C.Mác đã đề xuất lý thuyết về hàng hóa và sức lao động, qua đó giải thích cơ bản về cách thức hoạt động của thị trường và cách nhận thức của con người về giá trị của các đồ vật, sản phẩm
Trang 1BÀI TẬP LỚN MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN
Đề bài: Trình bày lý luận của C.Mác về hàng hóa sức lao động? Thực trạng và giải pháp để phát triển thị trường hàng hóa sức lao động ở nước
ta hiện nay?
Họ và tên: Nguyễn Thị Huyền My.
Lớp: Digital Marketing 64C.
Mã sinh viên: 11224378.
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU 2 PHẦN NỘI DUNG 3
CHƯƠNG I LÝ LUẬN CỦA CÁC-MÁC VỀ HÀNG HÓA VÀ SỨC LAO ĐỘNG 3
1 Khái niệm về hàng hóa sức lao động và sự biến đổi của nó trong lịch sử 3
2 Cơ chế hoạt động của thị trường hàng hóa sức lao động 3
3 Vai trò của hàng hóa sức lao động trong quan hệ sản xuất và quan hệ xã hội 4 CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CỦA THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 5
1 Tình hình thị trường hàng hóa sức lao động ở Việt Nam 5
2 Tác động của dịch bệnh COVID-19 đến thị trường hàng hóa sức lao động 6 CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM 7
1 Nâng cao năng lực và chất lượng đào tạo nguồn nhân lực 7
2 Thúc đẩy sự phát triển của các công ty cung cấp dịch vụ nhân sự 7
3 Tăng cường quản lý và kiểm soát hoạt động của các công ty cung cấp lao động 8
4 Đưa ra các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào thị trường hàng hóa sức lao động 8
5 Nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển năng lực cho người lao động 8
6 Nâng cao hiệu quả của các chính sách và cơ chế quản lý thị trường hàng hóa sức lao động 8
PHẦN KẾT 9 TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU.
Trong bối cảnh thế giới đang phát triển ngày càng phức tạp và đầy thách thức, các vấn đề về kinh tế chính trị Mác-Lênin ngày càng trở nên thiết thực Trong
đó, lý luận về hàng hóa sức lao động của C.Mác đã và đang góp phần quan trọng trong việc xác định vai trò của lao động trong sản xuất và phân phối hàng hóa C.Mác đã đề xuất lý thuyết về hàng hóa và sức lao động, qua đó giải thích cơ bản
về cách thức hoạt động của thị trường và cách nhận thức của con người về giá trị của các đồ vật, sản phẩm Qua đó, ông đã đưa ra những giải pháp và định hướng để tối ưu hóa năng suất lao động, phát triển thị trường hàng hóa, từ đó đưa đất nước phát triển bền vững và hiệu quả
Hiện nay, thị trường hàng hóa sức lao động ở nước ta đang phát triển đầy tiềm năng, tuy nhiên còn tồn tại nhiều thách thức và khó khăn Vấn đề việc làm và thiếu việc làm đang là vấn đề nóng hổi, có tính toàn cầu vì chúng ảnh hưởng không nhỏ đến nền kinh tế mỗi nước, đồng thời việc đào tạo, phát triển và những chính sách đãi ngộ người lao động vẫn còn nhiều bất cập Do đó, việc đề ra những chính sách và giải pháp nhằm bình ổn thị trường đặc biệt này luôn luôn có ý nghĩa thời
sự cả về lý thuyết lẫn thực tiễn
Việc tìm hiểu và áp dụng lý luận của Mác về hàng hóa sức lao động sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cơ chế hoạt động của thị trường hàng hóa sức lao động và
từ đó đề xuất các giải pháp phát triển thị trường hàng hóa sức lao động một cách hiệu quả và bền vững hơn Vì vậy, em xin chọn đề tài: “Trình bày lý luận của C.Mác về hàng hóa sức lao động? Thực trạng và giải pháp để phát triển thị trường hàng hóa sức lao động ở nước ta hiện nay?” để làm sáng tỏ hơn về vấn đề này
Trang 4PHẦN NỘI DUNG.
