Mã ngành: Tên đề tài: “ Khảo sát thực tế để vẽ mô phỏng và phân tích tính năng trong Autoship đường hình của tàu đánh cá nghề lưới kéo, lưới vây, lưới rê của tỉnh Bình Định ” Số trang:
Trang 1NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
Họ, tên sinh viên: Đỗ Thanh Phụng Lớp: 48 ĐT3
Ngành: Đóng Tàu Mã ngành:
Tên đề tài: “ Khảo sát thực tế để vẽ mô phỏng và phân tích tính năng trong
Autoship đường hình của tàu đánh cá nghề (lưới kéo, lưới vây, lưới rê) của tỉnh Bình Định ”
Số trang: 74 Số chương: 5 Số tài liệu tham khảo: 7
NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Kết luận:………
………
………
Nha Trang, ngày……tháng….2011
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
PGS-TS TRẦN GIA THÁI
Trang 2PHIẾU ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG LVTN
Họ, tên sinh viên: Đỗ Thanh Phụng Lớp: 48 DT3
Ngành: Đóng Tàu Mã ngành:
Tên đề tài: “ Khảo sát thực tế để vẽ mô phỏng và phân tích tính năng trong
Autoship đường hình của tàu đánh cá nghề (lưới kéo, lưới vây, lưới rê) của tỉnh Bình Định ”
Số trang: 74 Số chương: 5 Số tài liệu tham khảo: 7
NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ PHẢN BIỆN
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Điểm phản biện:………
Nha trang, ngày……tháng… năm 2011 CÁN BỘ PHẢN BIỆN ……… Nha Trang, ngày… tháng… năm 2011
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG
ĐIỂM CHUNG
Bằng số Bằng chữ
Trang 3KHOA KỸ THUẬT TÀU THỦY NGÀNH ĐÓNG TÀU
Tên đề tài: “ Khảo sát thực tế để vẽ mô phỏng và phân tích tính năng trong
Autoship đường hình của tàu đánh cá nghề (lưới kéo, lưới vây, lưới rê) của tỉnh Bình Định ”
Ngành : Đóng Tàu
Giáo viên hướng dẫn : PGS.TS Trần Gia Thái
KS Trần Đình Tứ
Phần I Đối tượng, phạm vi và mục tiêu của đề tài
1 Đối tượng nghiên cứu: Đường hình của tàu đánh cá nghề (lưới vây, lưới kéo,
lưới rê) của tỉnh Bình Định
2 Phạm vi nghiên cứu: Khảo sát thực tế để vẽ mô phỏng và phân tích tính năng
trong Autoship đường hình tàu đánh cá nghề (lưới kéo, lưới vây, lưới rê) của tỉnh Bình Định
3 Mục tiêu nghiên cứu: Vẽ mô phỏng và phân tích các tính năng trong Autoship đường
hình tàu đánh cá nghề (lưới kéo, lưới vây, lưới rê) của tỉnh Bình Định
Phần II Nội dung thực hiện
1 Đặt vấn đề
2 Đo đạc, khảo sát thực tế
3 Vẽ mô phỏng trong Autoship
Trang 44 Phân tích tính năng( theo nghề)
5 Kết luận và kiến nghị
Nội dung cụ thể:
Chương 1: Đặt vấn đề
1.1 Tổng quan về đề tài nghiên cứu
1.2 Tình hình nghiên cứu đề tài
1.3 Mục tiêu, phương pháp nghiên cứu
1.4 Nội dung nghiên cứu và giới hạn đề tài
Chương 2: Đo đạc, khảo sát thực tế
2.1 Đặc điểm đường hình của tàu đánh cá lưới kéo tỉnh Bình Định
2.1.1 Đặc điểm chung của tàu lưới kéo
2.1.2 Đặc điểm chung đường hình của tàu cá lưới kéo tỉnh Bình Định
2.2 Phương pháp xác định tọa độ đường hình
2.3 Kết quả đo đạc và khảo sát đường hình tàu thực tế
Chương 3: Vẽ mô phỏng trong Autoship
3.1 Vẽ mô phỏng đường hình tàu đánh cá nghề lưới kéo bằng Autoship
3.1.1 Sử dụng chương trình AutoCad vẽ đường hình tàu
3.1.2 Mô phỏng đường hình tàu đánh cá lưới kéo bằng Autoship
3.1.3 So sánh bảng tọa độ đường hình thực tế với bảng tọa độ đường hình suất
từ Autoship
Chương 4: Phân tích tính năng trong Autoship đường hình tàu cá Bình Định
4.1 Tính toán các yếu tố tĩnh thủy tỉnh
4.1.1 Tạo khoan két trong Modelmaker
4.2.2 Tính toán các yếu tố thủy tỉnh
4.3 Tính toán ổn định cho tàu cá lưới kéo
4.4 Đánh giá tính ổn định của tàu cá lưới kéo
Chương 5: Kết luận và kiến nghị
5.1 Kết luận
Trang 55.2 Kiến nghị
Phần III Kế hoạch thời gian
Thời gian thực hiện đề tài: từ 20/09/2010 đến 01/01/2010
1 Tìm hiểu và lập đề cương đề tài: Từ: 06/10/2010 Đến: 11/10/2010
KS.Trần Đình Tứ
SINH VIÊN (Ký và ghi rõ họ tên)
Đỗ Thanh Phụng
Trang 6
LỜI CÁM ƠN
Sau hơn ba tháng tìm hiểu, nghiên cứu và tính toán, với sự hướng dẫn tận
tình PGS-TS.Trần Gia Thái tôi đã hoàn thành đề tài tốt nghiệp với nội dung “ Khảo
sát thực tế để vẽ mô phỏng và phân tích tính năng trong Autoship đường hình của tàu đánh cá nghề (lưới kéo, lưới vây, lưới rê) của tỉnh Bình Định ”
Qua đây tôi xin chân thành cám ơn đến PGS-TS.Trần Gia Thái, thầy Trân Đình Tứ đã quan tâm, tận tình hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành đề tài Tôi cũng xin được gửi lời cám ơn đến các thầy trong Khoa kỹ thuật tàu thủy đã giúp đỡ và động viên tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài
Tôi cũng xin chân thành cám ơn đến anh Nam phòng đăng kiểm tỉnh Bình Định và các bạn đã giúp đỡ tận tình trong suốt thời gian thực hiện đề tài
Tôi xin chân thành cám ơn!
