Chất lượng cuộc sống người bệnh sau phẫu thuật cố định cột sống thắt lưng cùng, giải ép ghép xương liên thân đốt 3 tầng tại bệnh viện hữu nghị việt đức năm 2022

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Thời gian và địa điểm nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 08 năm 2022 đến tháng 12 năm 2022 tại Bệnh viện Việt Đức, địa chỉ: 40 -Tràng Thi-Hàng Bông- Hoàn Kiếm- Hà Nội.

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu mô tả

2.3.2 Cỡ mẫu và chọn mẫu nghiên cứu

- Toàn bộ người bệnh được phẫu thuật TLIF 3 tầng tại khoa Phẫu thuật cột sống Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong thời gian nghiên cứu

2.3.3 Công cụ thu thập số liệu

Bộ câu hỏi khảo sát được xây dựng gồm 2 phần chính:

Thư viện ĐH Thăng Long

Thông tin chung về cá nhân bao gồm tuổi, giới tính, dân tộc, nơi sinh sống, trình độ học vấn, nghề nghiệp, tình trạng hôn nhân, hoàn cảnh sống, loại bảo hiểm y tế và điều kiện kinh tế.

- Sở thích thói quen: Hút thuốc lá, uống rượu, thể thao

- Các đặc điểm liên quan bệnh lý:

 Bệnh kèm theo: bệnh đường hô hấp, tim mạch, đái tháo đường, loãng xương

 Vị trí đặt nẹp cố định cột sống

 Thời gian điều trị bảo tồn trước khi đặt nẹp cố định cột sống

 Thòi gian đặt nẹp cố định cột sống (năm)

Phần 2: Bao gồm 36 câu hỏi khảo sát 8 mục về chất lượng cuộc sống

Bảng 2.1 Thang điểm đánh giá mức độ đau của người bệnh (Visual

Phân loại mức độ đau theo thang điểm VAS:

 Không đau: điểm VAS = 0 điểm

 Đau nhẹ: điểm VAS từ 1-3 điểm

 Đau vừa: VAS từ 4-6 điểm

 Đau dữ dội: VAS từ 7-10 điểm

 Các tính điểm Oswestry như sau: Với mỗi tiêu chí cho điểm tăng dần từ 0 đến 5 điểm

 Điểm thực tế là tổng các tiêu chí được chọn

 Điểm lý thuyết là số điểm tối đa của mổi tiêu chí x số tiêu chí được chọn

 Điểm Oswertry (%) = (điểm thực tế/điểm lý thuyết) x 100%

 Cách đánh giá mức điểm

Bảng 2.2 Đánh giá mức độ suy giảm chức năng cột sống thắt lưng theo thang điểm Oswertry bao gồm 10 hoạt động (phụ lục)

Bảng 2.3 Các vấn đề đánh giá trong bộ câu hỏi SF-36 (Nguồn: The RAND 36 - Item Health Survey, Version 1.0)

STT Mục đánh giá Câu hỏi Số câu Phân nhóm

2 Giới hạn vai trò do sức khỏe thể chất 13, 14, 15, 16 4

4 Tình hình sức khỏe chung

Sự giới hạn vai trò do các vấn đề về tinh thần

6 Năng lượng sống/sự mệt mỏi 23, 27, 29, 31 4

Bảng 2.4 Cách tính điểm cho mỗi câu hỏi trong bộ câu hỏi SF-36

Câu hỏi Trả lời Điểm Câu hỏi Trả lời Điểm

Mỗi câu trong đánh giá CLCS được chấm điểm từ 0 đến 100, với điểm cao hơn tương ứng với chất lượng tốt hơn Điểm cụ thể của từng câu được xác định dựa trên thứ tự câu trả lời theo bảng 2.2 Điểm cho từng mục đánh giá CLCS (theo bảng 2.1) được tính bằng trung bình của tất cả các câu trả lời trong mục đó Điểm sức khỏe thể chất được tính bằng trung bình của các mục số 1 và 2.

