Slide 1 ThS Lê Bảo Quỳnh29th September, 2021 SỨC BỀN VẬT LIỆU (Mechanics Of Materials) Le Bao Quynh, MsC Email quynh le@ut edu vn Office Room E1 309 – High Tech Center Bld Faculty of Mechanical Engine[.]
Trang 1SỨC BỀN VẬT LIỆU (Mechanics Of Materials)
Le Bao Quynh, MsC.
Email: quynh.le@ut.edu.vn Office: Room E1-309 – High-Tech Center Bld.
Faculty of Mechanical Engineering, HCMC University of Technology and Education
#1 Võ Văn Ngân Str., Thủ Đức Dist., HCM City, 720-214,
Việt Nam Fall 2021
Trang 2CHƯƠNG 3:
Thanh Chịu Xoắn – Chịu Cắt
Trang 31 Giới thiệu
Trang 41 Giới thiệu
Trang 51 Giới thiệu
Trang 6Thông số của động cơ:
Trang 72 Nội Lực Trên Mặt Cắt Ngang
Trang 83 Ứng Suất Trên Mặt Cắt Ngang Của Thanh Tròn Chịu Xoắn
3.1 Sự phân bố ứng suất đối với 1 điểm trên mặt cắt ngang:
Trang 93 Ứng Suất Trên Mặt Cắt Ngang Của Thanh Tròn Chịu Xoắn
* Mômen quán tính cực của mặt cắt ngang hình tròn đặc
Trang 103 Ứng Suất Trên Mặt Cắt Ngang Của Thanh Tròn Chịu Xoắn
* Mômen quán tính cực của mặt cắt ngang hình vành khăn
Trang 113 Ứng Suất Trên Mặt Cắt Ngang Của Thanh Tròn Chịu Xoắn
Trang 123 Ứng Suất Trên Mặt Cắt Ngang Của Thanh Tròn Chịu Xoắn
Trang 133 Ứng Suất Trên Mặt Cắt Ngang Của Thanh Tròn Chịu Xoắn
Trang 14Exercise 1: Trục bậc truyền một ngẫu lực 𝑀 = 28𝑘𝑁 𝑐𝑚 Xác địnhứng suất tiếp lớn nhất phát sinh trong trục với bán kính bo 𝑟 =3𝑚𝑚; 𝑟 = 5𝑚𝑚.
Exercise 2: Trục bậc truyền một ngẫu lực M như hình vẽ Xác định giátrị lớn nhất của ngẫu lực M để ứng suất tiếp lớn nhất phát sinh trongtrục không vượt quá trị số 5,5𝑘𝑁/𝑐𝑚2 tương ứng với bán kính bo 𝑟 =3𝑚𝑚; 𝑟 = 5𝑚𝑚
Trang 15Exercise 3: Trục bậc như hình vẽ được thiết kế để truyền một côngsuất 40𝑘𝑊 với tốc độ 720𝑣/𝑝 Xác định giá trị tối thiểu của bán kính
bo cung r để ứng suất tiếp lớn nhất phát sinh trong trục không vượt
quá giá trị 3,6𝑘𝑁/𝑐𝑚2
Trang 16Exercise 4: Trục bậc như hình vẽ được thiết kế để truyền một côngsuất 45𝑘𝑊 Xác định tốc độ quay cho phép của trục để ứng suất tiếplớn nhất phát sinh trong trục không vượt quá giá trị 4𝑘𝑁/𝑐𝑚2 Chobán kính bo cung 𝑟 = 6𝑚𝑚.
Trang 185 Biến Dạng
Góc xoay tương đối giữa hai mặt cắt cách nhau chiều dài L:
𝑀𝑧 : mômen xoắn nội lực
G: môđun trượt (cắt) của vật liệu
𝐽𝜌:mômen quán tính cực của mặt cắt ngang
Trang 20• Các trường hợp đặc biệt:
TH2: 𝑴𝒛
𝑮.𝑱𝝆 = 𝒄𝒐𝒏𝒔𝒕 trên từngđoạn chiều dài L
Trang 215 Biến Dạng
Trang 226 Điều Kiện Bền, Điều Kiện Cứng
Trang 23Exercise 1: Trục tròn mặt cắt ngang hình vành khăn đường kính trong
d, đường kính ngoài D Trục chịu một mômen xoắn 𝑀 = 70𝑘𝑁 𝑚.Tính ứng suất tiếp phát sinh tại các điểm A và B trên mặt cắt ngang.Cho D = 20𝑐𝑚 ; 𝑑 = 18𝑐𝑚
Trang 24B1: ứng suất tiếp tại một điểm trên mặt cắt ngang
𝑑
2 =
70005502,4 .