Nha trang, ngày … tháng … năm 2011 Sinh viên thực hiện
Đỗ Thanh Phụng
Trang 7MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ 2
1.1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 2
1.2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 2
1.3 MỤC TIÊU, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
1.3.1 Mục tiêu của đề tài 3
1.3.2 Phương pháp nghiên cứu 3
1.4 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ GIỚI HẠN ĐỀ TÀI 4
1.4.1 Nội dung nghiên cứu của đề tài: 4
1.4.2 Giới hạn đề tài: 4
CHƯƠNG 2: ĐO ĐẠC VÀ KHẢO SÁT THỰC TẾ 5
2.1 ĐẶC ĐIỂM ĐƯỜNG HÌNH CỦA TÀU ĐÁNH CÁ LƯỚI KÉO TĨNH BÌNH ĐỊNH 5
2.1.1 Đặc điểm chung của tàu lưới kéo 5
2.1.2 Đặc điểm chung đường hình của tàu cá lưới kéo tỉnh Bình Định 5
2.2 PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH TỌA ĐỘ ĐƯỜNG HÌNH 6
2.3 KẾT QUẢ ĐO ĐẠC VÀ KHẢO SÁT ĐƯỜNG HÌNH TÀU THỰC TẾ 11
2.3.1 Thông tin chuyến biển tàu cá lưới kéo (BĐ10903) 11
2.3.2 Kích thước các kết cấu cơ bản tàu cá lưới kéo (BĐ10903) 11
2.3.3 Bản tọa độ đường hình và thông số cơ bản của tàu cá lưới kéo (BĐ10903) 11
CHƯƠNG 3: VẼ MÔ PHỎNG TRONG AUTOSHIP 14
3.1 VẼ MÔ PHỎNG ĐƯỜNG HÌNH TÀU ĐÁNH CÁ NGHỀ LƯỚI KÉO BẰNG AUTOSHIP 14
3.1.1 Sử dụng chương trình AutoCad vẽ đường hình tàu 14
3.1.2 Mô phỏng đường hình tàu đánh cá lưới kéo bằng Autoship 16
3.1.3 So sánh bảng tọa độ đường hình thực tế với bảng tọa độ đường hình suất từ Autoship 25
CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH TÍNH NĂNG TRONG AUTOSHIP ĐƯỜNG HÌNH TÀU CÁ BÌNH ĐỊNH 29
4.1 TÍNH TOÁN CÁC YẾU TỐ TĨNH THỦY LỰC 29
4.1.1 Tạo khoang két trong Modelmaker 29
4.2.2 Tính toán các yếu tố thủy tỉnh 30
4.3 TÍNH TOÁN ỔN ĐỊNH CHO TÀU 34
4.3.1 Tính trọng lượng và trọng tâm tàu không 34
4.3.2 Các trường hợp tải trọng 36
4.3.3 Tiêu chuẩn Việt Nam 7111 2002 36
4.3.4 Tiêu chuẩn thời tiết 36
4.3.5 Tính ổn định tàu cá theo tiêu chuẩn TCVN 7111 – 2002 và tiêu chuẩn thời tiết cho các trường hợp tải trọng nguy hiểm 37
4.4 ĐÁNH GIÁ TÍNH ỔN ĐINH CỦA TÀU CÁ LƯỚI KÉO 54
Trang 84.4.1 Trường hợp 1: Tàu ra ngư trường với 100% dự trữ 54
4.4.2 Trường hợp 2: Tàu về bến 10% dự trữ , 100% cá 54
4.4.3 Trường hợp 3 : Tàu về bến 20% cá, 70% đá và 10% dự trữ 55
4.4.4 Trường hợp 4: Tàu trên ngư trường, trong các hầm không có cá, mẻ lưới ướt trên boong,100 % đá và muối, 25% dự trữ 57
4.4.5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT PHƯƠNG PHÁP KHẮC PHỤC 57
4.5 TÍNH SỨC CẢN TÀU KÉO TRONG AUTOPOWER 65
4.5.1 Tính sức cản tàu lưới kéo 65
4.5.2 Thiết kế chân vịt và tính lực đẩy tàu thủy 71
4.5.3 Kết luận 74
Chương 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 75
5.1 KẾT LUẬN 75
5.2 KIẾN NGHỊ 75
TÀI LIỆU THAM KHẢO 77
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Bảng tọa độ đường hình tàu kéo (BĐ10903) 12
Bảng 3.1: Bảng tọa độ đường hình tàu kéo (Đ10903) 14
Bảng 3.2: Bảng tọa độ đường hình lý thuyết tàu kéo (Đ10903) 25
Bảng 3.3: Bảng tọa độ đường hình tàu kéo (Đ10903) 26
Bảng 3.4: Bảng so sánh tạo đô đường hình tàu 27
Bảng 4.1: Bảng giá trị của các yếu tố thủy tỉnh 31
Bảng 4.2: Bảng tính giá trị của các yếu tố thủy tỉnh 32
Bảng 4.3: Bảng tính giá trị của các hệ số hình dáng 33
Bảng 4.5: Bảng tính khối lượng tàu và trọng tâm tàu không 35
Bảng 4.6: Bảng tính giá trị các hệ số ổn định trường hợp 1 38
Bảng 4.7: Bảng tính giá trị các hệ số ổn định trường hợp 2 42
Bảng 4.8: Bảng tính giá trị các hệ số ổn định trường hợp 3 46
Floating status 46
Bảng 4.9: Bảng tính giá trị các hệ số ổn định trường hợp 4 50
Bảng 4.10: Bảng tính giá trị các hệ số ổn đinh trường hợp 3 60
Bảng 4.11: Bảng giá trị đầu vào 68
Bảng 4.12: Bảng giá trị các hệ số tính sức cản 68
