Vậy bản chất của Trục lợi bảo hiểm là gì

Khi doanh nghiệp bảo hiểm thu phí của bên mua bảo hiểm cũng đồngnghĩa với việc doanh nghiệp bảo hiểm sẽ phải gánh chịu một mức tráchnhiệm đối với người được bảo hiểm tương ứng mức phí bả

LỜI NÓI ĐẦU

Trong những năm vừa qua, Việt Nam không ngừng đẩy nhanh tiếntrình hội nhập kinh tế quốc tế Kinh tế phát triển, một mặt, tạo điều kiệncho các ngành nghề trong nước lớn mạnh, mặt khác, cũng khiến mỗi ngànhphải đối mặt với nhiều thách thức

Bảo hiểm cũng là một ngành như vậy Sản xuất và kinh doanh trongnước tăng mạnh, hoạt động xuất nhập khẩu sôi động, đời sống nhân dânđược nâng cao, đó là những động lực để ngành bảo hiểm phát triển ngàymột đa dạng, đáp ứng nhu cầu thực tế Song, hiện nay, ngành cũng đang

gặp phải những khó khăn lớn, đặc biệt là vấn đề Trục lợi bảo hiểm.

Với những phương tiện kỹ thuật hiện đại, sự móc ngoặc giữa các cánhân đang ngày càng trở nên tinh vi, trị giá trục lợi nhờ đó mà cũng ngàycàng lớn Điều này không những gây nên tổn thất nghiêm trọng cho cáccông ty bảo hiểm, các khách hàng bảo hiểm, mà còn tạo ra một cản trởkhông nhỏ đối với sự phát triển của ngành

Vậy bản chất của Trục lợi bảo hiểm là gì? Hành động trục lợi diến ranhư thế nào? Qua bài đề án này em xin được nêu ra đôi nét tổng quan về Trụclợi bảo hiểm và thực trạng của vấn nạn này tại Việt Nam

Chương I Tổng quan về hoạt động kinh doanh bảo hiểm và trục

lợi trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm

I Vài nét về hoạt động kinh doanh bảo biểm

1 Khái niệm kinh doanh bảo hiểm

Kinh doanh bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằmmục đích sinh lời, theo đó doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro củangười được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm đểdoanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồithường cho người được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm

2 Đặc điểm của hoạt động kinh doanh bảo hiểm

Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm được thực hiện trên cơ

sở doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm đểđổi lại họ được quyền thu những khoản phí nhất định từ người mua bảohiểm Khi doanh nghiệp bảo hiểm thu phí của bên mua bảo hiểm cũng đồngnghĩa với việc doanh nghiệp bảo hiểm sẽ phải gánh chịu một mức tráchnhiệm đối với người được bảo hiểm tương ứng mức phí bảo hiểm đã thu.Đây là yếu tố để chứng minh rằng, quan hệ kinh doanh bảo hiểm là quan hệ

xã hội mang tính chất song vụ, quyền lợi của bên này cũng chính là nghĩa

vụ của bên kia và ngược lại Tham gia vào quan hệ bảo hiểm, các bên nhằmmục đích hợp tác với nhau để đạt được những lợi ích nhất định Để thiết lậpnên quan hệ mang tính hợp tác, tương trợ này, bên mua bảo hiểm và doanhnghiệp bảo hiểm phải tuân thủ cam kết: không được cố ý thực hiện nhữnghành vi có thể gây thiệt hại cho phía đối tác Như vậy, những hành vi lừadối nhằm gây thiệt hại cho phía bên kia để đạt được những quyền lợi tàichính nhất định trong quan hệ bảo hiểm, chúng ta có thể coi là việc kiếmlời bất hợp pháp

3 Các nhân tố tác động đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm

a Tình trạng của nền kinh tế ảnh hưởng đến hoạt động KDBH

Tình trạng của nền kinh tế có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của hoạtđộng kinh doanh bảo hiểm, một nền kinh tế tăng trưởng ổn định có thể kéotheo sự phát triển mạnh của hoạt động kinh doanh bảo hiểm Vì bảo hiểmkhông phải là một nhu cầu thiết yếu do đó nếu nên kinh tế phát triển thunhập của người dân cao, khi các nhu cầu thiết yếu không còn là lo lắng thìmọi người sẽ có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến việc mua bảo hiểm.Ngược lại một nền kinh tế ảm đạm, không có tăng trưởng thì khó mà cóđược sự phát triển mạnh của hoạt động kinh doanh bảo hiểm được

b Môi trường pháp lý

Môi trường pháp lý cũng là một nhân tố tác động đến hoạt động kinhdoanh bảo hiểm, một đất nước có môi trường pháp lý hoàn thiện, có thểđảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh cho các công ty, giảm thiểu trục lợi cóthể thu hút nhiều công ty nước ngoài hoặc các doanh nghiệp mới tham giavào thị trường qua đó thúc đẩy thị trường phát triển

c Tình trạng trục lợi bảo hiểm

Tình trạng trục lợi bảo hiểm có ảnh hưởng xấu đến hoạt động kinh doanhbảo hiểm Nếu trục lợi bảo hiểm diễn ra nhiều có thể làm mất lòng tinkhách hàng vào các doanh nghiệp bảo hiểm Hơn thế nữa trục lợi bảo hiểmcũng làm cho các doanh nghiệp bảo hiểm thiệt hại lớn về tài chính

d Các nguyên nhân khác

Còn rất nhiều nguyên nhân có thể tác động đên hoạt động kinh doanh bảohiểm như là thiên tai, thảm họa tự nhiên……