CHƯƠNG I LÝ LUẬN CỦA CÁC-MÁC VỀ HÀNG HÓA VÀ SỨC LAO ĐỘNG
1 Khái niệm về hàng hóa sức lao động và sự biến đổi của nó trong lịch sử
Theo C.Mác, sức lao động là một yếu tố quan trọng trong sản xuất hàng hóa Sức lao động cũng có thể được xem như một loại hàng hóa đặc biệt, bởi
vì nó không được sản xuất như các hàng hóa khác mà được tạo ra từ chính con người Sức lao động là một loại hàng hóa độc lập, không phụ thuộc vào bất kỳ yếu tố nào khác Nó được sử dụng để tạo ra các sản phẩm và dịch vụ,
và như vậy là một phần của quan hệ sản xuất
Tuy nhiên, trong lịch sử, cách nhìn về sức lao động và nó được coi là một hàng hóa đã có sự biến đổi Trong xã hội tư bản, sức lao động được trao đổi trên thị trường như một hàng hóa Tuy nhiên, sức lao động trở nên khác biệt với các hàng hóa khác bởi vì nó không được bán một lần duy nhất, mà được sử dụng liên tục trong một khoảng thời gian nhất định Hơn nữa, sức lao động không thể được sản xuất, mà chỉ có thể được phát triển Do đó, sức lao động không hoàn toàn giống như các hàng hóa khác
2 Cơ chế hoạt động của thị trường hàng hóa sức lao động
Theo C.Mác, thị trường hàng hóa sức lao động hoạt động theo cơ chế cung và cầu Tức là, sức lao động được trao đổi trên thị trường theo giá cả
do cung và cầu quyết định Khi nhu cầu lao động tăng cao, giá cả của sức lao động cũng tăng lên Ngược lại, khi cung lao động tăng, giá cả sức lao động
sẽ giảm xuống Điều này tạo ra một cơ chế cân bằng trên thị trường hàng hóa sức lao động
Tuy nhiên, C.Mác cũng lưu ý rằng trong thực tế, thị trường sức lao động không hoạt động như lý thuyết, bởi vì sức lao động là một loại hàng hóa đặc biệt và không thể được trao đổi trên thị trường như các hàng hóa khác Cụ thể, sức lao động không thể được chia thành các đơn vị nhỏ hơn để bán lẻ, mà chỉ được bán theo một đơn vị lớn hơn, như là một giờ làm việc hoặc một lượng công việc nhất định
Cơ chế hoạt động của thị trường hàng hóa sức lao động bao gồm hai phía: phía cung và phía cầu Phía cung gồm các doanh nghiệp và cá nhân cung cấp lao động Họ đưa ra giá trị sức lao động của mình bằng cách đưa ra mức lương và điều kiện làm việc Những người lao động có trình độ, kinh nghiệm và năng lực tốt sẽ có giá trị sức lao động cao hơn và được trả lương
Trang 5cao hơn Phía cầu bao gồm các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân cần tuyển dụng lao động Họ sẽ đưa ra yêu cầu về số lượng, trình độ và kỹ năng cần thiết cho việc tuyển dụng Nếu nhu cầu tuyển dụng cao hơn cung cấp lao động, giá trị sức lao động sẽ tăng và ngược lại
Trong thị trường hàng hóa sức lao động, giá trị của sức lao động được xác định bởi sự cạnh tranh giữa phía cung và phía cầu Nếu cung lao động cao hơn nhu cầu, giá trị sức lao động sẽ giảm và ngược lại Điều này đòi hỏi
cả hai phía phải có sự linh hoạt trong việc điều chỉnh giá trị sức lao động để đáp ứng nhu cầu thị trường
Cơ chế hoạt động của thị trường hàng hóa sức lao động còn được ảnh hưởng bởi các yếu tố kinh tế, chính trị và xã hội Các biến động trong nền kinh tế, chính sách và quy định pháp luật sẽ ảnh hưởng đến sự cân đối giữa phía cung và phía cầu trên thị trường hàng hóa sức lao động
3 Vai trò của hàng hóa sức lao động trong quan hệ sản xuất và quan hệ xã hội
Hàng hóa sức lao động đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quan hệ sản xuất và quan hệ xã hội Trong quan hệ sản xuất, hàng hóa sức lao động
là một phần của nguồn lực nhân công cần thiết cho quá trình sản xuất hàng hóa và dịch vụ Sức lao động được cung cấp bởi người lao động là một hàng hóa có giá trị và được mua bán trên thị trường
Vai trò của hàng hóa sức lao động trong quan hệ sản xuất là đem lại lợi nhuận cho chủ sở hữu các sản phẩm và dịch vụ Các chủ sở hữu đầu tư vốn vào sản xuất và tuyển dụng nhân công để tạo ra sản phẩm với giá thành thấp hơn so với giá trị bán ra trên thị trường, từ đó thu được lợi nhuận Người lao động, trong khi đó, được trả lương theo giá trị sức lao động của mình Tuy nhiên, hàng hóa sức lao động cũng đóng vai trò quan trọng trong quan hệ xã hội Trong xã hội chủ nghĩa, sức lao động được xem là một yếu tố sản xuất, nhưng đồng thời cũng là một yếu tố xã hội Người lao động không chỉ là những công nhân và lao động chuyên nghiệp, mà còn là một phần của xã hội với các nhu cầu về tôn trọng, đạo đức và giá trị nhân văn
