Bệnh về đường hô hấp trên đàn lợn thịt nuôi tại trang trại chăn nuôi cp, xã tân lập, huyện sông lô, tỉnh vĩnh phúc

Với số lượng đàn vật nuôi ngày càng lớn, mật độ nuôi lợn trong chuồng nuôi ngày càng đông cộng với ảnh hưởng liên tục của các yếu tố khác như: thời tiết, khí hậu, không khí, nguồn nước…

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

TRƯƠNG VĂN KHANG

Tên đề tài:

BỆNH ĐƯỜNG HÔ HẤP TRÊN ĐÀN LỢN THỊT NUÔI TẠI TRANG TRẠI CHĂN NUÔI CP, XÃ TÂN LẬP

HUYỆN SÔNG LÔ TỈNH VĨNH PHÚC

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

TRƯƠNG VĂN KHANG

Tên đề tài:

BỆNH ĐƯỜNG HÔ HẤP TRÊN ĐÀN LỢN THỊT NUÔI TẠI TRANG TRẠI CHĂN NUÔI CP, XÃ TÂN LẬP

HUYỆN SÔNG LÔ TỈNH VĨNH PHÚC

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Thú y

Giảng viên hướng dẫn: TS Phan Thị Hồng Phúc

Thái Nguyên, năm 2023

Nhân dịp này em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:

Ban giám hiệu trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, đặc biệt là toàn thể các thầy cô giáo trong khoa Chăn nuôi - Thú y

Đặc biệt em xin bày tỏ lòng biết ơn và cảm ơn sâu sắc tới giảng viên

hướng dẫn là cô Trưởng khoa CNTY - TS Phan Thị Hồng Phúc đã tận tình

giúp đỡ và hướng dẫn em hoàn thành tốt kì thực tập và khóa luận này

Đồng thời, em xin cảm ơn sâu sắc tới bà Nguyễn Hải An và cán bộ kỹ thuật công ty CP Việt Nam, đã tận tình chỉ bảo và tạo điều kiện tốt nhất cho

em được học tập, rèn luyện, học hỏi các kỹ thuật nuôi dưỡng và chăm sóc, quản lý đàn vật nuôi của trang trại, qua đó giúp cho tay nghề em được nâng cao hơn

Một lần nữa em xin được gửi tới các thầy giáo, cô giáo và anh chị chủ trại, lời cảm ơn sâu sắc, lời chúc sức khoẻ cùng những điều tốt đẹp nhất đến thầy cô và anh chị chủ trại

Em xin chân thành cảm ơn

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2023

Sinh viên

Trương Văn Khang

DANH MỤC BẢNG

Bảng 4.1 Tình hình chăn nuôi của trại lợn trong 3 năm 2020-2022 29

Bảng 4.2 Kết quả thực hiện công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và quản lý

đàn lợn 33

Bảng 4.3 Kết quả tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn thịt tại trại 34

Bảng 4.4 Kết quả công tác vệ sinh, sát trùng 35

Bảng 4.5 Kết quả công tác điều trị bệnh 37

Bảng 4.6 Tỷ lệ nhiễm bệnh đường hô hấp của đàn lợn thịttheo dãy

chuồng nuôi 39

Bảng 4.7 Tỷ lệ nhiễm bệnh đường hô hấp của đàn lợn thịttheo tháng

trong năm 41

Bảng 4.8 Một số triệu chứng lâm sàng của lợn thịt mắc bệnhđường hô hấp

(n = 103) 44

Bảng 4.9 Các tổn thương đại thể chủ yếu của lợn mắc bệnhđường hô hấp

(n = 8) 45

Bảng 4.10 Kết quả điều trị bệnh viêm đường hô hấp ở lợn thịt 47

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN I DANH MỤC BẢNG II DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT III

PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 2

1.2.1 Mục tiêu 2

1.2.2 Yêu cầu của đề tài 2

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

2.1 Điều kiện cơ sở nơi thực tập 3

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 3

2.1.2 Cơ sở vật chất, hạ tầng 4

2.1.3 Hoạt động sản xuất, kinh doanh 6

2.1.4 Thuận lợi, khó khăn 8

2.2 Tổng quan tài liệu 10

2.2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 10

2.2.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 25

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU 27

3.1 Đối tượng và vật liệu nghiên cứu 27

3.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 27

3.3 Nội dung nghiên cứu 27

3.4 Phương pháp nghiên cứu 27

3.5 Phương pháp xử lý số liệu 28

PHẦN 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 29

4.1 Kết quả công tác phục vụ sản xuất 29

4.1.1 Công tác chăn nuôi 29

4.1.2 Công tác thú y 33

4.1.3 Ý nghĩa và bài học kinh nghiệm 38

4.2 Kết quả thực hiện đề tài nghiên cứu 39

4.2.1 Tỷ lệ nhiễm bệnh đường hô hấp của đàn lợn thịt theo dãy

chuồng nuôi 39

4.2.2 Tỷ lệ nhiễm bệnh của lợn theo tháng trong năm 41

4.2.3 Một số triệu chứng lâm sàng và bệnh tích của bệnh đường hô hấp trên lợn thịt 43

4.2.4 Kết quả điều trị bệnh viêm đường hô hấp ở lợn thịt 45

PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 49

5.1 Kết luận 49

5.2 Đề nghị 50

TÀI LIỆU THAM KHẢO 51

PHẦN 1

MỞ ĐẦU 1.1 Đặt vấn đề

Trong bối cảnh hiện nay, cùng với sự phát triển của nhiều ngành kinh

tế, ngành chăn nuôi cũng đã và đang phát triển rất là mạnh mẽ đem lại sự thay đổi tích cực cả về số lượng lẫn chất lượng thực phẩm cho nhu cầu trong nước,

mà còn góp phần, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội, đưa nền kinh tế của nước ta ngày càng phát triển

Với số lượng đàn vật nuôi ngày càng lớn, mật độ nuôi lợn trong chuồng nuôi ngày càng đông cộng với ảnh hưởng liên tục của các yếu tố khác như: thời tiết, khí hậu, không khí, nguồn nước… nên vấn đề dịch bệnh có những biến đổi khó lường, đặc biệt là những bệnh về đường hô hấp ở lợn, chúng gây

ra nhiều thiệt hại về kinh tế cho người chăn nuôi rất nhiều Chính vì những điều đó chúng ta cần đề ra những biện pháp, để đạt được hiệu quả tốt nhất chính cho người chăn nuôi chính là thực hiện các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi như vệ sinh, chăm sóc, nuôi dưỡng, cùng với việc áp dụng quy trình sử dụng vắc xin phòng bệnh và sử dụng các loại thuốc bổ để tăng sức đề kháng cho đàn lợn, cũng như sử dụng các loại thuốc kháng sinh để điều trị bệnh một cách hợp lý, hiệu quả và kịp thời

