Giáo Trình Mô Đun 05 Đảm Bảo Cung Cấp Điện Và An Toàn Cho Thiết Bị (Giáo Trình Dùng Cho Giảng Viên Và Sinh Viên Ngành Điện Tử Công Nghiệp Tiêu Chuẩn Chlb Đức).Pdf

Microsoft Word M� 05 �£m b£o cung c¥p �iÇn và an toàn cho thi¿t bË 1 ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BẮC NINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP BẮC NINH GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 05 ĐẢM BẢO CUNG CẤP ĐIỆN VÀ AN TOÀN CHO THIẾT[.]

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BẮC NINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP BẮC NINH

GIÁO TRÌNH

MÔ ĐUN 05: ĐẢM BẢO CUNG CẤP ĐIỆN VÀ AN TOÀN CHO THIẾT BỊ

NGÀNH: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP (TIÊU CHUẨN ĐỨC)

TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG

(Ban hành kèm theo Quyết định số: 417/QĐ-CĐCN ngày 22 tháng 8 năm 2023 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh Bắc Ninh)

Bắc Ninh - 2023

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình “Đảm bảo cung cấp điện và an toàn cho thiết bị” được biên soạn bởi các Giảng viên của Khoa Điện – Điện tử trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh

Trên cơ sở Chương trình đào tạo ngành Điện tử công nghiệp tiêu chuẩn Đức trình độ cao đẳng của Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh, dưới sự góp ý của đồng nghiệp, tham khảo

ý kiến của các Giảng viên có kinh nghiệm của các trường trọng điểm, các Giảng viên biên soạn

có nhiều kinh nghiệm giảng dạy mô đun này thực hiện biên soạn giáo trình “Đảm bảo cung cấp điện và an toàn cho thiết bị” phục vụ cho công tác giảng dạy

Mô đun này được thiết kế gồm 5 bài :

Bài 1: Tiêu chuẩn, quy tắc và quy định Bài 2: Các thiết bị đóng cắt và phân phối Bài 3: Hệ thống điện

Bài 4: An toàn và bảo vệ Bài 5: Thiết bị đo lường và kiểm tra Mặc dù nhóm tác giả đã hết sức cố gắng, song sai sót là khó tránh Nhóm tác giả rất mong nhận được các ý kiến phê bình, nhận xét của bạn đọc để giáo trình được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Bắc Ninh, ngày … tháng … năm 2023

Tham gia biên soạn Th.s Dương Văn Nhung - Chủ biên Th.s Lê Văn Phượng – Thành viên Th.s Nguyễn Thị Hiền – Thành viên

MỤC LỤC

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Đảm bảo cung cấp điện và an toàn cho thiết bị

Mã số mô đun: MĐ 05

Thời gian: 320 giờ

Lý thuyết: 104 giờ

Thực hành: 208 giờ

Kiểm tra: 8 giờ

I Vị trí và tính chất của mô đun:

- Vị trí: Là mô đun chuyên môn sau khi học mô đun 4 “Kỹ thuật điều khiển và hệ thống công nghệ thông tin cơ bản”

- Tính chất: Mô đun định hướng thực hành, cung cấp cho Sinh viên kiến thức và kỹ năng cần thiết để có thể phân tích và lập kế hoạch cho hệ thống cung cấp năng lượng điện cũng như đánh giá sự an toàn của chúng Ngoài các vấn đề cơ bản về lý thuyết, chủ yếu bao gồm các tiêu chuẩn, quy định và tài liệu, tập trung vào việc lập kế hoạch và lắp đặt các thiết bị đóng cắt và phân phối cho các tòa nhà dân dụng và tòa nhà chức năng Ngoài ra, còn làm sâu sắc thêm các kiến thức và kỹ năng về lĩnh vực bảo vệ và an toàn, cũng như các quy trình đo lường và kiểm tra

II Mục tiêu mô đun:

Năng lực tự chủ và chịu trách nhiệm:

- Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị

- Phát huy tính chủ động, sáng tạo và tập trung trong công việc

III Nội dung mô đun:

1 Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian:

Số

TT Tên các bài trong mô đun

Thời gian (giờ)

Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra

2 Bài 2: Các thiết bị đóng cắt và phân

Bài 1: Tiêu chuẩn, quy định và quy tắc

(Thời gian: 25 giờ)

1 Mục tiêu:

- Người học học các quy tắc, quy định và tiêu chuẩn cần thiết để có thể nhận định và đánh giá các nguồn cung cấp năng lượng điện một cách đáng tin cậy

- Người học có thể kiểm tra các bộ phận lắp đặt hiện có về an toàn và tiêu chuẩn

- Người học có thể đánh giá và lập hồ sơ công việc trên các đơn vị cung cấp năng lượng điện

2 Nội dung:

2.1 Làm quen với nguồn tiêu chuẩn, quy định và quy tắc

2.1.1 Tôi có thể tìm thấy các tiêu chuẩn phù hợp hiện tại ở đâu?

2.1.2 Làm thế nào tôi có thể chắc chắn rằng các tiêu chuẩn là chính xác (đánh giá nguồn)

2.2 Áp dụng các tiêu chuẩn, quy định và quy tắc

Dự án: Đánh giá và thay đổi hệ thống cung cấp điện tòa nhà

2.2.1 Triển khai và kiểm tra các thiết bị hiện có

Tiểu dự án 1: Kiểm tra hệ thống hiện có theo tiêu chuẩn lắp đặt điện tòa nhà Nhiệm vụ thực hiện:

- Khảo sát công suất lắp đặt của máy móc thiết bị của các phòng

- Kiểm tra các thiết bị hiện có theo tiêu chuẩn về lắp đặt: vị trí lắp đặt, kích thước, phòng lắp đặt, …

- Đánh giá về khả năng mang tải của dây dẫn cung cấp điện

- Đánh giá về khả năng bảo vệ của các thiết bị bảo vệ quá tải, ngắn mạch, thiết bị bảo vệ chống dòng điện rò

2.2.2 Lập kế hoạch và thực hiện các thiết bị mới theo tiêu chuẩn, quy định và quy tắc Tiểu dự án 2: Lập kế hoạch và thực hiện lắp đặt những thay đổi trong hệ thống hiện có theo tiêu chuẩn lắp đặt điện tòa nhà

Nhiệm vụ thực hiện:

- Lập kế hoạch cho những thay đổi

- Thực hiện thay đổi các thiết bị mới

2.3 Đánh giá công việc dựa trên các tiêu chuẩn, quy định và quy tắc

2.3.1 Những tiêu chuẩn nào được sử dụng?

Tiêu chuẩn Việt Nam: TCVN 9206, TCVN 9207, TCVN 9208, …

Tiêu chuẩn Quốc tế: IEC 60364,…

2.3.2 Làm thế nào để kiểm tra việc áp dụng đúng các tiêu chuẩn, quy định và quy tắc 2.3.3 Đánh giá hệ thống cung cấp điện

Việc đánh giá hệ thống cung cấp điện cho tòa nhà thực hiện theo các nội dung sau: 2.3.3.1 Đối với trạm biến áp:

- Cho phép đặt TBA ở trong nhà nếu TBA sử dụng máy biến áp khô và phải đảm bảo mức ồn cho phép theo tiêu chuẩn TCXD 175 - 1990, không trái với quy định ở điều I.1.13 của quy phạm trang bị điện 11 TCN-18-2006

- Cấm đặt TBA kề sát các phòng ở, phòng bệnh nhân, phòng học và các phòng làm việc

- Trạm biến áp nên đặt ở tầng trệt và phải có lối thông trực tiếp ra đường phố theo yêu cầu phòng cháy Trong trạm có thể đặt máy biến áp (MBA) có hệ thống làm mát bất

kỳ

- Nơi đặt thiết bị phân phối điện áp đến 1000V mà người quản lý của hộ tiêu thụ điện tới được không cho phép thông với nơi đặt thiết bị điện phân phối cao áp và máy biến áp mà phải có cửa đi riêng có khóa