𝐷
2 =
70005502,4 .
20
2 = 12,722𝑘𝑁/𝑐𝑚
2
Trang 25Exercise 2: Trục mặt cắt ngang hình tròn đặc chịu một mômenxoắn 𝑀 = 5𝑘𝑁 𝑚 như hình vẽ Tính ứng suất tiếp phát sinh trênmặt cắt tại các điểm A, B và vẽ qui luật phân bố ứng suất trên mặtcắt ngang.
Trang 26B1: ứng suất tiếp tại một điểm trên mặt cắt ngang
2
Trang 27Exercise 3: Trục mặt cắt ngang hình vành khăn chịu một mômenxoắn 𝑀 = 10𝑘𝑁 𝑚 như hình vẽ Tính ứng suất tiếp phát sinh trênmặt cắt tại các điểm A và B.
Trang 28Exercise 4: Trục mặt cắt ngang không đổi hình tròn đường kính
d=10cm được thiết kế để truyền một công suất 200kW với tốc độ
200vòng/phút Tính ứng suất tiếp lớn nhất phát sinh trên trục
Trang 29Mô men xoắn của trục:𝑀 = 30.𝑊
3 = 𝑁
𝑚2
Ứng suất tiếp lớn nhất phát sinh trong trục:
Trang 30Exercise 5: Trục của môtơ được làm bằng thép có ứng suất cho phép[𝜏] = 8𝑘𝑁/𝑐𝑚2 Biết rằng mô tơ có công suất 4,5𝑘𝑊 và có tốc độ150𝑣/𝑝 Xác định đường kính của trục theo điều kiện bền.
Trang 32Exercise 6: Trục thép A-36 chiều dài 2m, mặt cắt ngang hình vành
khăn đường kính ngoài 50mm , bề dày thành t được dùng để truyền
một công suất 25kW từ động cơ M đến bơm P với tốc độ 400vòng/phút Biết rằng thép A-36 có 𝜏 = 60𝑀𝑃𝑎; 𝐺 = 75𝐺𝑃𝑎
a Xác định bề dày tối thiểu của trục, 𝑡𝑚𝑖𝑛, theo điều kiện bền
b Với 𝑡𝑚𝑖𝑛 tìm được, tính góc xoắn của trục
Trang 34theo điều kiện bền và tính góc xoắn
của mặt cắt tại A so với mặt cắt tại B
Trang 35B3: Góc xoắn tại A so với B: 𝜑𝐴𝐵 = 𝑀𝑧.𝐿𝐴𝐵
𝐺.𝐽𝜌 = 30.𝐹.15
3,7.103.0,1.𝑑4 = 0,0328𝑟𝑎𝑑
𝑀𝑧 = 𝐹 30
Trang 36Exercise 8: Trục chân vịt đoạn AB chiều dài 𝑙𝐴𝐵 = 8𝑚, mặt cắt ngang
hình vành khăn bề dày thành 𝑡 = 12𝑚𝑚 như hình Trục truyền mộtcông suất 𝑃 = 1860𝑘𝑊 và có tốc độ n = 1700𝑣ò𝑛𝑔/𝑝ℎú𝑡 Trục làmbằng thép có 𝐺 = 75𝑘𝑁/𝑚𝑚2 ; [𝜏] = 0,075𝑘𝑁/𝑚𝑚2
a Xác định đường kính ngoài cần thiết, 𝐷𝑚𝑖𝑛 , của trục
b Tính góc xoắn của đoạn AB
Trang 38Exercise 9: Trục cánh quạt của máy bay được thiết kế để truyền mộtcông suất 448𝑘𝑊 với tốc độ 1200𝑣/𝑝 Biết rằng trục làm bằng thép
có ứng suất cho phép [𝜏] = 7𝑘𝑁/𝑐𝑚2 , mô đun trượt 𝐺 =7,5.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2 Xác định đường kính của trục AB theo điều kiệnbền và góc xoắn của trục không vượt quá 0,05𝑟𝑎𝑑 Biết rằng trục cóchiều dài 0,6𝑚
Trang 39Exercise 10: Cần thiết kế trục truyền động trong xe hơi để truyềnmột công suất 112𝑘𝑊 với tốc độ 1500𝑣/𝑝 Trục làm bằng thép hợpkim có ứng suất cho phép [𝜏] = 4,8𝑘𝑁/𝑐𝑚2 Xác định chiều dàycủa thành trục nếu trục có đường kính ngoài 𝐷 = 65𝑚𝑚.