Bảng 4.13: Bảng giá trị các hệ số tính hiệu suất 70
Bảng 4.14: Bảng giá trị các hệ số tính lực đẩy 73
Bảng 4.15 : Bảng giá trị các hệ số tính tối ưu hóa chân vịt 74
Trang 10DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1: Kết cấu lưới kéo đơn 5
Hình 2.3: Hình ảnh đo tàu thực tế tàu (BĐ10903) 10
Hình 2.4 : Hình ảnh tàu kéo (BĐ10903) 13
Hình 3.1: Đường sườn tàu thực tế 15
Hình 3.2: Mô hình tàu 3D trong Autocad 16
Hình 3.3: Hộp thoại Import trong Autoship 17
Hình 3.4: Mô hình tàu lưới kéo trong Autoship 17
Hình 3.5: Hộp thoại Attributes trong Autoship 18
Hình 3.6: Hộp thoại copy trong Autoship 18
Hình 3.7: Hộp thoại tạo bề mặc vỏ tàu trong Autoship 19
Hình 3.8: Hộp thoại Contours chia khoảng sườn trong Autoship 20
Hình 3.9: Hộp thoại chia mặt cắt dọc trong Autoship 20
Hình 3.10: Hộp thoại chia đường nước trong Autoship 21
Hình 3.11: Chỉnh trơn mặt mũi tàu trong Autoship 22
Hình 3.12: Hộp thoại tạo đường vách đuôi trong Autoship 22
Hình 3.13: Hộp thoại tạo vách đuôi trong Autoship 23
Hình 3.14: Hộp thoại tạo group trong Autoship 23
Hình 3.15: Mô hình tàu lưới kéo hoàn chỉnh trong Autoship 24
Hình 3.16: Hộp thoại xuất bản vẻ đường hình trong autoship 24
Hình 4.1: Mô hình tàu và khoan két trong Modelmaker 30
Hình 4.2: Hdrostaric Properties 31
Hình 4.3: Curves of form (with appendages) 32
Hình 4.4: Cross curves 33
Hình 4.5: Mô phỏng trạng thái tàu lưới kéo trong Autohydro 37
Hình 4.6: Righting arm vs heel 41
Hình 4.7: Righting arm vs heel 45
Heeling moment derivation 46
Hình 4.8: Righting arm vs heel 49
Trang 11Hình 4.9: Righting arm vs heel 53
Hình 4.11: Mô hình tàu va khoan két trên modelmaker 59
Hình 4.12: Mô phỏng trạng thái tàu lưới kéo trong Autohydro 60
Hình 4.13: Righting arm vs heel 64
Hình 4.14: Hộp thoại Autopower setup 65
Hình 4.15: Giao diện Autopower 66
Hình 4.16; Hộp thoại Resistance 66
Hình 4.17: Hộp thoại speeds 67
Hình 4.18: Hộp thoại Resistance Options 67
Hình 4.19: Resistance Vs Speed 69
Hình 4.20: Effective Power Vs Speed 70
Hình 4.20: Hộp thoại Power Method Propulsion 71
Hình 4.21 Hộp thoại Propulsion 71
Hình 4.22: Hộp thoại Power Plant 72
Hình 4.23: Thrust And Rt Vs Speed 73
Trang 12LỜI NÓI ĐẦU
Số lượng tàu cá trong tỉnh Bình Định tăng rất nhanh về số lượng và nhiều loại nghề khác nhau góp phần phát triển kinh tế của tỉnh Nhưng trong thực tế đa số tàu cá trong tỉnh là không có hồ sơ kỹ thuật, chỉ có hồ sơ hoàn công để quản lý Đây
là bài toán khó cho cơ quan chức năng cho việc quản lý tình hình hoạt động tàu cá của tỉnh Bên cạnh đó qua số liệu hàng năm của cơ quan quản lý vẫn có rất nhiều tàu bị tai nạn do nhiều nguyên nhân khác nhau, hiệu quả khai thác còn thấp … Trước những vấn đề đó để góp phần vào việc tìm hiểu việc phát triển các ưu điểm
và khắc phục các nhược điểm giúp tàu đánh cá tỉnh Bình Định hoạt động an toàn và hiệu quả hơn, nhà trường giao cho tôi thực hiện đề tài:
“Khảo sát thực tế để vẽ mô phỏng và phân tích tính năng trong Autoship
đường hình của tàu đánh cá nghề (lưới kéo, lưới vây, lưới rê) của tỉnh Bình Định”
Tuy nhiên đây là một vấn đề khoa học khó, không chỉ yêu cầu những kiến thức sâu về chuyên môn mà còn đòi hỏi những khả năng khác đặc biệt là khả năng
tư duy, sáng tạo và tính kiên trì Do đó mặc dù đã cố gắng rất nhiều nhưng nội dung thực hiện đề tài không thể tránh khỏi thiết sót Kính mong nhận được những chỉ bảo, ý kiến đóng góp của thầy
Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Trần Gia Thái, thầy Trần Đình Tứ và các thầy trong bộ môn Tàu thuyền đã nhiệt tình hướng dẫn, chỉ bảo để em thực hiện nội dung đề tài này
Nha Trang, ngày….tháng… năm 2011