- Sàn đặt máy biến áp phải có độ cao trên mức ngập lụt cao nhất của khu vực

- Không được bố trí gian máy biến áp và thiết bị phân phối tại: - Dưới những nơi

ẩm ướt như: phòng tắm, khu vệ sinh, khu vực sản xuất ẩm ướt Khi thật cần thiết mà bắt buộc phải bố trí tại những nơi này thì phải có biện pháp chống thấm - Ngay bên dưới

và trên các phòng tập trung trên 50 người trong thời gian quá 1 giờ Yêu cầu này không

áp dụng cho gian máy biến áp khô hoặc máy biến áp làm mát bằng chất không cháy -

Bố trí và lắp đặt máy biến áp cần tuân theo các quy định trong tiêu chuẩn 11TCN - 20 -

2006 "Quy phạm trang bị điện" phần III trang bị phân phối và trạm biến áp

- Ở đầu vào công trình phải đặt ĐV hoặc PPĐV

- Trước khi vào nhà cần đặt tủ đầu cáp riêng để phân chia lưới điện bên trong và bên ngoài Việc phân chia này phải được thực hiện ở PPC hoặc ở PPĐV

2.3.3.2 Đối với thiết bị đầu vào

- Các ĐV, PPĐV, PPC phải đặt ở phòng đặt bảng (tủ) điện hoặc đặt trong các tủ (hộp) điện hoặc hộc tường có khóa Ở những nơi dễ bị ngập nước, ĐV, PPĐV và PPC phải được đặt cao hơn mức nước ngập cao nhất thường xảy ra

- Với nhà không có gian cầu thang, cho phép đặt ĐV trên tường phía ngoài nhà nhưng phải có biện pháp bảo vệ phù hợp và không ảnh hưởng tới kết cấu và mỹ quan của nhà

- Cho phép đặt ĐV, PPĐV và PPC trong các phòng khác, các tầng hầm khô ráo, hoặc trong tầng kỹ thuật khi người quản lý tới được dễ dàng, hoặc trong các phòng riêng của công trình có tường không cháy với độ chịu lửa không nhỏ hơn 45 phút

- Khi đặt ĐV, PPĐV và PPC các bảng (hộp, tủ) phân phối điện và các bảng (hộp) điện nhóm, ngoài phòng đặt bảng điện cần thực hiện các yêu cầu sau:

+ Phải đặt thiết bị ở chỗ thuận tiện và dễ tới để thao tác, sửa chữa, ví dụ: khu cầu thang, tầng hầm khô ráo…;

+ Phải đặt các khí cụ điện trong tủ (hộp) bằng kim loại hoặc trong các hộc tường, cửa có khóa Tay điều khiển các khí cụ này không được thò ra ngoài hoặc nếu có thò ra ngoài thì phải tháo ra được sau khi vận hành

2.3.3.3 Đối với lưới điện trong nhà

- Thiết bị điện của các đơn vị khác nhau (nhưng vẫn trong cùng một nhà) cho phép được cấp điện bằng một nhánh rẽ riêng nối vào đường dây cung cấp chung hoặc bằng một đường dây riêng từ đầu vào, phân phối chính hoặc phân phối phụ;

- Được phép cấp điện cho các phòng không dùng để ở trong nhà ở và các căn hộ của nhà đó bằng đường dây cung cấp chung với điều kiện tại nơi rẽ nhánh phải có khí

cụ đóng cắt riêng nhưng phải đảm bảo yêu cầu chất lượng điện áp

- Một đường dây được phép cấp điện cho một số đoạn đứng Riêng với nhà ở trên

5 tầng, mỗi đoạn đứng phải đặt thiết bị đóng cắt riêng tại chỗ rẽ nhánh

- Chiếu sáng cầu thang, lối đi chung, hành lang và những phòng khác ngoài phạm

vi căn hộ của nhà ở, phải được cấp điện bằng các đường dây riêng từ phân phối chính Quy định về tiết diện dây dẫn nhỏ nhất theo bảng sau:

Tên đường dây

Mặt cắt nhỏ nhất của ruột dây dẫn (mm2 )

Lưới điện nhóm chiếu sáng có ổ cắm điện; lưới điện

Đường dây từ tủ điện tầng đến tủ điện các phòng 4 6

Đường dây trục đứng cấp điện cho một hoặc một số

2.3.3.4 Phân tích cấu trúc hệ thống nối đất

Tiêu chuẩn IEC 60364 quy định về việc nối đất cho hệ thống Theo TCVN và thực

tế bắt gặp thì phần lớn hệ thống điện hạ thế đều được đấu theo sơ đồ TN – C – S hay còn gọi là sơ đồ 3 pha 5 dây

Với sơ đồ này dây PE và dây trung tính (N) sẽ đi độc lập và chỉ có một điểm nối

chung tại đầu nguồn Tuy nhiên thực tế chúng ta vẫn bắt gặp những hiện tượng dây PE

và N lại được đấu nối lặp lại ở những điểm phía sau Điều này sẽ làm cho dòng từ dây trung tính N sẽ chạy về dây PE Khi đó:

– Dòng trên dây PE tăng cao

– Bảo vệ chạm đất thỉnh thoảng tác động nhưng không rõ nguyên nhân

2.3.3.5 Kiểm tra các vấn đề liên quan đến ngắn mạch và lựa chọn thiết bị

Ngày nay chúng ta cũng dễ dàng bắt gặp các thiết bị điện chỉ được lựa chọn dựa trên dòng định mức và điện áp định mức mà quên đi dòng ngắn mạch

Lựa chọn thiết bị đóng chúng ta cần quan tâm thêm đến dòng cắt ngắn mạch của thiết bị Dòng cắt ngắn mạch của thiết bị bắt buộc phải lớn hơn dòng ngắn mạch cực đại

đi qua thiết bị Việc tính toán ngắn mạch được thực hiện theo tiêu chuẩn IEC 60909 sẽ đảm bảo sự an toàn của hệ thống khi thiết bị có thể dễ dàng cắt được khi sự cố xảy ra

2.3.4 Lập kế hoạch và thực hiện cải tiến và hiện đại hóa các hệ thống năng lượng điện

Dự án:

- Sinh viên dựa trên kết quả đánh giá, xác định những vấn đề cần cải tiến trong hệ thống cung cấp điện trong tòa nhà

- Lập kế hoạch cho việc cải tiến

- Thực hiện các nội dung cần cải tiến

2.4 Tài liệu kỹ thuật

2.4.1 Áp dụng tài liệu mẫu

Bài 2: Các thiết bị chuyển mạch và phân phối

Thời gian: 114 giờ

1 Mục tiêu:

- Người học biết các loại chuyển mạch và phân phối khác nhau

- Người học có thể đánh giá các loại chuyển mạch và phân phối cũng như lắp đặt và tối ưu hóa chúng có chú ý tính đến các điều kiện môi trường

2 Nội dung:

2.1 Khái niệm cơ bản về thiết bị chuyển mạch và phân phối

2.1.1 Làm quen các loại thiết bị chuyển mạch và phân phối

2.1.1.1 Máy cắt hạ áp

Máy cắt hạ thế là thiết bị điện dùng trong đóng cắt và bảo vệ các tải trước sự cố như quá tải, ngắn mạch và được ứng dụng trong điện áp hạ thế Máy cắt hạ thế còn được gọi là máy cắt không khí ACB, loại này có cấu tạo khá phực tạp, sản phẩm to, cồng kềnh Do đó, về công tác bảo trì bảo dưỡng cũng đòi hỏi nghiêm ngặt