Trong quá trình nuôi dưỡng thường gặp một số vấn đề như: chế độ chăm sóc và nuôi dưỡng, điều kiện tự nhiên đặc biệt là các bệnh về đường

hô hấp ở lợn giai đoạn từ trưởng thành từ 30kg đến xuất chuồng Chính vì thế

để góp phần vào hiệu quả chăn nuôi, chúng ta cần đề ra các biện pháp phòng bệnh, để góp phần làm giảm tỷ lệ mắc các bệnh về đường hô hấp ở trên đàn lợn thịt

Tuy nhiên do thời tiết khí hậu ở nước ta có nhiều điều kiện thuận lợi cho các nhân tố gây bệnh đường hô hấp phát triển nên công tác phòng bệnh

diễn ra hết sức khó khăn và tỷ lệ mắc bệnh vẫn còn diễn biến ở một mức độ nhất định cần có những biện pháp khắc phục để đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất Từ những yêu cầu thực tiễn trên, nhằm kiểm soát và bảo vệ đàn lợn của

trang trại dưới sự hướng dẫn của TS Phan Thị Hồng Phúc, chúng em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Bệnh về đường hô hấp trên đàn lợn thịt nuôi tại

trang trại chăn nuôi CP, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc”

1.2 Mục tiêu và yêu cầu của đề tài

1.2.1 Mục tiêu

Giúp cho sinh viên xuống cơ sở thực tập, được củng cố lại kiến thức, nâng cao kỹ năng tay nghề thông qua việc chăm sóc nuôi dưỡng trực tiếp tại trang trại

Trong quá trình học tập, thực tập tại trang trại yêu cầu sinh viên, biết cách chẩn đoán, phòng và điều trị một số bệnh về đường hô hấp hay xảy ra ở trang trại

Trong quá trình thực tập và làm việc, sinh viên cần đưa ra được các biện pháp, về cách chăm sóc, nuôi dưỡng và quản lý đối với đàn lợn thịt để hạn chế mắc các bệnh về đường hô hấp trên đàn lợn thịt của trang trại

Đánh giá được thực trạng lợn bị mắc bệnh về đường hô hấp ở trên đàn lợn của trang trại

1.2.2 Yêu cầu của đề tài

Bước đầu đánh giá tình hình chăn nuôi của trang trại CP

Nắm chắc quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng điều trị một số bệnh hay gặp trên đàn lợn thịt của trang trại

Biết cách chẩn đoán phân biệt các bệnh về đường hô hấp hay gặp trên đàn lợn thịt của trang trại

Thực hiện tốt các yêu cầu nội quy và quy định chung của trang trại đề ra Chăm chỉ, tìm tòi, sáng tạo, học hỏi các anh, chị chủ trại và anh kỹ thuật để nâng cao tay nghề, kỹ thuật cho bản thân mình

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Điều kiện cơ sở nơi thực tập

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

Trang trại chăn nuôi Nguyễn Hải An, là trang trại chăn nuôi lợn thịt, hợp tác, liên kết, gia công cho công ty cổ phần CP Việt Nam với quy mô nuôi được 1200 con lợn thịt trên một lứa Trang trại được xây dựng năm 2017, nằm tại thôn Cẩm Bình, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc, với diện tích 2 ha, cách trung tâm huyện Sông Lô khoảng 2km

Huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc, có diện tích tự nhiên 150,32 km2 với dân số và 104.429 nhân khẩu, có 42 chi, Đảng bộ trực thuộc và 17 đơn vị hành chính Địa giới huyện Sông Lô

+ Phía Đông giáp huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc

+ Phía Tây giáp huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ

+ Phía Nam giáp thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

+ Phía Bắc giáp huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang

Huyện Sông Lô có truyền thống cách mạng lâu đời là mảnh đất có nhiều di tích lịch sử và gồm rất nhiều dân tộc anh em như dân tộc Kinh, Dao, Tày, Nùng, Sán dìu cùng nhau sinh sống tạo nên một bản sắc riêng của mình Tình hình an ninh, chính trị của xã ổn định, các dân tộc trong huyện chung sống hoà đồng cùng nhau xây dựng và phát triển huyện Sông Lô rất là mãnh mẽ

Xã Tân Lập, có mạng lưới đường giao thông rất thuận lợi để giao thương đi lại giữa các xã và các tỉnh nằm cạnh, nên việc giao thương trao đổi hàng hóa, rất là thuận lợi Những năm qua được sự chú trọng và sự quan tâm của chính quyền địa phương, mạng lưới điện, đường dây mạng và đường bê

tông đã được xây dựng đến tận cổng trang trại, nên rất thuận lợi cho việc đi lại và vận chuyển

* Đặc điểm khí hậu

Huyện Sông Lô có kiểu khí hậu giống như các địa phương khác trong khu miền Bắc Bộ, Sông Lô nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm mưa nhiều, lượng mưa trung bình năm cao từ

1500 đến 1800mm, tập trung chủ yếu vào các tháng 6,7,8 nên thường gây ra hiện tượng lụt ở các vùng trũng vào mùa mưa và gây

ra hạn hán tại nhiều vùng đồi núi vào mùa khô Nhiệt độ trung bình

ở đây đo được khoảng 23 – 25OC và có sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa mùa Hè và mùa Đông Độ ẩm trung bình 84%, số giờ nắng trung bình năm là 1400-1700 giờ/ năm

2.1.2 Cơ sở vật chất, hạ tầng

* Cơ cấu tổ chức quản lý của trang trại

Cơ cấu nhân sự của trang trại gồm 4 người đó là:

- 1 Chủ trại là chị Nguyễn Hải An

- 1 Quản lý trại là anh Trần Thế Hanh

- 1 kỹ thuật của công ty CP là anh Vũ Văn Tuyến

- 2 sinh viên thực tập

*Cơ sở vật chất, hạ tầng

Trang trại chăn nuôi lợn thịt của bà Nguyễn Hải An, nằm ở một khu vực đồi riêng biệt, tách biệt với khu dân cư, tương đối bằng phẳng với diện tích 2 ha bao gồm khu chăn nuôi, khu nhà ở, các công trình phục vụ chăn nuôi khác như phòng sát trùng, kho cám, kho đựng các vật liệu như tủ đựng thuốc,

tủ lạnh để bảo quản vắc xin và khu vực không sử dụng đến việc chăn nuôi thì được trồng cây ăn quả như thanh long, đồi cây keo, cây sưa vừa tăng thêm thu nhập kinh tế cho trang trại, vừa làm cây bóng mát cho trại