Sinh viên thực hiện
ĐỖ THANH PHỤNG
Trang 13CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Đứng trước thực trạng tàu cá của tỉnh Bình Định nói riêng và cả nước nói chung không có hồ sơ kỹ thuật, việc quản lý tình hình hoạt động tàu cá của tỉnh chỉ dựa vào hồ sơ hoàn công Tình hình đóng mới tàu cá tỉnh Bình Định đóng theo kinh nghiệm dân gian, theo sở thích mỗi chủ tàu và kinh nghiệm từng thợ đóng tàu Kinh nghiệm của dân gian là đúng và cũng đã được thực tế kiểm chứng là nó vẫn tồn tại cho đến nay nhưng nó vẫn có nhược điểm là thiếu khoa học, được thể hiện qua các
số liệu hàng năm vẫn có rất nhiều tàu bị tai nạn, hiệu quả kinh tế còn thấp do nhiều nguyên nhân khác nhau Nguyên nhân có ảnh hưởng lớn nhất do chưa đảm bảo các tính năng của tàu trước khi cho tàu ra biển gọi chung là các tính năng hàng hải bao gồm: tính nổi, tính ổn định, tính chống chìm, tính lắc, tính giữ hướng và quay trở, tốc độ …
Muốn làm rõ thực trạng trên đã đưa ra đề tài “Khảo sát thực tế để vẽ mô
phỏng và phân tích tính năng trong Autoship đường hình của tàu đánh cá nghề (lưới kéo, lưới vây, lưới rê) của tỉnh Bình Định” Để vẽ mô phỏng và phân tích
đánh giá tính năng tàu xem tính năng tàu tốt hay xấu và tìm ra những mặt hạn chế nào làm cho tàu chưa đảm bảo tính năng Đưa ra phương pháp để khắc phục mặt xấu đó và phát huy tối đa những mặt tốt giúp tàu cá Bình Định hoạt động an toàn và
hiệu quả hơn
1.2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Việc vẽ mô phỏng trong Autoship đường hình tàu cá có ý nghĩa rất cần thiết cho việc tính toán các tính năng hàng hải của tàu vì đường hình tàu là một trong những yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến tính năng hàng hải của tàu đặc biệt là tính ổn định tàu
Để vẽ mô phỏng và phân tích tính năng trong Autoship đường hình tàu cá có kết quả đúng và sát với thực tế cần phải có các thông số cơ bản của tàu và bảng tọa
độ đường hình Nhưng trong thực tế hầu hết tàu cá tỉnh Bình Định nói riêng và cả
Trang 14nước nói chung không có hồ sơ kỹ thuật, ngoài ra việc đóng mới tàu cá tỉnh Bình Định đóng theo kinh nghiệm dân gian
Vấn đề đặt ra phải xác định được thông số cơ bản và bản tọa độ của tàu Nên trong đề tài tôi đã áp dụng phương pháp đo trực tiếp tọa độ đường hình tàu mẫu bằng thiết bị đo tọa độ đường hình, vẽ mô phỏng đường hình tàu và phân tích tính năng của tàu trong Autoship
1.3 MỤC TIÊU, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1.3.1 Mục tiêu của đề tài
Với tình hình thực tế của tàu cá tỉnh Bình Định được phân tích ở phần tổng quan đề tài, qua số liệu hàng năm vẫn có nhiều tai nạn, hiệu quả khai thác không
cao Qua thực trạng trên đã đưa ra đề tài “Khảo sát thực tế để vẽ mô phỏng và
phân tích tính năng trong Autoship đường hình của tàu đánh cá nghề (lưới kéo, lưới vây, lưới rê) của tỉnh Bình Định”
Với mục đích vẽ mô phỏng đường hình tàu qua đó phân tích và đánh giá tính năng xem tính năng tàu tốt hay xấu Từ đó đưa ra phường pháp khắc phục mặt chưa được và phát huy tối đa những mặt tốt sẵn có giúp cho tàu cá tỉnh hoạt động
an toàn và hiệu quả cao hơn
Đề tài được xây dựng trên cơ sở đi thực tế tại tỉnh Bình Định với mục đích cuối cùng áp dụng kết quả đề tài vào thực tế tàu cá của tỉnh giúp cho tàu cá hoạt động an toàn và có hiệu quả cao hơn
1.3.2 Phương pháp nghiên cứu
Các bước thực hiện đề tài như sau:
Lựa chọn một số tàu đánh cá điển hình của tỉnh Bình Định để đo
Sử dụng công cụ đo tọa độ đường hình để đo tàu mẫu
Vẽ lại đường hình tàu bằng phần mềm AutoCad
Vẽ mô phỏng và phân tích tính năng trong Autoship đường hình tàu cá
Kết luận kết quả làm được và đề xuất ý kiến
