Bài giảng Đạo đức kinh doanh và văn hoá doanh nghiệp trong hội nhập quốc tế: Chương 1 - TS. Phạm Văn Tài

Đ o đ c kinh doanh ạo ức kinh doanhBao g m các nguyên t c và chu n m c đ nh h ng các hành ồm các nguyên tắc và chuẩn mực định hướng các hành ắc và chuẩn mực định hướng các hành ẩn mực đị

TS Phạm Văn Tài

Ch ương 1 ng 1

Phân bi t gi a lu t pháp, chính ệt giữa luật pháp, chính ữa luật pháp, chính ật pháp, chính

S khác bi t gi a m t quy t đ nh bình th ng m t ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một ệt giữa một quyết định bình thường một ữa một quyết định bình thường một ột quyết định bình thường một ết định bình thường một ịnh bình thường một ường một ột quyết định bình thường một

quy t đ nh đ o đ c chính là không d a vào lu t l ết định bình thường một ịnh bình thường một ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một ật lệ ệt giữa một quyết định bình thường một

Nh ng giá tr và phán quy t đóng vai trò quy t đ nh ữa một quyết định bình thường một ịnh bình thường một ết định bình thường một ết định bình thường một ịnh bình thường một

Nh ng nhân viên c n m t vùng đ m đ có hành vi ữa một quyết định bình thường một ần một vùng đệm để có hành vi ột quyết định bình thường một ệt giữa một quyết định bình thường một ể có hành vi

đ o đ c ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ

Đ o đ c kinh doanh ạo ức kinh doanh

Bao g m các nguyên t c và chu n m c đ nh h ng các hành ồm các nguyên tắc và chuẩn mực định hướng các hành ắc và chuẩn mực định hướng các hành ẩn mực định hướng các hành ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một ịnh bình thường một ướng các hành

vi trong th gi i kinh doanh.ết định bình thường một ớng các hành

Hành vi c th đ c cho là đ o đ c hay không đ o đ c s ụ thể được cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ể có hành vi ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ẽ

đ c quy t đ nh b i các nhóm cá nhân:ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ết định bình thường một ịnh bình thường một ởi các nhóm cá nhân:

– Các nhà đ u t ần một vùng đệm để có hành vi ư

– Các nhân viên

– Các khách hàng

– Các nhóm l i ích ợc cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ

– H th ng lu t pháp ệt giữa một quyết định bình thường một ống luật pháp ật lệ

– C ng đ ng ột quyết định bình thường một ồm các nguyên tắc và chuẩn mực định hướng các hành

vào lợi nhuận mà ít quan tâm đến trách nhiệm xã hội

Nếu cơ hội đến, hầu hết các doanh nghiệp có khả năng không đếm xỉa đến cộng đồng khi họ tin là việc làm xấu của họ không bị phát hiện Các công ty lâu đời bao nhiêu chăng nữa cũng không quan tâm đến sự an toàn, lâu bền của sản phẩm nếu không có

sự giám sát của nhà nước

Source: Data from Yankelovich Partners Inc., Point, February 2005

Ý Nghĩa Rõ Ràng C a Đ o Đ c ủa đạo ạo ức kinh doanh

Trách nhi m xã h i là nghĩa v b t bu c c a m t doanh ệt giữa một quyết định bình thường một ột quyết định bình thường một ụ thể được cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ắc và chuẩn mực định hướng các hành ột quyết định bình thường một ủa một doanh ột quyết định bình thường một nghi p nh m t i đa tác đ ng tích c c trong khi gi m thi u ệt giữa một quyết định bình thường một ằm tối đa tác động tích cực trong khi giảm thiểu ống luật pháp ột quyết định bình thường một ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một ảm thiểu ể có hành vi các tác đ ng tiêu c c đ n xã h iột quyết định bình thường một ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một ết định bình thường một ột quyết định bình thường một

Trách nhi m xã h i bao g m các trách nhi m sau đây:ệt giữa một quyết định bình thường một ột quyết định bình thường một ồm các nguyên tắc và chuẩn mực định hướng các hành ệt giữa một quyết định bình thường một

– Kinh t (tho mãn các nhà đ u t ) ết định bình thường một ảm thiểu ần một vùng đệm để có hành vi ư

