khảo sát một số yếu tố môi trường và tăng trưởng của tôm càng xanh macrobrachium rosenbergii thâm canh trong ao đất ở hai huyện phước long và hòa bình –bạc liêu

TR NGD IH CC NTH KHOA TH YS N TR N QUANG TRi KH OSATM TS Y UT MOITR NGVA TANG TR NGC ATOM CANG XANH Macrobrachium rosenbergii THAM CANH TRONG AOD T HAIHUY N PH CLONG VA HOA BINH -B

TR NGD IH CC NTH KHOA TH YS N

TR N QUANG TRi

KH OSATM TS Y UT MÔITR NGVA TANG

TR NGC ATOMCANG XANH

(Macrobrachium rosenbergii )

LU NVANT TNGHI PD IH C CHUYEN NGANHB NHH CTH YS N

5 tà 7 Ge ‘emove this message, purchase the

BER CREME Ths ee MAL) Ve LY Ep Í 5df£.ẼD product at www.SolidPDF.com

TR NGD IH CC NTH KHOA TH YS N

TR N QUANG TRi

KH OSATM TS Y UT MOITR NGVA TANG

TR NGC ATOM CANG XANH

(Macrobrachium rosenbergii )

THAM CANH TRONG AOD T HAIHUY N

PH CLONG VA HOA BINH -B C LIEU

LU NVANT TNGHI PD IH C CHUYEN NGANHB NHH CTH YS N

h A Fi, Aq ‘emove this message, purchase the

This document ea are t DcLE G0 product at www.solidPDF.com

L IC MT

Cm ncham ,anhch emvanh ngng_ i than trong giadinh da ngh va

d ng viên tôi r tnhi u trong quá trình h ct p

Chân thànhhc m nthyD ngNh tLong vàth yÐ ngH u Tâm đãt ntình

h ngdnvàt om iởi uki nthu nIl ¡cho tôi trong su tth igianth chi n

và hoàn thành đ tài

Xin chân thànhc m nquýth ycôB mônK Thu tNuôi ThySnN c

Ng tcùng t tcác th y cô Khoa Th y S n đã ânc nch d ÿy tôi trong quá trình

h ctp và làm lu n văn t tnghi p Xincm nttc cáccánb cas KhoaH c-CôngNgh B c Liêu, phòng Kinh TT, H ¡ Nông Dân hai huy nPh c Long và Hoà Bình, tnh B c Liêu cùngttc bà con nôngh đã tham gia th c hiên mô hình, đã giúp đ và t o

đi uki nthu nl itrong su tth igiantôith chi nở tàit ihaihuy nPh c Long và Hoà Bình t nh B c Liêu

Cm ncábnIpBnhHcTh ySnK3ltpth Ip Nuôi Tr ng Th y

S nK31 và đã giúp đ và đ ng viên tôi hoàn thành đ tài này

rae I7 1 ‘emove this message, purchase the

This document was created using J asHelt DEE CO Trier at www.SolidPDF.com

TOMT T

Qua 3 thang th c hind tai th c nghỉ m xây d ng mô hình nuôi tôm càng xanh thâm canh trong ao đ tt ¡ hai huy nPh c Long và Hoà Bình —- T nh

B c Liêu, m tđ th nuôi là 40 post15/m”, s d ngth c ăn công nghi p và

t isngkthpvit I thcăn viênth cănt ¡là 4/6 Ktqu thc nghỉ m cho th y :

Trong quá trình nuôi, các y ut v môitr ngn cnh nhỉ tđ (30-33C),

pH (7,0 — 8,5), d trong (18 - 35 cm) và hàm [ng oxygen (4 — 5 ppm), amonium (0 — 1 ppm), P-PO,> (0,1 — 0,3 ppm), H.S (0,0 — 0,02 ppm), NO»

