầu hội nhập quốc tếngày càng cao Trong tình hình đó, ngành xây dựng vẫn luôn là một ngànhtrọng điểm của quá trình phát triển và cũng là ngành chịu nhiều thách thức lớntrong cạnh tranh Để tiếp tục phát triển, ngành xây dựng nói chung và cáccông ty xây dựng nói riêng không có cách nào khác ngoài việc phải phát huycao độ tinh thần chủ động, nâng cao chất lượng, đồng thời tích cực mở rộngthì trường, tham gia vào thị trường xây dựng khu vực và quốc tế Muốn vậy,các công ty xây dựng cần phải chú trọng việc hoàn thiện công tác quản lý, cảitiến công nghệ - kỹ thuật để hạ được giá thành, nâng cao chất lượng côngtrình xây dựng, cải thiện năng lực cạnh tranh và uy tín trong kinh doanh

Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC là một doanhnghiệp xây dựng đã có kinh nghiệm và uy tín nhất định trên thị trường trongnước Tổng công ty UDIC là một công ty trách nhiệm hữu hạn một thànhviên, là doanh nghiệp nghiệp nhà nước trực thuộc Ủy ban nhân dân thành phố

Hà Nội hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng của Thủ đôkhông thể đứng ngoài xu hướng phát triển chung của toàn ngành Tổng công

ty đã có quá trình phát triển rất tốt cả về doanh số, năng lực và chất lượngcông trình Tuy nhiên, càng về thời gian gần đây, thị trường bất động sản trầmlắng thì những thách thức về cạnh tranh càng trở nên quyết liệt đối với ngànhxây dựng nói chung và xây dựng kết cấu hạ tầng nói riêng Các dự án bất

động sản muốn đảm bảo khả năng tiêu thụ tốt trên thị trường phải được nângcao chất lượng các hạng mục hoàn thiện nói chung Một trong những yếu tốquan trọng góp phần tạo nên giá trị cao cho công trình là chất lượng hoànthiện các hạng mục cơ - điện (bao gồm: hệ thống thang máy, hệ thống phòngcháy chữa cháy, hệ thống cấp điện, điều hòa không khí và thông gió, v…v…).

Dự án xây dựng có các hạng mục cơ - điện được quản lý chặt chẽ, hoàn thiệntin cậy sẽ góp phần tiết giảm chi phí đầu tư, tạo nên lợi thế cạnh tranh với cácđối thủ trên thị trường bất động sản Đối với UDIC, việc nâng cao chất lượngquản lý các dự án xây dựng do công ty thực hiện là mục tiêu và nhiệm vụsống còn Trong cấu thành các nhóm công việc thực hiện các dự án xây dựngcủa Tổng công ty, các hạng mục cơ - điện có vai trò và ý nghĩa to lớn quyếtđịnh đến tiến độ và chi phí tổng thành của các dự án xây dựng Việc hoànthiện công tác quản lý các hạng mục cơ điện tại các dự án xây dựng của Tổngcông ty là một trong những biện pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu hoànthiện quản lý và nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty UDIC

Tuy nhiên, với những vấn đề còn tồn tại hiện nay và nguồn nhân lựchiện có, công tác quản lý các hạng mục cơ điện trong các dự án đang đượctriển khai xây dựng thực sự là thách thức to lớn đối với Tổng công ty Trongsuốt quá trình phát triển vừa qua Tổng công ty mới chủ yếu tập trung pháttriển về công tác quản lý dự án đầu tư nói chung, bước đầu hoàn thiện quytrình lựa chọn vật liệu hoàn thiện và xây thô công trình, chưa chú ý đến việchoàn thiện quy trình quản lý hạng mục cơ điện trong quá trình triển khai dự ánxây dựng Mặt khác, do ngành xây dựng thời gian qua phát triển mang tínhbùng nổ, yêu cầu về chất lượng các hạng mục cơ điện trong xây dựng chưaphải là ưu tiên hàng đầu Trong thời gian tới, ngành xây dựng chuyển sanggiai đoạn phát triển mới với đòi hỏi cao hơn về chất lượng xây dựng, tínhcạnh tranh trong ngành tăng lên, muốn tồn tại và phát triển thì Tổng công tyĐầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC bắt buộc phải nâng cao chất lượng công

trình và việc hoàn thiện quản lý các hạng mục cơ điện phải được coi là trọngtâm Là một cán bộ quản lý đang làm việc trực tiếp tại Tổng công ty Đầu tưphát triển hạ tầng đô thị UDIC, với kiến thức đã được học cộng với kinh

nghiệm thực tế, em chọn đề tài “Hoàn thiện quản lý các hạng mục cơ - điện

tại một số dự án xây dựng của Tổng công ty UDIC” làm đề tài luận văn tốt

nghiệp Mong muốn của em là sẽ tìm hiểu, nghiên cứu về công tác quản lý cáchạng mục cơ điện tại một số dự án xây dựng của tổng công ty, đồng thời gópphần nhỏ của mình trong đề xuất ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện, nângcao công tác quản lý hạng mục cơ - điện của tổng công ty

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trên thế giới đã có rất nhiều các đề tài, sách giáo khoa, báo, tạp chí vàcác diễn đàn về quản lý dự án và nâng cao chất lượng quản lý dự án đầu tưxây dựng như: "Operations Management" (hoạt động quản lý) của tác giảRoberta S Russell và Bernard W Taylor III, "Engineering Economy" (kinh tế

kỹ thuật) của William G Sullivan và nhiều tác giả, và các báo cáo của các tổchức quốc tế như Ngân hàng thế giới, Liên hợp quốc, Tại Việt Nam hiệnnay cũng có nhiều bài báo, nghị định hướng dẫn và một số công trình nghiêncứu về quản lý dự án đầu tư xây dựng, tiêu biểu như: "5 nhóm giải pháp quản

lý xây dựng và phát triển đô thị văn minh hiện đại" (Đề án của Giám Đốc Sởxây dựng Hà Nội - Lê Văn Dục, tháng 12/2015), "Nghị định về quản lý dự ánđầu tư xây dựng" (Nghị định số 59/2015/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày5/8/2015), "Bộ xây dựng tăng cường quản lý chất lượng công trình" (Gia Bảo,báo điện tử xây dựng ngày 8/6/2015) Tuy nhiên, chưa có công trình nàonghiên cứu sâu về giải pháp hoàn thiện quản lý các hạng mục cơ - điện tại một

số dự án xây dựng Vì vậy, đây sẽ là luận văn đầu tiên nghiên cứu một cách có

hệ thống về việc quản lý các hạng mục cơ - điện trong dự án đầu tư xây dựng

Em cũng thu thập và tổng hợp những quan điểm, ý kiến của các cơ quan quản

lý nhà nước, chủ đầu tư, các cán bộ quản lý dự án, tư vấn giám sát, nhà thầuthi công xây dựng đối với vấn đề này hiện nay.