– Pháp lý (tuân th lu t pháp) ủa một doanh ật lệ

– Đ o đ c (các hành vi và ho t đ ng tuân th chu n m c) ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ột quyết định bình thường một ủa một doanh ẩn mực định hướng các hành ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một

– Bác ái (có các ho t đ ng và hành vi nh mong mu n c a c ng ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ột quyết định bình thường một ư ống luật pháp ủa một doanh ột quyết định bình thường một

đ ng) ồm các nguyên tắc và chuẩn mực định hướng các hành

Ngày càng nhi u báo cáo v vi ph m đ o đ c kinh doanh ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ

Đánh giá đúng ho c sai c a xã h i nh h ng đ n kh năng đ t ặc sai của xã hội ảnh hưởng đến khả năng đạt ủa một doanh ột quyết định bình thường một ảm thiểu ưởi các nhóm cá nhân: ết định bình thường một ảm thiểu ạo đức chính là không dựa vào luật lệ

đ c các m c tiêu c a doanh nghi p ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ụ thể được cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ủa một doanh ệt giữa một quyết định bình thường một

Nghiên c u đ o đ c kinh doanh đ chúng ta có th đáp ng các ức chính là không dựa vào luật lệ ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ể có hành vi ể có hành vi ức chính là không dựa vào luật lệ yêu c u c a các nhóm ng i quy t đ nh đ n s t n vong c a ần một vùng đệm để có hành vi ủa một doanh ường một ết định bình thường một ịnh bình thường một ết định bình thường một ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một ồm các nguyên tắc và chuẩn mực định hướng các hành ủa một doanh

doanh nghi p ệt giữa một quyết định bình thường một

Đ o đ c cá nhân ch a đ ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ư ủa một doanh

Nghiên c u đ o đ c kinh doanh giúp nh n di n các v n đ đ o đ c ức chính là không dựa vào luật lệ ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ật lệ ệt giữa một quyết định bình thường một ấn đề đạo đức ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ

mà các nhóm trong xã h i yêu c u ột quyết định bình thường một ần một vùng đệm để có hành vi

Các v n đ đ o đ c ất niềm tin vào doanh nghiệp Mỹ ềm tin vào doanh nghiệp Mỹ ạo ức kinh doanh

Gia tăng nh n th c v : ật pháp, chính ức kinh doanh ềm tin vào doanh nghiệp Mỹ

– Gian l n k toánật lệ ết định bình thường một

– Giao d ch n i gián c phi u và trái phi uịnh bình thường một ột quyết định bình thường một ổ phiếu và trái phiếu ết định bình thường một ết định bình thường một

– Gi m o tài li u t ch cảm thiểu ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ệt giữa một quyết định bình thường một ổ phiếu và trái phiếu ức chính là không dựa vào luật lệ

– Qu ng cáo b pảm thiểu ịnh bình thường một

– S n ph m l iảm thiểu ẩn mực định hướng các hành ỗi

– H i l ống luật pháp ột quyết định bình thường một

– Nhân viên ăn c pắc và chuẩn mực định hướng các hành

L ch s s quan tâm c a xã h i ịnh và đạo đức ử sự quan tâm của xã hội ự quan tâm của xã hội ủa đạo ội

đ n các v n đ đ o đ c kinh doanh ến các vấn đề đạo đức kinh doanh ất niềm tin vào doanh nghiệp Mỹ ềm tin vào doanh nghiệp Mỹ ạo ức kinh doanh

Tr ước những năm 1960: Đạo đức c nh ng năm 1960: Đ o đ c ữa luật pháp, chính ạo ức kinh doanh

trong kinh doanh

Nh ng tranh lu n tinh th n v đ o đ c phát sinh: ữa một quyết định bình thường một ật lệ ần một vùng đệm để có hành vi ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ

– Đ o đ c xã h i công giáo bao g m các quan tâm v tinh ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ột quyết định bình thường một ồm các nguyên tắc và chuẩn mực định hướng các hành ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh

th n trong kinh doanh, quy n c a ng i công nhân và ần một vùng đệm để có hành vi ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ủa một doanh ường một