II Vấn đề trục lợi trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm

A Khái niệm trục lợi bảo hiểm

Theo quy định tại Thông tư 31/2004/TT-BTC của Bộ Tài chính hướngdẫn thực hiện Nghị định 118 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực

kinh doanh bảo hiểm thì: “Trục lợi bảo hiểm là hành vi cố ý lừa dối của tổchức, cá nhân nhằm thu lợi bất chính khi tham gia bảo hiểm, bồi thườngbảo hiểm, trả tiền bảo hiểm và giải quyết khiếu nại bảo hiểm” Như vậy,nói đến trục lợi bảo hiểm là phải nói đến hành vi của tổ chức, cá nhân đượcthực hiện một cách cố ý nhằm thu lợi bất chính Nhận dạng hành vi trục lợibảo hiểm phải chú trọng đến việc tổ chức, cá nhân tham gia vào quan hệbảo hiểm (bao gồm bồi thường bảo hiểm, trả tiền bảo hiểm, giải quyếtkhiếu nại bảo hiểm) nhằm thu lợi bất chính cho mình Tổ chức, cá nhânđược đề cập trong khái niệm trục lợi bảo hiểm trên đây có thể là bên muabảo hiểm, bên được bảo hiểm hoặc doanh nghiệp bảo hiểm, thậm chí có thể

là hành vi gian lận trong bảo hiểm của đại lý bảo hiểm và doanh nghiệpmôi giới bảo hiểm Cho dù là tổ chức, cá nhân nào đi chăng nữa, nhưng nếumuốn thực hiện được hành vi trục lợi bảo hiểm, thì các chủ thể này cũngphải tham gia vào quan hệ kinh doanh bảo hiểm

Tóm lại, chúng ta có thể khẳng định: Trục lợi bảo hiểm là hành vikiếm lời bất hợp pháp của các chủ thể tham gia vào quan hệ kinh doanhbảo hiểm

B Ảnh hưởng của trục lợi bảo hiểm đối với hoạt động KDBH

1 Gây thiệt hại về tài chính cho các công ty bảo hiểm, ngăn cản sự phát triển ngành bảo hiểm

Hiện nay, bằng nhiều thủ đoạn hết sức tinh vi và phức tạp, tình trạngđầu cơ trục lợi đã khiến cho các công ty bảo hiểm không những bị thiệt hạinhiều về tiền của, thời gian mà còn gặp không ít khó khăn trong việc điều traxác minh Trong khi đó Việt Nam lại không có quy định nào buộc các cánhân, cơ quan, tổ chức cung cấp các thông tin của khách hàng cho các công tybảo hiểm nhân thọ Để có được các thông tin cần thiết, tùy theo các mối quan

hệ của mình, công ty bảo hiểm có thể tìm được những thông tin cần xác minh,nhưng thường các đầu mối thông tin đều “ngại” vướng vào việc tranh chấpgiữa công ty bảo hiểm với người mua bảo hiểm (khách hàng)

Trong hoàn cảnh như thế, để chống trục lợi bảo hiểm, các công ty chỉ

có thể tự bảo vệ mình bằng cách thu thập các bằng chứng trong điều kiện cóthể và thụ động chờ đợi sự phán xét của tòa án Và cho dù công ty có thắngkiện đi nữa, thì thiệt hại mà công ty phải gánh chịu là rất lớn, từ chi phí in ấn

hồ sơ, giấy tờ cần thiết cho việc giao kết hợp đồng, chi phí khám sức khỏe đếnlương phải trả cho nhân viên thẩm định hồ sơ, nhân viên lưu trữ, chi phí điềutra xác minh, chi phí và thời gian cho việc tố tụng tại tòa án

Còn trong trường hợp công ty phát hiện có đầu cơ trục lợi nhưngkhông hể thu thập được các bằng chứng để từ chối yêu cầu đền bù, thì chỉcòn biết “cắn răng” chi tiền đền bù theo yêu cầu của những kẻ trục lợi Vànhư vậy công ty Bảo hiểm đành phải chấp nhận bồi thường cho người trụclợi Bảo hiểm, công ty bảo hiểm không những không được lợi gì mà có thểphải chi ra một số tiền rất lớn để trả cho người bảo hiểm (gian lận), rồi phảitrả cho những chi phí phát sinh trong quá trình điều tra, xác minh tổn thất,khiếu nại, tòa án… mà những chi phí này không phải là nhỏ, thậm chí cóthể ngang bằng với số tiền bồi thường tổn thất.

Trục lợi bảo hiểm là một hiện tượng toàn cầu và đang gây ra nhữngthiệt hại vô cùng to lớn "Nếu tập hợp các hành vi trục lợi bảo hiểm trêntoàn thế giới vào một doanh nghiệp thì doanh thu của doanh nghiệp này sẽlớn hơn tổng doanh thu của 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới mà Tạp chíFortune bình chọn hằng năm", ông Lê Song Lai, Phó Vụ trưởng Vụ Bảohiểm (Bộ Tài chính) ví von như vậy

Theo ông Lai, ở Nam Phi, từ 8 - 35% các khiếu nại bảo hiểm có dấuhiệu trục lợi ở Đức, con số này là 10%, New Zealand: 15% Trục lợi bảohiểm làm thiệt hại cho ngành bảo hiểm Mỹ mỗi năm 96 tỉ USD Người tathống kê rằng trong 4 vụ cháy nhà ở Mỹ có 1 vụ tự đốt nhằm trục lợi bảohiểm Do tình trạng trục lợi bảo hiểm nghiêm trọng nên mỗi gia đình Mỹmất đi 200 - 300USD/năm Người ta hy vọng rằng các biện pháp chống lạitrục lợi Bảo hiểm ở Anh có thể tiết kiệm được cho các nhà Bảo hiểm

khoảng 50-200 triệu Bảng mỗi năm Nhìn vào con số về mức chi phí màtrục lợi bảo hiểm gây ra, ta có thể thấy rõ ràng nó đã tiêu tốn một khoản tàichính lớn của các công ty bảo hiểm.

2 Gây thiệt hại cho chính những người tham gia bảo hiểm

Gian lận Bảo hiểm đã tiêu tốn của các nhà bảo hiểm xấp xỉ 1.5 tỉBảng Anh một năm, hậu quả là mỗi đơn bảo hiểm phải tăng phí xấp xỉ 5%.Nhìn một cách toàn diện thì trục lợi bảo hiểm không chỉ gây thiệt hại chonhững người tham gia bảo hiểm trung thực khác mà còn có thể gây thiệt hạicho chính người gian lận

Chúng ta có thể thấy rõ điều này ở một số hành vi trục lợi bảo hiểmnhư trong bảo hiểm y tế… Trên thực tế chúng ta đã từng thấy có nhữngtrường hợp cố tự gây thiệt hại cho sức khỏe của bản thân mình để mongnhận được một số tiển bảo hiểm từ công ty bảo hiểm Ví dụ như trường hợp

“tai nạn giao thông” của một trường hợp ở Hải Dương đã từng gây xôn xao

dư luận Họ có nhận thức thật nông nổi, sẵn sàng hi sinh bản thân mình vìmột mục đích nào đó, hay chỉ vì hoàn cảnh nghèo khó Đây là một thực tếrất nguy hiểm, nó không chỉ ảnh hưởng đến sinh mạng sống của họ mà cònảnh hưởng nghiêm trọng tới sự phát triển của xã hội