Thư viện ĐH Thăng Long Điểm sức khỏe tinh thần được tính bằng trung bình điểm của các mục số 5,

Cách phân loại CLCS: sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần và CLCS nói chung được phân thành 3 mức dựa vào số điểm:

2.3.4 Phương pháp thu thập số liệu

Lập danh sách bệnh nhân đã thực hiện phẫu thuật TLIF 3 tầng Chọn tất cả hồ sơ bệnh án của bệnh nhân đã trải qua phẫu thuật này, đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn lựa chọn từ danh sách mẫu Mã hóa thông tin bệnh nhân theo quy định của phẫu thuật TLIF 3 tầng trước khi tiến hành phỏng vấn.

Tại bệnh viện Việt Đức, ca đầu tiên phẫu thuật TLIF 3 tầng được thực hiện vào đầu năm 2012, với tổng số 73 bệnh nhân đến cuối năm 2018 Tuy nhiên, từ năm 2019 đến 2022, do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 và sự thiếu hụt vật tư y tế, chúng tôi chỉ thu thập được danh sách 61 bệnh nhân đủ điều kiện nghiên cứu, trong đó thời gian sau khi đặt dụng cụ cố định cột sống gần nhất là 4 năm.

Hoàn thành thông tin nhân khẩu học theo mẫu nghiên cứu

Nhóm nghiên cứu đã thu thập danh sách bệnh nhân thông qua sự đồng ý của lãnh đạo khoa và phòng kế hoạch tổng hợp của bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức để lấy hồ sơ và số điện thoại phỏng vấn Trong quá trình phỏng vấn, các phiếu phỏng vấn được kiểm tra kỹ lưỡng; nếu có thông tin thiếu hoặc nghi ngờ, nghiên cứu viên sẽ ngay lập tức bổ sung và điều chỉnh trong ngày phỏng vấn.

2.3.5 Các biến số và chỉ số nghiên cứu

Bảng 2.5 Các biến số và chỉ số nghiên cứu

Thông tin chung về đối tƣợng nghiên cứu

1 Nhóm tuổi Tỷ lệ người bệnh theo nhóm tuổi Phỏng vấn

Biểu mẫu tổng hợp thông tin và bộ câu hỏi

2 Giới tính Tỷ lệ người bệnh theo giới tính Phỏng vấn

Tỷ lệ người bệnh theo nghề nghiệp Phỏng bấn

Các đặc điểm liên quan đến bệnh lý

Tỷ lệ người bệnh mổ tính theo năm đên thời điểm hiện tại

Phỏng vấn, tham khảo hồ sơ bệnh án

Tỷ lệ người bệnh theo nhóm vị trí phẫu thuật

Phỏng vấn, tham khảo hồ sơ bệnh án

Tỷ lệ người bệnh theo nhóm thời gian phẫu thuật

Tham khảo hồ sơ bệnh án

Thang điểm VAS trước mổ

Tỷ lệ người bệnh theo mức độ đau trước vào viện

Thang điểm VAS sau mổ tại thời điểm khảo sát

Tỷ lệ người bệnh theo mức độ đau sau mổ tại thời điểm khảo sát

Tỷ lệ người bệnh theo mức độ suy giảm chức năng cột sống thắt lưng

Tỷ lệ người bệnh theo bệnh kèm theo

Kết quả điều trị ra viện

Tỷ lệ người bệnh theo kết quả điều trị ra viện

Chất lượng cuộc sống của người bệnh sau phẫu thuật

1 Hoạt động thể chất Điểm trung bình hoạt động thể chất của người bệnh

Phỏng vấn Phỏng vấn theo bộ câu hỏi SF-36

Giới hạn vai trò do sức khỏe thể chất Điểm trung bình giới hạn vai trò do sức khỏe thể chất của người bệnh