(0,0 — 1,0) và các lo ¡th cănt nhiên (th c v t phiêu sinh, đ ng v t phiêu sinh) trong ao nuôith hi nnh ng giá tr hoàn toàn không nhh ngbtli cho s phát tri nc a tôm càng xanh nuôi trong ao ở t Sau th ¡ gian nuôi 3 tháng, đ iv ¡ao nuôi l,tr ngl ng bình quânc a tôm nuôi đ t 10 g/con, ao

s 2trngl ng bình quân 9,5 g/con,aos 3tr ngl ng bình quân 13 g/con vàaos 4tr ng] ngbình quân 8g/con

This is trial, version

4 +/@

P : mz 1 ‘emove this message, ‘chase the

This document was created using (3 asHelt DEE CO Trier at www.SolidPDF.com

Danh sách các b ng

Danh sách các hình

Ch ngI: Gi ithiu

Ch ngIi:L tkh otàili u

2.1D cdi msinhh cc a tôm càng xanh

2.1.1 Phân lo ¡ 2.1.2 Phân b 2.1.3 Vong d ic a tôm càng xanh

2.1.4 Gi i tinh 2.1.5D cdi msinhtr ng 2.1.6 Chu kil t xdc

2.1.7D cdi msinhs n 2.1.8D cdi mdinhd ng 2.1.9D cdimméitr ngs ng 2.2 Tình hình nuôi tôm cành xanh trong n

3.5 Ph ng phap thu th p, phantichvax lys liu 3.5.1M un

BIER (Lotte eRe ric: ees tele BL Re ?l|[_ Dd£.ẼD

'emove this message, purchase the product at www.SolidPDF.com

4.1Đ cđi mmôitr ngn c trong mô hình nuôi - 16 4.1.1 Y ut th y lý hóa trong mô hình nuôi

4.1.2Th cănt nhiên trong mô hình nuôi tôm thâm canh 4.2 Tăngtr ngc a tôm càng xanh nuôi trong mô hình thâm canh

Ch ngVK tlu nvàử xu t 5.1K tlun

5.2D xut Tài li u tham kh o

DANH SACH CACB NG

B ng 2.1 Chuk 1 txdcc at6mcangxanh các giai đo n khác nhau 5

B ng 2.2K tqu phanlo it6msauthuho ch Long An 7

B ng 2.3K tqu phan lo ité6msau thu ho ch H ng Dan-B c Liéu 8

B ng4.1 Các y ut th y lý hóa trong mô hình nuôi 17

B ng4.2 Tăng tr ng c a tôm nuôi qua các đ t thu m u 26

Bng4.3Tcd tangtr ngv khil ngc a tôm nuôi thâm canh sau ba 0 he 27

This is trial version DỊ This document was created usiny j

4 +/@ 7 Ty R) TY? this message, purchase the S h ° product at www.SolidPDF.com

DANH SACH CAC HINH

Hinh 2.1 Vong d ¡ tôm càng xanh ¿ eeeseeeeeseecseseeseeseseeeee eee 4 Hinh 4.1 Bi nd ng thanh ph n loai phiéu sinh th cv t quacac d tkh o sat 22 Hinh 4.2 Bi nd ngs 1 _ ng phiêu sinhth cv t trong các ao nuôi 2 Hinh 4.3 Bi nd ng thanh ph n gi ng loai Zooplankton các ao nuôi

Hình 4.4 Bi nđ ngm tđ phiêu sinh đ ng v t qua các đ tkh o sát we Hinh 4.5T cd tang tr ngc a tôm nuôi - - s55 5555 ++<>+

Loan, Thái Lan.M, nÐ .Đ cbit,t năm 1977 khi quy trình s n xu ft

gi ng nhân t o thành công, cung c p gi ng cho ngành nuôi thì ngh nuôi tôm càng xanh ngày càng phát trí n v ¡ các lo ¡ hình: nuôi tôm trong

m ngv n, nuôi tôm trênru ng lúa, nuôi tôm trong ao đ t

Theo FAO (2002) t ngsnIlI ng tôm càng xanh trén th giidthn 119.000 t n,tr giá 410 trí u USD vào năm 2000 Trong đó s nl ng tôm