Trang trại được xây dựng làm 3 khu vực:

- Khu điều hành gồm: nhà ở cho cán bộ kỹ thuật, công nhân và sinh viên ở, khu bếp và các công trình phục vụ khác cho đời sống của công nhân trong trang trại

- Khu chăn nuôi gồm:

+ 1 kho cám được xây dựng kiên cố để chứa, bảo quản thức ăn tránh sự xâm nhập của côn trùng và trong kho cám có hệ thống đèn UV được cài đặt tự động hàng ngày hoạt động 1 lần với thời gian 3 tiếng, để sát khuẩn, khử trùng, hạn chế tối đa sự xâm của các mầm bệnh gây hại vào kho cám

+ 1 phòng sát trùng để phục vụ công nhân chăn nuôi và công nhân bốc cám tắm rửa trước khi vào trong kho cám, chuồng nuôi

+ 1 phòng chứa đựng thuốc, kim tiêm, ống tiêm, dụng cụ bảo hộ và các vật dụng phục vụ công việc trong chuồng

+ 2 chuồng nuôi, mỗi chuồng nuôi được chia ra làm 12 ô, với số lượng nuôi được là 600 con, trên một chuồng nuôi

- Khu công trình phụ như: gồm có sàn cân để cân lợn khi nhập và xuất chuồng + Trang trại đã trang bị 2 hệ thống máy phát điện tự động, khi trại có sự

cố về mất điện, sẽ được tự động bật lên, để đảm bảo về nguồn điện phục vụ cho trang trại

* Trong khu chăn nuôi được xây dựng và quy hoạch bố trí với hệ thống như sau:

Khu chuồng chăn nuôi được xây dựng với quy mô nuôi được 1200 con lợn thịt, trên một lứa lợn, bao gồm 2 chuồng nuôi, mỗi chuồng gồm 2 dãy, mỗi dãy chia ra gồm 6 ô, tổng 2 dãy gồm 12 ô lợn, nuôi được 600 con lợn Hệ thống nước gồm 3 bể chứa với khối lượng 80m3 và 2 giếng khoan phục vụ chăn nuôi và sinh hoạt Tất cả hệ thống nước đều được xử lí bằng clorin trước khi sử dụng

Hệ thống chuồng nuôi được xây dựng với bản thiết khế riêng của công

ty CP, với hệ thống khép kín hiện đại gồm phía đầu chuồng có hệ thống dàn mát được bật vào những ngày thời tiết nóng, phía cuối mỗi chuồng nuôi đều

có 6 quạt thông gió có chức năng hút, lưu thông gió, làm thông thoáng chuồng nuôi và có hệ thống nước uống tự động

Hệ thống phòng sát trùng: gồm có phòng thay quần áo, hệ thống sát trùng tự động khi người đi qua chúng sẽ được bật lên và phòng tắm với đầy

đủ các trang thiết bị như nóng lạnh, đèn sưởi, vòi sen tắm, chậu, xà phòng sát khuẩn

Kho chứa thức ăn: được xây dựng trước của chuồng để thuận tiện việc vận chuyển thức ăn đến các chuồng nuôi sẽ gần và dễ dàng hơn và kho chứa đựng cám được sắm các tấm palet, giúp để cám cao, nên tránh làm cám bị

ẩm mốc gây hỏng, các lỗ hở ở kho cám đều được bịn kín chắc chắn để tránh các loài côn trùng hay các chuột xâm nhập vào kho cám

Hệ thống hố sát trùng khu vực ngoài của trang trại gồm có giàn phun sương sát trùng tự động và hố vôi, tất cả các phương tiện khi vào trại phải sát trùng và dừng xe ít nhất 30 phút ở hố vôi mới được phép di chuyển vào trong trại

Hệ thống xử lý môi trường: nước thải chăn nuôi được xả vào bể bioga

và nước thải bioga, sẽ được tận dụng lại và được mang đi phục vụ cho việc tưới, chăm bón cho cây thanh long, cây bơ tại trang trại Khu vực tiêu huỷ lợn chết được xây dựng cách xa khu chăn nuôi, khi tiêu huỷ xác lợn chết phải rác vôi và phun sát trùng xung quay khu vực tiêu huỷ

Các công trình phục vụ sinh hoạt đời sống được xây dựng tách biệt với khu chăn nuôi

2.1.3 Hoạt động sản xuất, kinh doanh

* Hoạt động sản xuất kinh doanh

+ Công tác chăn nuôi

Trực tiếp tham gia vào công tác chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn của trang trại như: cho lợn ăn theo đúng khẩu phần ăn của lợn, tham gia che chắn chuồng trại ấm áp về mùa đông bằng cách che giàn mát và giảm số lượng quạt, thoáng mát vào mùa hè dựa vào nhiệt độ môi trường để tăng số quạt và bật giàn mát khi nhiệt độ vượt ngưỡng cho phép, không để nền chuồng bị ướt, theo dõi nắm bắt tình hình sức khỏe của đàn lợn

Nhiệm vụ chính của trang trại là nuôi dưỡng lợn thịt, gia công cho công

ty CP

Thức ăn cho lợn là thức ăn được cung cấp bởi công ty CP nên đã được các kỹ sư phối trộn đầy đủ các chất dĩnh dưỡng, kết với các loại kháng sinh phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng phát triển của lợn

Một lứa lợn được nuôi của trang trại kéo dài từ 5 đến 6 tháng là được xuất chuồng, mỗi lứa cho xuất chuồng khoảng từ 1100 - 1150 đầu lợn được xuất chuồng

+ Công tác vệ sinh thú y

Trong quá trình chăn nuôi vệ sinh thú y là một trong những khâu quan trọng quyết định tới việc thành bại của cả một quá trình chăn nuôi Bao gồm quá trình phòng bệnh, vệ sinh chuồng trại, đất nước và môi trường xung quanh khu vực chăn nuôi…

Quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại trang trại luôn luôn nghiêm túc thực hiện, đúng quy trình của công ty CP đề ra và định kì các tháng có cán bộ của công ty, đến thăm quan, kiểm tra, đánh giá mức độ an toàn sinh học trong chăn nuôi của trang trại

Công tác vệ sinh trong và ngoài khu vực chăn nuôi bao gồm hệ thống chuồng trại luôn được đảm bảo thông thoáng mát mẻ, sạch sẽ vào mùa hè và