Cấu tạo của máy cắt hạ thế

Máy cắt hạ thế được cấu tạo bao gồm: tiếp điểm chính, móc nhảy, cầu nhảy, nam châm điện, bộ phận nhẩy điện, lưỡng kim, bộ phận gia nhiệt, nút nhấn cắt điện

Trong đó:

 Hệ thống tiếp điểm được cấu tạo gồm tiếp điểm động, tiếp điểm tĩnh dây nối mềm

và thanh cái tải dòng Hệ thống tiếp điểm được chia thành các loại như: tiếp điểm kiểu đối đầu và tiếp điểm kiểu cắm

 Bộ phận dập hồ quang: có cấu tạo bao gồm buồng dập hồ quang được chia thành nhiều ngăn hẹp làm nhiệm vụ khử ion

 Bộ phận thao tác: bộ phận này chính là bộ phận thực hiện nhiệm vụ đóng ngắt,

có thể được sử dụng bằng tay, tự động hoặc sử dụng điện từ khí tự động Bộ phận này thực hiện thông qua cơ cấu thao tác được chia thành hai loại: đóng điện nằng trữ năng lượng hoặc không dùng trữ năng lượng

+ Đối với trường hợp sử dụng phương pháp đóng điện bằng trữ năng thì không phụ thuộc vào lực tác động cũng như tốc độ do người sử dụng bỏ ra

+ Trường hợp sử dụng phương pháp đóng điện không sử dụng trữ năng lượng thì tốc độ cũng như lực đóng phụ thuộc vào người sử dụng Đối với phương pháp này cần người sử dụng có kinh nghiệm

 Bộ phận cơ cấu nhảy tự: đây chính là mối liên kết giữa cơ cấu thao tác và cơ cấu của hệ thống tiếp điểm Bộ phận này nằm ở vị trí đóng cắt máy Trong trường hợp có lực tác động làm cơ cấu rơi vào trạng thái nhảy tự do thì vẫn có thể làm cho máy cắt điện hoạt động bởi các tiếp điểm được cấu tạo rời nhau

2.1.1.2 MCCB (Moulded Case Circuit Breaker)

2.1.2 Đánh giá theo ứng dụng và mục đích sử dụng

2.1.3 Giải thích và nhận biết cấp điện áp

Điện áp hạ thế: Có điện áp từ 220V-380V

Bị điện giật khi chạm vào dây điện bị tróc vỏ cách điện hoặc phần dây kim loại đang mang điện Cấp điện áp này sử dụng dây cáp bọc vặn xoắn ACB gồm 4 sợi bện vào nhau; một số ít sử dụng 4 dây rời, gắn lên cột điện bằng kẹp treo hoặc sứ (ảnh 1) Cột điện thường sử dụng cột bê tông ly tâm, có nơi sử dụng cột bê tông vuông, trụ tháp sắt, cao từ 5m-8m

Điện áp trung thế (Các đường điện có các cấp điện áp từ 1kV đến 35kV): Bị phóng điện khi vi phạm khoảng cách an toàn (người hoặc vật đến gần dây điện hoặc thiết bị điện dưới 0,7m) Sử dụng dây bọc, dây trần gắn trên trụ bằng sứ cách điện Cột

bê tông ly tâm, cao từ 9m-12m, sứ cách điện là sứ đứng hoặc sứ chuỗi (như

hình 2 dưới đây)

Đường dây cao thế: Có điện áp từ (110kV- 220 kV đến -500kV): Bị phóng điện khi vi phạm khoảng cách an toàn ghi ở biểu tại mục 4 của bài này Các đường dây này thường sử dụng dây trần, gắn trên cột qua các chuỗi sứ cách điện lắp trên các loại cột: Cột bê tông ly tâm; Cột tháp sắt chiều cao trên 18m