nuôi chỉ m 72%, chau A la khu v csn xutl n chỉ m 95% t ngsn

1 ngt6mtrénth gi i

Ngh nuôi tôm càng xanh Vit Namcot rtlaunh ngk thutđn

gi n, năng su tthp (phnlnd a vào ngu n gi ngt nhiên) Trong

nh ng năm g n đây do vi c khai thac quam c néns nl _ ng tôm càng xanht nhiên gi mđi đángk Bênc nh đó hi uqu t tôm càng xanh khá cao cho nên ng itadimnhdndut nudidit ng này vinhiu hình th c khác nhau nh : qu ng canh, bán thâm canh, thâm canh trong ao dt,m ngvw n,ru ng lúa, đăng qu ng Trong đó d n đu là các tnh

Ð ng B ng Sông C u Long v ¡h n 6.000 ha nuôi Trong năm 2000 s n

1 ngớđ tkho ng1.400t n(Nguy nThanhPh ng va ctv, 2000)

Trên th ct , các ho tđ ngkh o sát và nghiênc uv tôm cành xanh trong các lo ¡ hình đã đ c trí n khaith chint nh ng năm 1980 trên kh p cácđaph ng vùng Ð ngB ng SôngC uLongb ¡ Khoa Th y S n,Ð ¡ HcCnTh, vi nnghiênc u Nuôi Tr ngTh yS nII Quath cnghĩ m tiCnTh, An Giang v ¡ mô hình kth p nuôi tôm càng xanh trong

ru ng lúa, Năm 2003, mô hình nuôi tôm càng xanh thâm canh trong ao đ t

th chí ntiM cHóatnh Long Antrênc s h ptácgi aB mônn c

ng t- KhoaTh yS5n,ĐiHcCnTh vis khoah c công ngh tnh Long An,ktqu b cđuchoth yhiuqu mang l1 đã góp phnci

th nđángk dis ngc acác nôngh trong vùng

Xu tphátt th ct,lith v t mnăngdi nfíchmtn cthu nlicho ngh nuôithysn Bc Liêu Trênc s khai thách p líti m năng và

This is trial version

di ntichmtn chi ncdctngv inh ngphth pv miav (v n cl nuôi tôm sú,v n cng t nuôi tôm càng xanh), góp ph nc ngc c s li

lu n, xây d ng hoàn ch nh quy trìnhk_ thu t nuôi tôm càng xanh trong ao đt,nh mc ¡thi n và mang Ï ¡ thu nh p quanh nắm chong ¡ dân là vn

đ thts cnthi tvà có ý ngh a Do đó đi tài “Kh osátm (s y ut

môi tr ng va tang tr ng c a tôm càng xanh (Mfacrobrachiumn rosenbergii) thâm canh trong ao đ t ` hai huy nPh c Long và Hòa Bình -B cLiêu đ cth chin:

M ctiêu đ tài

Làmc s cho vi c xây d ng hoàn thi n mô hình nuôi tôm càng xanh

th ngph mtrongaođt quy mônôngh cót Ï s ng, năng su t và đ t

hi uqu cao

N idungd tai Theo dõi m ts y ut th y lý hóa và th y sinh trong mô hình nuôi tôm thâm canh trong ao đ t _tnhB c Liêu

Theo dõi tang tr ngc a tôm càng xanh sau ba tháng nuôi

Th igianth chi n

Th i gian th chi n 03 thang (4/2009 d n tháng 7/2009)

This is trial version

1 ‘emove this message, purchase the This document was created tsi17 Eaclmlf DdE Co m product at www.SolidPDF.com

Ch nglIl

L CKH OTÀILI U 2.1Đ cđi msinhh cc a tôm càng xanh 2.1.1 Phan lo i

Tôm càng xanh có v trí phân loinh sau:

2.1.2 Phân b

Trongt nhiên tôm càng xanh phânb ch yu cácvùngn cng tvà 1,tptrung khuh Thai BinhD ng Theo New và Singholka (1990) tom cang xanh hi ndi nkh p ving Nam va Déng Nam chau A,B cD i Tay D ng và các đ o phia Tay Thai BinhD ng Chúng s ngh uh tcác

th yvcn cng tnidavavingc a sông ven bi n (ríhdnbi V

This is trial version

4 +/@

P : mz 1 ‘emove this message, purchase the

This document was created using (3 asHelt DEE CO Trier at www.SolidPDF.com

ph mvih n200kmt b bi nvàon iđa Khitr ng thành chúng l idi

c ravùngn cl cóđ mnthíchh pởđ sinh s n và vòng đ ilitip

tc

2.1.4 Gi i tinh

C6 th phan bi t ttm d c va t6m cdi d dàng thông qua hình d ng bên ngoài c a chúng (con đ c có kíchc lnh n con cái, đung ctoh n, khoang b ngh ph n, đôi càngth hai dài, to và thô h n con cái), nhánh

ph đ cm ck nhánh trongc achânb ngth hai, xu thi n khi tôm đ t kíchc 30 mm và hoàn ch nh khi tôm đ t70 mm,m tb ng đ tb ngth

nh tcó đi mc ng,c quansinhd c(I sinhdcđc gócchânbòth 5) (Nguy nThanhPh ng va Tr nNg cH i, 1999)

2.1.5D cdi msinhtr ng Cngnh các loài giáp khác, tôm càng xanh sinh tr ng không liên t c, kíchth c tăng nhanh sau m ¡ chu l txác Trong giai đo nt tômb tđn

This is trial version

4 +/@

rae I7 1 ‘emove this message, purchase the

This document was created using J asHelt DEE CO Trier at www.SolidPDF.com

đtkíchc 35-50 g/con s sinhtr ng c a tôm đ c và tôm cáit ng

đ ng nhau, sau đó chúng khác nhau rõ theo gi ¡ tính Tôm đ c sinh trẻ ng nhanhh n tôm cái và đ ttr ngl ng g p đôi tôm cái trong cùng

th ¡ gian nuôi Sau 4-5 tháng nuôi tôm cóth đ ttr ngl ng 40-50 g/con (Nguy nThanhPh ng, 2001)

Theo báo cáo c a Ling (1969)v t 1 téngtr ngtôm nuôith cnghi m

Penang, Malaysia T6m th nuôi trong ao đtđ cchiudàit 2,5-15,5

cm và tr ngl ng 110 g trong 7 tháng Brick (1977) môt tcđ phát tri nc a tôm càng xanh trong m t ao nuôith ngph m_ Hawai thì th 2-31 n trong m t năm thì thu ho ch đu đn hàng tu n,snl ngđt4

t nha m inăm

Theo báo cáo c a Ling (1969) s phát tri n c a tôm đ c và tôm cái là

t ngớđ ngnhau Sau khi đ tchi u dài 1§ cm và tr ngl ng 60g thì t c

đ tăngfr ngc a tôm cái gi mli.Cótr ngh p tôm phát trinv t qua 22 cm và đ ttr ng] ng 120 g Tôm đ cthìgi s phát tri nđtđn

200 gm ¡con

2.1.6 Chuk I txác

Chuk I txác (th ¡ gian gi a hai l nl t xác) phù thu c vào kích c_, tình

tr ng sinh lý, đi uki ndinhd ng và đi uki nmôitr ngs ng Tômnh chuk lItxácngnh ntôml n,chuk Itxácc atômđ c trình bày trong b ng sau:

B ng 2.1: Chuk ltxác c a tôm càng xanh các giai đo n khác nhau (

nhi tđ 28°C) (Sandifer va Smith, 1985)

This is trial version

tôm § c sinh snc a tôm cóth thay dit 7.000-50.000 tr ng, trung bình s c sinhsnt ngớđ ic atôm kho ng 500-1.000tr ng/gtr ngl ng tôm Tuy nhiên, tôm nuôi trong aoh s c sinh s nc a chúng có th thp

h n, trung bình kho ng 300-600 tr ng/g tr ng1_ ng Tôm cái cóth tái phát d c và đ l1 sau 16-45 ngày hay có th ch sau 7 ngày, tùy tr ng

h pchting c6 th tai phétd cvad 115-61 n(Nguy nThanh Ph ng và

Tr nNg cH i, 2004)