Bên cạnh đó, khi hành động trục lợi bảo hiểm trót lọt thì điều nàyđồng nghĩa với việc những người tham gia bảo hiểm khác phải chia sẻ rủi

ro gian lận này với họ Tức là quyền lợi của những người tham gia bảohiểm khác đã bị ảnh hưởng do nó có thể đẩy mức phí bảo hiểm lên cao

3 Gây thiệt hại cho nền kinh tế

Chúng ta đều biết bảo hiểm giữ một vai trò quan trọng trong nền kinh

tế, ở nhiều quốc gia pháp triển như Anh, Mỹ, bảo hiểm đóng góp một tỷ lệkhông nhỏ trong GDP, đồng thời cung cấp một nguồn vốn lớn cho đầu tư pháttriển đất nước Trục lợi bảo hiểm làm giảm doanh thu, lợi nhuận từ hoạt độngbảo hiểm, điều đó có nghĩa là trục lợi bảo hiểm làm giảm đóng góp từ hoạtđộng bảo hiểm vào doanh thu của nền kinh tế, giảm nguồn vốn đầu tư cho các

hoạt động kinh tế, từ đó kìm hãm sự phát triển kinh tế Trục lợi bảo hiểm cóthể làm tăng nguồn tài chính của cá nhân kẻ trục lợi, nhưng xét trên tổng thểnền kinh tế , nó gây ra thiệt hại lớn.Đứng trên góc độ vĩ mô, khi ảnh hưởng tớiphát triển kinh tế thì nó còn gián tiếp tác động sang rất nhiều vấn đề xã hộikhác như công ăn việc làm, cải thiện đời sống của nhân dân,

Có thể đưa ra một ví dụ để chứng minh cho thiệt hại mà trục lợi bảohiểm gây ra cho toàn bộ nền kinh tế như sau: Trong vụ trục lợi bảo hiểm “

tự đốt cháy ô tô” xảy ra ngày 19-6-2005, lái xe Nguyễn Quang Mạnh được

sự chỉ đạo của chủ xe, tự đốt cháy chiếc xe ô tô Transit trị giá thực là 170triệu đồng Việt Nam để được hưởng khoản tiền bảo hiểm trị giá 400 triệuđồng Như vậy chủ xe - người trục lợi bảo hiểm đã được hưởng một khoảnlợi trị giá 230 triệu đồng Việt Nam (= 400-170), trong khi đó xã hội bị thiệthại một khoản tiền trị giá 170 triệu đồng, công ty bảo hiểm bị thiệt hại mộtkhoản tiền trị giá 400 triệu đồng Đây quả là một số tiền không nhỏ Mớichỉ trong một vụ trục lợi, xã hội đã thiệt hại một khoản tiền lớn như thế, hỏinhiều vụ trục lợi tương tự như thế xảy ra, xã hội sẽ tổn thất ra sao?

Có thể tóm tắt mức độ thiệt hại do trục lợi bảo hiểm gây ra tại một sốnước trên thế giới để thấy được mức độ nguy hại của trục lợi bảo hiểm vớinền kinh tế,ví như: Nam Phi có 8-35% số khiếu nại bảo hiểm được các doanhnghiệp bảo hiểm chi trả có dấu hiệu trục lợi, gây thiệt hại khoảng 2-3 tỷ Rand(khoảng 300-420 triệu USD), Đức có 10-30% số phí bảo hiểm thu được bịthất thoát do trục lợi trong khâu bồi thường, Thụy Sỹ có 10% quyền lợi bảohiểm đã được chi trả cho các khiếu nại giả mạo, New Zealand có trên 15%khiếu nại bồi thường có yếu tố trục lợi Tại Mỹ, chỉ tính riêng các vụ đã pháthiện, mỗi năm số tiền trục lợi bảo hiểm đã lên đến 96 tỷ USD ” Đây quả làmột con số không nhỏ mà nền kinh tế phải gánh chịu

Tại Việt Nam hiện nay, thị trường bảo hiểm cũng đang phải đối mặtvới thách thức từ nhiều hành vi trục lợi bảo hiểm, với thủ đoạn tinh vi, đadạng, gây thất thoát lớn về tài chính của Nhà nước

4 Tạo ra các vấn đề bất bình ổn trong xã hội

Trên thực tế, trục lợi bảo hiểm đã và đang diễn ra ở hầu hết cácnghiệp vụ bảo hiểm, không những làm giảm lợi nhuận và uy tín của doanhnghiệp bảo hiểm mà nhìn từ góc độ vĩ mô, nó còn tác động xấu đến xã hội,ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững của ngành bảo hiểm

Rất nhiều vụ trục lợi bảo hiểm được thực hiện do hành vi cán bộ bảohiểm cấu kết với khách hàng mua bảo hiểm cho hàng hóa đã bị tổn thất từtrước để rút tiền bảo hiểm Như vậy, khi trục lợi bảo hiểm xuất hiện đồngnghĩa với một bộ phận người trong xã hội làm ăn bất chính Điều đó cũng

có nghĩa là phẩm chất của con người trong xã hội bị suy thoái, phẩm chấtxấu của những con người này sẽ huỷ hoại xã hội, huỷ hoại đất nước Đây làmột dấu hiệu hết sức nguy hiểm Nếu không ngăn chặn kịp thời các hành vitrục lợi bảo hiểm, thì trục lợi bảo hiểm không chỉ phá hoại kinh tế đất nước

mà cón phá hoại cả xã hội, phá hoại đạo đức con người Con người chạytheo lợi nhuận trước mắt của bản thân mình mà làm cho mình thoái hoábiến chất Hãy thử nghĩ xem, nếu một đất nước có số lượng không nhỏnhững cán bộ bảo hiểm cấu kết với khách hàng, khách hàng thì tìm mọicách gian lận để hưởng lợi bảo hiểm, xã hội ấy sẽ ra sao? Nếu những hành

vi này trót lọt thì chắc chắn nó có thể lan rộng kinh tế sẽ khó mà pháttriển được, kéo theo đó là sự huỷ hoại xã hội Rõ ràng trục lợi bảo hiểm làmột căn bệnh nguy hiểm đối với nền kinh tế, đối với xã hội