Trang 40Phương pháp giải bài toán xoắn 1 đầu ngàm
B1: Nếu đề yêu cầu tính phản lực liên kết tại ngàm: σ 𝑀𝑍 = 0
B2: Xét từng mặt cắt (dựa vào khoảng cách đề cho tương ứng với sốmặt cắt)
Lưu ý: dấu moment xoắn (nhìn vào mặt cắt moment xoắn quay cùngchiều kđh mang dấu “+”)
B3: Vẽ biểu đồ moment xoắn
B4: Theo điều kiện bền ứng suất tiếp ta có: 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
Trang 41Exercise 1: Trục DF có đường kính 25mm xoay quanh ổ trục gối D và
E Trục nối với mô tơ tại F với công suất 12 kW và quay với 50 vòng/giây Nếu bánh răng A, B, C có công suất lần lượt là 3kW, 4kW, và 5kW.Xác định ứng suất tiếp lớn nhất phát triển trong trục, và ứng suất đoạn
CF và BC
Trang 43Ứng suất lớn nhất của trục:
𝜏𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
= 38,2𝑁𝑚
0,2.0,0253 = 12224.103𝑁𝑚Ứng suất tiếp trong đoạn CF:
𝜏𝑚𝑎𝑥𝐶𝐹 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝐶𝐹
= 38,2𝑁𝑚
0,2.0,0253 = 12224.103𝑁𝑚Ứng suất tiếp trong đoạn BC:
𝜏𝑚𝑎𝑥𝐵𝐶 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌 𝐵𝐶
= 22,28𝑁𝑚0,2.0,0253 = 7129600𝑁𝑚
𝐹 𝐶
38,2𝑁𝑚
𝐵 𝐴
22,28𝑁𝑚9,55𝑁𝑚
+ +
+
Trang 44Exercise 2: Trục thép DF được đặt trên hai ổ lăn tại D và E, trụcđược nối với môtơ có công suất 12kW và tốc độ 50v/s như hình vẽ.Các bánh răng tại A, B và C tiêu thụ các công suất lần lượt là 3kW,4kW và 5kW Trục làm bằng thép có môđun trượt 𝐺 = 8.103𝑘𝑁/
𝑐𝑚2, ứng suất cho phép [𝜏] = 6𝑘𝑁/𝑐𝑚2 Xác định đường kính củacác đoạn trục theo điều kiện bền và tính góc xoay của mặt cắt tại A sovới mặt cắt tại F
Trang 45Exercise 3: Trụ có mặt cắt ngang tròn đặc Trục chịu lực như hình vẽ.Tính ứng suất tiếp tại điểm A và B trên bề mặt.
Trang 46𝐁𝟏: Sơ đồ tính
B2: Xét mặt cắt 1-1 0 ≤ 𝑧1 ≤ 𝐷𝐵 : 𝑀𝑧1 = −800𝑁 𝑚
Xét mặt cắt 2-2 𝐷𝐵 ≤ 𝑧2 ≤ 𝐷𝐴 : 𝑀𝑧2 = −800 + 300 = −500𝑁 𝑚Xét mặt cắt 3-3 𝐷𝐴 ≤ 𝑧3 ≤ 𝐷𝐶 : 𝑀𝑧3 = −800 + 300 = −500𝑁 𝑚
B3: Vẽ biểu đồ moment xoắn
𝐷
𝐵800𝑁 𝑚 300𝑁 𝑚
800𝑁 𝑚
−
−500𝑁 𝑚
Trang 47ứng suất tiếp tại điểm 𝐴:
Trang 48Exercise 4: Trục AB có đường kính 40 mm phải chịu mô-men xoắnphân bố đều 𝑚0 = 1,5𝑘𝑁 𝑚/𝑚 Xác định ứng suất cắt phát triển tạiđiểm C.