3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận cơ bản về quản lý chất lượng công trìnhxây dựng, luận văn sẽ phân tích, đánh giá thực trạng quản lý các hạng mục cơ– điện tại một số dự án xây dựng của Tổng công ty đầu tư phát triển hạ tầng

đô thị UDIC, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tácquản lý các hạng mục cơ – điện tại một số dự án xây dựng của Tổng công tyđầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC

4 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng chung: Công tác quản lý hạng mục cơ – điện với chủ thểquản lý là các bộ phận chuyên trách liên quan (bộ phận chuẩn bị đầu tư, bộphận thực hiện đầu tư, ) trong quá trình thực hiện các dự án xây dựng, đốitượng quản lý là chất lượng, tiến độ các hạng mục cơ – điện trong các dự ánxây dựng

- Đối tượng cụ thể: Công tác quản lý hạng mục cơ - điện tại một số dự

án xây dựng do Tổng công ty đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC làm chủđầu tư

5 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về thời gian: Luận văn đi sâu phân tích về công tác quản lýhạng mục cơ - điện trong dự án xây dựng tại Tổng công ty đầu tư phát triển hạtầng đô thị UDIC giai đoạn 2010 - 2015 Những giải pháp hoàn thiện đượcnghiên cứu đề xuất cho giai đoạn sau năm 2015

- Phạm vi về không gian: Giới hạn ở những dự án xây dựng khu vựcthành phố Hà Nội do Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC làmchủ đầu tư

6 Phương pháp nghiên cứu đề tài

Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử làmnền tảng phương pháp luận Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp tổnghợp và phân tích, tiếp cận định tính và định lượng… Bên cạnh đó, trong giảiquyết các nội dung cụ thể, luận văn sử dụng các phương pháp chuyên ngànhnhư so sánh, thống kê số lớn, phân tích nhân tố, khảo sát thực tế,…

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo,luận văn bao gồm 3 chương

Chương 1: Những vấn đề chung về quản lý các hạng mục cơ - điệntrong dự án xây dựng

Chương 2: Thực trạng quản lý các hạng mục cơ - điện trong các dự ánxây dựng tại Tổng công ty đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý các hạng mục cơ - điện tạiTổng công ty đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ CÁC HẠNG MỤC

CƠ - ĐIỆN TRONG DỰ ÁN XÂY DỰNG

1.1 Tổng quan về các hạng mục cơ – điện trong dự án xây dựng

1.1.1 Dự án và dự án xây dựng

Theo từ điển Oxford của Anh định nghĩa: Dự án (Project) là một ý đồ,một nhiệm vụ được đặt ra, một kế hoạch vạch ra để hành động

Một số khác định nghĩa: Dự án – với tư cách là đối tượng của quản lý,

dự án là một nhiệm vụ mang tính chất một lần, có mục tiêu rõ ràng (trong đóbao gồm số lượng, chức năng và tiêu chuẩn chất lượng), yêu cầu phải đượchoàn thành trong một khoảng thời gian quy định, có dự toán tài chính từ trước

và nói chung không được vượt qua dự toán đó Nói cách khác, dự án là mộtnhiệm vụ mang tính chất một lần bao gồm nhiều hoạt động kết nối với nhau,

có mục tiêu tạo ra sản phẩm hay dịch vụ mang tính mới và yêu cầu phải đượchoàn thành trong một điều kiện ràng buộc nhất định về thời gian, tiền vốn,nguồn lực

Dự án xây dựng là cách gọi tắt của dự án đầu tư xây dựng công trình(theo Luật Xây dựng của Việt nam Tại khoản 15, điều 3, Luật Xây dựng ViệtNam ban hành ngày 18 tháng 6 năm 2014), giải thích như sau: "Dự án đầu tưxây dựng công trình (dự án xây dựng) là tập hợp các đề xuất có liên quan đếnviệc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạocông trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trìnhhoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định"

Như vậy, dự án xây dựng là một bộ phận thành phần của dự án đầu tư

có gắn với các hoạt động xây dựng công trình

Dự án xây dựng được cấu thành bởi một hoặc nhiều công trình Hoànthành công trình là mục tiêu của quản lý dự án trong điều kiện ràng buộc nhấtđịnh về thời gian, về nguồn lực, về chi phí đầu tư và về hiệu quả đầu tư.

Hình 1.2 Ví dụ Dự án Tổ hợp chung cư cao tầng và dịch vụ N04 (UDIC Complex) đang bước vào giai đoạn xây dựng hoàn thiện

Trong tiến trình đổi mới, phát triển kinh tế xã hội, nhu cầu về xây dựng

là rất lớn, các dự án xây dựng tăng nhanh, phương thức hoạt động và tổ chứcsản xuất của các doanh nghiệp thi công xây dựng đã có nhiều biến đổi sâu sắc.Hoạt động quản lý các dự án xây dựng đã trở thành hạt nhân cơ bản trong cơchế quản lý, phát triển doanh nghiệp Dự án xây dựng là cửa ngõ cho doanh

nghiệp thi công hướng vào thị trường xây dựng; quản lý dự án xây dựng là cơ

sở cho công tác quản lý doanh nghiệp Thực hiện các nguyên tắc trong quản lýthi công, quản lý chất lượng và trách nhiệm của giám đốc dự án có tính quyếtđịnh thành bại cho doanh nghiệp xây dựng trong cơ chế thị trường Quản lý

dự án tốt góp phần phát huy tích cực và năng lực cạnh tranh của các công ty,ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và khoa học quản lý để nâng cao chất lượng côngtrình, rút ngắn thời gian, hạ giá thành phẩm, tăng cường hiệu quả, có lợi choviệc nâng cao năng lực cán bộ nhân viên và trình độ quản lý thi công củadoanh nghiệp

Hình 1.3 Mô hình quản lý dự án xây dựng

Việc thực hiện các dự án xây dựng phải đảm bảo các yêu cầu sau: phùhợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội; quy hoạch ngành, quyhoạch xây dựng, quy hoạch kết cấu hạ tầng; bảo đảm an ninh, an toàn xã hội

Quản lý dự án xây dựng

Quản lý chất lượng dự án xây dựng

Quản lý quy mô

dự án xây dựng

Quản lý tổng thể

Quản lý đầu tư mua sắm thiết bị

dự án xây dựng

và an toàn môi trường; phù hợp với các quy định của pháp luật về đất đai vàpháp luật khác có liên quan.