C Các hình thức trục lợi bảo hiểm

1 Khai tăng trị giá tổn thất

Hành vi này thường được thực hiện bằng cách lợi dụng tổn thất xảy

ra để làm hư hỏng thêm tài sản được bảo hiểm nhằm được trả tiền bồithường cao hơn, hoặc làm hư hỏng toàn bộ tài sản đã được bảo hiểm đểđược bồi thường tài sản có trị giá lớn hơn Một cách khác là tổn thất ít, lẽ rakhông được bồi thường, nhưng làm cho tổn thất vượt quá mức miễn thường

để được bồi thường Ví dụ: Hợp đồng bảo hiểm hàng hóa bằng đường biển

quy định: “Mức miễn thường là 0,35% trách nhiệm qua cân tại cảng” Trênthực tế, trọng lượng hàng hóa bị thiếu là 0,34% nên không được bồithường Bên mua bảo hiểm có thể trục lợi bảo hiểm qua việc “tìm cách”nâng con số này lên trên 0,35% để được bồi thường

2 Đã xảy ra tổn thất mới đi mua bảo hiểm

Hình thức trục lợi bảo hiểm này không phải là hiếm Đối tượng bảohiểm (máy móc, phương tiện vận chuyển…) đã bị tổn thất tức là sự kiệnbảo hiểm đã xảy ra, bên mua bảo hiểm mới đi giao kết hợp đồng bảo hiểm

để được bồi thường hoặc được trả tiền bảo hiểm Ví dụ: Tàu biển đã bịđắm, toàn bộ hàng hóa bị tổn thất, chủ hàng mới đi mua bảo hiểm Thực tếcho thấy, có khi người bán bảo hiểm không biết là tàu đã bị đắm, nhưngphần lớn là có sự “bắt tay… bẩn” với nhau để ghi ngày giao kết hợp đồngbảo hiểm trước ngày xảy ra đắm tàu, làm cho hợp đồng bảo hiểm có giá trịpháp lý Đúng ra là hợp đồng này vô hiệu vì sự kiện bảo hiểm đã xảy ra,đối tượng bảo hiểm (ở đây là hàng hóa) không còn tồn tại (Điều 22, LuậtKinh doanh bảo hiểm)

3 Bảo hiểm trùng

Bảo hiểm trùng là việc bên mua bảo hiểm giao kết hợp đồng bảohiểm với hai doanh nghiệp bảo hiểm trở lên để bảo hiểm cho cùng một đốitượng, với cùng điều kiện và sự kiện bảo hiểm Trong trường hợp này (bảohiểm trùng), theo Luật Kinh doanh bảo hiểm thì khi xảy ra sự kiện bảohiểm mỗi doanh nghiệp bảo hiểm chỉ chịu trách nhiệm bồi thường theo tỷ

lệ giữa số tiền bảo hiểm đã thỏa thuận trên tổng số tiền bảo hiểm của tất cảcác hợp đồng mà bên mua bảo hiểm đã giao kết Tổng số tiền bồi thườngcủa các doanh nghiệp bảo hiểm không vượt quá giá trị thiệt hại thực tế củatài sản Khi xảy ra tổn thất cho tài sản mà rủi ro gây ra tổn thất thuộc phạm

vi bảo hiểm và trong thời gian có hiệu lực của hợp đồng bảo hiểm, do cácdoanh nghiệp bảo hiểm không biết bên tham gia bảo hiểm đã “bắt cá nhiềutay” nên cùng trả tiền bảo hiểm mà kết quả là bên mua bảo hiểm được bồi

thường gấp nhiều lần trị giá tài sản Ví dụ: Một tài sản trị giá 10 tỷ đồngđược mua bảo hiểm ở 3 doanh nghiệp bảo hiểm với số tiền bảo hiểm ở mỗidoanh nghiệp là 10 tỷ đồng Khi có tổn thất toàn bộ, 3 công ty phải trả 30

tỷ đồng, trong khi lẽ ra chỉ phải cùng nhau chi trả tổng cộng là 10 tỷ đồng

4 Cố ý gây tổn thất cho đối tượng bảo hiểm

Đây là hình thức trục lợi bảo hiểm rất tinh vi, có kiến thức nghiệp vụcao về bảo hiểm, được chuẩn bị kỹ lưỡng, số tiền trục lợi thường lớn, rấtkhó điều tra hoặc tìm ra được sự thật thì tốn nhiều công sức, tiền của Mộtcách khá phổ biến là tìm cách hủy hoại tài sản trong một hoàn cảnh đượcdàn dựng như thật Ví dụ như cố ý đánh đắm tàu biển trong một tình huốngđược tạo ra rất “hợp lý” (thời tiết xấu, hỏng máy, cố ý đâm va…) Tấtnhiên là kẻ trục lợi nắm vững mọi điều khoản của hợp đồng bảo hiểm đểchắc chắn rủi ro không nằm trong trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểmtheo thỏa thuận trong hợp đồng để không bị từ chối bồi thường Kiểu trụclợi này “rất nguy hiểm”, với hậu quả nghiêm trọng về mặt tài chính chodoanh nghiệp bảo hiểm khi có thông đồng giữa bên mua bảo hiểm vànhững “con sâu” trong doanh nghiệp bảo hiểm để nâng giá trị tài sản đượcbảo hiểm trước khi tham gia bảo hiểm Chẳng hạn như, một tàu biển trị giá

30 triệu đô-la, được “bắt tay” nâng lên 32 triệu đô-la; sau đó tàu bị đắm rất

“hợp lý” và “ngẫu nhiên”, số tiền bảo hiểm phải trả là 32 triệu đô-la (gianlận 2 triệu đô-la!) Một cách làm khác là thay thế những thiết bị đắt tiền củatài sản được bảo hiểm bằng những đồ “rởm” sau đó hủy hoại tài sản đó Dĩnhiên là số tiền bồi thường sẽ được tính cho đồ “xịn” như khi tham gia bảohiểm Cách trục lợi này thường xảy ra với các tài sản có giá trị cao, có lắpđặt thiết bị đắt tiền như tàu thủy, xe chuyên dụng…

5 Khai ngày xảy ra sự kiện bảo hiểm trước thời hạn hợp đồng

Hợp đồng bảo hiểm phải có thời hạn bảo hiểm, tức là nếu trongkhoảng thời gian đó có sự kiện bảo hiểm xảy ra thì doanh nghiệp bảo hiểmphải trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người