𝑚0
Trang 50B3: Vẽ biểu đồ moment xoắn
Trang 52Exercise 5: The assembly consists of the solid rod AB, tube BC, and thelever arm determine the maximum allowable torque M that can beapplied to the end of the rod and from there the couple forces P that can
be applied to the lever arm The diameter of the rod is 2 in., and the outerand inner diameters of the tube are 4 in and 2 in 𝜏 = 12𝑘𝑠𝑖
𝑀
Trang 53𝐁𝟏: Sơ đồ tính
𝐴𝐵
Trang 54Ta có: 𝜏𝐴𝐵 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌 ≤ 𝜏 ↔ 𝑀
0,2𝑑3 ≤ 12 → 𝑀 ≤ 19,2𝑘𝑖𝑝 𝑖𝑛𝐶ℎọ𝑛 𝑀 = 19,2𝑘𝑖𝑝 𝑖𝑛
Trang 55Exercise 6: Trục mặt cắt ngang hình
vành khăn đường kính ngoài D=31mm,
đường kính trong d=30,5mm, chiều dài
L=200mm được làm bằng thép có
môđun trượt 𝐺 = 7,5.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2 và
chịu tác dụng của ngẫu lực 𝑀 =
3𝑘𝑁 𝑚 Tính ứng suất tiếp lớn nhất
phát sinh trong trục Tính góc xoay của
mặt cắt tại đầu tự do so với mặt cắt tại
ngàm
Trang 56Exercise 7: Ống đồng mặt cắt ngang hình vành khăn đường kínhngoài 𝐷 = 40𝑚𝑚, đường kính trong 𝑑 = 37𝑚𝑚 Trục chịu lực nhưhình vẽ Tính ứng suất tiếp lớn nhất phát sinh trong trục.
Trang 5790𝑁 𝑚+
𝐁𝟒: ứng suất tiếp lớn nhất phát sinh trong trục:
Trang 58Exercise 8: Trục AB mặt cắt ngang hình tròn đường kính 20mm đượclàm bằng thép có môđun trượt 𝐺 = 7,5.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2 và chịu lực nhưhình vẽ Tính góc xoắn của mặt cắt tại B.
Trang 59B3: Vẽ biểu đồ moment xoắn
Trang 6090𝑁 𝑚 +
Trang 61Exercise 9: Trục AC mặt cắt ngang hình tròn đường kính 60𝑚𝑚 đượclàm bằng thép và chịu lực như hình vẽ Tính ứng suất tiếp lớn nhất phátsinh trong trục Tính góc xoay của mặt cắt tại A so với mặt cắt tại C.Biết rằng thép có môđun trượt 𝐺 = 7,5.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2
Trang 62Exercise 10: Trục AB mặt cắt ngang hình tròn đường kính 80𝑚𝑚được làm bằng thép có môđun trượt 𝐺 = 7,5.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2 và chịu lựcnhư hình vẽ Tính ứng suất tiếp lớn nhất phát sinh trong trục Tính gócxoắn của mặt cắt tại A so với mặt cắt tại B.