Sản phẩm đầu tư xây dựng là các công trình xây dựng, đó là việc hoànthành công trình (bao gồm cả việc hoàn thành lắp đặt hệ thống cơ - điện ở bêntrong) Sản phẩm xây dựng là kết tinh của các thành quả khoa học – côngnghệ và tổ chức sản xuất của doanh nghiệp kinh doanh xây dựng Nó là mộtsản phẩm chịu sự tác động của các bên tham gia dự án như chủ đầu tư, banquản lý dự án, nhà thầu tham gia chế tạo sản phẩm chủ yếu, các doanh nghiệpthầu xây lắp, các doanh nghiệp tư vấn xây dựng, các doanh nghiệp sản xuấtthiết bị công nghệ, các doanh nghiệp cung ứng vật tư thiết bị xây dựng, cácdoanh nghiệp cung ứng dịch vụ, các tổ chức dịch vụ ngân hàng và tài chính,các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan

1.1.2 Các hạng mục cấu thành trong dự án xây dựng

Cùng với sự phát triển nền kinh tế quốc dân liên tục, nhanh chóng vàlành mạnh, quy mô hoạt động xây dựng trong những năm qua ngày càng mởrộng, thị trường xây dựng ngày càng sôi động, tính xã hội của quá trình xâydựng ngày càng cao, địa vị của ngành xây dựng trong phát triển kinh tế và xãhội ngày càng quan trọng Chỉ trong một thời gian ngắn, ngành xây dựng nước

ta đạt được sự tăng tốc khá hoàn hảo có khả năng tiếp cận và làm chủ cáccông nghệ, kỹ thuật xây dựng hiện đại của thế giới, đồng thời tạo sự thay đổiquan trọng trong nhự thức về vai trò của khoa học quản lý trong đó có quản lýcác hạng mục trong dự án xây dựng công trình

Các hạng mục cấu thành trong dự án xây dựng (hay còn được gọi làHạng mục công trình) gồm nhiều bộ phận công trình, nằm trong dây chuyềncông nghệ đồng bộ, hoàn chỉnh được nêu trong dự án Một hạng mục sẽ cónhiều công tác xây lắp Mỗi công tác hoàn thành sẽ được nghiệm thu trước khithi công công tác tiếp theo Chúng được gọi là nghiệm thu công việc hoànthành Một nhóm nhiều công việc khác nhau sẽ tạo thành bộ phận của một

hạng mục (ví dụ: phần móng, phần thô, cơ – điện,…) Sau khi tất cả các côngviệc, cấu kiện đã được nghiệm thu Hạng mục công trình hoàn thành, người ta

sẽ tiến hành nghiệm thu bàn giao đưa vào sử dụng

Như vậy hạng mục công trình trong dự án xây dựng chính là sản phẩmtrung gian của dự án xây dựng, gồm tập hợp các hoạt động xây lắp phục vụcho quá trình hoàn thiện sản phẩm xây dựng và toàn bộ dự án nói chung.Trong thực tế, hạng mục công trình được coi là độc lập nhất định và có côngnăng riêng khi việc xây dựng và vận hành hạng mục công trình không chịu tácđộng ảnh hưởng của các hạng mục công trình khác và việc sử dụng hạng mụcnày nhằm đáp ứng một yêu cầu cụ thể nào đó của dự án Ví dụ như xây dựnghạng mục phần thô, hạng mục cơ – điện, hạng mục hạ tầng ngoài nhà, hạngmục hoàn thiện, hạng mục trang trí…

1.1.3 Một số hạng mục cơ – điện điển hình trong dự án xây dựng

Đối với bất kỳ một công trình kiến trúc nào, dù có quy mô lớn hay nhỏ,

dù là nhà ở gia đình hay tòa nhà thương mại, chung cư cao tầng đều cần tớicác hạng mục hệ thống cơ - điện (M&E) công trình

Trong quá trình thiết kế và triển khai thi công xây dựng công trình,song song với phần xây dựng thô, xây dựng hoàn thiện nội thất thì phần lắpđặt các hạng mục cơ – điện (M&E) là một phần quan trọng và thiết yếu

M&E là viết tắt cho Mechanical and Electrical (Cơ – Điện) bao gồm:

Hình 1.4 Ví dụ một bộ phận của hạng mục cơ điện:

Hệ thống bơm cấp nước sinh hoạt cho Tòa nhà chung cư cao tầng

Trung Yên Plaza

Phần Cơ (Mechanical) trong công trình chiếm khối lượng lớn là vào

hạng mục Điều hòa không khí và thông gió Các phần khác của Mechanicalcòn có phòng cháy chữa cháy, cấp thoát nước, cung cấp gas,…

Hình 1.5 Ví dụ một bộ phận của hạng mục cơ điện:

Máy biến áp khô 1600kVA được đặt trong buồng Trạm biến áp

Phần Điện (Electrical) như tên gọi, nó bao gồm các hạng mục liên quan

đến Điện: phân phối, cung cấp điện, chiếu sáng, điều khiển, thông tin liên lạc,

…

Nói tóm lại, hệ thống cơ - điện (M&E) là chìa khóa để giúp cho các tòanhà “hoạt động” được

1.2 Quản lý các hạng mục cơ - điện trong dự án xây dựng

1.2.1 Các mục tiêu của quản lý các hạng mục - cơ điện trong các dự án xây dựng

Mục tiêu của quản lý các hạng mục cơ – điện cũng không nằm ngoàimục tiêu chung của quản lý dự án đầu tư xây dựng là bảo đảm đạt được mụcđích đầu tư, tức là lợi ích mong muốn của chủ đầu tư

Trong mỗi giai đoạn của quá trình đầu tư xây dựng công trình, quản lýhạng mục cơ - điện nhằm đạt được các mục tiêu cụ thể khác nhau ở từng giaiđoạn:

- Giai đoạn chuẩn bị đầu tư phải bảo đảm đơn vị tư vấn thiết kế lập raphương án công nghệ - kỹ thuật của các hạng mục cơ - điện mang tính khả thi,hiện đại theo xu hướng phát triển kỹ thuật của đất nước nói riêng và thế giớinói chung

- Giai đoạn triển khai thực hiện dự án bảo đảm lựa chọn, lắp đặt thicông tạo ra được sản phẩm có tiêu chuẩn kỹ thuật đúng thiết kế

- Giai đoạn khai thác vận hành, hệ thống cơ - điện phải được hoạt độngđảm bảo đạt được các chỉ tiêu hiệu quả của dự án (tiết kiệm năng lượng, bền

bỉ, tin cậy) theo dự kiến của chủ đầu tư

Ngoài ra, trong quá trình quản lý đầu tư xây dựng các hạng mục cơ –điện trong công trình xây dựng, còn có một số mục tiêu cụ thể sau:

- Mục tiêu về thời gian thực hiện (tiến độ): xuất phát từ tầm quan trọngcủa yếu tố thời gian, nhiều dự án xây dựng có vốn đầu tư không lớn, nhưngthời điểm giành cơ hội cạnh tranh bán sản phẩm của chủ đầu tư ra ngoài thịtrường lại cấp bách, do vậy, mà công công tác quản lý dự án xây dựng trong