được bảo hiểm Ví dụ: Một “Giấy chứng nhận bảo hiểm môtô-xe máy” cóghi thời hạn bảo hiểm: 24 tháng, từ 8 giờ 50 phút ngày 28-9-2005 đến 8 giờ

50 phút ngày 28-9-2007 Nếu tai nạn cho người đi xe máy xảy ra ngày 9-2007 thì kẻ trục lợi bảo hiểm sẽ “đạo diễn” sao cho tai nạn xảy ra trước 8giờ 50 phút ngày 28-9-2007

29-6 Lập hồ sơ giả

Cách trục lợi này thường phải có “tay trong” ở các doanh nghiệp bảohiểm và “bắt tay” với đường dây sửa chữa đối tượng bảo hiểm là tài sảnnhư phương tiện vận tải, máy móc, thiết bị… Tuy không có tổn thất thực tếđối với đối tượng bảo hiểm nhưng vẫn có đầy đủ chứng từ hợp lệ (hóa đơnsửa chữa, mua vật tư, phụ tùng…) với đầy đủ chữ ký thật, dấu thật, chứng

từ thật hoàn toàn nhưng chỉ có “sự thật” là… giả

7 Tạo dựng hiện trường giả

Trục lợi bảo hiểm theo cách này thường biểu hiện ở việc tạo ra mộthiện trường như… thật Ví dụ: Giả vờ bị mất cắp hàng hóa thì khóa cửakho bị phá, niêm phong hầm hàng bị mở, mái kho bị dỡ ra… Có trườnghợp còn “đóng kịch” là bị cướp tài sản, bị trói, nhét giẻ vào miệng; tự đốtnhà kho sau khi tẩu tán tài sản…, thay hàng hóa, phương tiện vận chuyển

bị hư hỏng nhưng không tham gia bảo hiểm bằng hàng hóa, phương tiệnvận chuyển có tham gia bảo hiểm để lập sơ đồ, bản ảnh, bản vẽ… nhằmhợp lý hóa hồ sơ Ví dụ như đánh tráo biển số của xe ôtô không tham giabảo hiểm nhưng bị tai nạn bằng biển số của xe có tham gia bảo hiểm nhưngkhông bị tai nạn… Trong bảo hiểm nhân thọ, đã xảy ra việc tự gây thươngtích như gẫy chân, tay, vỡ đầu… sau khi đã tham gia bảo hiểm với số tiềnbảo hiểm rất lớn, nhưng khi doanh nghiệp bảo hiểm nghi ngờ, phối hợpvới cảnh sát giao thông để dựng lại hiện trường tai nạn thì thấy khôngthể… gẫy chân, tay, vỡ đầu được vì khai là do ngã xe máy mà xe và mặtđường không có một vết xây sát nào và khai thời gian ngã vào giờ tan tầm

mà lại không có ai trông thấy để làm chứng

Thị trờng bảo hiểm ngày càng phát triển thì các hình thức trục lợi bảohiểm cũng ngày càng đa dạng hơn, thủ đoạn trục lợi bảo hiểm cũng tinh vi hơntheo thời gian và số tiền gian lận trục lợi bảo hiểm cũng ngày càng nhiều hơn.Thiết nghĩ rằng cần phải xử lý nghiêm minh những trờng hợp gian lận, trục lợibảo hiểm nhằm đảm bảo cho quyền lợi của những ngời mua bảo hiểm trungthực đồng thời cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm phát triểnthị trờng dịch vụ bảo hiểm nớc ta một cách bền vững.

Chương II Thực trạng trục lợi bảo hiểm ở thị trường bảo hiểm

Việt Nam

I Thị trường bảo hiểm Việt Nam

1 Tổng quan và thực trạng hoạt dộng của thị trường bảo hiểm Việt Nam

Nền kinh tế Việt Nam năm 2008 tiếp tục tăng trưởng nhưng đã chậm lại

so với dự báo ban đầu, tốc độ tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm 6,52%.Nguồn vốn FDI trực tiếp vào Việt Nam lên đến trên 56,2 triệu USD Ngànhbảo hiểm cũng vẫn tăng trưởng mạnh và duy trì ở mức cao, 9 tháng đầunăm, toàn thị trường bảo hiểm phi nhân thọ đạt doanh thu 8.020 tỉ đồngtăng 35% so với cùng kỳ năm 2007

Dẫn đầu doanh thu là Bảo hiểm Bảo Việt 2.431 tỉ đồng, tiếp đó là PVI1.663 tỉ đồng, Bảo Minh 1.612 tỉ đồng, PJICO 737 tỉ đồng Chiếm tỉ trọnglớn là nghiệp vụ bảo hiểm Xe cơ giới 2.391 tỉ đồng, bảo hiểm Con người1.051 tỉ đồng, bảo hiểm Thân tàu và TNDS của chủ tàu 907 tỉ đồng Toànthị trường đã giải quyết bồi thường 3.018 tỉ đồng, tỉ lệ bồi thường 37%.Top 3 nghiệp vụ có tỉ lệ bồi thường cao là bảo hiểm Xe cơ giới 51,6%, bảohiểm Con người 47%, bảo hiểm Thân tàu và TNDS của chủ tàu 42% Top

3 doanh nghiệp có tỉ lệ bồi thường cao là Bảo Long 51,2%, Bảo Minh 45%,Bảo Việt 42% Như vậy tỉ lệ bồi thường đã có nhiều khả quan chưa tính tớitổn thất đã phát sinh chưa giải quyết bồi thường.