Hàng hóa sức lao động cũng có ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa các tầng lớp trong xã hội Trên thị trường, giá trị sức lao động sẽ phản ánh mức
độ cạnh tranh giữa các công nhân và lao động Những người lao động có trình độ và kỹ năng tốt sẽ có giá trị sức lao động cao hơn, trong khi những người lao động không có kỹ năng và trình độ tương đối thấp sẽ có giá trị sức lao động thấp hơn
Trang 6Do đó, việc phát triển thị trường hàng hóa sức lao động phải đồng thời đảm bảo cả quan hệ sản xuất và quan hệ xã hội Thị trường hàng hóa sức lao động cần phải được quản lý sao cho có tính minh bạch, công bằng và đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan Điều này có thể đạt được thông qua việc tăng cường sự hiểu biết của người lao động về quyền lợi của mình trên thị trường lao động, đồng thời nâng cao trình độ và kỹ năng cho người lao động để tăng giá trị sức lao động của họ
Ngoài ra, các chính sách công cộng cần hỗ trợ việc phát triển thị trường hàng hóa sức lao động Ví dụ như việc cải thiện chất lượng giáo dục để tăng trình độ cho người lao động, đồng thời đẩy mạnh việc đầu tư vào nghiên cứu
và phát triển kỹ thuật mới để nâng cao năng suất lao động Điều này sẽ giúp tăng giá trị sức lao động của người lao động và giúp đẩy mạnh nền kinh tế
Về mặt quan hệ xã hội, các chính sách công cộng cần đảm bảo quyền lợi và nhu cầu của người lao động Ví dụ như quy định về giờ làm việc, tiền lương, bảo hiểm y tế và các quyền lợi khác của người lao động Điều này giúp đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong mối quan hệ giữa chủ sở hữu và người lao động, đồng thời đảm bảo quyền lợi của người lao động Tóm lại, hàng hóa sức lao động có vai trò quan trọng trong quan hệ sản xuất và quan hệ xã hội Việc phát triển thị trường hàng hóa sức lao động phải đảm bảo cả quan hệ sản xuất và quan hệ xã hội thông qua các chính sách công cộng hỗ trợ, tăng cường sự hiểu biết và nâng cao trình độ và kỹ năng cho người lao động
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CỦA THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
1 Tình hình thị trường hàng hóa sức lao động ở Việt Nam
Tình hình thị trường hàng hóa sức lao động ở Việt Nam hiện nay đang đối mặt với một số thách thức và khó khăn Mặc dù Việt Nam có nguồn lao động dồi dào và giá thành sức lao động thấp hơn so với một số nước khác trong khu vực, tuy nhiên, các vấn đề liên quan đến chất lượng, kỹ năng và đào tạo nguồn nhân lực vẫn còn đáng lo ngại
Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê Việt Nam, tỷ lệ thất nghiệp tại Việt Nam trong quý I/2021 đạt 2,42%, tăng so với cùng kỳ năm 2020 Ngoài
ra, nguồn lao động đang gặp phải một số khó khăn khi tìm kiếm việc làm phù hợp với trình độ và kỹ năng của mình Theo báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, số lượng người lao động thất nghiệp tại Việt Nam
Trang 7đã tăng lên gần 4 triệu người vào năm 2020 do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19
Một vấn đề khác liên quan đến thị trường hàng hóa sức lao động ở Việt Nam là chất lượng và đào tạo nguồn nhân lực Theo báo cáo của Tổ chức Kinh tế và Hợp tác Phát triển (OECD), chỉ có khoảng 30% người lao động tại Việt Nam được đào tạo theo yêu cầu của công việc, trong khi tỷ lệ này ở nhiều quốc gia khác ở châu Á đạt trên 50% Điều này làm giảm tính cạnh tranh của nguồn lao động Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế
Tuy nhiên, cũng có một số dấu hiệu tích cực về thị trường hàng hóa sức lao động ở Việt Nam Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê Việt Nam, mức lương trung bình tại Việt Nam đã tăng 7,6% trong năm 2020, đạt mức trung bình 6,5 triệu đồng/tháng Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã chuyển từ việc thuê người lao động sang thuê dịch vụ của các công ty cung cấp nhân sự, từ đó giảm bớt chi phí nhân sự và tăng tính linh hoạt trong quản