đó có công tác quản lý các hạng mục cơ – điện được đảm bảo hoàn thànhsớm, đưa toàn bộ công trình vào hoạt động đúng hạn có một ý nghĩa đặc biệtquan trọng trong kinh doanh

- Mục tiêu về chất lượng hạng mục: Về chất lượng hạng mục cơ – điện

có thể không sai sót, nhưng điểm chủ yếu đối với chất lượng hệ thống cơ –điện công trình là độ tin cậy và bền vững cao

- Các mục tiêu về chi phí (giá thành); mục tiêu về an toàn lao động, vệsinh môi trường; mục tiêu về quản lý rủi ro và mục tiêu về sự thỏa mãn củakhách hàng/chủ đầu tư

1.2.2 Nội dung chính của quản lý các hạng mục cơ - điện

Theo đối tượng quản lý, quản lý các hạng mục cơ - điện nằm trongquản lý dự án xây dựng bao gồm chín nội dung cần được xem xét, nghiên cứulà:

- Quản lý tổng thể, lập kế hoạch tổng quan

- Quản lý thông tin

- Quản lý rủi ro

- Quản lý đầu tư, hợp đồng mua bán thiết bị

Tuy nhiên do đặc thù của các dự án do Tổng công ty Đầu tư và pháttriển hạ tầng đô thị UDIC quản lý là xây dựng công trình, việc quản lý các nộidung trên được lồng ghép với quản lý chung của Công ty theo chức năng củacác phòng ban chuyên môn, do vậy đối với quản lý riêng hạng mục cơ – điện

ở từng dự án có 3 lĩnh vực quản lý chính là: quản lý tiến độ, quản lý phạm vi

và quản lý chất lượng

a) Quản lý tiến độ

Quản lý tiến độ gồm từ khâu lập kế hoạch tiến độ đến thực hiện tiến độ

và điều chỉnh tiến độ nhằm mục tiêu hoàn thành các hoạt động của hạng mục

cơ – điện đúng với tiến độ chung của dự án Kế hoạch tiến độ là căn cứ để chủđầu tư và ban quản lý dự án quản lý điều hành, xác định dễ dàng các công việcthen chốt, xác định ngày bắt đầu, ngày kết thúc, thời gian thực hiện từng côngviệc, xác định các mốc thời gian quan trọng… Kế hoạch tiến độ phải được lậpgắn chặt chẽ, đồng thời cũng là cơ sở để lập các bộ phận kế hoạch khác Một

số nội dung chính cần được làm rõ như: xác định trình tự các công việc, sosánh đánh giá sự phù hợp của tiến độ thời gian với chi phí, nguồn lực phânphối cho chúng, kiểm tra đánh giá, phê duyệt chính thức tiến độ chung, xâydựng, phân tích các phương án đẩy nhanh, điều kiện thực hiện và tính khả thicủa chúng…

Do đặc thù riêng của xây dựng mà người ta không thể chỉ sử dụng mộtloại kế hoạch tiến độ cho tất cả các dự án xây dựng Tùy theo quy mô dự án,mức độ phức tạp về công việc, kỹ thuật về tổ chức, thời gian xây dựng mà cóthể lập kế hoạch tiến độ xây dựng theo các loại sau:

- Tổng tiến độ: Đây là dạng tiến độ phức tạp nhất, được lập để xây dựngmột tổ hợp bao gồm rất nhiều công trình hoặc một công trình rất lớn đượcchia làm nhiều hạng mục xây dựng, thời gian kéo dài nhiều năm

- Tiến độ công trình: Là dạng tiến độ xây dựng một công trình độc lậphay hạng mục cụ thể Đây là dạng tiến độ hay sử dụng nhất, nó thể hiện toàn

bộ quá trình công nghệ và tổ chức xây dựng của hạng mục hay toàn công trình

từ khâu chuẩn bị mặt bằng, thi công nền móng, thi công thân mái, thi cônghoàn thiện, chạy thử và bàn giao công trình

- Tiến độ hạng mục công trình: Đây là dạng tiến độ xây dựng một hạngmục xây dựng hay một phần của công trình Nó được lập ra theo yêu cầu vềcông nghệ hay yêu cầu về đấu thầu trong xây dựng Nó thể hiện quá trìnhcông nghệ và tổ chức xây dựng cho một hạng mục hay một phần công trìnhxây dựng

Bảng 1.6 Ví dụ về một số hạng mục cơ - điện chính trong bảng

kế hoạch và tổng tiến độ thi công phần hoàn thiện công trình xây dựng

(Nguồn: Báo cáo kế hoạch và tiến độ thực hiện dự án UDIC Riversid 1 của UDIC)

Tiến độ thi công các hạng mục cơ - điện của nhà thầu được lập chi tiếtvới các công việc cụ thể, thời gian thường là ngày và thiết kế cho giai đoạn thicông xây dựng, lắp đặt (bao gồm ngày khởi công đến khi kết thúc việc lắpđặt) Tiến độ có ý nghĩa là công cụ xác định các hoạt động cần thiết để hoànthành các hạng mục xây dựng, thứ tự thực hiện, khung thời gian mà các côngviệc của hạng mục cần phải hoàn thành sao cho dự án xây dựng đạt mục tiêukinh tế và hoàn thành đúng hạn Hầu hết các tiến độ hạng mục đều được biểudiễn bằng các sơ đồ chỉ ra sự liên quan giữa thời hạn bắt đầu và kết thúc của

các hạng mục xây dựng Nó có thể là sơ đồ ngang, sơ đồ xiên hay sơ đồ mạnglưới, tùy theo quy mô và mức độ phức tạp của từng hạng mục.

Đối với người quản lý, chỉ đạo nếu không có tiến độ không thể điềuhành hoạt động theo một hướng nhất định để tạo ra sản phẩm phù hợp với thờigian cự thể, để tránh sự ách tắc, cản trở trong quá trình thi công xây lắp làmcho thi công bị gián đoạn hoặc bị ngừng trệ Tuy nhiên một kế hoạch tiến độ

dù tốt đến mấy thì cũng có rất ít hạng mục xây dựng được hoàn thành đúngnhư kế hoạch ban đầu, đơn giản vì tiến độ là một kế hoạch lập cho thì tươnglai, mà trong tương lai con người chỉ có thể dự báo trên những cơ sở mặc dù làkhoa học nhưng không thể có được các thông tin đầy đủ Vì vậy, không thể dựbáo một cách chính xác được tất cả các hoạt động vốn rất phức tạp, thậm chí

sự thay đổi luôn xảy ra làm rối loạn các ý tưởng ban đầu Vì vậy tiến độ cầnđược nhìn nhận một cách khách quan hơn, phải coi tiến độ như một mô hìnhđộng, không phải là một cái gì đó cứng nhắc không thể điều chỉnh Tiến độcần được sử dụng một cách thích ứng và linh hoạt như một công cụ quản lý đểgiúp người phụ trách ra các quyết định và phân bổ tốt nhất các nguồn lực chohiện tại và cho cả tương lai, để đạt được một cách có hiệu quả mục tiêu hoànthành hạng mục

b) Quản lý phạm vi

Sau khi xây dựng được ý tưởng dự án xây dựng, việc tiếp theo là xácđịnh, liệt kê, lập biểu bảng giải thích cần thiết cho các nhiệm vụ và công việccần thực hiện, nghĩa là cần phát triển những kế hoạch đầu tiên cho từng hạngmục cấu thành của công trình xây dựng Phần lập kế hoạch này gọi là kếhoạch quản lý phạm vi