2.1.8D cdi mdinhd ng Tôm càng xanh 1a gidp satb ccao,d c ghép vao lo id ng v t day S ng

t ng day và an day, 1a loai ant pthiénv dngvt.Haml ngdmti

u cho nuôi ttm t 27-35% Nhuc ud mc a tém thay d ir t1 n theo giai đo n phát trí n Ngoài nhuc uy đ m tôm còn có nhuc um ts các

ch t khác nh : ch t béo 6-7,5%, chtbtđ ng (tôm càng xanh có kh

năng s dngttcácchtbtđ ng), viamin và khoáng ch t (Nguy n Thanh Ph ng và Tr nNg cH ¡,2004)

2.1.9D cdi mméitr ngs ng Theo Nguy n ThanhPh ng (2001) tôm càng xanh là loàir ng mu ¡ Tôm càng xanhtr ng thành s ngch yu n cng(t,cốókh năắngs ngử c thyv ccóđ m ndao đ ngt 0-10%o Khi thành th c tôm b tc p,d

tr ng và tr ng dính vào các chânb ngc atômm Tômtr ngưdic ra vùngc asôngn cl (6-I84o)đ n utrùngn ras ng phù du và tr ¡ qua II] nbi nthái đ tr thànhh u u trùng Lúc này tôm cóxuh ng

ti nvào vùngn cng tnh :sông,ru ng,r ch,ao,h đó chúng sinh

This is trial version

Các nghiênc u n ctav nuôi tôm càng xanhhm ngvw_ n,ru ng lúa

và ao đtcót năm 1990 Tr ngÐĐiHcCnTh và cáctnh Vnh Long, Ð ng Tháp, An Giang, CnTh đã th c ngh mmts mô hình nuôi tôm càng xanh trong ao,m ngvw nvàru ng lúa Các nghiênc u cho th y nang su t bi n d ng kha 1 n theo mô hình và theo vùng nuôi

Năng su tt 600 - 1.000 kg/ha/v d i nudi chuyén tôm trong ao và 280 -

300 kg/ha/v đ ¡v ¡ nuôi tôm trong ru ng lúa

+ Năm 2000, mô hình nuôi tôm càng xanh chuyên canh trong ao d t Nong tr ng qu c doanh SôngH u—-CnTh đ tnăng su t giao đ ng t

600 - 1.000 kg/ha (Tr nNg c H ¡ và cø, 2002),ng cl¡iv ¡ mô hình tôm càng xanh luân canh trong ru ng lúa, năng su tbi nđ ngt 600 - 900 kg/hat iC nTh (Tr nNg cH ivacty, 2002) va 1.000 — 1.200 kg/ha t i

An Giang (s_néng nghi p va phat tri n néng thén, 2003)

+ An Giang, năm 2004, nuôi tôm mùa L theo mô hình chân ru ng,

đăng qu ng,c n bãi ven sông b ng ngu ngi ng nhânt ov ith canla c b_ uvàng đ tnăng su t 1,2t n/ha (Nguy nH u Nam, 2005)

+ V nh Long, nuôi tôm càng xanh trong ao đ tv imtđ 8-— 10tôm

gi ng/m” cho ăn th c ăn công nghỉ p và th cănt is ngk th p, sau6 tháng nuôi đ t năng su t trung bình 794 —- 967,7 kg/ha,t l s ng 37,3 và

27.4% (Nguy n Anh Tu n và ctv, 2004)

+ Năm 2003, mô hình nuôi tôm càng xanh thâm canh trong ao đtti huy nM c Hóa tnh Long An,m tđ 40 utrùng/m” cho ăn th c ăn công nghi pvath cant is ng Sau 6 tháng nuôi, năng su t đ t 3.250 kg/ha, t