Dễ nhận biết nhất đối với đường điện cao thế là quan sát chuỗi sứ, thông thường được nhận biết như sau:

o Với điện áp 500 kV khoảng 24 bát / chuỗi;

o Với điện áp 220 kV từ (12-14) bát/chuỗi;

o Với điện áp 110kV từ (6-9) bát/ chuỗi;

o Với điện áp 35kV từ (3 - 4) bát/chuỗi, có thể dùng sứ đứng

o Các cấp điện áp nhỏ hơn <35kV còn lại hầu như sử dụng sứ đứng

 Quy định khoảng cách an toàn với các loại điện áp: Chú ý giữ khoảng cách

an toàn tối thiểu theo bảng dưới đây để tránh các nguy cơ, hiểm họa có thể xẩy ra hậu quả nghiêm trọng dẫn đến sự cố mất điện và tai nạn điện dẫn đến tử vong khi vi phạm khoảng cách gần đường dây đang có điện:

Cấp điện áp Khoảng cách an toàn tối thiểu

2.2.3 Đặt thời gian và kế hoạch làm việc để cài đặt

2.2.4 Lựa chọn và sắp xếp thiết bị làm việc

2.2.5 Xác định thời gian và kế hoạch làm việc các bộ phận khác

2.3 Đánh giá các điều kiện cho việc lắp đặt

2.3.1 Chọn hệ thống xoay chiều một pha và ba pha

Các dạng mạng điện cung cấp 3 pha:

Mạng TN

Mạng TT

Mạng IT

2.3.2 Tích hợp mục đích và yêu cầu của khách hàng

Tiết kiệm và sử dụng năng lượng một cách hợp lý là việc làm cần thiết để giữ gìn nhiên liêu hóa thạch và giảm thiêu gánh nặng cho môi trường

Mỗi người chúng ta có thể tiết kiệm năng lượng qua thái độ xử trí của mình Có thể tiết kiệm năng lượng nhiều hơn ở nơi nào tiêu thụ năng lượng cao Để giảm tiêu thụ năng lượng, những nhà làm luật đã ban hành các quy chế và luật lệ cho việc tiêu thụ và cho cả người cung cấp năng lượng

Tiết kiệm năng lượng qua thiết bị gia dụng có tính kinh tế (sử dụng ít năng lượng) Phần lớn nhũng thiết bị gia dụng mới có hiệu suất cao hơn một cách đáng kể so với các thiết bị cũ mà qua đó phải lưu ý những yếu tố ảnh hưởng đặc biệt Để giúp cho người tiêu đùng quyết định khi mua máy, thí dụ như đèn gia dụng, tủ lạnh và tủ đông, máy rửa bát, máy giặt và máy sấy, người ta đã dưa vào nhãn năng lượng của EU

Những thí dụ sau đây có thể xem như gợi ý cho việc tiết kiệm năng lượng:

• Sử dụng đèn tiết kiệm năng lượng trong tương lai Loại náy chỉ cần khoảng 1/5 năng lượng của loại đèn nóng sáng (đèn dây tóc) thông thường Vì tuổi thọ của đèn tiết

Quy tắc để tiết kiệm năng lượng:

- Tránh tiêu thụ năng lượng không cần thiết

- Giảm thiểu tối đa thất thoát

- Tận dụng những cải tiến kĩ thuật

- Bắt đầu lên kế hoạch thu hồi năng lượng trong tương lai

- Tận dụng hết khả năng ứng dụng năng lượng tái tạo

kiệm năng lượng gấp 8 lần đèn nóng sáng, cho nên dù giá mua cao hơn người ta vẫn tiết kiệm được năng lượng và chi phí

• Làm sạch đều đặn thân đèn chiếu sáng

• Tiết kiệm năng lượng qua việc từ bỏ chế độ chờ Một vài thiết bị điện như máy điện thoại trả lời tự động, máy fax, cần năng lượng cho chế độ chờ

• Nhũng thiết bị đời cũ tiêu thụ trong chế độ chờ vào khoảng 150 kWh, thiết bị mới chỉ 10 kWh mỗi năm

