(Tiểu luận) thực trạng và nguyên nhân lí giải cho hành vi bạo lực học đƣờng

THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN LÍ GIẢI CHO HÀNH VI BẠO L C HỰ ỌC ĐƯỜNG .... Tuy mức độ có khác nhau nhưng ệ ạcả thành th và nông thông, cị ả đồng bằng và miền núi thì các vụ liên quan đến bạo

1.1 Khái ni m v b o l c hệ ề ạ ự ọc đường ii

1.1.1 Khái niệm cơ bả ii n 1.1.2 Khái niệm theo qui định c a pháp lu t ủ ậ iii

1.1.3 Các khái ni m liên quan ệ iii

1.2 Các hình th c b o l c hứ ạ ự ọc đường iv

1.2.1 B o l c th xác ạ ự ể iv

1.2.2 B o l c tinh th n ạ ự ầ iv

1.2.3 B o l c hạ ự ọc đường qua các trang m ng xã h i ạ ộ v

1.3 Các qui định pháp luật hiện th i v x ờ ề ử phạt hành vi b o l c hạ ự ọc đường v

1.3.1 Qui định xử lí hành vi b o l c hạ ự ọc đường ở các nước trên th ế giớ v i 1.3.2 X lý hành vi b o l c hử ạ ự ọc đường ở Việt Nam vi

1.3.3 X lí hành vi b t n t hử ắ ạ ọc đường theo qui định của mỗi nhà trường vii

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN LÍ GIẢI CHO HÀNH VI BẠO L C HỰ ỌC ĐƯỜNG - - 8

2.1 Th c trự ạng hiện nay v v n n n b o lề ấ ạ ạ ực học đường - - 8

2.1.1 Trên ph m vi toàn c u ạ ầ - - 8

2.1.2 T i Vi t Nam ạ ệ - 11 -

2.1.3 Tại nơi đang sinh sống – TPHCM - 13 -

2.2 Nguyên nhân gây ra nh ng v bữ ụ ạo l c hự ọc đường - 14 -

2.2.1 Nguyên nhân khách quan 14 - -

2.2.2 Nguyên nhân ch quan ủ - 16 -

2.2.3 Xu hướng bàng quang, vô cảm gia tăng theo nhịp sống ngày càng hiện đại là một nguyên nhân đáng buồn và khó tránh kh i ỏ - 16 -

2.3 H u qu cậ ả ủa th c trự ạng b o l c hạ ự ọc đường - 18 -

2.3.1 Đố ới người v i b b t n t ị ắ ạ - 18 -

2.3.2 Đố ới người v i gây ra b o l c ạ ự - 19 -

2.3.3 Đố ới gia đình, nhà trười v ng và xã h i ộ - 19 -

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP CHO VẤN N N B O L C HẠ Ạ Ự ỌC ĐƯỜNG 21

3.1.3 Yêu c u c p thi t v các gi i pháp cho vầ ấ ế ề ả ấn đề ạ ự b o l c học đường 22

3.2 Gi i pháp t chính ph ả ừ ủ các nước và t ổ chứ 22 c 3.2.1 Trên th ế giới 22

3.2.2 T i Vi t Nam ạ ệ 23

3.2.3 Hành động từ các t ổ chức để xóa b v n n n b o l c hỏ ấ ạ ạ ự ọc đường 24

3.3 S n l c t chính nh ng ự ỗ ự ừ ữ người trong cu c ộ 25

3.3.1 Bản thân người bị bắt nạt 25

3.3.2 Người gây ra b o l c ạ ự 25

3.3.3 Gia đình và nhà trường 26

KẾT LU N Ậ 28

TÀI LIỆU THAM KH O Ả 29

DANH M C HÌNH Ụ ẢNH Hình 1.1 H c sinh s d ng nọ ử ụ ắm đấm để giải quyết mâu thu n ẫ ii

