Báo chí lào cai trong công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa vùng đất lào cai giai đoạn 2005 2010

MỤC LỤC Lời mở đầu 1.1 Lý Do chọn đề tài........................... 1.2 Đối tượng Nghiên cứu.................... 1.3 Phương pháp nghiên cứu.............. 1.4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu... 1.5 Cấu trúc của niên luận.................. Nội dung Chương I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HOÁ VÀ DI SẢN VĂN HOÁ DÂN TỘC . 1.1 Khái niệm về văn hoá............................................. 1.2 Khái niệm về Di sản văn hoá................................. 1.3 Di sản văn hoá dân tộc vùng đất Lào Cai............. 1.4 Quan điểm của tỉnh uỷ, UBND tỉnh Lào Cai ....... 1.5 Di sản văn hoá các dân tộc vùng đất Lào Cai ..... Chương II: THỰC TRẠNG BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HOÁ DÂN TỘC VÙNG ĐẤT LÀO CAI QUA BÁO CHÍ GIAI ĐOẠN 2005 2010 1.1 Vai trò của báo chí Lào Cai ......... 1.2 Báo chí Lào Cai đóng ................... 1.3 Báo chí Lào Cai cơ quan ngôn …. 1.4 Những hạn chế và khó khăn......... 1.5 Nguyên nhân................................... 1.6 Những giải pháp, kiến nghị.... Kết luận Tài liệu tham khảo......................... TÊN ĐỀ TÀI: BÁO CHÍ LÀO CAI TRONG CÔNG TÁC BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HOÁ VÙNG ĐẤT LÀO CAI GIAI ĐOẠN 2005 2010 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài: Văn hoá là tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo của con người, là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình thực tiễn lịch sử xã hội. Sự nghiệp đổi mới của đất nước hiện nay nhất là từ khi Việt Nam ra nhập WTO. Báo chí càng thể hiện rõ là lực lượng nòng cốt, là đội quân tiên phong xung kích trên mặt trận tư tưởng chính trị, là ngọn cờ cách mạng động viên và tập hợp đông đảo quần chúng nhân dân thực hiện những nhiệm vụ và mục tiêu do Đảng, Nhà nước đề ra. Hiện nay truyền bá văn hoá đang là vấn đề quan trọng hàng đầu của báo chí nó trở thành mắt xích tự nhiên của quá trình vận động văn hoá. Báo chí đã tham ra tích cực trong việc truyền bá, lưu trữ làm giàu kho tàng văn hoá nhân loại, có khả năng to lớn trong việc thẩm định, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá, tạo nên việc hình thành những ý thức lịch sử văn hoá của mỗi người dân. Công tác tư tưởng, lý luận, báo chí là một bộ phận cấu thành quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng; Là vũ khí sắc bén nhằm tuyên truyền, cổ vũ, tập hợp nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân theo Đảng theo cách mạng. Nghị quyết Trung ương V khoá X đã nêu lên vị trí vai trò của công tác tư tưởng, lý luận báo chí trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng: “Trong công cuộc đổi mới, công tác tư tưởng, lý luận, báo chí đã góp phần tích cực trong việc tuyên truyền chủ nghĩa MácLê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định sự phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, phát triển văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, làm sáng tỏ nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta, đấu tranh chống thông tin quan điểm sai trái, thù địch”. Văn hóa là tổng thế sống động các hoạt động sáng tạo của con người, là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình thực tiễn lịch sử xã hội. Thấm nhuần quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, trong những năm qua vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá dân tộc đã được các cấp, các ngành, các địa phương của tỉnh Lào Cai thực hiện có hiệu quả, góp phần vào việc thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Là lực lượng trên mặt trận văn hoá tư tưởng, báo chí Lào Cai đã đóng góp tích cực vào sự nghiệp bảo tồn và phát huy di sản văn hoá dân tộc. Tuy nhiên trong quá trình hoạt động báo chí Lào Cai vẫn còn một số hạn chế cần quan tâm giải quyết, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tuyên truyền, phản ánh vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của vấn đề đặt ra trong tình hình mới. Song song với sự phát triển kinh tế văn hóa xã hội. Vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hóa trong đời sống nhân dân ngày càng trở thành vấn đề cấp thiết. Cùng với các địa phương khác trên cả nước nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã đẩy mạnh các phong trào thi đua sôi nổi, nhiệt tình hưởng ứng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Nghị quyết Trung ương V khóa VIII về: “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”. Đã được triển khai có nhiều hiệu quả. Trong bối cảnh của một thế giới đầy biến động, với xu thế mở cửa và cơ chế thị trường đang vận hành trong lòng xã hội các giá trị văn hoá cùng với các danh lam thắng cảnh phải đối mặt với những khó khăn. Hơn bao giờ hết nhiệm vụ bảo vệ và phát huy di sản văn hóa vùng đất Lào Cai là nhiệm vụ của mỗi người con Lào Cai nói chung và báo chí Lào Cai nói riêng. Qua quá trình học tập và nghiên cứu thực tế, bản thân người làm Tiểu luận này chọn đề tài “Báo chí Lào Cai trong công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hoá vùng đất Lào Cai giai đoạn 2005 2010”. Vì vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá dân tộc không chỉ là của một Quốc gia mà đã trở thành vấn đề bức thiết của nhiều nước trên thế giới. Do đó việc bảo tồn và phát huy di sản văn hoá dân tộc là một nhiệm vụ nặng nề nhưng vô cùng cấp bách của toàn dân tộc Việt Nam. Là một lực lượng trên mặt trận văn hoá tư tưởng, báo chí Việt Nam đã và đang phát huy vai trò của mình để góp sức vào sự nghiệp bảo tồn, phát huy di sản văn hoá dân tộc trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. 1.2 Đối tượng nghiên cứu: Vùng đất tổ Lào Cai có bề dầy lịch sử về văn hóa là nơi biên cương phía bắc của đất nước chính vì vậy báo chí Lào Cai đã phát huy được vai trò của cơ quan đơn vị truyền thông trong việc góp phần bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa của tỉnh Lào Cai. Đồng thời cũng đưa ra một số giải pháp, kiến nghị của bản thân, mong được góp một phần nhỏ trong việc đẩy mạnh và nâng cao chất lượng hơn nữa hiệu quả của công tác này. Trong quá trình làm Tiểu luận do điều kiện thời gian và vốn kiến thức hiểu biết về lĩnh vực này còn ở mức độ hạn hẹp nên chỉ nghiên cứu và giải quyết vấn đề trong phạm vi là một số tin, bài, phóng sự đã đăng trên báo Lào Cai và tạp chí văn nghệ Lào Cai.