lý lao động Tuy nhiên, cũng có một số thách thức đối với thị trường hàng hóa sức lao động ở Việt Nam
Một trong những thách thức đó là sự chênh lệch về chất lượng lao động giữa các khu vực Trong khi các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng có nguồn lao động trẻ, trình độ cao, thì các vùng nông thôn lại thiếu hụt nguồn lao động và đa phần là lao động chưa có kỹ năng Việc này dẫn đến tình trạng tăng giá nhân công ở các thành phố lớn và sự chênh lệch về mức lương giữa các khu vực
Ngoài ra, thị trường hàng hóa sức lao động ở Việt Nam còn đối mặt với tình trạng lao động ngoại tỉnh đổ về các thành phố lớn, tạo ra áp lực lớn cho các thành phố về hạ tầng, chỗ ở và các vấn đề xã hội khác Điều này cũng gây ra tình trạng cạnh tranh khốc liệt giữa các lao động khi tìm kiếm việc làm ở các thành phố lớn, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp, xây dựng, bất động sản,
2 Tác động của dịch bệnh COVID-19 đến thị trường hàng hóa sức lao động
Dịch bệnh COVID-19 đã gây ra tác động to lớn đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là trong lĩnh vực lao động và tuyển dụng Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ trong vấn đề này
Từ tháng 3 năm 2020, khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát tại Việt Nam, thị trường lao động đã chứng kiến sự sụt giảm đáng kể Những người lao động tạm thời bị mất việc làm và những người đang tìm kiếm việc làm
Trang 8cũng gặp nhiều khó khăn Tính đến tháng 3 năm 2021, số lượng người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19 đã tăng đáng kể, khoảng hơn 6 triệu người, tương đương với 17% tổng số lao động trong nước
Đặc biệt, các ngành nghề chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là dịch vụ du lịch, giải trí, nhà hàng, khách sạn, thương mại, vận tải, sản xuất, xây dựng,
vv Nhiều doanh nghiệp trong các ngành nghề này đã phải giảm giờ làm, nghỉ việc hoặc đóng cửa doanh nghiệp vĩnh viễn, dẫn đến tình trạng thất nghiệp tăng cao Theo số liệu của Tổng cục thống kê, tính đến tháng 3 năm
2021, số lượng người thất nghiệp tại Việt Nam đã tăng lên hơn 1,1 triệu người, tăng 28,2% so với cùng kỳ năm trước
Tác động của dịch bệnh COVID-19 cũng đã ảnh hưởng đến các hoạt động xuất khẩu lao động của Việt Nam Theo Bộ Lao động, Thương binh và
Xã hội, tính đến tháng 3 năm 2021, đã có hơn 94.000 người lao động Việt Nam bị đình chỉ việc làm hoặc không thể xuất khẩu do dịch bệnh
COVID-19 Tuy nhiên, có một số ngành nghề, chẳng hạn như lĩnh vực IT, đang tìm kiếm nhân sự để đáp ứng nhu cầu đang tăng trong kỷ nguyên số hóa
Tác động của dịch bệnh COVID-19 vẫn còn kéo dài và gây ra nhiều khó khăn đối với thị trường hàng hóa sức lao động, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế vẫn chưa phục hồi hoàn toàn sau đại dịch Do đó, cần phải có các giải pháp khác nhau nhằm giảm thiểu tác động của dịch bệnh và đảm bảo hoạt động bền vững của thị trường hàng hóa sức lao động
CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM
1 Nâng cao năng lực và chất lượng đào tạo nguồn nhân lực
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường hàng hóa sức lao động, cần đầu tư vào việc nâng cao năng lực và chất lượng đào tạo nguồn nhân lực Chính phủ có thể hỗ trợ các trường đào tạo và các doanh nghiệp đào tạo nghề để cải thiện chất lượng đào tạo và cung cấp nhân lực chất lượng cao cho thị trường
2 Thúc đẩy sự phát triển của các công ty cung cấp dịch vụ nhân sự
Các công ty cung cấp dịch vụ nhân sự có thể giúp các doanh nghiệp giảm chi phí và tăng tính linh hoạt trong quản lý nhân sự Chính phủ có thể đưa ra chính sách hỗ trợ để khuyến khích sự phát triển của các công ty này, đồng thời đảm bảo quyền lợi cho người lao động và đưa ra các quy định rõ ràng để kiểm soát hoạt động của các công ty này
Trang 93 Tăng cường quản lý và kiểm soát hoạt động của các công ty cung cấp lao động.