• Tách rời thiết bị có chế độ chó với nguồn điện qua ổ cấm tự động tắt vào những thời điếm nhất định trong ngày, thí dụ như ban đêm

• Máy tính và màn hình với sự hỗ trợ của hệ thông quán lý năng lượng

• Lưu ý việc tiêu thụ năng lượng thấp khi mua thiết bị mới, thí dụ như tủ lạnh, qua việc kiểm tra cấp bậc hiệu suất năng lượng

• Tránh dùng thiết bị tiêu thụ năng lượng nhiều

• Tủ lạnh và tủ đông tiết kiệm khoáng 5% năng lượng nếu được kê trong một phòng mát Tránh đế ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp

• Những ngăn trống trong tủ lanh và tủ đông cũng cần năng lượng Vì thế khi mua mới nên lưu ý đến kích cỡ thiết bị phù hợp với nhu cầu cá nhân

• Nhiệt độ lưu trữ ở tủ lạnh nên vào khoảng 8 °C, ở tủ đông khoảng -18 °C

• Khi hạ nhiệt độ trong phòng xuống 1 °C, năng lượng sưởi ấm sẽ ít hơn khoáng 6%

2.4.2 Điều chỉnh thiết bị chuyển mạch và phân phối để tăng khả năng thích ứng môi trường

Đánh giá tính phù hợp của các thiết bị chuyển mạch hiện có theo các tiêu chí:

- Công nghệ còn phù hợp với yêu cầu đóng cắt

- Thiết bị sử dụng công nghệ điều khiển ít tiêu hao năng lượng

- Thiết bị sử dụng loại vật liệu có thể tái chế, ít ảnh hưởng đến môi trường

- Vị trí lắp đặt của thiết bị trên sơ đồ phù hợp và tối ưu tính năng chuyển mạch và bảo vệ

- Thông số thiết bị được chọn một cách phù hợp với hệ thống cung cấp điện, đảm bảo tính kĩ thuật trong vận hành hệ thống, giảm tối đa chi phí lắp đặt, vận hành và bảo dưỡng

- Các thiết bị được lắp đặt nên ưu tiên các sản phẩm sản xuất trong nước nhằm giảm thiểu nhu cầu vận chuyển, giảm sự tiêu hao năng lượng và nguồn lực cho việc vận chuyển

việc lập kế hoạch hệ thống

2 Nội dung:

2.1 Cấp điện áp

2.1.1 Xác định được cấp điện áp sử dụng

Mô hình hệ thống điện Việt Nam:

Gồm có các nhà máy điện, các lưới điện, các hộ tiêu thụ được liên kết với nhau thành một hệ thống để thực hiện 4 quá trình sản xuất, truyền tải, phân phối và tiêu thụ điện năng trong lãnh thổ Việt Nam

Các cấp điện áp đang vận hành trên hệ thống điện Việt Nam: 500kV, 220kV, 110kV, 35kV, 22kV, 10kV, 6 Kv; Tần số vận hành lưới điện: 50 hz

Kết cấu pha, dây: 3 pha, 2 pha và 1 pha

Cấp điện áp sử dụng hiện nay tại Việt Nam là 0,4KV

Lưới điện phân phối hiện nay đa phần là 22KV, các cấp điện áp 35KV, 10kV, 6kV hiện không được đầu tư xây dựng mới và đang dần được loại bỏ

Các tòa nhà và xí nghiệp hiện nay được cung cấp từ mức điện áp 22kV và đặt một trạm biến áp 22kV/0,4kV tại toàn nhà hoặc xí nghiệp

2.1.2 Biết và áp dụng các quy định an toàn cho mạng điện cao thế

Quy chuẩn kĩ thuật quốc gia về an toàn điện: QCVN 01:2020/BCT

2.1.3 Biết và áp dụng các quy định an toàn cho mạng điện áp thấp và bình thường

2.1.4 Biết và nhận diện các lĩnh vực ứng dụng của các cấp điện áp khác nhau 2.2 Hệ thống điện xoay chiều một pha và ba pha