MỤC LỤC Lời mở đầu

1.1 Lý Do chọn đề tài

1.2 Đối tượng Nghiên cứu

1.3 Phương pháp nghiên cứu

1.4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

1.5 Cấu trúc của niên luận

Nội dung Chương I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HOÁ VÀ DI SẢN VĂN HOÁ DÂN TỘC 1.1 Khái niệm về văn hoá

1.2 Khái niệm về Di sản văn hoá

1.3 Di sản văn hoá dân tộc vùng đất Lào Cai

1.4 Quan điểm của tỉnh uỷ, UBND tỉnh Lào Cai

1.5 Di sản văn hoá các dân tộc vùng đất Lào Cai

Chương II: THỰC TRẠNG BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HOÁ DÂN TỘC VÙNG ĐẤT LÀO CAI QUA BÁO CHÍ GIAI ĐOẠN 2005 - 2010 1.1 Vai trò của báo chí Lào Cai

1.2 Báo chí Lào Cai đóng

1.3 Báo chí Lào Cai cơ quan ngôn … 1.4 Những hạn chế và khó khăn

1.5 Nguyên nhân

1.6 Những giải pháp, kiến nghị

Kết luận Tài liệu tham khảo

TÊN ĐỀ TÀI:

BÁO CHÍ LÀO CAI TRONG CÔNG TÁC BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HOÁ

VÙNG ĐẤT LÀO CAI GIAI ĐOẠN 2005 - 2010

MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Văn hoá là tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo của con người, là toàn

bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình thựctiễn lịch sử xã hội

Sự nghiệp đổi mới của đất nước hiện nay nhất là từ khi Việt Nam ra nhậpWTO Báo chí càng thể hiện rõ là lực lượng nòng cốt, là đội quân tiên phong xungkích trên mặt trận tư tưởng chính trị, là ngọn cờ cách mạng động viên và tập hợp đôngđảo quần chúng nhân dân thực hiện những nhiệm vụ và mục tiêu do Đảng, Nhà nước

đề ra Hiện nay truyền bá văn hoá đang là vấn đề quan trọng hàng đầu của báo chí nótrở thành mắt xích tự nhiên của quá trình vận động văn hoá Báo chí đã tham ra tíchcực trong việc truyền bá, lưu trữ làm giàu kho tàng văn hoá nhân loại, có khả năng tolớn trong việc thẩm định, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá, tạo nên việc hìnhthành những ý thức lịch sử văn hoá của mỗi người dân Công tác tư tưởng, lý luận,báo chí là một bộ phận cấu thành quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng; Là vũkhí sắc bén nhằm tuyên truyền, cổ vũ, tập hợp nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kếttoàn dân theo Đảng theo cách mạng

Nghị quyết Trung ương V khoá X đã nêu lên vị trí vai trò của công tác tưtưởng, lý luận báo chí trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng:

“Trong công cuộc đổi mới, công tác tư tưởng, lý luận, báo chí đã góp phần tíchcực trong việc tuyên truyền chủ nghĩa Mác-Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳngđịnh sự phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ thenchốt, phát triển văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, làm sáng tỏ nhận thức về chủnghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta, đấu tranh chống thôngtin quan điểm sai trái, thù địch”

Văn hóa là tổng thế sống động các hoạt động sáng tạo của con người, là toàn bộnhững giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình thực tiễnlịch sử xã hội.