Trang 63Exercise 11: Trục AB được đỡ trên hai ổ đỡ tại A và B có đường kính
d, chịu lực như hình Biết: 𝐺 = 8.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2; 𝜏 = 8𝑘𝑁/𝑐𝑚2
(a) Khi trục cân bằng, xác định moment T
(b) Xác định đường kính d theo điều kiện bền
(c) Tính góc xoay tương đối giữa hai tiết diện A và B
Trang 64𝐁𝟏: Sơ đồ tính
20𝑐𝑚𝐴
Trang 6580𝑘𝑁 𝑐𝑚
−
Trang 66B4: Theo điều kiện bền ứng suất tiếp ta có: 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
Trang 67Exercise 12: Trục AC có mặt cắt ngang không đổi hình tròn có đườngkính d liên kết và chịu lực như hình vẽ Biết 𝑀 = 25𝑘𝑁 𝑚;𝑎 =0,25𝑚; 𝐺 = 1,5.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2; 𝜏 = 12𝑘𝑁/𝑐𝑚2
a Vẽ biểu đồ nội lực phát sinh trong trục
b Xác định đường kính d theo điều kiện bền
c Tính góc xoay của mặt cắt ngang tại C
Trang 69Theo điều kiện bền ta có: 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
≤ 𝜏
↔ 3𝑀0,2𝑑3 ≤ 𝜏 → 𝑑 ≥
0,2 𝜏 =
3 3.25.1000,2.12 = 14,62𝑐𝑚Chọn 𝑑 = 15𝑐𝑚
b Góc xoay của mặt cắt tại C:
Trang 70Exercise 13: Trục AE có đường kính d, chịu lực như hình Biết: 𝐺 =8.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2; 𝜏 = 7𝑘𝑁/𝑐𝑚2
(a) Khi trục cân bằng, xác định moment T tại bánh răng B
(b) Xác định đường kính d theo điều kiện bền
(c) Với d tìm được, tính góc xoay tương đối giữa hai tiết diện A và E
Trang 72B3: Vẽ biểu đồ moment xoắn
Trang 73B4: Theo Điều kiện bền ứng suất tiếp ta có: 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
≤ 𝜏
→ 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝜏 𝑚𝑎𝑥𝐴𝐵 = 55
0,2 𝑑3 ≤ 7 → 𝑑 ≥
3 550,2.7 = 3,3995𝑐𝑚Vậy chọn d = 3,4𝑐𝑚
Trang 74Exercise 14: Trục đỡ bánh răng mặt cắt ngang hình tròn đường kínhd=30mm và chịu lực như hình vẽ Tính ứng suất tiếp lớn nhất phát sinhtrong trục.
Trang 75− 300𝑁 𝑚
𝐁𝟑: ứng suất tiếp lớn nhất phát sinh trong trục:
𝜏𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌 =
400𝑁𝑚
𝟎, 𝟐𝑑3 = 75,5𝑀𝑃𝑎
Trang 76Exercise 15: Cho kết cấu chịu xoắn có kích thước, chịu lực như hình
vẽ Vật liệu có modun đàn hồi trượt G, ứng suất cắt cho phép []
Xác định tải trọng cho phép m theo điều kiện bền, tính CA
Trang 78B3: Theo Điều kiện bền ứng suất tiếp ta có: 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
Trang 79Exercise 16: Trục hình trụ AC đường kính d, bị ngàm đầu C, kíchthước và chịu lực như hình Biết: 𝐺 = 8.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2 ; 𝜏 =9𝑘𝑁/𝑐𝑚2
(a) Vẽ biểu đồ nội lực
(b) Xác định kích thước d theo điều kiện bền
(c) Tính góc xoay tại A
Trang 80B1: Xét mặt cắt 1-1: 0 ≤ 𝑧1 ≤ 0,9𝑚
𝑀𝑧1 = 0,3𝑘𝑁 𝑚Xét mặt cắt 2-2: 0,9𝑚 ≤ 𝑧2 ≤ 2,1𝑚