Hình 1.2 B o l c th xác và tinh th n bạ ự ể ầ ằng tin đồn và l i nói cay nghi t ờ ệ v

Hình 2.1 B o l c hạ ự ọc đường xảy ra m i l a tuở ọ ứ ổi h c sinh ọ - 12 -

Hình 2.2 Tr em b ẻ ị ảnh hưởng nặng n vì b o l c hề ạ ự ọc đường 19

-Hình 3.1 Hành động để ngăn chặn bạo l c hự ọc đường 23

Hình 3.2 C n h n chầ ạ ế s kì thự ị và phân biệt trong môi trường giáo dục 25

DANH M C B Ụ ẢNG Bảng 2.1 S vố ụ chết tr do b o l c hẻ ạ ự ọc đường t i M ạ ỹ qua các năm - 8 -

Bảng 2.2 Tỷ l b o l c hệ ạ ự ọc đường t i Nh t B n ạ ậ ả - 10 -

Bảng 2.3 Tỷ l v các hình th c b o l c hệ ề ứ ạ ự ọc đường ở mộ ốt s qu c gia - 11 - ố Bảng 2.4 Thông tin các cá nhân gây b o l c tạ ự ại 1 trường học ở TPHCM - 14 -

Bảng 2.5 B o lạ ực học đường có nguyên nhân t ừ gia đình, nhà trường và xã h i - ộ 15 - Bảng 2.6 Khảo sát của trường ĐH KHXH&NV về bạo lực học đường - 17 -

trường học đều xuất hi n b o lực học đường Tuy mức độ có khác nhau nhưng ệ ạ

cả thành th và nông thông, cị ả đồng bằng và miền núi thì các vụ liên quan đến bạo l c hự ọc đường đều ra tăng Vị thành niên là đối tượng của nhiều b môn ộkhoa h c quan tâm nghiên cọ ứu đáng chú { là trong sinh l{ học, tâm lý h c, xã ọhội h c m i th i kọ Ở ỗ ờ z trong đờ ống con người s i, sự phát triển về thể chất và tâm lý và c nhân cách có quy lu t riêng Tu i v thành niên là l a tu i thiả ậ ổ ị ứ ổ ếu niên nhưng đây là giai đoạn phát triển rất cao về thể chất Chính yếu tố tâm lý cũng như thể chất và nhân cách chưa hoàn thiện một cách đầy đủ này khiến cho tr em trong l a tu i v thành niên hay bẻ ứ ổ ị ị khủng ho ng v tâm lý, dả ề ần đến những suy nghĩ và hành động sai lệch Nghiên cứu xã hội học phạm tội là một chuyên ngành nghiên c u vứ ới tư cách là một hiện tượng xã hội, coi đó là những hành vi sai lệch, trên cơ sở và phương pháp nghiên cứu đặc thù của xã hội học

Vì lý do trên mà chúng em chọn đề tài “ Vấn đề ạ ự b o l c học đường hiện nay” Do lượng kiến thức và nguồn thông tin còn hạn hẹp nên không tránh khỏi những sai sót trong quá trình làm bài Chúng em kính mong nhận đượ ự đóng c s góp của các thầy cô để hoàn thi n bài ti u luệ ể ận này hơn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

Chương 1 Cơ sở lý luận

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1.1 Khái niệm cơ bản

 Bạo lực học đường là những hành vi thô bạo, ngang ngược, b ất chấp công lý, đạo lý, xúc phạm trấn áp người khác gây nên nh ng ữ tổn thương

v ề tinh th n và th xác di n ra trong phầ ể ễ ạm vi trường h ọc

 Bạo lực học đường bao g m các hành vi b o l c vồ ạ ự ề thể chất, gồm đánh nhau giữa các học sinh hoặc các hình phạt thể chất của nhà trường; bạo lực tinh th n, bao g m cầ ồ ả việc t n công b ng l i nói; b o l c tình d c, bao ấ ằ ờ ạ ự ụgồm hi p dâm và qu y r i tình d c; các d ng b t n t b n hế ấ ố ụ ạ ắ ạ ạ ọc; và mang vũ khí đến trường