Thấm nhuần quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, trong những năm quavấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá dân tộc đã được các cấp, các ngành, các địaphương của tỉnh Lào Cai thực hiện có hiệu quả, góp phần vào việc thực hiện tốtnhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội của địa phương Là lực lượng trên mặt trận vănhoá tư tưởng, báo chí Lào Cai đã đóng góp tích cực vào sự nghiệp bảo tồn và phát huy

di sản văn hoá dân tộc Tuy nhiên trong quá trình hoạt động báo chí Lào Cai vẫn cònmột số hạn chế cần quan tâm giải quyết, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả côngtác tuyên truyền, phản ánh vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá, đáp ứng yêucầu nhiệm vụ của vấn đề đặt ra trong tình hình mới

Song song với sự phát triển kinh tế văn hóa xã hội Vấn đề bảo tồn và phát huy

di sản văn hóa trong đời sống nhân dân ngày càng trở thành vấn đề cấp thiết Cùngvới các địa phương khác trên cả nước nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh Lào Cai

đã đẩy mạnh các phong trào thi đua sôi nổi, nhiệt tình hưởng ứng cuộc vận động

“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” Nghị quyết Trung ương V khóa VIIIvề: “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”

Đã được triển khai có nhiều hiệu quả Trong bối cảnh của một thế giới đầy biến động,với xu thế mở cửa và cơ chế thị trường đang vận hành trong lòng xã hội các giá trịvăn hoá cùng với các danh lam thắng cảnh phải đối mặt với những khó khăn Hơnbao giờ hết nhiệm vụ bảo vệ và phát huy di sản văn hóa vùng đất Lào Cai là nhiệm vụcủa mỗi người con Lào Cai nói chung và báo chí Lào Cai nói riêng

Qua quá trình học tập và nghiên cứu thực tế, bản thân người làm Tiểu luận này

chọn đề tài “Báo chí Lào Cai trong công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hoá

vùng đất Lào Cai giai đoạn 2005 - 2010” Vì vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn

hoá dân tộc không chỉ là của một Quốc gia mà đã trở thành vấn đề bức thiết của nhiềunước trên thế giới Do đó việc bảo tồn và phát huy di sản văn hoá dân tộc là mộtnhiệm vụ nặng nề nhưng vô cùng cấp bách của toàn dân tộc Việt Nam Là một lựclượng trên mặt trận văn hoá tư tưởng, báo chí Việt Nam đã và đang phát huy vai tròcủa mình để góp sức vào sự nghiệp bảo tồn, phát huy di sản văn hoá dân tộc trongcông cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

1.2 Đối tượng nghiên cứu:

Vùng đất tổ Lào Cai có bề dầy lịch sử về văn hóa là nơi biên cương phía bắccủa đất nước chính vì vậy báo chí Lào Cai đã phát huy được vai trò của cơ quan đơn

vị truyền thông trong việc góp phần bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa của tỉnh

Lào Cai Đồng thời cũng đưa ra một số giải pháp, kiến nghị của bản thân, mong đượcgóp một phần nhỏ trong việc đẩy mạnh và nâng cao chất lượng hơn nữa hiệu quả củacông tác này.

Trong quá trình làm Tiểu luận do điều kiện thời gian và vốn kiến thức hiểu biết

về lĩnh vực này còn ở mức độ hạn hẹp nên chỉ nghiên cứu và giải quyết vấn đề trongphạm vi là một số tin, bài, phóng sự đã đăng trên báo Lào Cai và tạp chí văn nghệLào Cai

1.3 Phương pháp nghiên cứu:

Để hoàn thành bản Tiểu luận này, người viết có sử dụng các phương phápnghiên cứu, tổng hợp, phân tích, chứng minh, thống kê số lượng nhằm đánh giá nộidung và hình thức của các tác phẩm, đề tài này được nghiên cứu trong thời gian từnăm (2005 – 2010)

Đưa ra ý kiến đề xuất, và những giải pháp cụ thể cho báo chí nói chung và báoLào Cai nói riêng trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá vùng đất LàoCai

1.4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.