Trang 151.4 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ GIỚI HẠN ĐỀ TÀI
1.4.1 Nội dung nghiên cứu của đề tài:
1 Chương 1: Đặt vấn đề
2 Chương 2: Đo đạc, khảo sát thực tế
3 Chương 3: Vẽ mô phỏng trong Autoship
4 Chương 4: Phân tích tính năng trong Autoship đường hình tàu cá Bình Định
5 Kết luận và kiến nghị
Để kết quả càng tin cậy hơn cần thực hiện trên nhiều tàu khác nhau Tuy nhiên do thời gian có hạn nên tôi chỉ thực hiện trên ba tàu thuộc mẫu tàu đánh cá nghề (lưới kéo, lưới vây, lưới rê) của tỉnh Bình Định
1.4.2 Giới hạn đề tài:
Nội dung nghiên cứu đề tài chỉ giới hạn đối với tàu cá vỏ gỗ tỉnh Bình Định còn các vật liệu khác không nghiên cứu đến
Trang 16CHƯƠNG 2: ĐO ĐẠC VÀ KHẢO SÁT THỰC TẾ
2.1 ĐẶC ĐIỂM ĐƯỜNG HÌNH CỦA TÀU ĐÁNH CÁ LƯỚI KÉO TĨNH BÌNH ĐỊNH
2.1.1 Đặc điểm chung của tàu lưới kéo
Là một trong những phương thức đánh bắt công nghiệp có tính chủ động cao, mang lại năng suất và sản lượng cao Tuy nhiên đây là loại lưới có sức tàn phá ngư trường mạnh nhất
Trong quá trình khai thác tàu chỉ hoạt động theo một hướng với một vận tốc
ít thay đổi, yêu cầu tốc độ không cao
Các hình thức đánh cá: có hai hình thức đánh cá lưới kéo lá kéo đơn và kéo đôi
Kéo đơn dùng một tàu để kéo lưới
Kéo đôi dùng hai tàu hoặc nhiều tàu để kéo lưới
Hình 2.1: Kết cấu lưới kéo đơn
1- Đụt lưới 2- Dây giềng lực 3- Dây chia đụt 4- Túi 5- Vòng thắt đụt 6- Thân lưới 7- Lưới chắn 8- Giềng hông 9- Giềng chì 10- Giềng phao 11- Dây tam giác 12- Dây nối đụt 13- Que ngáng và quả cầu chống xoắn 14- Dây đỏi 15- Ván lưới 16- Dây chuyển tiếp 17- Dây cáp kéo
2.1.2 Đặc điểm chung đường hình của tàu cá lưới kéo tỉnh Bình Định
Qua việt khảo sát thực tế tôi thấy tàu cá tỉnh Bình Định đóng theo kiểu mẫu dân gian phụ thuộc rất nhiều vào người thợ và yêu cầu của chủ tàu Nhưng hầu hết
các tàu đánh cá Bình Định hiện nay có đặc điểm đường hình gần giống nhau
Trang 171 Đặc điểm hình dáng mũi tàu
Nói chung phần mũi có dạng thuỷ khí động lực học để giảm lực cản tác dụng vào tàu, sống mũi thẳng hơi nghiêng về phía trước một góc hợp với mặt phẳng ngang một góc khoảng 600 đến 750 Với sống mũi như vậy tạo dáng khỏe, cắt sóng
tốt, tránh va đập đồng thời quay trở thuận tiện
Mặt cắt ngang phía mũi tàu có dạng gần như chữ V càng lên cao mặt boong càng được mở rộng Thực tế với đặc điểm hình dạng như vậy tàu rẽ sóng rất tốt và giảm được sức cản đáng kể
2 Đặc điểm hình dáng đuôi tàu:
Hầu hết các tàu hiện nay ở Bình Định đều có dạng đuôi vuông, mặt cắt ngang phần đuôi có dạng chữ U, đuôi tàu thường cất lên cao Đuôi có độ nghiêng rất lớn về sau, độ ngập nước không quá sâu để tránh sức cản tăng lên, góp phần tăng diện tích sinh hoạt trên tàu, tránh tình trạng tàu bị lật khi nước cạn Hình dáng đuôi tàu thường hơi béo dẫn đến tổn thất tốc độ của tàu lớn nhưng với kết cấu như vậy đảm bảo tính an toàn cao
Để tạo điều kiện cho việc thoát nước nhanh khi sóng hắt lên boong, mặt boong thường làm cong dạng yên ngựa
3 Đặc điểm hình dáng đáy tàu
Qua tìm hiểu tôi thấy đặc điểm đáy tàu có dáng hơi bằng góp phần làm tăng tính ổn định của tàu, dạng thon đều về phía mũi đảm bảo tính cơ động cho tàu và có tác dụng giảm sức cản cho tàu
2.2 PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH TỌA ĐỘ ĐƯỜNG HÌNH
Do điều kiện không cho phép để sử dụng những công cụ hiện đại để đo tàu nên trong thực tế tôi đã sử dụng phương pháp đo thủ công bằng cách sử dụng dây dọi, ống thủy bình, thước lá, thước dây, thước thẳng
Trước khi tiến hành đo phải chuẩn bị một số dụng cụ đo tùy thuộc vào hình dáng bề mặt thân tàu như sau: Thước dây, con dọi, thước lá, thước thẳng…