Hình 1.1 Họ c sinh s d ng nử ụ ắm đấm để giả i quy t mâu thu n ế ẫ

Chương 1 Cơ sở lý luận

1.1.2 Khái niệm theo qui định của pháp luật

heo Điều 2 Ngh ị định ố 80/2017/NĐ-CP quy đị s nh: bạo lực học đường là hành

vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập, xâm h i thân th , s c khạ ể ứ ỏe; lăng mạ, xúc phạm danh d , nhân ph m; cô lự ẩ ập, xua đuổi và các hành vi c ý khác gây tố ổn hại về thể chất, tinh th n cầ ủa ngườ ọc x y ra ti h ả ại cơ sở giáo d c ho c lụ ặ ớp độc lập

1.1.3 Các khái ni m liên quanệ

Đối tượng của bạo lực học đường hiện nay có nhi u chề ủ thể khác nhau

Có th là h c sinh, giáo viên, ph huynh ho c mể ọ ụ ặ ộ ốt s người trong mạng lưới quan h xã h i cệ ộ ủa cá nhân

Đối tượng chủ yếu của hành vi bạo lực là gi a các em h c sinh v i nhau ữ ọ ớNhìn chung thì khi các em có những xung độ ật l p tức nghĩ đến vi c dùng bệ ạo lực để giải quyết

Khái niệm được quy định tại khoản 2 - điều 8 Bộ luật hình sự là việc chủ thể thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, phạm vào các tội được quy định trong Bộluật hình s , vự ới các đặc điểm

T

Chương 1 Cơ sở lý luận

Có hành vi nguy hiểm cho xã hội

Hành vi nguy hiểm cho xã hội phải được quy định trong Bộ luật hình sự

Chủ thể của tội phạm phải là người có năng lực trách nhiệm hình sự

Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội phải là người có lỗi

Khách thể của tội phạm là các quan hệ xã hội bị xâm phạm mà các quan hệ xã hội đó được Bộ luật Hình sự bảo vệ

Chương 1 Cơ sở lý luận

cưỡng ép th c hi n các hành vi lự ệ ệch chu n Nh ng hành vi b o l c này gây nên ẩ ữ ạ ựnhững TỔN THƯƠNG VỀ MẶT TINH THẦNii cho nạn nhân/ngườ ị ạ ựi b b o l c, gây nên

SỰ LO LẮNG, BẤT AN KHI ĐẾN TRƯỜNG

Hình 1.2 Bạ ự o l c th ể xác và tinh th n bầ ằng tin đồn và lời nói cay nghiệt 1.2.3 Bạo l c hự ọc đường qua các trang m ng xã hạ ội

BẠ O LỰC HỌC ĐƯỜNG QUA CÁC TRANG M ẠNG XÃ HỘI LÀ B T NẠT Ắ

BẰNG VI C S D NG CÔNG NGH K THU T SỆ Ử Ụ Ệ Ỹ Ậ Ố. Nó có thể diễn ra trên phương tiện mạng xã h i, n n t ng nh n tin, n n tộ ề ả ắ ề ảng chơi game và điện thoại di động

Đó là hành vi lặp đi lặp lại, nh m mằ ục đích khiến những người bị nhắm mục tiêu

Hàn Qu ốc đã ban hành luật chống bạo lực và bắt nạt học đường vào năm

2004, hay Philippines cũng ban hành Đạo luật chống bắt nạt (2016) đề ập đế c n

cả b t n t truyắ ạ ền th ng và bố ắt n t tr c tuy n, Australia có Khung chu n qu c gia ạ ự ế ẩ ố

về trường h c an toàn (2004); Thọ ụy Điển có Lu t ch ng phân bi t (2009) và ậ ố ệ