Còn vệ bảo hiểm nhân thọ thì trong 9 tháng năm 2008, tổng doanh thuphí Bảo hiểm nhân thọ đạt 7.514 tỉ đồng (trong đó phí bảo hiểm các sảnphẩm chính đạt 7.243 tỉ đồng), tăng 11,7% so với cùng kỳ năm 2007 Vềmặt tổng doanh thu phí, dẫn đầu thị trường lần lượt là Prudential với 3.102

tỉ, tiếp đến là Bảo Việt với 2.503 tỉ đồng, Manulife là 776 tỉ đồng

Doanh thu phí khai thác mới của các sản phẩm bảo hiểm đạt 1.475 tỉ đồng(trong đó sản phẩm bổ trợ là 68 tỉ đồng), tăng 28,4 % so với cùng kỳ nămtrước Các sản phẩm hỗn hợp vẫn là các sản phẩm được ưa chuộng vớidoanh thu gần 897 tỉ đồng Một điểm đáng lưu ý là sản phẩm trả tiền định

kỳ mới có 01 doanh nghiệp là Bảo Việt Nhân thọ cung cấp ra thị trườngnhưng lại có tỉ trọng doanh thu phí khai thác mới 19.61% Tỉ trọng khaithác mới của các sản phẩm trả tiền định kỳ cho thấy xu hướng xã hội Việtđang thay đổi: các cá nhân trong xã hội có xu hướng độc lập về thu nhậpkhi về hưu thay vì sống nhờ gia đình, con cái hoặc người thân

Tuy nhiên, để đánh giá sâu sát thị trường, cần nhìn nhận và phân tích mộtcách toàn diện hơn Cụ thể:

Vấn đề trục lợi và hành vi tiêu cực hay gian lận có chiều hướng ngày cànggia tăng Bàn về khía cạnh này, các nhà quản lý cả trong và ngoài DNBH

đã rất không hài lòng, khi đưa ra một loạt các giải pháp nhằm chống trụclợi Song điều đáng quan tâm hơn là có tới 80% số vụ gian lận hay trục lợi

đã có sự tiếp tay của những người đang làm trong các DN BH hoặc đangcộng tác với các DN BH Vấn đề này được xem là quản ngại lớn nhấtkhông chỉ đối với những nhà quản lý VN, mà cả đối với các nhà đầu tưnước ngoài, trong cuộc chiến chống gian lận và trục lợi BH

Thực thi luật và các văn bản pháp luật có liên quan đến hoạt động kinhdoanh BH còn có nhiều hạn chế Mặc dù môi trường pháp lý cho hoạt độngkinh doanh BH đã được Bộ Tài chính đặc biệt quan tâm, song thực tế cácvăn bản pháp luật đã đi vào cuộc sống hay chưa lại là câu chuyện cần đượccác DN BH tham gia bình luận Nếu như ở thời điểm năm 1996-1997, cácnhà BH VN ngạc nhiên khi có một số khách hàng lớn yêu cầu các Cty BHđấu thầu hoa hồng tái BH (% phí BH mà Cty BH được hưởng từ các Ctynhận tái BH) nhằm giảm mức phí BH khách hàng phải trả, thì những nămgần đây cùng với sự "phát triển" của thị trường các nhà BH lại đang "dễdàng" chấp nhận khách hàng yêu cầu "đấu thầu hoa hồng" hay nói nôm na

"% phí BH Cty BH để lại cho khách hàng" là bao nhiêu? Tiết 3, Điều 20của Nghị định số 42/2001/NĐ-CP đã quy định không được trả hoa hồngcho khách hàng, nhưng thực tế điều này chưa được thực hiện nghiêm túc và

có quá nhiều hình thức biến tướng, mà suy cho cùng đó chính là hoa hồngtrả cho khách hàng

Trong nền kinh tế thị trường, khái niệm cạnh tranh lành mạnh chỉ là tươngđối" Nhưng nhìn vào thực tế những gì đang diễn ra trên thị trường BH, còn

có không ít những động thái trong hoạt động kinh doanh rất không lành

mạnh và đi trái với nội dung thoả thuận đã được các bên cùng nhau camkết Phương thức cạnh tranh giữa các Cty BH hiện nay chắc chắn sẽkhông tồn tại Nhưng thời gian đó là bao nhiêu năm nữa? Vẫn còn là câuhỏi ngỏ dành cho chính các Cty BH đang hoạt động trên thị trường.

Tất cả những nỗ lực nhằm bổ sung và hoàn thiện môi trường pháp lý tronghoạt động kinh doanh BH, tất cả những cố gắng của Hiệp hội BH VN, đều

sẽ không mang lại hiệu quả thực sự, nếu mỗi Cty BH không thực hiệnnghiêm những quy định của pháp luật và những thoả thuận các Cty đã cùngnhauthống nhất Nếu cứ kéo dài thực trạng cạnh tranh như hiện nay, ngaycán bộ của các Cty BH cũng sẽ "kiệt sức", và không thể không nảy sinh cáchành vi tiêu cực Tất nhiên, việc các Cty BH cùng nhau thống nhất thựchiện những cam kết để đi đến cạnh tranh lành mạnh không hề đơn giảnchút nào Nhưng không có nghĩa là không thể thực hiện, khi tất cả các Ctyđều quyết tâm để làm lành mạnh thị trường

2 Các nhân tố tác động đến hoạt động của thị trường Việt Nam

- Sự tăng trưởng của nền kinh tế ảnh hưởng đến hoạt động KDBH,

- Sự xâm nhập của các nhà bảo hiểm nước ngoài

- Đa dạng hóa của các kênh marketing: bán BH qua ngân hàng và internet

- Tình trạng trục lợi bảo hiểm

- Các nguyên nhân khác: thảm họa thiên nhiên, sự phát triển mạnh của xe

cơ giới…

II Trục lợi bảo hiểm - thực tế đáng buồn!

1 Trục lợi bảo hiểm gia tăng

Mặc dù có những bước phát triển vượt bậc, tuy nhiên một thị trườngmới, năng động cũng tiềm ẩn nhiều bất trắc Hiện nay trên thị trường bảohiểm Việt Nam còn tồn tại nhiều vấn đề cần được nghiên cứu giải quyết.Bên cạnh những khó khăn như vốn nhỏ, rủi ro tiềm ẩn cao, phương phápcạnh tranh chưa hiệu quả, kinh nghiệm quản lý non kém và cơ chế chínhsách bảo hiểm chưa hoàn thiện thì sự gia tăng cả về số lượng, hình thức,

và quy mô của các vụ trục lợi bảo hiểm cũng đang là vấn đề nhức nhối, mộtthách thức với các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam Trục lợi bảo hiểm đã

và đang diễn ra ở nhiều nghiệp vụ bảo hiểm

Thời gian gần đây xuất hiện khá nhiều vụ việc gây tranh cãi về vấn

đề giải quyết quyền lợi bảo hiểm Nguyên nhân chủ yếu là do những yêucầu đòi bồi thường của người tham gia bảo hiểm có những dấu hiệu củahành vi trục lợi bảo hiểm Thực chất, tình trạng trục lợi bảo hiểm ở ViệtNam đã diễn ra như thế nào? Liệu đã đến lúc cần phải cảnh báo về vấn đềnày hay chưa?