Trang 81Theo điều kiện bền ta có: 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
b Góc xoay của mặt cắt tại A:
φA = φAB + φBC = 30.90
8.103 0,1 3,394 +
1
2 −34 − 70 1208.103 0,1 3,394 = −0,0335rad
Solution:
Trang 82Exercise 17: Một trục tròn đặc
truyền moment xoắn cho trên hình
vẽ
a Xác định đường kính d của tiết
diện theo điều kiện bền;
b Tính chuyển vị xoay tương đối
giữa hai mặt cắt qua A và D với
đường kính tìm được
Biết 𝜏 = 9𝑘𝑁/𝑐𝑚2 ; 𝐺 =
8.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2
Trang 83−
Trang 84Theo điều kiện bền ta có: 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
b Góc xoay của mặt cắt tại A:
Trang 85Exercise 18: Trục trụ bậc AD được đỡ trên hai ổ đỡ, kích thước vàchịu lực như hình Biết: 𝐺 = 8.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2; [𝜏] = 10𝑘𝑁/𝑐𝑚2
(a) Khi trục cân bằng, xác định moment T
(b) Xác định kích thước d theo điều kiện bền
(c) Tính góc xoay tương đối giữa hai tiết diện A và D
Trang 87B3: Vẽ biểu đồ moment xoắn
Trang 88B5: Theo Điều kiện bền ứng suất tiếp ta có: 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
Trang 89a Xác định đường kính d của tiết diện
theo điều kiện bền;
b Tính chuyển vị xoay tương đối giữa
hai mặt cắt qua A và B với đường kính
tìm được
Trang 902𝐿
Trang 91B3: Vẽ biểu đồ moment xoắn
2𝐿
4𝑀
−
− 3𝑀
+ 2𝑀
𝑀𝑧
Trang 92B4: Theo Điều kiện bền ứng suất tiếp ta có: 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
Trang 93Exercise 20: Trục tròn chịu xoắn như hình vẽ.
Mặt cắt ngang đoạn AB đường kính 𝑑2, đoạn BC đường kính 𝑑1
500mm 500mm
𝐴
1000𝑁 𝑚 5000𝑁 𝑚 2000𝑁 𝑚
Trang 94B1: Xét mặt cắt 1-1 0 ≤ 𝑧1 ≤ 0,5𝑚 : 𝑀𝑧1 = −2000𝑁 𝑚
Xét mặt cắt 2-2 0,5𝑚 ≤ 𝑧2 ≤ 1𝑚 : 𝑀𝑧2 = 3000𝑁 𝑚Xét mặt cắt 3-3 1𝑚 ≤ 𝑧3 ≤ 1,5𝑚 : 𝑀𝑧3 = 3000𝑁 𝑚
Xét mặt cắt 4-4 1,5𝑚 ≤ 𝑧4 ≤ 2𝑚 : 𝑀𝑧4 = 4000𝑁 𝑚
500mm 500mm
500mm 500mm
𝐴
1000𝑁 𝑚 5000𝑁 𝑚 2000𝑁 𝑚
Trang 95500mm 500mm
500mm 500mm
−
++
+
Trang 96B3: Theo Điều kiện bền ứng suất tiếp ta có: 𝜏 𝑚𝑎𝑥 = 𝑀𝑧
𝑊𝜌𝑚𝑎𝑥
Trang 979,15.10−3 =4,6%
Chưa quá 5% do đó có thể coi trục là đủ độ cứng
Solution:
Trang 98Exercise 21: Trục gồm đoạn có kích thước và chịu lực như hình vẽ.Trục làm bằng thép A-36 có ứng suất tiếp cho phép [𝜏] = 7,5𝑘𝑁/𝑐𝑚2 Khi thiết kế yêu cầu góc xoắn tại A không được vượt quá trị số 0,02rad.Xác định ngẫu lực cho phép M.
Trang 99Exercise 22: Trục AB mặt cắt ngang không đổi hình tròn liên kết,chịu lực và có kích thước như hình vẽ Trục làm bằng thép có môđuntrượt 𝐺 = 8.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2 , ứng suất cho phép [𝜏] = 6,5𝑘𝑁/𝑐𝑚2 Xác định đường kính trục theo điều kiện bền và tính góc xoay của mặtcắt tại B so với mặt cắt tại A.