Trang 18Tuy nhiên trong quá trình đo không tránh khỏi những sai số, những sai số thường gặp như: dây thước võng, cong lên, đặt không thẳng hàng, do dụng cụ đo, xoắn, người đo, nhiệt độ môi trường, do lực căng thước thay đổi…
Vì vậy để khắc phục nó tôi đưa ra một số cách như sau:
Nên cần khoảng 3 4 người hoặc hơn cùng đo đạc
Để khắc phục dây thước võng ta có thể chia nhỏ ra để đo nếu chiều dài quá dài
Các bước thực hiện:
Bước 1: Kiểm tra độ cân bằng tàu
Trong thực tế khi tàu lên đà người ta đã tiến hành cân chỉnh độ nghiên ngang và nghiên dọc, cân bằng tàu đã được đảm bảo nên công việc đo tàu sẽ đạt độ chính sát cao
Bước 2: Xác định các thông số cơ bản của tàu
Lmax Bmax H dùng thước dây và thước lá để đo trực tiếp các thông số cơ bản của tàu, kết quả đo được Lmax =13.8 m Bmax = 3.5 m H = 1.5 m
Bước 3: Xác định đường cơ bản
Để xác định đường cơ bản ta chọn các điểm làm chuẩn ở đáy tàu, dùng ống thủy bình cân chỉnh và căng dây theo các điểm chuẩn
Bước 4: Đo chiều cao mép mạn và chiều rộng tàu tai vị trí mỗi sườn
Tại vị trí mỗi sườn dùng thước lá đo chiều cao từ đường cơ bản đến mép mạn Tại vị trí mỗi sườn dùng thước lá đo chiều rộng từ đường tâm tàu đến mép mạn
Bước 5: Xác định biên dạng của các sườn
Chia khoản sườn đo đạc thực tế của tàu, ở đây chúng tôi chia khoảng sườn
đo đạc thực tế theo khoảng sườn thực của tàu, để có độ chính sát cao trong khi đo đặc biệt đối với khu vực mũi và đuôi tàu Khu vực giữa tàu ít biến dạng chỉ đo những sườn tượng trưng: đối với con tàu kéo này chúng tôi chia 26 sườn (1, 2, 3, , 26)
Trang 19Các khoảng sườn đo thực tế không phải là khoảng sườn lý thuyết và bản tọa độ đường hình đo thực tế chỉ phục vụ cho người ta đủ các thông số để vẽ tàu Bản tạo độ đường hình lý thuyết sẽ được suất ra trong Autoship
Chia đường nước tàu đối với con tàu kéo đang đo chúng tôi chia chiều cao tàu thành các đường nước: DN500, DN1000, DN1500, DN2000, DN2500
Với mỗi sườn tương ứng tiến hành dùng ống thủy bình cân chỉnh độ cao đường nước trên sườn và đánh dấu trên dây dọi bằng các nút thắt Dùng thước lá đo chiều dài từ các đường nước trên sườn ra tới dây dọi, lấy nửa chiều rộng sườn trừ đi giá trị vừa đo ta được tọa độ chiều rộng của sườn đo tại vị trí đường nước trên sườn Lần lượt đo như vậy trên các đường nước tương ứng ta được tọa độ các điểm trên sườn, ví dụ sườn số 1 ta đo được có tọa độ: DN1000 = 1260, DN1500 = 1430, DN2000 = 1500
Bước 6: Đo biên dạng của vách lái, độ cất lên của vòm đuôi
Xác đinh độ cất lên của vòm đuôi tàu: Ở khu vực này tại vi trí của sườn ta tiến hành đo chiều cao từ đường cơ bản đến bề mặt tàu tại vị trí sườn đó
Dùng thước lá xác định biên dạng và đo góc nghiêng của vách lái
1- Thước đo 2- Dây dọi 3- Đường sườn 4 - Ống thủy bình 5- thước thẳng
Trang 20Hình 2.2: Đo tọa độ đường hình bằng ống thủy bình và dây dọi
Bước 7: Xác định hình dáng mũi tàu
Đùng thước dây đo chiều dài và các kích thước khác của sọ mũi
Từ đó tính ra góc góc nghiêng của sọ mũi
Trước khi tiến hành đo phải chuẩn bị một số dụng cụ đo tùy thuộc vào hình dáng bề mặt thân tàu như sau: Thước dây, con dọi, thước lá, thước thẳng…
Tuy nhiên trong quá trình đo không tránh khỏi những sai số, những sai số thường gặp như: dây thước võng, cong lên, đặt không thẳng hàng, do dụng cụ đo, xoắn, người đo, nhiệt độ môi trường, do lực căng thước thay đổi…
Vì vậy để khắc phục nó tôi đưa ra một số cách như sau:
Nên cần khoảng 3 4 người hoặc hơn cùng đo đạc
Để khắc phục dây thước võng ta có thể chia nhỏ ra để đo nếu chiều dài quá dài
Trang 21
Hình 2.3: Hình ảnh đo tàu thực tế tàu (BĐ10903)
Trang 222.3 KẾT QUẢ ĐO ĐẠC VÀ KHẢO SÁT ĐƯỜNG HÌNH TÀU THỰC TẾ 2.3.1 Thông tin chuyến biển tàu cá lưới kéo (BĐ10903)