Ông Lê Song Lai, Vụ phó Vụ bảo hiểm, Bộ Tài chính, thừa nhận rằngcùng với sự phát triển của hoạt động kinh doanh bảo hiểm nhân thọ, trục lợibảo hiểm có chiều hướng gia tăng cả về số lượng, tính chất và mức độ

Tại Việt Nam, bảo hiểm nhân thọ tuy mới hình thành 8 năm, song đã

có những dấu hiệu trục lợi và lừa đảo, mặc dù, số lượng chưa nhiều, thủđoạn chưa tinh vi và mức độ chưa thật nghiêm trọng

Theo số liệu thống kê sơ bộ của 4 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ

có vốn đầu tư nước ngoài (Prudential, Manulife, BM-CMG và AIA), trongtổng số 11.001 yêu cầu trả tiền bảo hiểm mà các Công ty này nhận được, số

vụ đã xác định có dấu hiệu trục lợi và từ chối bồi thường chỉ chiếm tỷ lệkhoảng từ 2-3%

Hình thức và thủ đoạn trục lợi bảo hiểm tại Việt Nam được diễn rakhá đa dạng, trong đó phổ biến nhất là 2 nhóm hành vi Đó là cố ý khôngcung cấp thông tin, cung cấp thông tin sai sự thật, hoặc khai báo khôngtrung thực các thông tin liên quan đến tình trạng sức khoẻ của bản thântrong hồ sơ yêu cầu bảo hiểm hoặc trong hồ sơ yêu cầu trả tiền bảo hiểm,

cụ thể là: người được bảo hiểm đã mắc bệnh hiểm nghèo trước khi tham giabảo hiểm nhưng không khai báo; thậm chí, có trường hợp người được bảohiểm đã chết song người thân vẫn mua bảo hiểm; hoặc có những trườnghợp không kê khai hoặc kê khai không chính xác mức độ tổn thất

Hành vi bị coi là trục lợi thường gặp hiện nay là cố ý huỷ hoại tài sảnhoặc tự gây thương tích cho bản thân, dựng hiện trường tai nạn giả hay giảmạo hồ sơ y tế đòi bồi thường

Mặc dù, động cơ trục lợi bảo hiểm bao giờ cũng là nhằm thu vềnhững đồng tiền bất chính thông qua việc tham gia bảo hiểm, nhưng đốitượng thực hiện hành vi trục lợi khác nhau Thông thường, trong các vụtrục lợi bảo hiểm bao giờ cũng có sự tham gia của người tham gia bảohiểm, cán bộ nhân viên đại lý của doanh nghiệp bảo hiểm, các cơ sở y tế,khám chữa bệnh, giám định y khoa

Trong việc cấp đơn bảo hiểm, do tính minh bạch chưa cao nênngười tham gia bảo hiểm có xu hướng muốn trục lợi Do vô tình hay cố ýcác nhân viên bảo hiểm có thể ghi sai ngày tham gia bảo hiểm trên giấychứng nhận bảo hiểm hoặc do thiếu trách nhiệm đã không đánh giá đượcđầy đủ, chính xác mức độ trầm trọng của rủi ro Cũng có thể nhân viênhoặc đại lý bảo hiểm thông đồng với khách hàng trục lợi bảo hiểm: đánhgiá mức độ tổn thất cao hơn thực tế hoặc “vẽ đường ” cho khách hàng lợidụng kẽ hở về giấy tờ, thủ tục giám định để trục lợi

Thêm vào đó hiện tượng kê khai thông tin không đầy đủ của kháchhàng hay khai sai, khai khống tai nạn của người tham gia bảo hiểm, bằngviệc thông đồng giữa những người tham gia bảo hiểm có hành vi gian lậnvới những người liên quan như: y, bác sĩ, công an, những người làm chứngtrong các vụ tổn thất đang khá phổ biến ở Việt Nam Từ đó làm nảy sinhnhững vấn đề không lành mạnh trong đánh giá rủi ro, giám định bồithường Tình trạng khách hàng tham gia bảo hiểm ở nhiều công ty bảohiểm tại cùng một thời điểm để trục lợi cũng không phải là hiếm (như vụông Nguyễn Văn U ở Hải Dương tham gia bảo hiểm nhân thọ tại hai doanhnghiệp bảo hiểm lớn với tổng số tiền bảo hiểm lên tới trên 1 tỷ đồng ViệtNam, khi biết mình có căn bệnh nan y không thể chữa khỏi

Đối với một số lĩnh vực bảo hiểm, nhiều khách hàng thường xuyênthực hiện hành vi trục lợi Cụ thể trong bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu,tình trạng trục lợi biểu hiện ở các hình thức tiêu biểu như: Hàng hóa đượcyêu cầu bảo hiểm trong hành trình vận chuyển, nhưng chưa đóng phí bảohiểm Khi biết hàng về đến nơi an toàn, khách hàng xin hủy đơn bảo hiểmhoặc hủy hợp đồng bảo hiểm để khỏi phải đóng phí Thậm chí có chủ hàngbiết thông tin hàng hóa của mình bị tổn thất rồi mới đến mua bảo hiểmhoặc thông đồng với cán bộ của doanh nghiệp bảo hiểm để mua bảo hiểm

và nhận bồi thường cho tổn thất đó Thực tế đã diễn ra và vụ việc đã được

cơ quan cảnh sát điều tra phát hiện, lập hồ sơ để đưa ra pháp luật xử lý.Cũng có trường hợp trục lợi bị phát hiện khi hàng hóa được mua bảo hiểmvận chuyển trên một con tàu ma tức là con tàu đó không tồn tại trên thực

tế Khách hàng lừa đảo mua bảo hiểm với mục đích quy cho tàu mất tích đểtrục lợi đòi bồi thường toàn bộ Trong bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm tàuthuyền, trục lợi bảo hiểm được thực hiện thông qua việc hợp lý hoá ngày vàhiệu lực bảo hiểm Trên thực tế còn có việc tạo hiện trường giả các vụ tainạn xe cơ giới, cháy hoặc chìm tàu, cố ý gây tai nạn trong bảo hiểm tài sản

và bảo hiểm trách nhiệm, gian lận đối với người thứ ba: không bồi thườngcho người thứ ba