Mục tiêu bao quát của đề tài là tìm hiểu các vấn đề xoay quanh những đóng gópcủa báo chí Lào Cai trong công tác bảo tồn và phát huy văn hóa vùng đất Lào Cai, tất

cả sẽ được nghiên cứu xem xét nghiêm túc, góp phần nâng cao chất lượng tác phẩmbáo chí Kết quả nghiên cứu thực tiễn là cơ sở để phân tích nội dung và hình thứcphản ánh, qua đó nêu lên những đánh giá, giải pháp nhằm sử dụng có hiệu quả củahoạt động báo chí, giúp báo chí Lào Cai thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ đối vớiviệc tuyên truyền bảo tồn, phát huy di sản văn hóa vùng đất Lào Cai Qua đó để thấyđược những mặt mạnh cần phát huy và những hạn chế cần khắc phục

1.5 Cấu trúc của Tiểu luận:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục tài liệu, phụ lục tin, bài Nội dung Tiểuluận gồm 2 chương

NỘI DUNG

Bảo tồn di sản văn hoá và phát huy các bản sắc văn hoá dân tộc là nhiệm vụnặng nề nhưng vô cùng vẻ vang của báo chí Việt Nam nói chung và báo chí Lào Cainói riêng Báo chí đương đại không chỉ tái hiện một cách toàn diện tình hình bảo tồn

di sản văn hoá, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc mà còn đóng vai trò quyếtđịnh trong việc phổ biến đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước tớimọi tầng lớp nhân dân

Đi đôi với sự phát triển kinh tế xã hội và ổn định chính trị Vấn đề bảo tồn, giữgìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc đang là một vấn đề cấp thiết và có ý nghĩa hếtsức quan trọng Nhận thức rõ vấn đề này Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnhLào Cai đang đẩy mạnh các phong trào thi đua trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã

hội trong đó có cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” theo

tinh thần Nghị quyết Trung ương V của Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII

Lào Cai là tỉnh miền núi nằm ở phía tây bắc và là phiên dậu của tổ quốc Với

vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng Là vùng đất dày đặc các di tích lịch sử giàutruyền thống văn hoá, nơi đây đã ghi dấu nhiều chiến công oanh liệt của cha ông trongthời kỳ dựng nước và giữ nước, là một trong số ít địa phương giàu về tài nguyên vănhoá vật thể và phi vật thể với hàng ngàn di tích lịch sử, công trình văn hoá, tínngưỡng, cùng kho tàng có giá trị văn hoá truyền thống Trải qua hàng ngàn năm, dòngvăn hoá dân gian ở vùng đất Lào Cai phát triển ngày càng phong phú, phản ánh cuộcsống lao động, sản xuất, đấu tranh chống giặc ngoại xâm Các giá trị văn hoá truyềnthống luôn được người dân Lào Cai giữ gìn như: Các hình thức diễn xướng văn nghệdân gian như: Hát dân ca, Nùng, Tày, Thái, Mông, múa khèn, thổi sáo, múa gậy sinhtiền… ở Văn bàn, Bắc Hà, Si Ma Cai, Mừơng Khương Các lễ hội như hội gầu tào ởbắc Hà, Si Ma Cai, hội xuống đồng, múa xòe ở Văn Bàn vv Trong quá trình ấybản sắc văn hoá của mỗi tộc người ngày càng bộc lộ rõ nét Tuy nhiên trước thời kỳ

mở cửa hiện nay của cơ chế thị trường, nhiều giá trị văn hoá truyền thống đangđứng trước nguy cơ bị mai một và mất dần Vì vậy, để văn hoá ngày càng phát triểntiên tiến hơn, hiện đại hơn nhưng vẫn đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc thì vấn đề trướcmắt và cấp thiết là phải bảo tồn di sản và phát huy bản sắc văn hoá của mỗi dân tộc.Trong những năm qua các cơ quan truyền thông đại chúng của tỉnh Lào Cai đã thể

hiện rõ vai trò, vị trí của mình, thực hiện tốt chức năng của báo chí, thực sự là cơ quanngôn luận của Đảng bộ, Chính quyền và là diễn đàn của nhân dân các dân tộc trongtỉnh Thời gian qua, báo Lào Cai, Đài PT-TH Lào Cai, tạp chí văn nghệ Lào Cai đã cónhiều tin, bài phản ánh khá đầy đủ vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá dân tộc.

Chương I:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HOÁ VÀ DI SẢN VĂN HOÁ DÂN TỘC VÙNG

ĐẤT LÀO CAI 1.1 Khái niệm về văn hoá:

Từ buổi sơ khai của loài người, con người đã tạo cho mình một môi trường vănhoá đó là quan hệ giữa người với người trong cùng một cộng đồng, giữa con ngườivới thiên nhiên trong những hoạt động để đấu tranh sinh tồn và chinh phục thiênnhiên Mọi sự nỗ lực của con người đều nhằm đạt đến giá trị cao đẹp của cuộc sốngmang ý nghĩa văn hoá lớn lao Hay nói cách khác bản thân con người chính là phảnánh giá trị của thế hệ đó