Phỏng vấn theo bộ câu hỏi SF-36

3 Cảm giác đau Điểm trung bình cảm giác đau của người bệnh

Tình hình sức khỏe chung Điểm trung bình cảm nhận về tình hình sức khỏe chung của người bệnh

5 Sức khỏe thể chất Điểm trung bình sức khỏe thể chất của người bệnh

Sự giới hạn vai trò của người bệnh do các vấn đề về tinh thần có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của họ Điểm trung bình cho thấy rằng những khó khăn này không chỉ gây cản trở trong các hoạt động hàng ngày mà còn ảnh hưởng đến mối quan hệ xã hội và khả năng làm việc Việc nhận diện và can thiệp kịp thời là rất cần thiết để cải thiện tình trạng này.

Năng lượng sống/sự mệt mỏi Điểm trung bình cảm nhận về sức sống của người bệnh

8 Trạng thái tâm lý Điểm trung bình trạng thái tâm lý của người bệnh

9 Hoạt động xã hội Điểm trung bình hoạt động xã hội của người bệnh

10 Sức khỏe tinh thần Điểm trung bình sức khỏe tinh thần của người bệnh

Chất lượng cuộc sống Điểm trung bình chất lượng cuộc sống chung của người bệnh

Mục tiêu 2: Phân tích một số yếu tố liên quan đến chất lượng cuộc sống của người bệnh sau phẫu thuật TLIF 3 tầng cột sống thắt lưng

Yếu tố liên quan đến sức

Mức độ sức khỏe thể chất chung theo tuổi Phỏng vấn

Thư viện ĐH Thăng Long khỏe thể chất chung

Mức độ sức khỏe thể chất chung theo giới tính

Mức độ sức khỏe thể chất chung theo nghề nghiệp

Mức độ sức khỏe thể chất chung theo thời gian thực hiện TLiF 3 Tầng

Mức độ sức khỏe thể chất chung theo bệnh kèm theo

Yếu tố liên quan đến sức khỏe tinh thần

Mức độ sức khỏe tinh thần theo tuổi Phỏng vấn

Mức độ sức khỏe tinh thần theo giới tính Phỏng vấn

Mức độ sức khỏe tinh thần theo nghề nghiệp Phỏng vấn

Mức độ sức khỏe tinh thần theo thời gian thực hiện TliF 3 tầng

Mức độ sức khỏe tinh thần theo bệnh kèm theo

Yếu tố liên quan đến chất

Chất lượng cuộc sống theo tuổi Phỏng vấn

Biểu mẫu tổng hợp thông tin và bộ câu hỏi lượng cuộc sống chung

Chất lượng cuộc sống theo giới tính Phỏng vấn

Chất lượng cuộc sống theo nghề nghiệp Phỏng vấn

Chất lượng cuộc sống theo thời gian thực hiện TLIF 3 tầng

Chất lượng cuộc sống theo bệnh kèm theo Phỏng vấn

Chất lượng cuộc sống theo sức khỏe thể chất Phỏng vấn

Chất lượng cuộc sống theo sức khỏe tinh thần Phỏng vấn

Quy trình thu thập số liệu

2.4.1 Xây dựng bộ câu hỏi

Bộ câu hỏi được thiết kế dựa trên tài liệu tham khảo trong và ngoài nước, đảm bảo tính phù hợp với nội dung nghiên cứu Sau khi hoàn thiện, bộ câu hỏi sẽ được thử nghiệm trên 10 người bệnh để đánh giá tính khả thi, sau đó sẽ được chuẩn hóa và triển khai thu thập dữ liệu.

Bước 1: Chúng tôi tiến hành lấy danh sách người bệnh có tham gia phẫu thuật TLIF 3 tầng tại bệnh viện Việt Đức từ tháng 1 năm 2012 đến tháng 12 năm

Năm 2018, các tiêu chí lựa chọn từ phòng kế hoạch tổng hợp đã được đáp ứng đầy đủ, trong đó các thông tin quan trọng của người bệnh phục vụ cho việc thu thập từ bệnh án bao gồm: họ và tên, tuổi (năm sinh), giới tính, năm mổ, số điện thoại, và quê quán (thôn, xã, quận, huyện).