Như vậy, có thể thấy được rằng thị trường bảo hiểm càng phát triểnthì các hình thức trục lợi bảo hiểm cũng ngày càng đa dạng hơn, thủ đoạntrục lợi bảo hiểm cũng tinh vi hơn và số tiền gian lận trục lợi bảo hiểmcũng ngày càng nhiều hơn mặc dù đã nhận tiền bảo hiểm Theo các chuyêngia ngành bảo hiểm, hành vi này trước mắt gây bất lợi cho các doanhnghiệp bảo hiểm, nhưng về lâu về dài sẽ ảnh hưởng đến người mua bảohiểm vì phải chịu khoản phí cao hơn từ các nhà kinh doanh bảo hiểm

2 Thiếu cơ chế quản lý, chế tài xử phạt

Mặc dù trong những năm qua, các cơ quan chức năng đã khôngngừng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về kinh doanh bảo hiểm, song nhìn

chung các qui định về phòng chống trục lợi bảo hiểm còn bất cập và chưatheo kịp với thực tế, đặc biệt những chế tài còn chưa đủ sức răn đe đối vớinhững kẻ giáp ranh phạm tội Mặt khác các doanh nghiệp bảo hiểm cũngchịu những hạn chế về mặt pháp luật khi mà giải quyết các yêu cầu bồithường tiền bảo hiểm Do đó, trong nhiều trường hợp các doanh nghiệp đãkhông có đủ quỹ thời gian cần thiết để điều tra đầy đủ về những vụ có dấuhiệu trục lợi hoặc có cơ sở để nghi ngờ trước khi quyết định việc trả tiềnbảo hiểm

Ngoài ra, dưới góc độ đạo đức và dư luận xã hội, còn thiếu thái độcương quyết của công luận trong việc lên án các hành vi trục lợi bảo hiểm cũngtạo tâm lý bất lợi cho cuộc đấu tranh chống những hành vi phạm pháp này

Điều đáng nói nhất ở nước ta là chế tài xử lý các hành vi trục lợi bảohiểm còn quá yếu và thiếu Có một thực tế đáng lo ngại là cho đến nay, mặc dù

đã có không ít vụ trục lợi bảo hiểm đã được phát hiện, song chưa có một tổchức cá nhân nào thực hiện hành vi trục lợi phải chịu bất kỳ một chế tài hànhchính hay hình sự nào Theo Nghị định về xử phạt hành chính, hành vi trục lợibảo hiểm chỉ bị cảnh cáo hoặc phạt tối đa 10 triệu đồng Bộ luật Hình sự chưa

có điều luật nào quy định cụ thể về tội trục lợi bảo hiểm Kẻ trục lợi bảo hiểmchỉ bị xử với các tội danh liên quan như tham ô, hối lộ, chiếm đoạt tài sản Chính vì hành lang pháp lý chưa đầy đủ nên nhiều vụ trục lợi bảo hiểm chưađược điều tra và xét xử nghiêm khắc, do vậy không có tính răn đe Điều này đãkhuyến khích những kẻ làm ăn bất chính tìm cách thử vận may bằng cách giandối, lừa đảo doanh nghiệp bảo hiểm để nhận tiền bảo hiểm mà không sợ bịtrừng phạt Nếu bị phát hiện, thì điều duy nhất mà họ mất đi là không được trảtiền bảo hiểm, trong khi nếu được thì họ sẽ thu được những khoản tiền rất lớn.Đây là một vấn đề mà chúng ta cần nhanh chóng giải quyết

Bên cạnh đó, sự thiếu trách nhiệm của một bộ phận các cơ quan chứcnăng cũng tiếp tay cho tình trạng trục lợi gia tăng (ví dụ các giấy chứng từgiả mạo, giấy chứng nhận thương tật không đúng với tình trạng thương tật,

xử lý không nghiêm các trường hợp có dấu hiệu trục lợi, lừa đảo ) Trongkhi đó, giữa các doanh nghiệp bảo hiểm cũng chưa có cơ chế hợp tác, chia

sẻ thông tin hoặc phát động các chiến dịch tuyên truyền nâng cao nhận thứccủa người dân và tranh thủ sự ủng hộ của công luận

Theo nhận xét của giới kinh doanh bảo hiểm, sự hợp tác giữa các cơquan công quyền với các doanh nghiệp bảo hiểm không được như mongmuốn Có nhiều lý do dẫn đến tình trạng này, song việc nhận thức chưa đầy

đủ về nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của trục lợi bảo hiểm và những hạnchế khách quan về nguồn lực, các cơ quan bảo vệ pháp luật có xu hướngcoi nhẹ hoặc thiếu sự quan tâm thoả đáng đến việc điều tra, truy tố và xét

xử các vụ trục lợi bảo hiểm là những nguyên nhân chính Do đó, trongnhiều trường hợp, các doanh nghiệp bảo hiểm cảm thấy đơn độc trong cuộcchiến chống trục lợi bảo hiểm

III Một số vụ trục lợi bảo hiểm điển hình xảy ra ở Việt Nam

Thời gian gần đây đã xuất hiện nhiều hình thức trục lợi, gian lận bảohiểm không những ảnh hưởng tới kết quả hoạt động kinh doanh của cácdoanh nghiệp bảo hiểm mà còn gây tác động xấu tới xã hộ, gây thiệt hạitrưc tiếp cho những khách hàng mua bảo hiểm trung thực khác

Theo cách phân loại ở trên thì có 3 nhóm hành vi trục lợi bảo hiểmchính, vì vậy ở đây chúng tôi xin đưa ra 3 ví dụ điển hình, mỗi ví dụ tươngứng với một hình thức trục lợi bảo hiểm với mục đích làm rõ hơn về thựctrạng cũng như ảnh hưởng tiêu cực của trục lợi bảo hiểm tới xã hội

1 Trục lợi bảo hiểm tại công ty bảo hiểm PJICO – “cháy hàng rồi mới mua bảo hiểm”

Vụ này điển hình cho nhóm hành vi thứ nhất, cố ý cung cấp thông tinsai sự thật hoặc khai báo không trung thực các thông tin liên quan tới đốitượng bảo hiểm “Cháy hàng rồi mới mua bảo hiểm” là hình thức trục lợi phổbiến, tổn thất thực tế đã xảy ra chủ sở hữu mới bắt đầu đi mua bảo hiểm Kiểutrục lợi này thường nảy sinh khi tai nạn, sự cố đã xảy ra khi chủ tài sản chưa