Cần có sự chấp hành nghiêm túc các quy định pháp luật về lao động, đặc biệt là trong việc kiểm soát và quản lý hoạt động của các công ty cung cấp lao động Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động, đảm bảo tính đầy đủ và đúng đắn của các khoản chi trả cho lao động
4 Đưa ra các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào thị trường hàng hóa sức lao động
Các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn khi cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn trong thị trường hàng hóa sức lao động Chính phủ có thể đưa ra các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, bao gồm tài trợ và đào tạo để giúp các doanh nghiệp này cải thiện năng lực cạnh tranh
5 Nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển năng lực cho người lao động
Nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển năng lực cho người lao động
là một trong những yếu tố quan trọng để tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường hàng hóa sức lao động Cần tạo điều kiện cho người lao động có
cơ hội tiếp cận với các khóa đào tạo chuyên sâu, đồng thời đưa ra chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho các doanh nghiệp để đào tạo, nâng cao năng lực cho người lao động Ngoài ra, cần đưa ra chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp thuê người lao động để có thể đầu tư vào việc đào tạo và phát triển năng lực cho người lao động, nhằm nâng cao chất lượng lao động và giá trị hàng hóa sức lao động
6 Nâng cao hiệu quả của các chính sách và cơ chế quản lý thị trường hàng hóa sức lao động
Các chính sách và cơ chế quản lý thị trường hàng hóa sức lao động cần được nâng cao hiệu quả, nhằm đảm bảo công bằng và minh bạch trên thị trường, cũng như hạn chế các hành vi vi phạm quy định về lao động Ngoài
ra, cần có sự hợp tác giữa các cơ quan chức năng để kiểm soát chặt chẽ và xử
lý các trường hợp vi phạm trên thị trường hàng hóa sức lao động
Trên đây là 6 giải pháp để phát triển thị trường hàng hóa sức lao động
ở Việt Nam hiện nay Tuy nhiên, để thực hiện được những giải pháp này, cần
có sự đồng lòng và hợp tác từ các đơn vị chức năng, các doanh nghiệp, cũng như các tổ chức xã hội để cùng nhau xây dựng một thị trường hàng hóa sức lao động phát triển và bền vững
Trang 10PHẦN KẾT.
Như vậy, chúng ta có thể thấy rõ vai trò quan trọng của hàng hóa sức lao động trong quan hệ sản xuất và quan hệ xã hội, đặc biệt là trong bối cảnh chuyển đổi kinh tế và hội nhập quốc tế Việc phát triển thị trường hàng hóa sức lao động không chỉ góp phần tăng cường năng suất lao động và cải thiện đời sống của người lao động, mà còn là một trong những yếu tố quan trọng đưa đất nước ta vươn lên trên thế giới
Nhìn chung, việc phát triển thị trường hàng hóa sức lao động là một vấn đề cấp bách trong thời điểm hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế của nước ta đang chuyển đổi và phát triển Qua bài tiểu luận này, chúng ta hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của hàng hóa sức lao động trong quan hệ sản xuất và quan hệ xã hội, cũng như nhận thức được các vấn đề và khó khăn mà thị trường hàng hóa sức lao động đang đối mặt tại Việt Nam
Đồng thời, bài tiểu luận cũng đưa ra một số giải pháp để phát triển thị trường hàng hóa sức lao động, trong đó có các giải pháp nhằm thúc đẩy tăng cường quản
lý và đào tạo nguồn nhân lực, khuyến khích doanh nghiệp sử dụng dịch vụ của các công ty cung cấp nhân sự, đẩy mạnh chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ
và vừa tham gia vào thị trường, xây dựng và phát triển các hệ thống thông tin liên kết giữa các đối tác trong thị trường hàng hóa sức lao động