ấm áp vào mùa đông Vào các ngày trong tuần hành lang, lối đi luôn được quét dọn sạch sẽ, phun thuốc sát trùng Công tác vệ sinh luôn đảm bảo chặt

chẽ từ bên ngoài đến khu bên trong, vì trang trại thường xuyên được cán bộ giám đốc, bác sỹ, kỹ sư, kế toán của công ty CP đến thăm quan, kiểm tra

Tất cả mọi người từ bên ngoài muốn vào khu chăn nuôi lợn đều phải cách ly tối thiểu 1-2 ngày mới được vào khu chăn nuôi, khi vào khu chăn nuôi của trang trại, đều phải đi qua phòng sát trùng, tắm rửa sạch sẽ và được phát 1

bộ quần áo bảo hộ lao động mới được vào khu trong chuồng nuôi

+ Công tác phòng bệnh: trang trại chăn nuôi lợn thịt Nguyễn Hải An là trang trại nuôi lợn thịt theo quy mô công nghiệp, hiện đại, nên việc áp dụng quy trình chăn nuôi hiện đại ngày nay là “cùng vào và cùng ra”, nên tất cả lợn đều nhập vào cùng một ngày, đều cùng một lứa tuổi, nên việc làm vắc xin đều

sẽ làm cùng ngày, cùng chủng loại vắc xin, nên trong quá trình nuôi dưỡng không bị xảy ra các dịch bệnh nguy hiểm

+ Công tác điều trị bệnh: kỹ thuật, quản lý trại, sinh viên khi tham gia chăm sóc nuôi dưỡng, khi phát hiện lợn có biểu hiện bất thường đều sẽ được tách riêng ra để theo dõi, chẩn đoán, điều trị bệnh riêng ở một khu tách riêng với lợn khỏe mạnh, tránh làm lây nhiễm bệnh ra các con khỏe mạnh khác

2.1.4 Thuận lợi, khó khăn

* Thuận lợi:

- Trang trại được xây dựng cách xa khu dân cư ít phương tiện và người qua lại nên tránh được các rủi do bệnh xâm từ bên ngoài xâm nhập vào trong trại

- Trang trại được xây dựng theo bản thiết kế của công ty CP, với quy

mô công nghiệp, hiện đại, nên trang thiết bị phục vụ công tác chăn nuôi được đầu tư rất là hiện đại

- Mạng lưới đường điện, mạng lưới internet được kéo đến tận trại

- Mạng lưới đường giao thông phục vụ đi lại thì đã được rải bê tông nên rất thuận lợi cho việc sản xuất của trang trại

- Do là trang trại nuôi theo hình thức gia công cho công ty CP, nên từ con giống, thức ăn, thuốc thú y, đầu ra cho đàn lợn đều đã được công ty bao tiêu đầu ra

- Do là trang trại gia công của công ty, nên các quy trình chăn nuôi hiện đại đều được áp dụng vào trang trại nên đã mang lại rất nhiều hiệu quả cho trang trại

- Chủ trang trại đã có rất nhiều năm kinh nghiệm về chăn nuôi và quản

lý trại nên việc điều hành và quản lý trại rất là tốt

- Trang trại có đội kĩ thuật, công nhân có tay nghề và thâm niên làm việc lâu năm nên việc quản lý, chăn nuôi rất là tốt

- Xung quanh khu vực chuồng trại được trồng các bóng mát, cây ăn quả như thanh long, cây bơ, cây sưa, cây keo vừa làm bóng mát xung quay khu vực chăn nuôi, khu nhà ở, vừa tạo thêm cảnh quan rất là đẹp cho trang trại

* Khó khăn:

- Thời tiết cũng ảnh hưởng rất nhiều đến việc chăn nuôi, vì mùa đông ở đây nền nhiệt độ xuống thấp ảnh hưởng rất nhiều đến việc sinh trưởng và phát triển, cùng đó gây ra rất nhiều bệnh cho đàn lợn, đặc biệt là các bệnh về đường hô hấp

- Dịch bệnh vẫn đang diễn biến phức tạp nên việc phòng chống dịch cần được chú trọng và nâng cao hơn, để bảo vệ sức khoẻ đàn lợn của trại

- Chưa tự chủ được nguồn thức ăn cho công nhân ăn uống và sinh hoạt

ở trong trại, nên thực phẩm mang ở ngoài vào trang trại tiềm ẩn rất nhiều rủi

do về mầm, bệnh có thể xâm nhập vào qua con đường này

- Điện để phục vụ cho chăn nuôi hay bị hỏng cũng ảnh hưởng rất nhiều đến công tác chăn nuôi của trại

- Nước uống phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất thường bị thiếu vào mùa khô, cũng ảnh hưởng rất nhiều đến việc chăn nuôi của trang trại

2.2 Tổng quan tài liệu

2.2.1 Cơ sở khoa học của đề tài

2.2.1.1 Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của lợn

* Đặc điểm sinh trưởng của lợn

Ở Việt Nam, sự sinh trưởng được nhiều tác giả nghiên cứu cho ra các khái niệm khác nhau về sự sinh trưởng:

Trong nghiên cứu về sinh trưởng, Johansson (1972) [14] đã đưa ra quan điểm sau: sinh trưởng được xem như một quá trình tổng hợp protein từ góc nhìn sinh học và con người thường sử dụng sự gia tăng khối lượng cơ thể làm chỉ số cho sự sinh trưởng

Tuy nhiên, không phải lúc nào sự tăng khối lượng cũng đồng nghĩa với

sự tăng trưởng Sự tăng trưởng thực sự liên quan đến việc gia tăng về khối lượng, số lượng và kích thước của các tế bào mô cơ

Để xác định sự sinh trưởng của lợn thịt người ta dùng phương pháp cân định kì khối lượng và đo kích thước các chiều của cơ thể Ở lợn thường đo 4 chiều: chiều dài thân, vòng ngực, cao vây, vòng ống Thời điểm đo vào các tháng tuổi: sơ sinh 1, 2, 4, 6, 8, 10, 12, 18, 24, 36

* Sự phát triển của các cơ quan trong cơ thể

Trong quá trình phát triển và sinh trưởng của lợn, có sự ưu tiên về việc tích lũy chất dinh dưỡng cho hệ thần kinh, sau đó là hệ xương và cuối cùng là

hệ cơ và mô mỡ

Trong quá trình sản xuất các sản phẩm từ thịt, hệ cơ đóng góp một phần lớn vào quá tình sản xuất Số lượng các bó cơ và sợi cơ được ổn định từ khi sinh ra đến khi trưởng thành và cả trong thời kỳ phát triển Tuy nhiên, lợn từ khi sinh ra cho đến dưới 60 kg có xu hướng phát triển các tổ chức nạc