Quản lý phạm vi hạng mục cơ - điện công trình là việc phân định cáccông việc thuộc và không thuộc hạng mục Nó bao gồm nhiều quá trình thựchiện để khẳng định dự án xây dựng đã bao quát được tất cả các công việc cần

thiết và chỉ gồm những công việc đó Nội dung cơ bản của quản lý phạm vigồm các bước sau:

- Lập kế hoạch phạm vi (scope planning): đây là quá trình lập báo cáophạm vi làm cơ sở cho các quyết định phân định hạng mục công việc cần xâydựng, lắp đặt trong tương lai, làm tiêu chí xác định hạng mục công trình hoànthành hay chưa

- Xác định phạm vi (scope verification): chính thức hóa sự chấp nhậnphạm vi của mỗi hạng mục công trình trong dự án xây dựng

- Kiểm soát những thay đổi phạm vi hạng mục công trình (scope changecontrol): kiểm soát những thay đổi về phạm vi hạng mục công trình thông quatác đến các yếu tố có thể làm thay đổi phạm vi

Kế hoạch quản lý phạm vi hạng mục cơ – điện chịu sự ảnh hưởng củaquy mô hạng mục cơ - điện trong công trình, thời hạn kế hoạch hạng mục vànhững điều kiện khách quan bên ngoài và nội bộ làm cho kế hoạch trở nênphức tạp và có nhiều thay đổi Mặt khác, sản xuất thi công xây dựng chịu ảnhhưởng của nhân tố thời tiết rất lớn Giai đoạn triển khai hạng mục thi côngkhác nhau thì nội dung thi công khác nhau, tiêu hao vật tư khác nhau, chính vìvậy mà kế hoạch các giai đoạn thi công từng hạng mục cơ - điện hoặc từngcông việc cũng khác nhau

Để quản lý phạm vi hạng mục công việc có hiệu quả, có một phươngpháp rất có hiệu quả, đó là phương pháp sử dụng bảng cấu trúc phân chia côngviệc WBS (Work Breakdown Structure) Phương pháp WBS dùng biểu đồhình cây để thể hiện các công việc trong hạng mục Các công việc được phântách và gom nhóm theo nguyên tắc phân tổ hệ thống với nhiều cấp công việckhác nhau Gốc cây: là toàn bộ hạng mục công trình Thân cây: là phạm vihạng mục Cành cây: là các gói công việc (hoạt động) trong hạng mục Nhánhcây: là các công việc trong hạng mục

Cấu trúc phân chia công việc WBS là một mô hình chính tắc giúp nhàquản lý dự án có hệ thống khái quát các hoạt động, xác định các bộ phậnthành phần của một hạng mục là gì và các công việc nào phải làm trong từngphần đó nhằm hoàn thành hạng mục Chúng ta đã từng lập tiến độ hạng mụccông trình, trong đó đã có đủ các công việc và còn có cả thời hạn thực hiệntrên lịch biểu Tuy nhiên nếu không có một khung tham chiếu, ta hầu như mấthết cơ hội có thể khẳng định tất cả các thành phần công việc cần thiết để thựchiện dự án Phương pháp cấu trúc phân chia công việc (WBS) cung cấp cho tamột kế hoạch công việc, cho phép các bên xem nó một cách kỹ lưỡng để tìm

ra các công việc còn thiếu và làm cơ sở bố trí nguồn lực thực hiện Chúng tathường ước tính thấp các nỗ lực cần thiết để thực hiện hạng mục Vì vậy mộtWBS được tạo dựng đầy đủ sẽ nhấn mạnh thực tế có bao nhiêu lượng côngviệc cần phải thực hiện WBS cung cấp một cấu trúc tiện dụng và logic để ướctính thời hạn và chi phí của mỗi hoạt động, cũng như để giao các trách nhiệm

và tài nguyên cho các hoạt động WBS cung cấp một nguồn tư liệu tuyệt với

để xem xét các rủi ro của dự án Như vậy cấu trúc phân chia công việc là mộtphương tiện quan trọng để tổ chức và quản lý phạm vi hạng mục công trình

Kỹ thuật để tạo dựng WBS là từng bước xác định, phân chia công việc

và trình bày trong cấu trúc hệ thống Tùy theo độ phức tạp của hạng mục côngtrình mà có thể có ba bước, bốn bước hoặc nhiều hơn nữa bước phân chiacông việc Quy mô hạng mục càng lớn thì số bước phân chia càng nhiều, côngviệc càng được phân chia nhỏ đến cấp chi tiết

Bước 1: Phân chia dự án thành các “phạm vi công việc” Bước đầu tiên

này bao gồm việc định danh chính xác các thành phần công việc lớn, trongmột phạm vi mà các công việc sẽ cùng một logic để tạo ra một phần hạng mụccông việc

Ví dụ: Để thực hiện hạng mục xây dựng Trạm biến áp, chúng ta có thểphân chia hạng mục thành 3 phạm vi công việc đó là: Phạm vi công việc 1:

Giai đoạn chuẩn bị đầu tư Phạm vi công việc 2: Giai đoạn thực hiện đầu tư.Phạm vi công việc 3: Giai đoạn kết thúc đầu tư.

Bước 2: Phân chia các phạm vi công việc thành các gói công việc.