2.2.1 Biết các lĩnh vực ứng dụng của hệ thống nguồn một pha và ba pha

Ứng dụng hệ thống nguồn một pha trong tòa nhà:

Mạch điện xoay chiều một pha Mạch điện xoay chiều ba pha

Ứng dụng của hệ thống điện ba pha trong tòa nhà:

2.2.2 Mô tả chức năng của hệ thống một pha và ba pha

2.2.2.1 Hệ thống điện một pha

Điện 1 pha được lấy ra từ 1 pha của điện 3 pha để sử dụng cho sinh hoạt các thiết bị

có công suất nhỏ, ít tốn điện năng

Điện 1 pha bao gồm:

- Hai dây dẫn điện chính, trong đó có 1 dây pha (L) và 1 dây trung tính (N)

- Dây dẫn bảo vệ hay dây nối đất (PE)

Dòng điện chạy qua mạch điện có 1 dây pha và 1 dây trung tính, dòng điện có công suất nhỏ nên không thể truyền đi xa

Do hiệu suất nhỏ và không thể truyền đi xa nên dòng điện 1 pha được đưa vào sử dụng trong các hộ gia đình, ứng dụng trên các thiết bị điện như quạt, máy phát điện 1 pha, ti vi, tủ lạnh,…

Tại Việt Nam, hiệu điện thế giữa 2 dây là 220V

Ưu điểm của hệ thống điện 1 pha:

Hệ thống điện ba pha

Hệ thống điện ba pha được sử dụng để truyền tải công suất đi xa với công suất lớn

và có thể giảm được tổn hao tròn tuyền tải

Hệ thống điện ba pha dùng để cung cấp điện cho các thiết bị, máy móc công nghiệp vận hành với công suất lớn

Dòng điện 3 pha có ưu điểm nổi trội là giúp tiết kiệm dây dẫn hơn so với dòng điện một pha Bên cạnh đó cấu tạo của động cơ 3 pha cũng đơn giản hơn và có đặc tính tốt hơn động cơ điện một pha Một mạch điện 3 pha sẽ gồm có dây dẫn, nguồn điện và các tải 3 pha

Trong mạch điện 3 pha 4 dây thì sẽ có rất nhiều ưu điểm nhờ vào dây trung tính Thứ nhất là tạo ra được hai giá điện áp khác nhau đó là điện áp pha và điện áp dây Điều này rất thuận tiện khi sử dụng các thiết bị điện, giảm hao tổn điện năng Ngoài ra, điện

áp trên các tải đều giữ được ở bình thường Không bị quá tải điện hay bị vượt giá trị định mức của thiết bị

2.2.3 Lập kế hoạch cho hệ thống một pha và ba pha

Dự án: Bộ phận quản lý và bảo trì tòa nhà lên kế hoạch thực hiện bảo trì hệ thống kĩ thuật tòa nhà Trong đó có việc thay thế một động cơ bơm nước chữa cháy với một công suất lớn hơn và thay đổi hệ thống chiếu sáng ở khuôn viên quang tòa nhà Bộ phận quản

lý liên hệ với bạn và đề nghị bạn một hợp đồng nâng cấp và thay đổi hệ thống cung cấp điện cho hai nhiệm vụ trên Bạn hãy lập kế hoạch cho hai nhiệm vụ đó trước khi lắp đặt 2.3 Mạng lưới điện

2.3.1 Biết và mô tả hệ thống nguồn DC và AC

2.3.1.1 Các dạng nguồn điện một chiều DC

2.3.1.2 Nguồn điện xoay chiều

Sản xuất điện năng

Mô hình sản xuất điện từ than

Mô hình sản xuất điện nguyên tử

Mô hình sản xuất thủy điện

Nguyên tắc sản xuất điện từ rác thải 2.3.2 Xác định việc sử dụng các hệ thống mạng khác nhau

Mạng rẽ nhánh (mạng hình tia)

Mạng lưới điện vòng