Ở mô mỡ, sự gia tăng số lượng và kích thước tế bào mỡ là nguyên nhân chính dẫn đến tăng khối lượng mô mỡ, kết thúc quá trình phát triển trong cơ thể lợn diễn ra quá trình ưu tiên sinh trưởng và tích lũy mỡ

* Quy luật ưu tiên các chất dinh dưỡng trong cơ thể

Tùy theo từng mức độ sinh trưởng và phát triển trong cơ thể lợn mà chúng ta cần sử dụng hợp lý các chất dinh dưỡng để phù hợp với từng hoạt động và chức năng của từng bộ phận trong cơ thể

Trước hết, dinh dưỡng được ưu tiên cho hoạt động thần kinh, sau đó cho hoạt động sinh sản, sau đó là phát triển hệ xương, tích nạc và cuối cùng là tích mỡ Nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy, khi dinh dưỡng cung cấp bị giảm xuống 20% so với tiêu chuẩn ăn cho lợn thì quá trình tích lũy bị ngưng trệ, khi dinh dưỡng giảm xuống 40% thì sự ngừng tích lũy nạc Vì vậy, nuôi lợn không đủ dinh dưỡng thì khối lượng tăng trọng sẽ không đạt

* Ảnh hưởng của quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn thịt

Chăn nuôi lợn thịt là khâu cuối cùng quan trọng để hoàn thiện cả một quá trình sinh sản và sản xuất tạo ra sản phẩm thịt và mỡ của lợn Do vậy chăn nuôi lợn cần chú trọng hai vấn đề vừa là yêu cầu, vừa là đặc điểm của gian đoạn nuôi lợn thịt là: tăng khối lượng nhanh, ít tiêu tốn thức ăn, chất lượng thịt cao, tỉ lệ nạc cao, an toàn với sức khoẻ người tiêu dùng

+ Dinh dưỡng thức ăn:

Dinh dưỡng là một yếu tố quan trọng của các yếu tố bên ngoài quyết định đến sự sinh trưởng và năng suất của lợn Trần Văn Phùng và cs (2004) [6] cho rằng nếu không có môi trường dinh dưỡng và chế độ ăn uống đầy đủ thì các yếu tố di truyền không thể phát huy tối đa Nhiều thí nghiệm khác nhau đã chỉ ra rằng nếu cung cấp cho lợn các mức dinh dưỡng khác nhau thì

tỷ lệ thành phần trong cơ thể có thể bị thay đổi Chế độ ăn có mức năng lượng cao, ít protein dẫn đến sự tích tụ mỡ ở lợn nhiều hơn so với khẩu phần có năng lượng thấp, giàu protein thì lợn có tỉ lệ nạc cao hơn

Lượng thức ăn và thành phần các chất dinh dưỡng có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tăng trọng của lợn Hàm lượng xơ thô tăng từ 2,4 lên 11%,

thì tăng trọng hàng ngày của lợn giảm từ 566g xuống 408g, nhu cầu thức ăn trên 1 kg thể trọng tăng lên đến 62%

Vì vậy để chăn nuôi đạt hiệu quả cao cần cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, khẩu phần ăn hợp lý qua từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển của lợn, phối hợp giữa thức ăn công nghiệp và thức ăn có sẵn tại địa phương

+ Môi trường:

Trần Văn Phùng và cs (2004) [6] cho biết: các yếu tố môi trường đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng thịt của lợn, bao gồm nhiệt độ, độ ẩm Đối với nhiệt độ, khoảng từ 15 - 18°C được coi là nhiệt

độ lý tưởng để đàn lợn có thể sinh trưởng và phát triển tốt Nhiệt độ trong chuồng nuôi có mối liên hệ chặt chẽ với độ ẩm và độ ẩm thích hợp cho lợn là khoảng 70%

Theo Nguyễn Thiện và cs (2005) [7] ở điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cao, lợn phải tăng cường quá trình toả nhiệt thông qua quá trình hô hấp (vì lợn có rất ít tuyến mồ hôi) để duy trì thăng bằng thân nhiệt Ngoài ra, nhiệt độ cao sẽ làm khả năng thu nhận thức ăn hàng ngày của lợn giảm Do đó, khả năng tăng trưởng khối lượng cũng sẽ bị ảnh hưởng và khả năng chuyển hoá thức ăn kém dẫn đến sự sinh trưởng phát triển của lợn sẽ bị hạn chế

Mật độ nhốt lợn trong chuồng nuôi cũng là một nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến sự tăng trưởng và năng suất của đàn lợn Khi nuôi nhốt lợn ở mật độ cao hay số con trong một ô chuồng quá lớn sẽ làm tăng tính không ổn định trong đàn, ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng và tăng trưởng hàng ngày của lợn và phần nào đó ảnh hưởng đến sự chuyển hoá thức ăn Lợn cắn lẫn nhau, giảm bớt thời gian ăn và thời gian nghỉ ngơi của lợn, mật độ nuôi nhốt quá lớn, không có độ thông thoáng trong chuồng, sẽ dẫn đến nhiều mầm bệnh xảy ra hơn Nghiên cứu của Mỹ (Bord) cho ta thấy, khi nuôi lợn với mật độ nuôi nhốt thấp, sẽ làm tăng tốc độ sinh trưởng, tăng khối lượng cũng như làm giảm mức tiêu tốn thức ăn

Trong quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng cũng bị ảnh hưởng rất nhiều đến năng suất, chuồng nuôi vệ sinh kém dễ gây ra bệnh tật hơn, chuồng nuôi ồn

ào, không yên tĩnh đều làm năng suất giảm Sức khoẻ trong giai đoạn bú sữa kém như thiếu máu, còi cọc dẫn đến giai đoạn nuôi thịt tăng trọng khối lượng kém đi (Vũ Đình Tôn và Trần Thị Thuận, 2005) [9]

Phương thức chăn nuôi hiện đại ngày nay là cho ăn tự do sẽ làm tăng tốc độ sinh trưởng của lợn cao hơn so với chăn bằng phương thức cho ăn theo từng bữa lúc đó lợn sẽ bị hạn chế nhiều, nhưng đối với những giống lợn hướng mỡ nên cho ăn hạn chế từ đầu, còn đối với những giống lợn hướng nạc chúng ta nên cho ăn tự do sẽ có được năng suất và chất lượng tốt nhất

* Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và phẩm chất thịt lợn

+ Giống

Giống là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sự sinh trưởng, phát dục, năng suất và phẩm chất của thịt Các giống lợn nội có tốc độ sinh trưởng chậm hơn so với lợn ngoại, lợn lai và chất lượng thịt của lợn nội cũng kém hơn các giống lợn lai và lợn ngoại

Tùy vào các giống lợn khác nhau thì lại cho ra sản lượng và phẩm chất lượng thịt khác nhau

Các giống lợn ngoại thường có ưu thế về tốc độ sinh trưởng, phát triển

và chất lượng thịt tốt hơn so với các giống lợn nội Mặc dù yếu tố như thức ăn

và điều kiện sống cũng ảnh hưởng đến chất lượng thịt và khả năng sản xuất, nhưng yếu tố di truyền được coi là yếu tố quan trọng nhất

Các giống lợn khác nhau có các chỉ tiêu đánh giá khác nhau về chất lượng thịt Các chỉ tiêu này bao gồm tỉ lệ móc hàm, tỷ lệ nạc mỡ, chiều dài thân thịt và độ dày mỡ lưng và có thể thay đổi tùy thuộc vào giống lợn cụ thể Các yếu tố này quyết định đến chất lượng của thịt

Việc chọn giống lợn phù hợp là một quá trình quan trọng để đạt được hiệu xuất tối đa trong ngành chăn nuôi lợn Sự lựa chọn giống lợn ngoại hoặc giống lợn nội phụ thuộc vào mục tiêu sản xuất và yêu cầu của người chăn nuôi Việc

tìm hiểu và tham khảo ý kiến của chuyên gia trong lĩnh vực này có thể giúp người chăn nuôi đưa ra những quyết định tốt nhất cho trang trại của mình

Ví dụ như tăng khối lượng giống của lợn Móng Cái trung bình mỗi ngày tăng khoảng 300 - 350g/ ngày, trong khi con lai đời F1 giữa giống nội

và ngoại trung bình mỗi ngày tăng tới 550 - 600g/ ngày Đối với lợn ngoại nếu được chăm sóc, nuôi dưỡng tốt, có thể đạt tới 700-800g/ ngày

Chất lượng thịt của lợn nội kém hơn so với lợn lai hay là lợn ngoại, tỷ

lệ nạc của lợn ngoại cũng cao hơn lợn nội Việc kết hợp nhiều giống lợn thành một con lai để tận dụng những đặc điểm tốt nhất của các giống lợn khác nhau Đồng thời, sản phẩm của phương pháp này là con giống đáp ứng được nhu cầu thị trường, có thể nâng cao năng suất, chất lượng thịt Kết quả điều tra năng suất, chất lượng thịt của một số giống lợn cho thấy, tỷ lệ tăng trọng,

tỷ lệ thịt xẻ và tỷ lệ nạc ở lợn Landrace cao hơn nhiều so với lợn Yorkshire và lợn Móng Cái, các loại lợn bản địa khác

+ Thời gian và phương thức chăn nuôi

Là hai nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và phẩm chất của thịt lợn Thời gian nuôi dài, lợn có trọng lượng cao nhưng tiêu tốn thức ăn nhiều, chi phí cho việc nuôi dưỡng sẽ tăng cao, chuồng trại và các chi phí khác cao, chất lượng thịt kém Thời gian nuôi dưỡng ngắn, sẽ khắc phục được các nhược điểm trên nhưng đòi hỏi phải đầu tư chăm sóc nuôi dưỡng tốt Chế độ dinh dưỡng cao lợn tăng khối lượng nhanh và tiêu tốn thức ăn thấp, hiệu quả cao, chất lượng thịt tốt Nếu lợn được ăn thức ăn có dinh dưỡng cao và phù hợp với các giai đoạn sinh trưởng phát triển của chúng thì năng suất và chất lượng thịt sẽ cao

+ Khí hậu và thời tiết

Lợn điều hòa thân nhiệt bằng cách cân bằng sự mất nhiệt với nhiệt độ trao đổi chất và hấp thụ Tốc độ mất nhiệt tăng lên khi sự chênh lệch giữa

nhiệt độ cơ thể và nhiệt độ môi trường tăng lên Mùa đông, nhiệt độ hạ thấp thì khẩu phần ăn cần được tăng lên để tăng quá trình trao đổi chất trong cơ thể, nhiệt lượng được tạo ra đảm bảo giữ ấm cho cơ thể Thời tiết mát mẻ, dễ chịu, nhiệt độ và ẩm độ không có sự thay đổi quá lớn, lợn ăn tốt, tiêu hoá và hấp thu tốt, dinh dưỡng được tích lũy cao, thúc đẩy nhanh quá trình sinh trưởng, phát triển

Khi nhiệt độ chuồng nuôi tăng cao, chuồng nuôi có mật độ nuôi nhốt lớn, độ thông thoáng của chuồng kém, lợn tỏ ra ăn kém, tiêu hoá và hấp thu kém, giảm tăng trọng Nếu nhiệt độ chuồng nuôi xuống mức quá thấp, lợn phải thoát nhiệt nhiều để giữ ấm cho cơ thể, dẫn đến tiêu hao nhiều năng lượng hơn Khi đó nhu cầu dinh dưỡng, tăng khẩu phần ăn, chi phí thức ăn cũng tăng cao hơn

2.2.1.2 Những bệnh về đường hô hấp thường gặp ở lợn thịt

* Bệnh viêm phổi địa phương (Bệnh suyễn lợn)

Hiện nay, bệnh viêm phổi địa phương tuy là một bệnh mang tích chất địa phương nhưng cũng là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm Bệnh gây ra rất nhiều thiệt hại cho người chăn nuôi do đó người chăn nuôi cần thường xuyên theo dõi để nhanh chóng phát hiện bệnh và có hướng phòng và điều trị bệnh

- Nguyên nhân gây bệnh

Theo Lê Văn Lãnh (2012) [5], bệnh suyễn ở lợn, còn được gọi là "viêm phổi địa phương", là một bệnh truyền nhiễm mãn tính trong chăn nuôi lợn Mặc dù tỷ lệ tử vong do bệnh này không cao, nhưng nó gây ra những tổn thất lớn cho người chăn nuôi Trên trang trại chăn nuôi lợn, bệnh suyễn làm giảm tăng trọng của lợn và tăng nguy cơ mắc các bệnh thứ cấp

Mycoplasma là một loại vi khuẩn chủ yếu gây bệnh suyễn ở lợn và đã

được xác định là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh hô hấp ở lợn