Chương 1 Cơ sở lý luận

Luật Giáo d c sụ ửa đổi (2010) c m t t c các hình th c phân bi t và b t nấ ấ ả ứ ệ ắ ạt ởtrường học

Ở Mỹ không có riêng một điều lu t v phòng, ch ng b o l c và b t n t, ậ ề ố ạ ự ắ ạnhưng tất cả nội dung này đều được quy định trong các điều luật về nhà trường, luật về môi trường trường học an toàn và không có chất gây nghiện; đạo luật về môi trường cộng đồng an toàn thân thi n ệ

Các nhà nghiên c u c a Trung tâm Ki m soát và phòng ch ng d ch b nh ứ ủ ể ố ị ệ

Mỹ (CDC) khẳng định b n thân viả ệc b t n t không gây ra t tắ ạ ự ử, nhưng những người trẻ bị b t n t dễ có nguy cơ trầắ ạ m cảm hơn, từ đó dễ suy nghĩ tiêu cực, cùng qu n và r t cu c có th là t t Ch ng h n, bang Illinois yêu c u các ẫ ố ộ ể ự ử ẳ ạ 1 ầtrường đưa vào chương trình giáo dục cảm xúc xã hội tiên tiến (Social Emotional Learning - SEL) để phòng ng a b t n ừ ắ ạt

1.3.2 Xử lý hành vi b o l c hạ ự ọc đường ở Việ t Nam

 Ông Bùi Văn Linh, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Công tác Học sinh Sinh viên (B Giáo dộ ục và Đào tạo) cho bi t th i gian qua, công tác xây dế ờ ựng

và bảo đảm môi trường giáo d c an toàn, lành m nh, thân thi n, phòng, chụ ạ ệ ống bạo l c hự ọc đường luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm ch ỉđạo

 Chính ph ban hành Nghủ ị định 80 năm 2017, Thủ tướng Chính ph ủban hành 2 Quyết định, 1 Chỉ thị Bộ trưởng B Giáo dộ ục và Đào tạo đã ban hành theo th m quyẩ ền 25 văn bản, gồm các thông tư, quyết định, chỉ thị, các văn bản chỉ đạo điều hành và văn bản hành chính khác

 Theo Điều 12 Bộ luật Hình sự 1999 (văn bản mới nhất: bộ ật hình lu

sự năm 2015) thì:

“Ngườ ừ đủi t 16 tu i trở lên phải ch u trách nhiệm hình s về mọi t i ổ ị ự ộphạm Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm

1 Illinois là ti u bang th 21 c ể ứ ủa Hoa Kz, đượ c gia nh ập Liên bang vào năm 1818.

Chương 1 Cơ sở lý luận

hình s v t i ph m r t nghiêm tr ng do c ý ho c t i phự ề ộ ạ ấ ọ ố ặ ộ ạm đặc bi t nghiêm ệtrọng”

 Thi t h i khác do luệ ạ ật quy định

Việc đánh đập này nếu gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm của trẻ khác thì phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm bị xâm phạm theo quy định tại Điều 592 Thiệt hại được xác định như sau:

1) Chi phí hợp lý để ạ h n ch , kh c ph c thi t h ế ắ ụ ệ ại;

Chương 2 Thự c trạng và nguyên nhân lí giải cho hành vi bạo lực h ọc đườ ng

xung quanh trường học Cụ thể ứ, c 3 em h c sinh ọ trong độ tuổi 13- thì 15 có hơn 1 em từng ị ắ ạ b b t n t, và t l h c sinhỷ ệ ọđánh nhau cũng gần như vậy; cứ 10 sinh viên t i 39 qu c gia công nghi p thì có 3 em ạ ố ệ thừa nh n đã t ng b t n t bậ ừ ắ ạ ạn