Bước 2: Sau khi thu thập danh sách và thông tin của người bệnh, chúng tôi sẽ liên lạc qua số điện thoại trong hồ sơ Nếu không liên lạc được, chúng tôi sẽ đến địa chỉ ghi trong hồ sơ để thu thập dữ liệu Trong trường hợp cả hai phương pháp trên không thành công, chúng tôi sẽ loại bỏ trường hợp đó khỏi nghiên cứu.

Bước 3: Khi liên hệ với người bệnh, chúng tôi giới thiệu mục đích và nội dung nghiên cứu Sau khi người bệnh đồng ý tham gia, chúng tôi sẽ ghi âm cuộc gọi phỏng vấn qua điện thoại và yêu cầu ký vào phiếu tham gia nghiên cứu đối với phỏng vấn trực tiếp Tiếp theo, chúng tôi tiến hành phỏng vấn và kết hợp thông tin từ bệnh án để điền vào các đặc điểm chung và các yếu tố liên quan đến bệnh lý của đối tượng nghiên cứu.

Quản lý và phân tích số liệu

Quá trình mã hóa dữ liệu, nhập và phân tích được thực hiện bằng cách sử dụng phần mềm Epidata 3.0 và SPSS 22.0

Thống kê mô tả là phương pháp trình bày kết quả các biến định tính thông qua tần số và tỷ lệ phần trăm, trong khi các biến định lượng được thể hiện bằng giá trị trung bình và độ lệch chuẩn cho các biến có phân phối chuẩn Đối với các biến không có phân bố chuẩn, giá trị trung vị và khoảng giá trị (min-max) sẽ được sử dụng để mô tả.

- Thống kê phân tích được sử dụng để xác định mối liên quan của các yếu tố với CLCS qua tỷ số chênh (Odd Ratio-OR), 95% CI

- Sử dụng kiểm định bằng T – test và Chi bình phương (X 2 ) với mức ý nghĩa thống kê khi p < 0,05.

Đạo đức nghiên cứu

Nghiên cứu đã nhận được sự chấp thuận từ Hội đồng chấm luận văn của Trường Đại học Thăng Long Người bệnh tham gia được thông báo rõ ràng về mục đích, ý nghĩa và phương pháp nghiên cứu, và họ đã đồng ý tham gia Họ có quyền từ chối tham gia bất kỳ lúc nào trong quá trình nghiên cứu mà không chịu ảnh hưởng từ kết quả nghiên cứu.

Công cụ nghiên cứu không liên quan đến các vấn đề nhạy cảm và không ảnh hưởng đến cảm xúc của người bệnh

Dữ liệu thu thập chỉ phục vụ cho nghiên cứu nhằm đề xuất giải pháp cải thiện sức khỏe cộng đồng, không sử dụng cho mục đích khác Tất cả thông tin về đối tượng nghiên cứu được bảo mật và mã hóa để đảm bảo tính riêng tư.

Hạn chế của nghiên cứu và biện pháp khắc phục

Nghiên cứu mới chỉ tập trung vào việc đánh giá chất lượng cuộc sống (CLCS) ở bệnh nhân phẫu thuật cột sống thắt lưng bằng nẹp vít qua lỗ liên hợp 3 tầng đốt sống tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu sâu hơn về từng nhóm và giai đoạn của bệnh nhân điều trị ở các khoa khác.

Ngoài ra, có thể xảy ra sai số trong nghiên cứu do nhiều nguyên nhân, bao gồm sai số nhớ lại khi người tham gia không thể chính xác hồi tưởng thông tin trong quá khứ hoặc không hiểu rõ câu hỏi Thêm vào đó, sai số cũng có thể phát sinh từ nhóm thu thập dữ liệu nếu họ không giải thích hoặc đặt câu hỏi đúng cách theo mẫu phiếu nghiên cứu, cũng như sai sót trong việc ghi chép dữ liệu và trong quá trình nhập liệu.