Mycoplasma gây ra viêm phổi địa phương và có tác động xấu đến hệ hô hấp

của lợn, gây ra triệu chứng như ho, khó thở và giảm hiệu suất sinh trưởng

Bệnh suyễn lợn là một vấn đề quan trọng trong ngành chăn nuôi lợn và đòi hỏi sự quản lý và kiểm soát cẩn thận Để phòng ngừa bệnh suyễn, cần đưa ra các biện pháp như tiêm phòng, cải thiện điều kiện nuôi dưỡng và kiểm soát các yếu tố lây nhiễm Công tác giám sát sức khỏe và chẩn đoán sớm bệnh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh suyễn trong chăn nuôi lợn

- Triệu chứng

Thời gian ủ bệnh trung bình 10 - 15 ngày Bệnh tích xuất hiện sau 11 -

15 ngày, triệu chứng ho, thở khó xuất hiện sau 25 - 35 - 65 ngày Có 4 thể bệnh sau:

và ít Bệnh tiến triển nhanh khi đàn lợn mắc bệnh lần đầu

Bệnh tiến triển nhanh khoảng 1 tuần, tỷ lệ chết cao nếu không điều trị kịp thời, thế cấp tính thường ít thấy, chủ yếu thấy ở những đàn mắc lần đầu, bệnh thường phát và lây lan rất nhanh, khi có tác động của vi khuẩn kế phát làm cho chứng viêm phổi bị tổn thương ngày càng trầm trọng, nặng hơn

- Thể á cấp tính:

Lợn bệnh có biểu hiện sốt nhẹ 40 - 41OC con vật có hiện tượng hắc hơi,

xổ mũi sau đó chuyển sang dịch nhầy

Lợn ăn kém, sốt theo từng cơn, ho nhiều, khó thở, thở thể bụng

Giai đoạn mới mắc bệnh lợn bệnh thường ho khan, ho nhiều vào buổi sáng sớm và ban đêm, dần dần thành cơn, tiếng ho ướt, con vật chảy nước mũi, nước mắt

Lợn bị ở thể này thường hay gặp ở lợn con, bệnh có các triệu chứng giống thể cấp tính nhưng không nặng và trầm trọng như thể cấp tính Lợn ốm

ho nhiều, thở nhanh, há mồm và thóp bụng để thở, thân nhiệt ít tăng, bệnh tiến triển trong khoảng 2 tuần

Lợn bệnh có biểu hiện lông xù, dựng đứng, da nhợt nhạt

Lợn bệnh thường có các biểu hiện ho nhiều, hắc xì, nhiều con có dịch

mủ khi bị bội nhiễm

Thể bệnh này tiến triển trong vài ba tháng Tỷ lệ chết của lợn mắc bệnh không cao, nhưng lợn tăng trọng kém, chậm lớn, còi cọc, tiêu tốn rất nhiều thức ăn Nếu những lợn bị bệnh ở thể này mà khỏi, ta lại chăm sóc, nuôi dưỡng kém thì có thể chuyển thành thể cấp tính

+ Kiểm soát chặt chẽ về con giống

+ Tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin cho đàn lợn nuôi của trang trại + Hạn chế việc tắm cho lợn, chỉ tắm cho lợn những ngày trời nắng nóng + Giữ chuồng luôn khô ráo, nền chuồng phải được vệ sinh sạch sẽ, không được để bụi bẩn ở nền chuồng

- Điều trị:

Những kháng sinh có hiệu lực điều trị với Mycoplasma là tetracycline,

tylosin và tiamulin

Ngoài ra ta nên kết hợp bổ sung các loại thuốc bổ trợ như (thuốc hạ sốt,

dexa, bromhexine), để điều trị bệnh viêm phổi do Mycoplasma, sẽ tốt hơn

Nếu được phát hiện và điều trị sớm thì tỉ lệ khỏi bệnh rất là cao

Hiện nay vắc xin phòng bệnh suyễn lợn, đã được tìm thấy để giảm mức

độ nghiêm trọng của bệnh, nhưng không ngăn chặn hoàn toàn được các bệnh xảy ra từ trong toàn bộ số lợn mắc bệnh

* Bệnh viêm phổi màng phổi

- Nguyên nhân

Bệnh viêm phổi màng phổi hay còn gọi là viêm phổi dính sườn là một

bệnh truyền nhiễm lây lan mạnh do vi khuẩn có tên là Actinobacillus

pleuropneumoniae gây ra Mầm bệnh thường lưu trú trong các hạch amidan

và cơ quan hô hấp Mọi lứa tuổi của lợn đều có thể nhiễm bệnh nhưng thường xảy ra ở lợn từ 2 - 6 tháng tuổi

Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, lợn dễ mắc các bệnh kế phát như tai xanh, tụ huyết trùng… lợn bệnh trở bệnh nặng và tỉ lệ chết rất cao

Bệnh lây truyền trực tiếp qua đường hô hấp hoặc có thể lây qua không khí Sau khi xâm nhập vào cơ thể lợn, vi khuẩn gây bệnh trú ngụ tại các hạch amidan, sau đó di chuyển sang phế quản, phế nang, gây tổn thương phổi, viêm phổi màng phổi

Thể cấp tính

Triệu chứng tương tự như thế quá cấp tính, nhưng tiến triển chậm hơn Lợn mắc bệnh sốt cao từ 40OC - 41OC, lợn bệnh có biểu hiện khò khè, khó thở, thở thể bụng Mắt đỏ, xuất hiện nhiều vùng tím tái trên da Mũi chảy dịch nhày, đôi khi lẫn máu

Lợn bỏ ăn, nằm 1 chỗ, nếu không chăm sóc và can thiệp kịp thời, lợn bệnh có thể chết sau 3-5 ngày, tỉ lệ lên tới 50% Nếu con nào hồi phục sẽ chuyển thành thể mãn tính

Thể mãn tính

Lợn mắc bệnh ở thể này xuất hiện sau khi dấu hiệu cấp tính mất đi Lợn mắc bệnh thường có biểu hiện kém ăn hoặc bỏ ăn, sốt nhẹ, ho khan, thở thể bụng, lông dựng, da nhợt nhạt, tăng trọng kém

+ Bệnh tích

Bệnh tích đặc trưng của viêm phổi màng phổi là phổi viêm hóa sợi mủ, nhục hóa hoặc bị hoại tử - xuất huyết, viêm màng phổi, màng phổi viêm dính một lớp fibrin kèo theo chảy máu và dịch Viêm màng bao tim, viêm phổi dính sườn, tích nước vàng, có máu lẫn ở trong lồng ngực, phổi có màu sẫm và cứng lại Tổn thương ở phổi tạo thành các nốt viêm có màu sắc thay đổi tử đỏ,