Bước này chia các phạm vi công việc thành các gói công việc với nhiều tiêuchí khác nhau

Bước 3: Phân chia các gói công việc thành các công việc Bước này các

gói công việc sẽ được tách nhỏ thành các công việc, sao cho mỗi công việc cóthể xác định được “các chiều” của nó Ta sẽ dùng “các chiều” của công việclàm đầu vào cho các bước hoạch định tương lai

Một số chiều cơ bản của công việc cần xác định: Thời gian: Số lượngngày cần thiết để hoàn thành công việc Chi phí: Cần bao nhiêu lao động vàtiền công Trách nhiệm: Ai sẽ chịu trách nhiệm hoàn thành cho từng côngviệc Tài nguyên: Các loại vật tư, thiết bị cần thiết Chất lượng: Kết quả côngviệc cần đạt đến mức nào Phạm vi: Nó sẽ được thực hiện ra sao và sẽ cho rasản phẩm gì

Ta sẽ có một WBS hạng mục xây dựng trạm biến áp được thể hiện bằngmột sơ đồ hình cây như sau:

Sơ đồ 1.7 Cấu trúc với ba bước phân chia công việc thuộc

hạng mục xây dựng Trạm biến áp

Theo sơ đồ 1.7 Đối với hạng mục xây dựng Trạm biến áp, Tổng công

ty UDIC cũng thực hiện phương pháp phân tách công việc để quản lý phạm vimột hạng mục Cấu trúc hạng mục đã phân tách, trình bày các cấp độ côngviệc, thứ tự trước sau của từng công việc nhằm hoàn thiện hạng mục xây dựngtrạm biến áp công trình

Quản lý chất lượng được yêu cầu để đáp ứng 2 mục đích phổ biến:

Hạng mục xây dựng Trạm biến áp

GIAI ĐOẠN I

Chuẩn bị đầu tư

GIAI ĐOẠN II Thực hiện đầu tư

GIAI ĐOẠN III Kết thúc đầu tư

- Đảm bảo rằng sản phẩm cơ - điện hoàn thành trong công trình xây dựngphù hợp với các yêu cầu của hợp đồng mà chủ đầu tư là bên A giao việc (đápứng những yêu cầu của chủ đầu tư).

- Cung cấp các bằng chứng khách quan về sự phù hợp đó với các chuẩnmực kỹ thuật sản phẩm (các quy chuẩn, tiêu chuẩn do Nhà nước ban hành,cam kết chất lượng sản phẩm của nhà sản xuất các chi tiết của hạng mục)

Hình 1.8 Cán bộ kỹ thuật của UDIC đang kiểm tra chất lượng

cửa thang máy trong quá trình kiểm định, cấp phép vận hành

hệ thống thang máy tòa nhà.

Bất cứ một dự án xây dựng nào đều được hình thành bởi các hạng mụccông trình, hạng mục bộ phận và hạng mục công việc mà việc xây dựng dự ánlại hoàn thành thông qua các giai đoạn thi công Vì vậy quản lý chất lượngcủa dự án xây dựng là quá trình kiểm soát hệ thống của chất lượng từng hạngmục công việc, hạng mục bộ phận, hạng mục công trình (sơ đồ 1.9a); cũng làquá trình hệ thống bắt đầu từ kiểm soát chất lượng nguyên vật liệu đầu vàocho đến kiểm nghiệm chất lượng hạng mục công trình hoàn thành.

Sơ đồ 1.9a Quá trình quản lý chất lượng hạng mục công trình

Chất lượng hạng mục xây dựng

Chất lượng thiết bị vật tư

Kiểm soát

Sơ đồ 1.9b Quá trình quản lý chất lượng hạng mục công trình

Hiện nay, quản lý chất lượng công trình xây dựng và các hạng mục kỹthuật thường tập trung vào sử dụng sự phân công lao động hợp lý, tận dụngnhiều kỹ thuật mới hơn là sử dụng sức lao động cơ bắp Trong thi công vàgiám sát phải định hướng hình thành sản phẩm có hàm lượng khoa học caohơn Từ đó dẫn tới những thay đổi trong phương thức quản lý từ hàng dọcsang hàng ngang, từ quản lý trực tuyến sang quản lý chéo chức năng và làmviệc theo nhóm

Những phương pháp thường áp dụng để đảm bảo công tác quản lý chấtlượng trong quá trình triển khai các hạng mục cơ - điện gồm: Hợp đồng kinhtế; trách nhiệm của kỹ sư; nhà thầu phụ; hệ thống quản lý chất lượng theo môhình giám sát Trong thực tế, thi công là quá trình hình thành thực thể hạngmục/dự án xây dựng, cũng là giai đoạn quan trọng hình thành nên chất lượngsản phẩm cuối cùng Vì vậy, kiểm soát quản lý chất lượng giai đoạn thi công

là khâu trọng điểm khống chế chất lượng dự án công trình Hoạt động quản lýchất lượng các hạng mục cơ - điện trong dự án xây dựng chủ yếu là công tácgiám sát của chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các chủ thể khác đối với quá

Quản lý chất lượng hạng mục công trình

Quản lý

chất lượng sản

phẩm đầu vào

Quản lý chất lượng sản phẩm đầu ra

Quản lý chất lượng quá trình công nghệ lắp đặt và thi công

trình thi công của các nhà thầu hoặc nhà cung cấp dịch vụ, có thể gọi chung làcông tác giám sát xây dựng Nội dung công tác giám sát và tự giám sát củacác chủ thể có thể thay đổi tùy theo giai đoạn, nội dung của hoạt động xâydựng mà nó phục vụ Có thể tóm tắt về nội dung và chủ thể giám sát theo cácgiai đọan của dự án xây dựng như sau:

Sơ đồ 1.10 Quản lý chất lượng theo các giai đoạn của dự án đầu tư

xây dựng hạng mục công trình

Quản lý chất lượng hạng mục công trình chịu sự ràng buộc khá lớn củaquản lý tiến độ và quản lý phạm vi Trong trường hợp thông thường, nếuphạm vi đầu tư nhỏ, tiến độ chậm thì chất lượng có thể đạt sẽ là tốt nhất,ngược lại chất lượng sẽ có nguy cơ kém Tuy nhiên, trong điều kiện cần đẩy

- Tự giám sát của nhà thầu

- Giám sát của Chủ đầu tư

- Thẩm tra thiết kế của Tư vấn thẩm tra và Chủ đầu tư

- Tự giám sát của nhà thầu

- Giám sát của Tư vấn giám sát

- Giám sát và nghiệm thu của Chủ đầu tư

- Giám sát tác giả của Tư vấn thiét kế

nhanh tiến độ và mục tiêu phạm vi cao, vẫn phải đảm bảo mục tiêu chấtlượng Do đó, trong quá trình thi công hạng mục cơ - điện, cần phải xử lýchính xác mối quan hệ chất lượng, phạm vi và tiến độ để chúng có được sựthống nhất.