1 s ng 13,9%(D_ ng Nh tLong và cứ, 2003).V iktqu phân lo inh

B ng2.2T 1 phanlo ikh il ngtémsauthuho ch Long An

éngh LéQu cTun Nguy n Công Bình

Thanh Sau 6 thang nuéi nang su t d t binh quan 1.740 kg/ha,t 1 s ngdt

binh quan 17,42 % (Nguy n Th Ri, 2006)

+ Nam 2008, B c Liêu mô hình nuôi tôm càng xanh thâm canh trong ao dtd cthchintihuynH ngDânđtđ c:

B ng2.3T I phânlo ¡tôm sau thuho ch H ngDânB cLiêu

nh ttrong các loàitônn cng t,làm thàng xu tkh u có giá tr kinh t caođ cnhiung ¡tiêu dùng trênth gi ¡ achu ng Năm 1977 v is thành công trong ho t đ ng nghiên c u và hoàn ch nh quy trình k thu t sinh s n nhân t o, đã thúc đ yngh nuôi tôm càng xanhth ngph m phát

tin nhanh nhun cnh : Thái Lan, Đài Loan, Trung Qu c,M,

Israel, nD , Malaysia va Bangladesh (Nguy n Thanh Ph _ ng va ctv,

2003)

Các hinh th c nuôi tôm càng xanh hi n nay c ngr t đa d ngt : qu ng canh, qu ng canh citin m ngvwv n,ru ng lúa ho c hình th c đăng chn,Ì ¡ vùng ven sông, vùng ngpn c các ru ng đ ng đn các hình th _c nuôi bán thâm canh và thâm canh v ¡im tđ cao trong đi uki n aod tho cb ximăng Tùy theo hình th_c và mô hình nuôi, năng su t tôm càng xanh đ tổ ctrongm tchuk_ nuôi hoàn toàn khác nhau

+ Thái Lan: Tôm càng xanh nuôi trong di u ki n ru ng lúa b ng gi ng

nhân t o vi kíchth c 4,.5-4,8 cm,mtđ 1,25 con/m2, năng su t thu

ho ch 370 kg/ha (Janssen, 1998, trích d n Nguy n Th Ri, 2006) Trong

đi uki n nuôi thâm canh aod t, nang su t 6-8 t n/ha

+ Bangladesh: V i hinh th c nuôi kth ptr ng lúa luân canh năng su t

tôm bình quân 250-450 kg/ha (Haroonm,1998, trích d n Tr n Văn H n,

2003)

+ Malaysia: Năng su t nuôi tôm càng xanh trong ao v imtd 10 Pl/m’

Sau 5,5 thang, t 1 s ng 32,4%, nang su tt 979 kg/ha Trong tr ng

This is trial version

h pmtd th 20 Pl/m’, sau 5 thang nuéi, năng su t thud c 2,287 kg/ha (Ang, 1970, trich d n Nguy n Hi n Phú Th nh, 2008)

+ Đài Loan: V ¡ mô hình nuôi thâm canh trong ao d t, nang su t binh quandtd c 1a 2,5-3 t n/ha (Haroonm,1998, trich d n Tr n Van H n,

3.3 V tli unghiéne u

Các ngu nv tli u,v tt đ cs d ngtrong quá trìnhth chi nđ tài:

Công trình các ao nuôi Vôi nông nghi p (CaCOa)

This document was created using | é Re ?l|[_ DALE

‘emove this message, purchase the product at www.SolidPDF.com

Hình 3.2: C it o ao nuôi

e Aod cdndpschs

e Tátc nao nuôi, di tcát p,cád và các lo iđchh ¡ khác

e SênvétI p bùn đáy (v iaoc ) còn 20 cm

e Bón vôi b ttrong và quanh ao v iliul ng kho ng 15 kg/100 m’

e Ph ¡ khô ao nuôi 5 ngày

e Lcn cvàoh th ngnuôi và duy trì mcn cthpnhtt 1,22m

This is trial yersion

P F I7 ' emove this message, purchase the

This document was created œsinj ⁄@ Rehnl{[ DEE CO Trier at War SOIOPDE.con