Theo định nghĩa của Tổng giám đốc UNESCO- FederiMayor o) thì văn hoá là tổng thể các giá trị phức tạp, các mặt tình cảm, tri thức, vật chất vàtinh thần của một xã hội, bao gồm cả phương thức sống và các quyền cơ bản nhữngtruyền thống, hay văn hoá là sự hình thành nên xã hội và trí tuệ, tổng thể những khuônmẫu hành vi ứng xử nghệ thuật, thể chế và những sản phẩm khác của tư duy lao độngcon người, tiêu biểu cho một cộng đồng hay một dân tộc được sử dụng trong xã hội

(phê-đê-ric-may-đó Một phong cách được thể hiện trong xã hội hay nghệ thuật đặc trưng cho một xãhội, một giai cấp nhất định về các hoạt động văn hoá nghệ thuật

Văn hoá có gốc La tinh: Cultura có nghĩa là vun trồng, làm ruộng Bắt nguồn từ

La tinh là Colo và Coture (gieo trồng, vỡ đất) Cultus (đã cấy cày, được vun trồng)như vậy nguồn gốc của văn hoá có liên quan đến lao động tích cực của con người,nguồn gốc hình thành xã hội loài người, nơi bắt đầu của văn hoá Về sau, từ này chỉ

có nghĩa nói về tính chất khai chí, giáo dục có học vấn của con người

Văn hoá luôn là một hiện tượng phức tạp và đa phương diện, bao gồm cả lĩnhvực tinh thần và vật chất, không thể nào thống kê hết được những định nghĩa đang tồntại, đang được sử dụng trên thế giới về văn hoá thực sự, mỗi định nghĩa sẽ cung cấpcho chúng ta thêm những hiểu biết về một khía cạnh nhỏ nào đó của văn hoá

Văn hoá là tổng thể những hoạt động sáng tạo của con người trong đời sốngtinh thần và vật chất do con người sáng tạo trong quá trình thực tiễn lịch sử xã hội

Nó có vị trí, vai trò rất lớn đối với sự phát triển của xã hội Văn hoá bao gồm nghệ

thuật, văn chương, lối sống, những quyền cơ bản của con người, là động lực và mụctiêu phát triển của mỗi dân tộc và toàn nhân loại.

1.2 Khái niệm về Di sản văn hoá.

Theo quan niệm của UNESCO thì Di sản văn hoá là những gì tinh hoa nhất,đặc sắc nhất của qúa khứ còn tồn tại cho đến hôm nay, di sản đó được đúc kết thànhtruyền thống ăn sâu vào tiềm thức mỗi con người trong cộng đồng dân tộc

Di sản văn hoá có 2 dạng tồn tại mà người ta thường quy ước với nhau để phânloại đó là: Di sản văn hoá vật thể và di sản văn hoá phi vật thể Thực chất sự phân loạinày chỉ mang tính chất tương đối, bởi nhiều khi những giá trị văn hoá phi vật chất lại

có biểu hiện dưới dạng vật chất như các tác phẩm văn học, hội hoạ, điêu khắc Cònnhững giá trị văn hoá vật chất có sức sống trường tồn chính là nhờ những yếu tố tinhthần tâm linh của con người

Như vậy theo định nghĩa của UNESCO có 2 loại di sản văn hoá là: Di sản vănhoá vật thể gồm đình, chùa, đền miếu, lăng

Di sản văn hoá phi vật thể gồm các biểu hiện tượng trưng không sờ thấy đượccủa văn hoá được lưu truyền và biến đổi theo thời gian, với qúa trình tái tạo trùng tucủa cộng đồng rộng rãi Những di sản văn hoá tạm gọi là mô hình này theoUNESCO bao gồm cả âm nhạc, múa truyền thống, văn chương truyền miệng, ngônngữ, nghi thức, phong tục tập quán, các món ăn truyền thống, lễ hội, quy trình côngnghệ của các nghề truyền thống

1.3 Di sản văn hoá dân tộc vùng đất Lào Cai

Văn hoá là sản phẩm sáng tạo độc đáo trong ứng sử thiên nhiên và ứng xử xãhội của mỗi dân tộc, là tiêu chí để phân biệt giữa dân tộc này với dân tộc khác Mỗidân tộc có một cách ứng xử riêng, có nền văn hoá riêng của mình, không có dân tộcnào không có văn hoá và cũng không có văn hoá nào lại không gắn liền với cuộc sốngcủa một dân tộc cụ thể Dân tộc là cội nguồn vĩnh cửu là mảnh đất vô biên của vănhoá và văn hoá là cái vỏ vật chất biểu hiện sức sống của dân tộc