1.3 Sự cần thiết và bài học đối với Tổng công ty UDIC trong hoàn thiện

quản lý các hạng mục cơ - điện

1.3.1 Sự cần thiết hoàn thiện quản lý các hạng mục cơ điện trong các dự

án xây dựng hiện nay

Cùng với sự phát triển không ngừng về xây dựng cơ sở hạ tầng và nềnkinh tế xã hội, cơ chế quản lý xây dựng cơ bản cũng được đổi mới kịp thời vớiyêu cầu, do đó xét về mức độ tổng thể của chất lượng dịch vụ và chất lượngcông trình xây dựng không ngừng được nâng cao Nhiều năm nay, trong quản

lý sản xuất nói chung và phát triển dự án nói riêng, các doanh nghiệp nước taluôn nhấn mạnh phương châm "Chất lượng là hàng đầu" Điều này đã pháthuy vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển nền kinh tế thịtrường Công tác quản lý chất lượng, nhất là quản lý chất lượng các hạng mục

cơ - điện trong dự án xây dựng đã ngày càng được mọi người coi trọng, cácnhà lãnh đạo doanh nghiệp tỉnh táo nhận thấy rằng, tạo ra được những sảnphẩm và dịch vụ chất lượng cao là phương pháp có hiệu quả để cạnh tranhtrên thị trường Và các hạng mục cơ - điện hiện đại, tin cậy trong xây dựngluôn mang lại sự đảm bảo cơ bản để có được khách hàng, chiếm lĩnh thịtrường và góp phần phát triển doanh nghiệp

Tuy nhiên, so với tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu của sự phát triển kinh

tế quốc dân thì chất lượng các hạng mục cơ - điện trong công trình xây dựngtrong nước còn rất kém Do đó, cần phải nhận thức công tác quản lý chấtlượng và tiến độ các hạng mục cơ - điện trong dự án xây dựng cần phải cảitiến, hoàn thiện Trình độ quản lý chất lượng và tiến độ sẽ ngày một gắn liền

với sự hưng thịnh và là vận mệnh của doanh nghiệp, tương lai của ban lãnhđạo, người lao động trong công ty.

Hạng mục có điện như hệ thống cung cấp điện, ga, viễn thông, phòngcháy chữa cháy, điều hòa không khí và thông gió,… đều là những nhân tốchính, quan trọng cấu thành công trình xây dựng Chủ đầu tư đầu tư mộtkhoản vốn lớn, yêu cầu có được sản phẩm công trình lý tưởng, phù hợp vớiyêu cầu và có thể phát huy tác dụng trong thời gian dự định, cống hiến chonhu cầu cuộc sống văn hóa, vật chất và xây dựng kinh tế xã hội Nếu như chấtlượng của các hạng mục cơ - điện trong công trình xây dựng kém khôngnhững làm cho chúng không thể phát huy hiệu quả đáng có mà còn ảnh hưởngđến chất lượng sản phẩm công trình xây dựng nói chung, niềm tin của chủ đầu

tư, của khách hàng và an toàn môi trường xã hội

Chất lượng các hạng mục cơ - điện kém chính là một sự lãng phí Chấtlượng kém một mặt dẫn đến khả năng phải thay thế, sửa chữa lại và mất thêmchi phí công nhân, vật tư, mặt khác lại tăng thêm chi phí cải tạo, bảo dưỡngcho khách hàng trong quá trình sử dụng Đồng thời, chất lượng kém còn làmgiảm đi tuổi thọ sử dụng và tạo nên tổn thất kinh tế, lãng phí cho người sửdụng Do đó, các hạng mục cơ - điện trong dự án xây dựng ảnh hưởng trựctiếp đến hiệu quả đầu tư và hiệu quả sử dụng công trình xây dựng Nó còn ảnhhưởng đến tốc độ phát triển của doanh nghiệp, vị thế, thương hiệu của chủ đầu

tư công trình Đối với người quản lý các hạng mục cơ - điện, phải đặt việcnâng cao chất lượng quản lý lên hàng đầu và coi đó là nhiệm vụ cấp báchkhông thể trì hoãn

1.3.2 Bài học đối với Tổng công ty UDIC về quản lý các hạng mục xây dựng 1.3.2.1 Tình hình công tác quản lý chất lượng các hạng mục cơ – điện trong

dự án xây dựng của các công ty xây dựng Việt Nam

Quản lý chất lượng và tiến độ các hạng mục cơ - điện trong quá trìnhthi công đang được đặt lên hàng đầu trong công tác quản lý dự án xây dựng

hiện nay Nâng cao chất lượng, đẩy nhanh tiến độ thi công trong quá trình thicông đòi hỏi sự tham gia của nhiều đơn vị từ Chủ đầu tư, tư vấn giám sát, tưvấn thiết kế, đến nhà thầu thi công Các hoạt động quản lý giám sát tiến độ,chất lượng cần phải được quan tâm ngay từ đầu để tránh xảy ra các vấn đề liênquan đến chất lượng mới tìm cách xử lý khắc phục.

Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp thi công cơ - điện ra đời

và phát triển rất nhanh về số lượng Nhưng những đơn vị thực sự có năng lựckhông nhiều, phần lớn các doanh nghiệp năng lực hoạt động chuyên môn hạnchế, máy thi công, công nghệ của các đơn vị chậm đổi mới, dẫn đến chấtlượng thi công lắp đặt chưa cao, còn nhiều sai sót Bên cạnh đó, trong quátrình thi công, nhà thầu thi công các hạng mục cơ - điện còn chưa thực hiệnđúng trình tự theo quy trình, quy phạm và chỉ dẫn kỹ thuật của hồ sơ mờithầu, hồ sơ thiết kế được duyệt; không có hệ thống quản lý chất lượng vànghiệm thu nội bộ theo quy định, chưa quan tâm đến công tác an toàn laođộng, vệ sinh môi trường Năng lực tài chính một số nhà thầu cơ - điện cònyếu kém nên việc thi công manh mún, kéo dài thời hạn hợp đồng, nhận nhiềucông trình cùng một lúc rồi thi công dàn trải ảnh hưởng rất lớn tới tiến độ phêduyệt của chủ đầu tư

Hệ thống quản lý chất lượng ở các doanh nghiệp thi công cơ - điện cóquy mô lớn thực hiện tốt, các doanh nghiệp nhỏ không thành lập hệ thốngquản lý chất lượng hoặc có thành lập cũng chỉ là hình thức, chất lượng chưacao Nhiều doanh nghiệp thi công cơ - điện bố trí chỉ huy trưởng công trình vàcán bộ kỹ thuật, thiết bị thi công chưa đúng với hồ sơ dự thầu, chưa thực hiệnnghiêm túc các cam kết trong hợp đồng xây lắp Việc lập hồ sơ quản lý chấtlượng còn mang tính đối phó như: Ghi chép nhật ký hạng mục công trình chưađảm bảo quy định; công tác nghiệm thu nội bộ còn mang tính hình thức; côngtác thí nghiệm vật tư, vật liệu, cấu kiện bán thành phẩm để xác định chất

lượng hạng mục cơ - điện còn mang tính đối phó; không lập bản vẽ hoàn cônghoặc lập bản vẽ hoàn công không đúng quy định