Một số biện pháp khắc phục sai số:

Đối tượng tham gia nghiên cứu cần được thỏa thuận tự nguyện và được giải thích rõ ràng về mục đích của nghiên cứu, điều này sẽ giúp đảm bảo thông tin thu thập được chính xác hơn.

Để giảm thiểu việc thiếu sót thông tin, phiếu điều tra sẽ được rà soát ngay sau khi hoàn tất phỏng vấn nhằm yêu cầu bổ sung các thông tin còn thiếu.

- Sử dụng thang đo đã được đánh giá độ tin cậy và tính giá trị ở các nghiên cứu trên thế giới

- Tập huấn cho nhóm điều tra thu thập số liệu

- Rà soát bộ câu hỏi để điều chỉnh từ ngữ cho rõ ràng, dễ hiểu;

- ĐTNC được giải thích kỹ về mục đích nghiên cứu để tăng cường sự hợp tác trong nghiên cứu;

- Điều tra viên được tập huấn trước khi thu thập số liệu;

- Thực hiện giám sát ngẫu nhiên khi ĐTV thu thập số liệu;

- Các định nghĩa, tiêu chuẩn được đưa ra thống nhất, rõ ràng

- Kiểm tra ngẫu nhiên 10% số phiếu được nhập vào phần mềm SPSS 22.0

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Thực trạng chất lượng cuộc sống ở bệnh nhân sau phẫu thuật TLIF 3 tầng 46 3.3 Một số yếu tố liên quan đến chất lượng cuộc sống ở bệnh nhân sau phẫu thuật TLIF 3 tầng

4.1 Thông tin chung về đối tƣợng nghiên cứu

Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, trong tổng số bệnh nhân, nữ chiếm 68,9% và nam chiếm 31,1%, với tỷ lệ nam/nữ là 1:2,21 Phân phối giới tính này tương tự như kết quả từ nghiên cứu của Sang-Huyk Min và cộng sự tại Khoa Phẫu thuật Chỉnh hình, Đại học Y khoa Dankook, nơi tỷ lệ bệnh nhân nam và nữ lần lượt là 47/80, tương ứng với tỷ lệ 1:1,56.

Nghiên cứu của Amra Macak Hadziomerovi và cộng sự về ảnh hưởng của tuổi tác và giới tính đến chất lượng cuộc sống của những người bị đau lưng mãn tính ở Bosnia và Herzegovina cho thấy mẫu nghiên cứu gồm 50 người, với độ tuổi từ 19-79 (tuổi trung bình 51,2) Trong đó, nữ giới chiếm 70% và nam giới 30% Kết quả cho thấy nữ giới có nguy cơ cao mắc thoái hóa đốt sống thắt lưng do quá trình loãng xương, đặc biệt trong giai đoạn mãn kinh và chu kỳ kinh nguyệt không đều dẫn đến suy giảm estrogen Ở nam giới, nồng độ testosterone thấp cũng góp phần gây loãng xương Ngoài ra, chế độ ăn uống thiếu dinh dưỡng, sử dụng thuốc corticosteroid và heparin không đúng cách, cùng lối sống ít vận động cũng là những yếu tố nguy cơ gây bệnh.

BÀN LUẬN

Tiêu đề	Chất lượng cuộc sống người bệnh sau phẫu thuật cố định cột sống thắt lưng cùng, giải ép ghép xương liên thân đốt 3 tầng tại bệnh viện hữu nghị việt đức năm 2022
Tác giả	Nguyễn Thị Thìn
Người hướng dẫn	PGS.TS. Nguyễn Lê Bảo Tiến, TS. Nguyễn Lâm Bình
Trường học	Trường Đại học Thăng Long
Chuyên ngành	Điều Dưỡng
Thể loại	Luận văn thạc sĩ điều dưỡng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	105
Dung lượng	2,24 MB