Lào Cai là vùng đất giàu truyền thống văn hoá và là nơi hội tụ của 25 dân tộcanh em cùng chung sống như: dân tộc Mông, Mường, dân tộc Dao, dân tộc Kinh, dântộc Nùng, dân tộc Tày, dân tộc Thái, dân tộc Mán, dân tộc Cao Lan vv Mỗi dân tộcđều có những nét đặc trưng văn hoá độc đáo riêng và chính những đặc trưng đó đãchắt lọc, hoà quyện tạo thành bản sắc văn hoá của từng dân tộc, từng vùng Cùng với

đó là những di sản văn hoá lịch sử nhân văn sâu sắc mà cho đến nay người ta chỉ cóthể khẳng định thêm bề dày của nó

Nói đến văn hoá dân tộc trên địa bàn tỉnh Lào Cai trước tiên phải nói đến di sản

văn hoá vật thể bởi số lượng các di tích ở đây rất lớn Theo số liệu kiểm kê năm 2000

trên địa bàn tỉnh Lào Cai có 1.372 di tích lịch sử văn hoá với 4 loại hình cơ bản là: Ditích khảo cổ học; di tích kiến trúc nghệ thuật; di tích lịch sử cách mạng kháng chiến

và danh lam thắng cảnh Trong đó có 24 di tích tiêu biểu được xếp hạng quốc gia; 56

di tích được xếp hạng cấp tỉnh Khu di tích lịch sử Đền thượng Lào Cai nơi thờ ĐứcThánh Trần người đã có công chống giặc ngoại xâm, Đền thờ ông hoàng bảy( Bảo

Hà, Bảo Yên)vv Các di tích cách mạng như: Di tích nhà Hoàng A Tưởng (BắcHà) các danh lam thắng cảnh Động Mường vi (Bát Sát), khu du lịch thác bạc (SaPa)

Song song với bề dày văn hoá vật thể, nền văn hoá phi vật thể của các dân tộcvùng đất Lào Cai cũng rất phong phú và đa dạng và không kém phần đặc sắc

Di sản văn hoá phi vật thể của các dân tộc tỉnh Lào Cai được biểu hiện thôngqua các phong tục tập quán, lối sống và mối quan hệ đoàn kết gắn bó cộng đồngdưới nhiều hình thức khác nhau Trong đó thông qua các làn điệu hát ghẹo, hát dânca Lào Cai còn biết đến với rất nhiều lễ hội của đồng bào các dân tộc như Hội gầutào của người mông, Hội xuống đồng của người nùng, lễ Lập tịch của người dao,múa khèn, múa sinh tiền, múa kiếm của, thổi sáo của người mông, múa xòe củangười tày vv đã tạo nên những nét đặc trưng hiếm có Trong các lễ hội thường tậptrung những hoạt động văn hoá dân gian hoặc gắn với những sự tích, những chiếncông những phẩm chất tốt đẹp của các anh hùng dân tộc thông qua tín ngưỡng thờcúng, qua hình thức lễ hội để góp phần giáo dục thế hệ con cháu giữ gìn truyền thốngtốt đẹp của quê hương, đất nước

Những di tích lịch sử, di sản văn hoá là bằng chứng sống động phản ánh cộinguồn và những giá trị truyền thống của các dân tộc Truyền thống là nền tảng vữngchắc tạo ra sức mạnh của con người Việt Nam nói chung và con người Lào Cai nóiriêng trong thời kỳ công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước

Theo cách hiểu chung nhất, bản sắc văn hoá dân tộc là tấm gương phản chiếunhững hiểu biết, những tín ngưỡng, những truyền thống độc đáo và sắc thái riêng củadân tộc đó, nó được thể hiện trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Bảo vệ những disản văn hoá vật thể hay phi vật thể đều nhằm giữ gìn vốn văn hoá dân tộc, bản sắc dântộc, nhưng không có nghĩa là bảo vệ tất cả những gì mà mỗi dân tộc đang có, theo quyluật phát triển của xã hội sẽ đào thải dần những gì không phù hợp với thời đại mới.Khi đất nước mở cửa, làm bạn với tất cả các nước trên thế giới, mọi luồng văn hoá sẽ

du nhập vào có cái tốt, cái xấu, cái độc hại nó sẽ tác động đến đời sống xã hội Do đó

vấn đề là tiếp thu cái gì, loại bỏ cái gì là trách nhiệm của các cấp, các ngành và củatoàn xã hội trong đó có trách nhiệm của cơ quan báo chí Thông qua các phương tiệntruyền thông đại chúng các cơ quan báo chí góp phần định hướng dư luận xã hội, phêphán những cái xấu, cái độc hại, biểu dương những cái văn minh, tiến bộ làm cho mọingười nắm được cái giá trị văn hoá của dân tộc để trân trọng và giữ gìn nó Đây là vấn

đề có ý nghĩa hết sức quan trọng để báo chí góp sức cùng toàn xã hội xây dựng vàphát huy nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