đỏ bầm hay xám, hóa xơ cứng ở giai đoạn cuối, di chứng của các ổ áp xe

- Điều trị:

Việc đầu tiên phải tách giãn đàn, tăng độ thông thoáng trong chuồng nuôi, sử dụng những loại kháng sinh có hiệu lực với bệnh viêm phổi màng phổi như tylosin, tiamulin, florfenicol… sau đó đối với con bị nặng thì tiêm thêm thuốc trợ lực như angin - c, dexamethasone, kết hợp với kháng sinh như ceftiofur, florfenicol, lúc đó điều trị sẽ hiệu quả hơn

* Bệnh hô hấp phức hợp

- Nguyên nhân

Bệnh hô hấp phức hợp trên lợn thực ra không phải là bệnh mới nhưng

nó đã gây ra những thiệt hại không nhỏ cho người chăn nuôi như làm tăng tỷ

lệ chết trong đàn, tăng FCR, kéo dài thời gian xuất chuồng, tăng chi phí sử dụng thuốc kiểm soát bệnh hô hấp phức hợp trên đàn lợn và chẩn đoán sớm cũng như xác định được chính xác bệnh rất có ý nghĩa không chỉ trong điều trị bệnh mà còn trong việc quản lý và kiểm soát bệnh này

Bệnh hô hấp phức hợp trên đàn lợn không phải là bệnh mới, bệnh thường xảy ra do sự kết hợp của nhiều mầm bệnh trên đường hô hấp trong

cùng một thời điểm gồm các mầm bệnh khởi phát như bệnh do Mycoplasma hyopneumoniae, virus cúm, PRRS, kéo theo đó tạo điều kiện cho các nguyên nhân thứ phát như vi khuẩn Bordetella bronchiseptica, Pasteurella multocida,

streptococcus suis, Salmonella cholerasuis gây bệnh

- Triệu chứng

Bệnh thường phát hiện trên lợn thường từ 14 - 20 tuần tuổi, và khoảng

8 - 10 tuần sau khi chuyển chuồng, với các biểu hiện giảm tăng trọng, giảm năng suất, bệnh tích trên đường hô hấp Những biểu hiện khi lợn phát bệnh:

+ Lợn bệnh có biểu hiện sốt, ủ rũ, long xù, tách khỏi đàn, ăn kém, bỏ

ăn, chảy nước mũi

+ Lợn ho thành từng cơn một, hay ho thành 1 tràng, cũng có thể ho về đêm và rạng sáng…

+ Khó thở, có thể thở thể bụng, xuất hiện các điểm mảng tím trên da, đặc biệt là phần tai

Những triệu chứng biểu hiện trên sẽ làm cho đàn lợn giảm năng suất, giảm tăng trọng, dẫn đến giảm hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi, thiệt hại về kinh tế không chỉ về chi phí điều trị mà còn về tăng trọng, tăng FCR, sức khỏe của đàn lợn mới là những chi phí thiệt hại nặng nề hơn cả Những triệu

chứng trên sẽ không xuất hiện tất cả trên lợn mà có thể biểu hiện một số triệu chứng, tùy vào mức độ nghiêm trọng của lợn nhiễm bệnh

- Phòng bệnh

- Tăng cường sức đề kháng cho đàn lợn của trang trại bằng cách bổ sung vitamin, điện giải, chất khoáng…

- Tạo ra điều kiện môi trường tốt nhất cho con vật: mật độ nuôi, quy

mô đàn, môi trường (vệ sinh tiêu độc, điều chỉnh nhiệt độ cho phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển của lợn, chuồng nuôi luôn phải đảm bảo sự thông thoáng…)

- Tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ cho đàn lợn của trang trại

- Kết hợp sử dụng kháng sinh vào phòng bệnh ở các thời điểm như thay đổi thời tiết, chuyển giao mùa… và sử dụng các loại kháng sinh doxycylin, tiamulin, tylosin…

- Điều trị:

Bệnh hô hấp phức hợp trên lợn rất phức tạp, do rất nhiều nguyên nhân gây ra nên việc kiểm soát bệnh rất là khó khăn Khi phát hiện đàn lợn có biểu hiện mắc bệnh, thì ta phải tiến hành điều trị càng sớm, càng tốt, ta có sử dụng các loại thuốc kháng sinh như tylosin, tiamulin, kết hợp với các loại thuốc bổ trợ như bromexine, parcetamol, b-comple vào điều trị, lúc đó sẽ giúp con vật

sẽ hồi phục nhanh hơn

* Bệnh viêm phổi do Pasteurella multicocida gây ra

- Nguyên nhân

Vi khuẩn Pasteurella multicocida được biết đến là nguyên nhân gây ra bệnh tụ huyết trùng cho các loài gia súc, gia cầm Tuy nhiên Pasteurella multicocida còn được coi là một trong những nguyên nhân gây nên bệnh viêm

phổi ở lợn

Bệnh viêm phổi do Pasteurella multicocida gây ra, là kết quả của sự

lây nhiễm vi khuẩn phổi, bệnh thường thấy ở các giai đoạn của bệnh viêm phổi cục bộ hay những bệnh ghép ở đường hô hấp của lợn

lâm sàng bệnh này giống như viêm màng phổi do Actinobacillus pheuropeumoniae gây ra, nhưng những đặc điểm phân biệt chính là bệnh viêm phổi do P multocida thì ít khi gây ra chết đột ngột, hơn nữa lợn bệnh mắc viêm phổi do P multocida gây ra có thể tồn tại một thời gian dài

+ Thể cấp tính

Ở thể này do hầu hết P multicocida thuộc type B gây ra Những con

vật bị mắc bệnh thường có các biểu hiện như ho, khó thở, thở hóp bụng và gõ vào bụng thì có âm đục, sốt cao nhiệt độ lên tới 41-42OC, tỷ lệ chết cao, ở những con vật bị bệnh chết có thể thấy những vết đổi màu tím ở vùng bụng có thể thấy những vết đổi màu tím ở vùng bụng

+ Thể mãn tính

Đây là thể đặc trưng thường thấy của bệnh, bệnh tích chủ yếu ở phổi như: viêm phổi với các mức độ khác nhau từ sưng đến thủy thũng, nhục hóa hoặc gan hóa, nếu kế phát các loại cầu khuẩn có thể tạo thành các ổ viêm có

mủ, ổ bã đậu

- Bệnh tích