đ ng l ng đ s ng.ồm các nguyên tắc và chuẩn mực định hướng các hành ương đủ sống ủa một doanh ống luật pháp

– Ng i theo đ o tin lành phát tri n các khoá h c v đ o ường một ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ể có hành vi ọc về đạo ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ạo đức chính là không dựa vào luật lệ

đ c trong các tr ng dòng (h h ng đ n làm vi c có ức chính là không dựa vào luật lệ ường một ọc về đạo ướng các hành ết định bình thường một ệt giữa một quyết định bình thường một

đ o đ c b i công vi c: chăm ch và thanh b ch)ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ởi các nhóm cá nhân: ệt giữa một quyết định bình thường một ỉ và thanh bạch) ạo đức chính là không dựa vào luật lệ

v n đ xã h i trong kinh doanh ất niềm tin vào doanh nghiệp Mỹ ềm tin vào doanh nghiệp Mỹ ội

Ý th c v trách nhi m xã h i tăng lên ức chính là không dựa vào luật lệ ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ệt giữa một quyết định bình thường một ột quyết định bình thường một

– Cũng nh ý nghĩ v kinh doanh là thu n kinh doanhư ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ần một vùng đệm để có hành vi

Đ o lu t b o v quy n l i c a ng i tiêu dùng ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ật lệ ảm thiểu ệt giữa một quyết định bình thường một ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ợc cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ủa một doanh ường một

(JFK) m ra k nguyên m i: Quy n đ c an toàn, ởi các nhóm cá nhân: ỷ nguyên mới: Quyền được an toàn, ớng các hành ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ

đ c thông tin, đ c l a ch n và đ c nghe ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một ọc về đạo ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ

Các nhóm b o v ng i tiêu dùng chi n đ u đ có ảm thiểu ệt giữa một quyết định bình thường một ường một ết định bình thường một ấn đề đạo đức ể có hành vi

m t đ o lu t h n hoi ột quyết định bình thường một ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ật lệ ẳn hoi.

– Ralph Nader

Nh ng năm 1970: Đ o đ c kinh doanh ữa luật pháp, chính ạo ức kinh doanh

Các giáo s kinh t b t đ u vi t v trách nhi m xã h iư ết định bình thường một ắc và chuẩn mực định hướng các hành ần một vùng đệm để có hành vi ết định bình thường một ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ệt giữa một quyết định bình thường một ột quyết định bình thường một

Các tri t gia b t đ u quan tâm đ n đ o đ c kinh doanhết định bình thường một ắc và chuẩn mực định hướng các hành ần một vùng đệm để có hành vi ết định bình thường một ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ

Các doanh nghi p quan tâm nhi u h n đ n hình nh trong ệt giữa một quyết định bình thường một ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ơng đủ sống ết định bình thường một ảm thiểu công chúng và bàn đ n đ o đ c th ng th n h n.ết định bình thường một ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ẳn hoi ắc và chuẩn mực định hướng các hành ơng đủ sống

Các h i th o đ c t ch c và các trung tâm nghiên c u đ c ột quyết định bình thường một ảm thiểu ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ổ phiếu và trái phiếu ức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ

Các v n đ nghiên c u:ấn đề đạo đức ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ức chính là không dựa vào luật lệ

– H i l ống luật pháp ột quyết định bình thường một – S an toàn c a s n ph m ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một ủa một doanh ảm thiểu ẩn mực định hướng các hành

– Qu ng cáo b p ảm thiểu ịnh bình thường một – Môi tr ng ường một

Các thành viên c a các t ch c đ o đ c kinh doanh tăng lênủa một doanh ổ phiếu và trái phiếu ức chính là không dựa vào luật lệ ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệCác trung tâm đ o đ c kinh doanh cung c p:ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ấn đề đạo đức

– Các n ph m, khoá h c, h i ngh và h i th o ấn đề đạo đức ẩn mực định hướng các hành ọc về đạo ột quyết định bình thường một ịnh bình thường một ột quyết định bình thường một ảm thiểu

Các doanh nghi p thành l p u ban đ o đ cệt giữa một quyết định bình thường một ật lệ ỷ nguyên mới: Quyền được an toàn, ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ

Các ngành công nghi p hình thành các ch d n v đ o đ c ệt giữa một quyết định bình thường một ỉ và thanh bạch) ẫn về đạo đức ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệdoanh nghi p cho các t ch c: Quy đ nh đ o đ cệt giữa một quyết định bình thường một ổ phiếu và trái phiếu ức chính là không dựa vào luật lệ ịnh bình thường một ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ

Nh ng năm 1990: ữa luật pháp, chính

Các ngành công nghi p quy đ nh v đ o đ c ngh ệt giữa một quyết định bình thường một ịnh bình thường một ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh nghi p mà các doanh nghi p ph i tuân theo ệt giữa một quyết định bình thường một ệt giữa một quyết định bình thường một ảm thiểu

Nh ng quy đ nh này nh m ngăn ng a các tr ng ữa một quyết định bình thường một ịnh bình thường một ằm tối đa tác động tích cực trong khi giảm thiểu ừa các trường ường một

h p vi ph m M t công ty có th tránh ho c gi m ợc cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ột quyết định bình thường một ể có hành vi ặc sai của xã hội ảnh hưởng đến khả năng đạt ảm thiểu thi u kh năng b ph t ể có hành vi ảm thiểu ịnh bình thường một ạo đức chính là không dựa vào luật lệ

Tiêu chu n và quy trình đi u tra và ngăn ng a các ẩn mực định hướng các hành ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ừa các trường

tr ng h p vi ph m ường một ợc cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ạo đức chính là không dựa vào luật lệ

Giám sát sát sao

Đ ý giám sát các c p qu n tr doanh nghi p ể có hành vi ấn đề đạo đức ảm thiểu ịnh bình thường một ệt giữa một quyết định bình thường một

Đào t o và có truy n thông h u hi u ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ữa một quyết định bình thường một ệt giữa một quyết định bình thường một

Hình thành h th ng giám sát, ki m soát và báo cáo ệt giữa một quyết định bình thường một ống luật pháp ể có hành vi

Kiên quy t th c hi n các quy đ nh ết định bình thường một ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một ệt giữa một quyết định bình thường một ịnh bình thường một

Không ng ng c i thi n đ o đ c kinh doanh ừa các trường ảm thiểu ệt giữa một quyết định bình thường một ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ

Th k 21: T p trung nhi u h n ến các vấn đề đạo đức kinh doanh ỷ 21: Tập trung nhiều hơn ật pháp, chính ềm tin vào doanh nghiệp Mỹ ơng 1

D ch chuy n t nh ng v n đ lu t pháp quy đ nh v đ o đ c thành các ịnh bình thường một ể có hành vi ừa các trường ữa một quyết định bình thường một ấn đề đạo đức ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ật lệ ịnh bình thường một ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ

ch ng trình văn hoá t ch c m t cách tình nguy n ương đủ sống ổ phiếu và trái phiếu ức chính là không dựa vào luật lệ ột quyết định bình thường một ệt giữa một quyết định bình thường một

– Tuy nhiên, quy đ nh nh là lu t Sarbanes-Oxley Act đã đ c thông ịnh bình thường một ư ật lệ ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ qua đ x lý v n đ thi u tin t ng trong các báo cáo tài chính và ể có hành vi ử lý vấn đề thiếu tin tưởng trong các báo cáo tài chính và ấn đề đạo đức ều báo cáo về vi phạm đạo đức kinh doanh ết định bình thường một ưởi các nhóm cá nhân:

đ o đ c doanh nghi p ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ệt giữa một quyết định bình thường một

Nh n th c đ c các ch ng trình đ o đ c doanh nghi p là t t cho ật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ược cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ương đủ sống ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ ệt giữa một quyết định bình thường một ống luật pháp

doanh nghi p ệt giữa một quyết định bình thường một

Các doanh nghi p h p tác v i nhau h n trên bình di n toàn c u hình ệt giữa một quyết định bình thường một ợc cho là đạo đức hay không đạo đức sẽ ớng các hành ơng đủ sống ệt giữa một quyết định bình thường một ần một vùng đệm để có hành vi thành các chu n m c và hành vi đ o đ c kinh doanh ẩn mực định hướng các hành ự khác biệt giữa một quyết định bình thường một ạo đức chính là không dựa vào luật lệ ức chính là không dựa vào luật lệ