1.4 Quan điểm của tỉnh uỷ, UBND tỉnh Lào Cai trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá

Với mục đích bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá vật thể và phi vật thể đặc sắccủa vùng đất Lào Cai, khai thác tiềm năng và thế mạnh của văn hoá cội nguồn phục

vụ phát triển du lịch, dịch vụ, tạo tiền đề phát triển văn hoá của tỉnh lên một tầm caomới Góp phần xây dựng đời sống văn hoá tại các làng, bản, khu dân cư, tạo lập chocộng đồng có trình độ, năng lực, phong cách ứng sử, để gìn giữ, bảo tồn, phát huy cácgiá trị văn hoá truyền thống, sẵn sàng hội nhập, phát triển văn hoá phù hợp với môitrường lễ hội và du lịch Tỉnh uỷ, uỷ ban nhân dân tỉnh đã chọn lựa các lễ hội tiêubiểu xây dựng tua, tuyến và các sản phẩm du lịch phong phú, đa dạng, thu hút đôngđảo khách du lịch đến với Lào Cai, góp phần thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hộiĐảng bộ tỉnh lần thứ XV: “Phát huy thế mạnh dịch vụ, du lịch, từng bước đưa du lịchLào Cai trở thành ngành kinh tế mũi nhọn”

Tháng 9 năm 2006 UBND tỉnh đã phê duyệt: “Dự án phục dựng các lễ hộitruyền thống tỉnh Lào Cai giai đoạn 2006 – 2010” và kế hoạch tổ chức “Chương trình

về miền lễ hội nguồn dân tộc năm 2007 - 2010”

Như vậy, theo định hướng của Đảng cộng sản Việt Nam về bảo tồn, phát huygiá trị di tích lịch sử dân tộc Tỉnh uỷ và uỷ ban nhân dân tỉnh Lào Cai đã triển khaisâu rộng đến tất cả các địa phương trong tỉnh

1.5 Di sản văn hoá các dân tộc vùng đất Lào Cai được phản ánh trên báo Lào Cai.

Văn hoá có vai trò, vị trí rất lớn đối với sự phát triển kinh tế xã hội Bảo tồn vàphát huy giá trị văn hoá Việt Nam nói chung, việc giữ gìn và phát huy di sản văn hoávùng đất Lào Cai nói riêng luôn được Đảng và Nhà nước coi là một mặt trận, một vấn

đề cấp thiết trên con đường phát triển kinh tế xã hội Nền văn hoá Việt Nam là nềnvăn hoá thống nhất trong đa dạng về phong cách, bản sắc của các tộc người, các giátrị sắc thái đó bổ sung cho nhau đã làm phong phú cho nền văn hoá nước Việt và củng

cố sự thống nhất dân tộc, là cơ sở để giữ vững sự bình đẳng và phát huy tính đa dạng

văn hoá của các dân tộc anh em Văn hoá vừa là nền tảng tinh thần, vừa là mục tiêu vàđộng lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội.

Quán triệt quan điểm này, các cơ quan báo chí Lào Cai đã bám sát quan điểmchỉ đạo của Đảng tích cực đưa tin, bài về các hoạt động văn hoá trên các phương tiệntruyền thông đại chúng

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của cả nước, báo chí Lào Cai cũng có bướctrưởng thành nhanh chóng Ngày 10/4/1963 tờ báo Lào cai ra mắt bạn đọc số đầu tiênvới tư cách là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền vànhân dân các dân tộc trong tỉnh Từ chỗ xuất bản mỗi tuần một kỳ, khổ nhỏ, số lượng

ít Đến nay quy mô toà soạn, số lượng và chất lượng đều tăng đáng kể, hiện nay báoLào cai xuất bản tuần 4 kỳ khổ nhỏ, riêng báo Lào Cai cuối tuần có 12 trang, cácchuyên mục, chuyên trang ngày càng phong phú và hấp dẫn bạn đọc Với sự pháttriển không ngừng, năm 2007 Phú Thọ đã ra mắt bạn đọc trang báo điện tử

http://www.bao lao cai.vn phục vụ đông đảo bạn đọc trong và ngoài nước.

Tạp chí văn nghệ Lào cai cơ quan ngôn luận của Hội văn học nghệ thuật tỉnhLào Cai, từ khi mới ra đời xuất bản không đều rồi đến 2 tháng xuất bản một kỳ và đếnnay mỗi tháng ra 1 kỳ với số lượng hàng ngàn cuốn Tạp chí văn nghệ Lào cai vớinhững chuyên trang, chuyên mục như thơ, ghi chép, bút ký, truyện ngắn và nghiêncứu trao đổi đã trở thành một ấn phẩm gần gũi, có ý nghĩa không thể thiếu trong đờisống văn hoá nhân dân

