Ðái tháo đường trẻ em, những điều nên biết Đái tháo đường trẻ em ĐTĐTE là một bệnh nội tiết không phổ biến như người trưởng thành.. ĐTĐTE không được uống các loại thuốc Đông y hoặc các
Trang 1Ðái tháo đường trẻ
em, những điều nên
biết
Đái tháo đường trẻ em (ĐTĐTE) là một bệnh nội tiết không phổ biến như người trưởng thành Khoảng
90% ĐTĐTE là týp 1, số còn lại là ĐTĐ týp 2,
thường gặp ở trẻ bị thừa cân và béo phì hoặc trong hội chứng gây béo khác như HC Prader-Willi,
Laurence –Moonbiedl
Nguyên nhân ĐTĐ ở trẻ em thường do yếu tố di
truyền và quá trình viêm tự miễn phá huỷ cấu trúc tế bào bêta tuỵ làm giảm sản xuất insulin, gây tăng
đường huyết (ĐH) mạn tính Vì vậy, liệu pháp điều trị thay thế insulin là bắt buộc và ngay sau khi xác định chẩn đoán ĐTĐ càng sớm càng tốt ĐTĐTE không được uống các loại thuốc Đông y hoặc các bài thuốc cổ truyền của người lớn, nếu không điều trị bằng insulin, trẻ sẽ bị biến chứng mù loà, suy thận hoặc nhiễm toan ceton dẫn đến tử vong
Trang 2Tế bào bêta tuyến tụy tiết ra insulin điều hòa đường huyết.
Làm thế nào để biết trẻ mắc ĐTĐ?
Để khẳng định trẻ có mắc ĐTĐ hay không, cần phải
có các xét nghiệm và chẩn đoán chính xác để tránh việc điều trị sai Việc chẩn đoán gồm 4 giai đoạn:
Giai đoạn sớm chưa có biểu hiện lâm sàng: Chính vì
chưa có biểu hiện lâm sàng nên bệnh chỉ được phát hiện khi khám và làm các xét nghiệm để chẩn đoán
và dự phòng bệnh trong thời gian tới
Giai đoạn bị bệnh đái tháo đường: Đây là giai đoạn
đã có những triệu chứng với hai đặc điểm lâm sàng là:
Trang 3Khởi phát đột ngột và cấp tính: đái nhiều, uống
nhiều, mất nước, rối loạn nhịp thở Kussmaul, nhiễm toan ceton và hôn mê
Khởi phát từ từ: đái nhiều, uống nhiều, ăn nhiều và gầy sút cân trong vài tuần hoặc vài tháng Kèm theo các triệu chứng khác như: đái dầm dai dẳng, đau
bụng, nôn, nhiễm trùng sinh dục và da tái diễn, mệt mỏi, giảm tập trung khi học
Cần đưa trẻ đi làm xét nghiệm glucose máu & niệu
để phát hiện bệnh ĐTĐTE khi có đái nhiều, uống nhiều và gầy sút cân
Giai đoạn thuyên giảm một phần “tuần trăng mật”: Bệnh nhân không cần dùng insulin ngoại sinh vì
glucose máu, HbA1C bình thường, nhu cầu insulin thấp < 0.5 u/kg/ngày Khoảng 30-60% trẻ em có giai đoạn thuyên giảm bệnh sau 1-6 tháng bắt đầu điều trị insulin Do đó, với bệnh nhân mới chẩn đoán
ĐTĐ, phải giám sát chặt chẽ glucose máu trong 6 tháng đầu điều trị insulin
Giai đoạn ĐTĐ vĩnh viễn, toàn bộ tế bào bêta bị phá huỷ, thiếu insulin toàn bộ: Đái nhiều, uống nhiều, ăn nhiều, giảm cân, mệt mỏi, thị lực giảm, mất nước và
có thể đái đường nhiễm toan ceton Đặc điểm: ít gặp
ở trẻ dưới 1 tuổi, tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo tuổi
và thường bị ĐTĐ khi dậy thì 10-14 tuổi
Trang 4Điều trị như thế nào?
Mục đích cần đạt được khi điều trị insulin ở trẻ em
là đảm bảo ĐH ổn định trong giới hạn cho phép từ 4-7 mmol/l vào ban ngày và 4-9 mmol/l vào ban
đêm HbA1C < 7 %; trẻ tăng cân đi học được; phát triển thể lực và sinh dục bình thường; hạn chế những biến chứng xảy ra trong quá trình điều trị Do đó, cần phải có kế hoạch khám và điều trị rất chặt chẽ cho trẻ
Chế độ ăn cho trẻ mắc ĐTĐ
Chế độ ăn của trẻ bị ĐTĐ không kiểm soát chặt chẽ như người lớn, vì cơ thể trẻ đang phát triển cần ăn
đủ chất, đảm bảo phát triển, tăng trưởng trong giai đoạn dậy thì và vị thành niên, nhưng phải kiểm soát glucose máu ổn định