Sau khi ký hợp đồng, hạng mục cơ - điện công trình triển khai thi công.Như vậy, chất lượng xây lắp các hạng mục cơ - điện công trình được quyếtđịnh một phần ở khâu giám sát thi công Tư vấn giám sát giúp chủ đầu tưgiám sát và quản lý thực hiện dự án với nhiệm vụ: kiểm soát chất lượng, khốilượng và tiến độ Thực trạng hiện nay trình độ năng lực chuyên môn, kinhnghiệm của một số giám sát viên cơ - điện vẫn còn yếu, chưa đáp ứng được sựphát triển của tiến bộ khoa học kỹ thuật, chưa nắm bắt được đầy đủ các quytrình quy phạm hiện hành và các tiêu chuẩn kỹ thuật của dự án Nhiều tư vấngiám sát viên chưa thực sự sâu sát trong công việc, mức độ tâm huyết cũngnhư trách nhiệm nghề nghiệp chưa cao, điều này cũng một phần do cơ chếchính sách còn bất cập, đặc thù gói thầu cơ - điện thường kéo dài hơn thời hạnlàm tăng kinh phí thực tế của Tư vấn giám sát nhưng chi phí không được điềuchỉnh kịp thời

1.3.2.2 Những bài học trong quá trình quản lý các hạng mục cơ – điện khi

thực hiện dự án xây dựng

Qua nghiên cứu kinh nghiệm thi công và quản lý chất lượng các hạngmục cơ điện ở các dự án xây dựng ở Việt Nam có thể rút ra các bài học đốivới Tổng công ty UDIC như sau:

- Hiện nay, các dự án xây dựng quy mô lớn luôn bao hàm các hệ thống

kỹ thuật liên quan đến hạng mục cơ - điện hiện đại hơn; song các hạng mụccấp điện, cấp thoát nước, điều hòa không khí vẫn luôn gắn bó chặt chẽ với quytrình thiết kế, thi công lắp đặt công trình xây dựng và có ý nghĩa quan trọngtrong quá trình vận hành công trình Trước kia, các hạng mục cơ - điện côngtrình thường chiếm chi phí khiêm tốn trong tổng giá trị xây lắp công trình.Tuy nhiên hiện nay tình hình đã thay đổi, với quan điểm thiết kế mới, đòi hỏi

đáp ứng nhu cầu mới, bắt kịp với xu hướng nhà cao tầng và hiện đại của thếgiới cùng với sự có mặt của nhiều trang thiết bị hiện đại; hạng mục cơ - điện

đã trở nên quan trọng và đòi hỏi được phân bổ nguồn kinh phí cao hơn Do

vậy, Quá trình đánh giá, thẩm tra và quản lý chất lượng giai đoạn thiết kế

cần phải được coi trọng Để có một hệ thống cơ - điện công trình tốt, vận

hành hợp lý, khoa học, bền vững và tiết kiệm thì cần phải có hồ sơ thiết kế cơ

sở, thiết kế chi tiết và các bước kiểm tra, đánh giá và thẩm tra được chú trọng.Bên cạnh đó, các hạng mục cơ - điện còn cần phải được liên hệ chặt chẽ vớicác nội dung chuyên môn khác như hạng mục kết cấu, kiến trúc, nội thất,…Đánh giá mức độ quan trọng của hồ sơ thiết kế hạng mục cơ - điện sẽ tạo nên

sự liên hoàn, khớp nối cần thiết trong quá trình triển khai thi công các hạngmục cơ điện gắn với toàn bộ dự án xây dựng

- Chủ đầu tư cần phải xem xét tổng thể các yêu cầu về chất lượng cũng

như nhu cầu liên quan của dự án xây dựng Chủ đầu tư, các phòng ban tham

mưu và tư vấn thẩm tra cần phải xem xét kỹ càng, một cách tổng thể các nhucầu liên quan, dự trù những nhu cầu mới nảy sinh sau này, cũng như tiết chế,loại bỏ những nội dung không cần thiết trong các hạng mục cơ - điện Khi

"chốt" được điều này trong quá trình chuẩn bị đầu tư sẽ giảm thiểu đượcnhững thay đổi, chỉnh sửa, cải tạo trong quá trình triển khai thi công và vậnhành sử dụng; loại bỏ lãng phí cho chi phí nhân công và vật tư Một điểm cầnlưu ý rằng đa phần hệ thống cơ - điện công trình thường nằm âm trong tường,trần và hộp kỹ thuật tòa nhà nên một khi đã được hoàn thiện mà chỉnh sửa thìrất tốn kém về cả công sức, thời gian và nhiều bất tiện khác

- Quản lý kế hoạch, tiến độ dự án phải đặc biệt được coi trọng để lựa

chọn giải pháp thi công các hạng mục cơ điện đúng và chọn vật tư cơ - điện

đồng bộ Trong thực tế thi công các dự án xây dựng lớn, việc chủ đầu tư có

tiến độ khoa học và sớm lựa chọn giải pháp thi công và vật tư đồng bộ khoa

học sẽ làm tránh phát sinh vấn đề "lệch pha", rất dễ gây ảnh hưởng tới yêu cầu

kỹ thuật, có thể gây sự cố Các công trình xây dựng ngày nay không nên sửdụng, lựa chọn những loại vật tư có giá thành quá thấp để tiết kiệm, làm nhưvậy có thể tiết kiệm được ít ban đầu mà sau lại tốn kém nhiều cho công tácsửa chữa; cũng không được bỏ qua hay dùng những thiết bị an toàn kém chấtlượng, không đạt tiêu chuẩn, công suất Cán bộ kỹ thuật chuyên trách phải cótrách nhiệm tìm hiểu đặc tính kỹ thuật, yêu cầu kỹ thuật của từng thiết bị cũngnhư hệ thống cơ - điện chung của công trình xây dựng

- Trong quá trình triển khai thi công xây dựng, nhân tố con người phải luôn được coi trọng Cán bộ quản lý, kỹ thuật các hạng mục cơ - điện cần luôn

tìm hiểu, nắm rõ được hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật Từ đó họ sẽ nắm đượcđặc tính, quy trình và năng lực của từng hệ thống cơ - điện công trình Điềunày giúp cho người quản lý, vận hành dự trù được những tình huống đặc biệt

để tránh xảy ra sự cố Và trong trường hợp không may, vận hành không bìnhthường, hệ thống xảy ra quá tải hay sự cố thì cũng dễ dàng tìm ra nguyên nhân

để sửa chữa, khắc phục

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÁC HẠNG MỤC CƠ – ĐIỆN

TRONG CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG TẠI TỔNG CÔNG TY ĐẦU TƯ

PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG ĐÔ THỊ UDIC

2.1 Tổng quan về Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC

Tổng công ty đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC - Công ty TNHHMột thành viên, tiền thân là Công ty San nền thuộc Sở xây dựng Hà Nội cótruyền thống gần 45 năm Có được vị trí và uy tín như ngày nay Tổng công tyUDIC đã trải qua các giai đoạn lịch sử như sau:

+ Giai đoạn 1 (1971 – 1987): Khởi nguồn là Công ty San nền đượcthành lập ngày 6/10/1971 thực hiện những công việc được Sở xây dựng Hà