Hiện nay trên các mặt báo, tạp chí, các chương trình phát thanh truyền hình Làocai, số lượng tin bài phản ánh về các hoạt động văn hoá của các cấp, các ngành, cáchình thức sinh hoạt văn hoá của nhân dân ngày càng xuất hiện nhiều Với các nộidung, hình thức và thể loại khác nhau đã góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hoácác dân tộc cùng sinh sống trên mảnh đất Lào Cai Ngoài các tin, bài phản ánh về hoạtđộng và thực trạng của văn hoá dân tộc còn có nhiều bài giới thiệu về những giá trịvăn hoá truyền thống của các dân tộc, các bài nêu gương về các tập thể và cá nhânlàm tốt công tác này Tuy số lượng phát hành của các cơ quan báo chí còn hạn chế vềkhuôn khổ tờ báo, tạp chí và thời lượng phát sóng về lĩnh vực văn hoá còn hạn chế,nhưng các thể loại báo chí được sử dụng và đăng tải khá phong phú và đa dạng

Để chuyển tải một lượng thông tin lớn trên các phương tiện truyền thông đạichúng về vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá của các dân tộc địa phương Tácgiả các bài báo, bài nghiên cứu đã sử dụng hết sức phong phú đa dạng các thể loạikhác nhau như: Tin, phóng sự, bình luận, phản ánh, ghi chép, tuỳ bút, ký sự, nhằm tạo

ra sức hấp dẫn và đem lại hiệu quả thông tin cho tác phẩm của mình giúp nhân dân

hiểu được và hưởng thụ các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc do các thế hệ chaông ta đã sáng tạo ra và lưu truyền đến ngày nay.

*Về thể loại tin:

Tin trên báo Lào Cai thường được đăng trên trang nhất và trang 4, còn tạp chívăn nghệ Lào Cai được đăng ở những trang gần cuối, riêng báo Lào cai cuối tuần đãdành hẳn trang 6, trang 7 để xây dựng chuyên trang văn hoá- văn nghệ- thể thao Nộidung của tin về chuyên đề này là những vấn đề tôn tạo, bảo vệ các di sản văn hoá,danh lam thắng cảnh, khôi phục các làn điệu hát ghẹo, các làng nghề truyền thống,hoạt động văn hoá của các thôn, bản, huyện, thị Đây là những tin chuyển tải nhữngvấn đề quan trọng cấp thiết được nhiều người quan tâm

Ưu thế của tin là ngắn gọn, súc tích, nhanh chóng có ý nghĩa chính trị- xã hộinhất định Tin có thể chuyển tải được nhiền nội dung, thông tin sự kiện trong cùngmột thời gian và không gian do đó các phóng viên, cộng tác viên đã sử dụng khánhiều thể loại này

Báo Lào cai thường sử dụng tin tổng hợp, tin bình, tin ngắn, các tin có nội dung

rõ ràng và chứa đựng nhiều thông tin nhất định để chuyển tải đến với độc giả như tin

về “Các hoạt động văn hoá- văn nghệ- thể thao tại lễ hội đền thượng năm 2009”

của tác giả Phạm Đức Tin đã đem đến cho độc giả những thông tin được ban tổ chứcxây dựng với quy mô hoành tráng, linh thiêng và ý nghĩa, được sự quan tâm của cácban, ngành lãnh đạo từ Trung ương, tỉnh, huyện, địa phương và sự tham gia của cácđoàn văn nghệ trong nước Tin bình xuất hiện trên báo Lào Cai nhiều hơn so với tạpchí văn nghệ Lào Cai, do đặc điểm của thể loại tin này là phản ánh rõ thái độ quanđiểm của Đảng, Nhà nước và của nhân dân về hoạt động bảo tồn và phát huy di sản

văn hoá dân tộc vùng đất Lào Cai Chẳng hạn như tin “ Thành phố Lào Cai tưng

bừng trong ngày hội văn hoá dân tộc” của tác giả Phạm Khắc đăng trên số báo Lào

cai cuối tuần ra ngày 1/ 9/ 2006 đã cung cấp khá đầy đủ những thông tin mà độc giảcần biết về sự kiện, đồng thời tác giả đưa yếu tố bình luận ở mức độ nhất định, nhẹnhàng nhưng mang tính định hướng dư luận về ý nghĩa của sự kiện theo quan điểmchỉ đạo của cấp uỷ, chính quyền về công tác bảo tồn di sản văn hoá dân tộc địaphương

Tóm lại thể loại tin chiếm ưu thế nhiều trên báo Lào cai, vì tin là một thể loạibáo chí ngắn gọn, cô đọng, có tính thời sự cao Chính vì vậy tin xuất hiện đều đặn vàkhá nhiều trên báo Lào cai nhằm phục vụ cho chức năng tôn chỉ mục đích của cácphương tiện truyền thông đại chúng, phục vụ nhiệm vụ chính trị của địa phương, đáp