Dự trữ lương thực Nước ngọt
Nhiên liệu + nhớt Thuyền viên
Đá cây Thời gian chuyến biển Lượng cá trung bình của tàu / một chuyến biển
0.5 Tấn 1.6 m32.5 Tấn
8 Người
80 Cây x 50 Kg 5-10 Ngày
10 Tấn /Chuyến
2.3.2 Kích thước các kết cấu cơ bản tàu cá lưới kéo (BĐ10903)
STT Tên chi tiết Kích thước STT Tên chi tiết Kích thước
2 Đà ngang đáy 150x80 13 Xà ngang cabin 100x50
3 Xà ngang boong 150x80 14 Van vách dầy 60
4 Xà ngang boong cụt 150x80 15 Long Cốt 12000x300x250
6 Sườn phần đáy 160x50 17 Trụ Neo 140x140
8 Thang đứng cabin 100x50 19 Bổ chụp 14500x350x60
9 Ván đáy khoan dầy 30 20 Bổ viền trên 14400x300x40
10 Ván boong dầy 30 21 Bổ viền dưới 14400x40x150
11 Nắp hầm hàng 1200x800x30 22 Sa ngang cabin 100x200
2.3.3 Bản tọa độ đường hình và thông số cơ bản của tàu cá lưới kéo (BĐ10903)
Thông số cơ bản của tàu:
Chiều dài lớn nhất Lmax = 13.8 m
Trang 23Bảng 2.1: Bảng tọa độ đường hình tàu kéo (BĐ10903) BẢNG TỌA ĐỘ TÀU LƯỚI KÉO BĐ10903
Số
sườn DN0 DN500 DN1000 DN1500 DN2000 CD0
Cao mạn
Nửa bề rộng
Trang 24Hình 2.4 : Hình ảnh tàu kéo (BĐ10903)
Trang 25CHƯƠNG 3: VẼ MÔ PHỎNG TRONG AUTOSHIP
3.1 VẼ MÔ PHỎNG ĐƯỜNG HÌNH TÀU ĐÁNH CÁ NGHỀ LƯỚI KÉO BẰNG AUTOSHIP
3.1.1 Sử dụng chương trình AutoCad vẽ đường hình tàu
1 Dựng đường sườn trong AutoCad
Từ các số liệu đo đạC thực tế dưới đây ta tiến hành dựng các sườn của tàu cá trên AutoCad
Công xuất máy Ne = 70 CV
Bảng 3.1: Bảng tọa độ đường hình tàu kéo (Đ10903) BẢNG TỌA ĐỘ TÀU LƯỚI KÉO BĐ10903
Số
sườn DN0 DN500 DN1000 DN1500 DN2000 CD0
Cao mạn
Nửa bề rộng
Trang 26Kết quả dựng các đường sườn tàu cá lưới kéo
Hình 3.1: Đường sườn tàu thực tế
Trang 272 Dựng mô hình 3D tàu bằng chương trình AutoCad
Từ các sườn được vẻ ở trên tiến hành xoay các sườn từ 2D sang mô hình 3D
và đặt vào đúng vị trí các khoảng sườn đã chia theo bảng số liệu thực tế Ta nên bỏ một số sườn ở những đoạn không biến dạng nhiều như giữa tàu, với mục đính vào Autoship dễ quản lý
Dời tọa độ mô hình tàu 3D về gốc tọa độ và lưu dưới dạng file DXF ta có kết quả như sau:
Hình 3.2: Mô hình tàu 3D trong Autocad
3.1.2 Mô phỏng đường hình tàu đánh cá lưới kéo bằng Autoship
1 Import mô hình tàu 3D từ Autocad vào chương trinh Autoship
Trên thanh menu của chương trình Autoship nhấp File – Import –Dxf
Hộp thoại Import name xuất hiện ta chọn đơn vị mm như hình vẽ nhấn Ok chấp nhận
Trang 28Hình 3.3: Hộp thoại Import trong Autoship Sau khi import ta có màn hình Autoship như sau:
Hình 3.4: Mô hình tàu lưới kéo trong Autoship
2 Đổi tên sườn
Thuận lợi cho việc quản lý ta tiến hành đổi tên cho các sườn theo đúng bảng
số liệu đo đạc ( 0,1,2,3,4,5,6,7 )
Chọn Edit – Chọn Attributes chọn sườn cần đổi tên nhấn properties tiến hành đổi tên
Trang 29Hình 3.5: Hộp thoại Attributes trong Autoship
3 Chỉnh trơn đổi chiều sườn
Bước 1: Tạo bản copy các sườn và xóa bớt điểm control
Kích chọn đường sườn cần tạo bản copy
Nhấn phím shift và nhấn nút Clone – Nhấn OK
Hình 3.6: Hộp thoại copy trong Autoship
Bước 2: Xóa bớt điểm trên các sườn
Chọn các đường sườn muốn bỏ bớt – Nhấn Edit – Chọn các điểm control cần xóa – Delete
Hiệu chỉnh các điểm control sao cho trùng với đường copy
Bước 3: Tiến hành đổi chiều các sườn (tất cả các sườn phải cùng chiều)
Trang 304 Tạo bề mặt vỏ tàu
Nhấn Creat Mode – nhấn Creat Surface
Hộp thoại Creat Surface – Nhập “ Mặt vỏ tàu ” trong hộp thoại Surface Name – chọn thanh loft – Add các sườn vào theo thứ tự (1,2,3,4…) – Nhấn Ok
Hình 3.7: Hộp thoại tạo bề mặc vỏ tàu trong Autoship
5 Chỉnh trơn bề mặt vỏ tàu
Bước 1: Chia đường sườn, mặt đường nước, mặt cắt dọc