Bảng 2.1 Số ụ chết tr do b v ẻ ạo l c hự ọc đường t i M ạ ỹ qua các năm

2 UNICEF là Qu ỹ Nhi đồ ng Liên Hi p Qu ệ ốc ở 190 qu ốc gia, trong đó có Việ t Nam

Chương 2 Thự c trạng và nguyên nhân lí giải cho hành vi bạo lực h ọc đườ ng

Tổng số vụ tử vong vì bạo lực học đường

Số vụ ngộ sát học đường trong độ tuổi 5 -18

Số vụ tự sát học đường trong độ tuổi 5 -18

Chương 2 Thự c trạng và nguyên nhân lí giải cho hành vi bạo lực h ọc đườ ng

- 10 -

Theo báo South China Morning Post, trong năm 2017

hệ thống tòa án Trung Quốc đã phả ử ầi x g n 800 vụ việc bạo lực học đường v i g n m t n a s v liên quan t i h c sinh ớ ầ ộ ử ố ụ ớ ọtrong độ tuổi từ -18 16

Theo kh o sát c a PISA công bả ủ ố năm 20

Kong là đặc khu đứng đầu tiên trong số 53 quốc glãnh th v t lổ ề ỉ ệ phần trăm trẻ em báo cáo b b t ị ắvài l n mầ ột tháng

Theo th ng kê c a B Giáo dố ủ ộ ục Nhật, su t tố ừ năm 1985 đến 2005, mỗi năm đều có m y ch c ngàn v Ijime ( bấ ụ ụđường) trải dài cả ba c p h c mà t l nhi u nhấ ọ ỉ ệ ề ất là THCS, đến tiểu học và ít nhất ở bậc THPT

Bạo lực với giáo viên - 8.022

vụ Bạo lực với người ngoài - 1.352 vụ

59.457 vụ bạo lực học đường (cứ 1.000 em thì có 4,4 vụ)

Chương 2 Thự c trạng và nguyên nhân lí giải cho hành vi bạo lực h ọc đườ ng

Ở nhi u khu v c c a ề ự ủ Campuchia, Indonesia, Nepal và Việt Nam, nơi các học sinh mô tả trường h c c a mình là không an toàn, các y u tọ ủ ế ố phổbiến nhất khiến các em đưa ra nhận định đó là do các em phải chịu ngôn ng ữmang tính nh c mụ ạ, đánh nhau và bị các h c sinh khác qu y r i Sọ ấ ố ố liệu cho thấy b t n t là hình th c b o l c ph ắ ạ ứ ạ ự ổ biến nhất trong nhà trường B t nắ ạt và đánh nhau gi a các bữ ạn đồng trang lứa trong trường học rõ ràng đang dần tr thành ở

hiện tượng đáng báo độ trên th ng ế ới Ngoài ra, b o lgi ạ ực trong trường học - bao gồm c xâm h i thả ạ ể chất và l i nói t giáo viên và các h c sinh khác - là lý do ờ ừ ọphổ biến nh t khi n trấ ế ẻ em không thích đi học Và việc không thích đi học có tác

động r t lớn d n tấ ẫ ới điểm học tập thấp hơn, tính tự giác và lòng tự trọng cũng bị ảnh hưởng

Bảng 2.3 Tỷ ệ ề l v các hình th c b o l c hứ ạ ự ọc đường mở ộ ốt s quốc gia

2.1.2 Tại Việt Nam

 Theo số liệu được B Giáo dộ ục và đào tạo (GD- ĐT) đưa ra gần đây nhất, trong một năm học, toàn quốc xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học (khoảng 5 v /ngày) C kho ng trên ụ ứ ả

Chương 2 Thự c trạng và nguyên nhân lí giải cho hành vi bạo lực h ọc đườ ng

5.200 h c sinh (HS) thì có m t vọ ộ ụ đánh nhau; cứ hơn 11.000 HS thì có một

em bị buộc thôi học vì đánh nhau; cứ 9 trường thì có một trường có h c sinh ọđánh nhau Đáng lo ngại hơn, theo thống kê của Bộ Công An mỗi tháng có hơn 1.000 thanh thi u niên phạm tế ội Trước kia: tội phạm giết người trong độtuổi t ừ 30 đến dưới 45 chiếm số lượng cao nh Bây gi ất ờ giảm còn 34% so với 41% của độ tuổi 18 đến dưới 30 (độ tuổi từ 14 đến dưới 18 chiếm đến 17%)