Trang 100trục theo điều kiện bền và tính
góc xoay của mặt cắt tại A so với
mặt cắt tại B
Trang 101dụng, M, theo điều kiện bền và
tính góc xoay của mặt cắt tại A
so với mặt cắt tại B
Trang 102Exercise 25: Trục AC liên kết, chịu lực và có kích thước như hình.
a Vẽ biểu đồ nội lực phát sinh trong trục;
b Kiểm tra bền cho trục, biết [𝜏] = 8𝑘𝑁/𝑐𝑚2
c Tính góc xoay tại A nếu 𝐺 = 8.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2
Trang 103Exercise 26: Trục của máy khuấy mặt cắt
ngang hình tròn đường kính d , được làm bằng
thép có ứng suất cho phép [𝜏] = 6𝑘𝑁/𝑐𝑚2 và
có môđun 𝑡𝑟ượ𝑡 𝐺 = 8.103𝑘𝑁/𝑐𝑚2 Khi
làm việc cánh khuấy bên dưới chịu một mô
men cản 𝑀1 = 450𝑁𝑚 ; cánh khuấy ở trên
chịu một mômen cản 𝑀2 = 350 𝑁 𝑚 Xác
định đường kính của trục theo điều kiện bền
và tính góc xoắn lớn nhất của trục
Trang 104Exercise 27: Trục truyền động tiết diện
tròn đường kính D như hình Biết: 𝐺 =
c Xác đinh góc xoay tương đối giữa
hai đầu của trục với đường kính tìm
được
Trang 105Exercise 28: The two shafts are made of A-36 steel Each has adiameter of 25 mm and they are connected using the gears fixed totheir ends Their other ends are attached to fixed supports at A and B.They are also supported by journal bearings at C and D, which allowfree rotation of the shafts along their axes If a torque of 500N.m isapplied to the gear at E as shown, determine the reactions at A and B.Take: 𝐺 = 75𝐺𝑃𝑎
Trang 107Phương trình cân bằng mô men xoắn trục ACE,BDF để tính lực
Trang 108𝑀𝐴
Trang 109Exercise 29: Trục ABC có đường kính 60 mm được đỡ bằng hai ổ đỡ không ma sát có lắp bánh răng B ăn khớp với bánh răng D lắp trên trục EH Trục EH có đường kính 80 mm được ngàm tại đầu E và được đỡ bằng ổ đỡ không ma sát tại
H Góc xoắn đo được tại bánh răng A và C bằng nhau và bằng 0,04 rad Biết hai trục làm bằng thép có mô đun đàn hồi trượt bằng 75GPa Xác định: a Trị số mô men xoắn ngoại lực T1 và T2 (lấy tròn đơn vị N.mm) b Ứng suất tiếp lớn nhất (lấy tròn đơn vị MPa) phát sinh trong hai trục ứng với giá trị T1 và T2 tìm được ở câu a.
Trang 1101 Sơ đồ tính:
Solution:
Trang 111Phương trình cân bằng mô men xoắn trục ABC để tính lực vòng Ft :
𝑀𝐴𝐵𝐶 = 0 ↔ 𝑇1 + 𝑇2 − 𝐹𝑡 75 = 0 → 𝐹𝑡 = 𝑇1 + 𝑇2
75
Vẽ biểu đồ mô men xoắn cho hai trục:
Solution:
Trang 112Phương trình cân bằng mô men xoắn trục ABC để tính lực vòng Ft :
Trang 113Góc xoắn của bánh răng D:𝜑𝐷 = 𝜑𝐷𝐸 = 𝑇𝐷𝐸.𝐿𝐷𝐸
Trang 114Exercise 30: Một động cơ có công suất 150 kW truyền đến bánh răng
C nhận được 70% và bánh răng D nhận được 30% Biết trục làmbằng thép có đường kính 100mm và vận tố𝑐 𝑔ó𝑐 ω = 800𝑣/𝑝ℎ.Xác định ứng suất tiếp lớn nhất của trục và góc xoắn giữa E vàB.Cho biết trục quay tự do quanh E biết 𝐺 = 75𝐺𝑃𝑎 = 75.109𝑁/
𝑚2
Trang 115Moment xoắn của trục:
M = 30 𝑊
𝜋 𝜔 = 1790,493𝑁 𝑚
Moment xoắn của bánh răng C:MC = 1790,493.0,7 = 1253,345𝑁 𝑚
Moment xoắn của bánh răng D:MD = 1790,493.0,3 = 537,148𝑁 𝑚
Ứng suất tiếp lớn nhất:𝜏max = 𝑀𝑧
𝑊𝜌 = 1790,43
0,2𝑑3 =