Để việc chỉnh trơn bề mặc vỏ tàu thuận lợi và chính xác ta phải tiến hành chia đường sườn, mặt đường nước, mặt cắt dọc
Trên thanh Menu nhấn Setting – Contours
Hộp thoại contours xuất hiện:
Trong thẻ Type – Nhấn Station – Group xuất hiện một hộp thoại với 3 ô (First, Last,Step) tiến hành nhập các điểm đầu ,cuối và khoảng sườn mới trong autoship
Trang 31Hình 3.8: Hộp thoại Contours chia khoảng sườn trong Autoship
Tương tự như trên ta chọn các thẻ Buttocks, Waterlines để chia các đường nước và mặt cắt dọc
Hình 3.9: Hộp thoại chia mặt cắt dọc trong Autoship
Trang 32Hình 3.10: Hộp thoại chia đường nước trong Autoship
Bước 2: Chỉnh trơn bề mặt vỏ tàu
Chỉnh trơn bể mặt vỏ tàu trong autoship được thực hiện bằng cách di chuyển các điểm edit qua đó di chuyển gián tiếp các hàng các cột
Để quá trình chỉnh trơn chính xác ta nên dùng bàn phím và dùng bước dịch chuyển nhỏ để đạt độ chính xác cao
Trong quá trình chỉnh trơn nên bật contour để quan sát các đường nước và mặt cắt dọc thường xuyên, nên chỉnh trơn trong chế độ 4 View để xem sự tương quan giữa các hình chiếu
Trang 33Hình 3.11: Chỉnh trơn mặt mũi tàu trong Autoship
6 Tao vách đuôi tàu
Bước 1: Trong chế độ Edit Mode chọn Create Curves –Chọn thẻ Free – Nhập các
giá trị điểm đầu điểm cuối
Hình 3.12: Hộp thoại tạo đường vách đuôi trong Autoship
Trang 34Bước 2 : Nhấp Creat Mode - nhấn Creat Surface
Hộp thoại Creat Surface – Nhập “ Mặt đuôi tàu ” trong hộp thoại Surface Name – chọn thanh loft – Add các đường vào theo thứ tự – Nhấn OK
Hình 3.13: Hộp thoại tạo vách đuôi trong Autoship Hoàn thành việc tạo bề mặt vỏ tàu để quan sát toàn bộ các bề mặt của tàu được tạo vào Edit – Attributes – Nhấn chọn các bề mặt cần hiển thị – Ok Nhấn Render quan sát ở chế độ para để thấy mô hình bề mặt tàu được tạo ra trong Autoship
7 Tạo group cho tàu
Nhấn Edit – Attributes – Nhấn chọn các bề mặt cần hiển thị – Ok
Trên thanh menu chọn thẻ Arrange – hộp thoại new group xuất hiện – đặt tên group – Ok
Hình 3.14: Hộp thoại tạo group trong Autoship
Trang 35Kết quả cuối cùng được mô hình tàu lưới kéo hoàn chỉnh như sau:
Hình 3.15: Mô hình tàu lưới kéo hoàn chỉnh trong Autoship
8 Xuất bản tọa độ đường hình và bản vẻ Autocad
Trang 36Xuất bản tọa độ đường hình:
Trên thanh menu chọn Report – Create – offsets – chọn đơn vị mm có bảng tọa độ đường hình như sau:
Bảng 3.2: Bảng tọa độ đường hình lý thuyết tàu kéo (Đ10903)
Dựa vào bảng tọa độ đo đạc thực tế và bảng tọa độ xuất ra từ Autoship tiến hành so sánh với mục đích xem việc vẽ mô phỏng có đúng với thực tế không
Trang 37Bảng 3.3: Bảng tọa độ đường hình tàu kéo (Đ10903)
Offset Half-Breadths Offset Heights Sta WL 1 WL 2 WL 3 WL 4 WL 5 Butt 1 Butt 2 Butt 3 Butt 4 Butt 5
Trang 38Bảng 3.4: Bảng so sánh tạo đô đường hình tàu Bảng tọa độ xuất từ Autoship (1) Bảng tọa độ đo đạt thực tế (2) Phần % sai số
Sta WL 1 WL 2 WL 3 WL 4 WL 5 DN0 DN500 DN1000 DN1500 DN2000
Số sườn DN0
Trang 39Dựa vào bảng so sánh tọa độ đường hình tôi thấy kết quả sai số nằm trong khoản ± 3%
Kết luận việt mô phỏng đường hình tàu trong Autoship có kết quả gần đúng với hình dáng tàu thực tế
Trang 40CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH TÍNH NĂNG TRONG AUTOSHIP
ĐƯỜNG HÌNH TÀU CÁ BÌNH ĐỊNH
4.1 TÍNH TOÁN CÁC YẾU TỐ TĨNH THỦY LỰC
4.1.1 Tạo khoang két trong Modelmaker
Bước 2: Mở ứng dụng Text editor viết ra một dãy lệnh để tạo khoang két
Ghi chú: dãy các dòng lệnh tạo két được trình bày ở phụ lục IV.1
Bước 3: Trong ứng dụng Text editor nhấp vào Run chọn Background để chương trình tự động tạo két
2 Kết quả từ việc chạy phần mềm
Từ kết quả thu được từ viết chạy phần mềm tiến hành lưu file mô hình tàu dưới dang đuôi “ GF ”