Hình 2.1 Bạ ự o l c học đường x y ra mả ở ọi lứa tu i học sinh ổ

 Nam sinh l p 11 bớ ị đánh vỡ ọ s não: Sự việc x y ra vào kho ng 11 ả ảgiờ 30 phút ngày 14/1/2021 tại Trường THPT Lang Chánh, Thanh Hóa, khi

em Phan Thanh L v a tan h c ra t i c ng từ ọ ớ ổ rường thì b t ng b Nguy n Bá ấ ờ ị ễThuận c m m t cây g y s t v t thầ ộ ậ ắ ụ ẳng vào đầu trước sự chứng kiến c a nhiủ ều học sinh khác Em L b ng dị đụ ập nhu mô thùy đỉnh trái (kích thước 10mm, có phù não nh xung quanh); vẹ ỡ lún xương đỉnh trái; đụng d p t máu não phậ ụ ần mềm vùng đỉnh trái Tại thời điểm nhập viện, qua ch p chiụ ếu, các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa xác định L b v s não, tị ỡ ọ ổn thương cơ thể t i 49% ớ

 Và còn r t nhi u nh ng vấ ề ữ ụ việc b o l c hạ ự ọc đường khác làm rúng động người dân xảy ra tại Việt Nam trong vài năm qua, gây ra những hậu quả

Chương 2 Thự c trạng và nguyên nhân lí giải cho hành vi bạo lực h ọc đườ ng

khôn lường và âm ỉ lâu dài cho nạn nhân và gia đình, ảnh hưởng tiêu cực đến

bộ mặt n n giáo dề ục và s phát tri n chung cự ể ủa đất nước Việt Nam

2.1.3 Tại nơi đang sinh sống – TPHCM

1) Hai nữ sinh TP.HCM đánh nhau ngay trước cổng trường: Trưa 22/10, trường THCS Hoàng Văn Thụ (qu n 10, TP.HCM) túm tóc, ậ ẩu đả ngay trước cổng trường vào giờ tan l p Thậm chí, h c sinh còn c ớ ọ ổ vũ cho 2 bạn nữ, không cho người khác can ngăn Hiệu trưởng nhà trường cho biết rất buồn khi

sự việc xảy ra

2) Cô giáo đánh học sinh ở TP.HCM làm đơn cứu xét gửi Bộ trưởng GD&ĐT: Cho r ng quyằ ết định kỷ luật bu c thôi việc là quá n ng, cô N.H.H., ộ ặgiáo viên trường Ti u h c Phan Chu Trinh, ti p tể ọ ế ục làm đơn cứu xét gửi UBND qu n Tân Phú, UBND TP.HCM và Bậ ộ trưởng GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ Cô H cho rằng hơn 20 năm công tác trong ngành giáo dục, cô chưa nhận bất c hình th c kứ ứ ỷ luật nào, h t lòng vì hế ọc sinh, đấu tranh ch ng tiêu c c ố ựTrước đó trong camera quay lén của phụ huynh, giáo viên này đã có hành

động đánh, mắng loạt học sinh trong lớp, gây ra s sợ hãi tự ột độ cho các em học sinh, cùng v i s hoang mang và ph n n t t cùng c a phớ ự ẫ ộ ộ ủ ụ huynh trước những hành vi độc ác của người ph n này v i con em c a mình ụ ữ ớ ủ

3) Dưới đây là các trường hợp gây ra bạo lực học đường được phát hiện tại một trường học trên địa bàn thành ph trong tu n qua: ố ầ