Giáo án kế hoạch bài dạy lịch sử 8 chân trời sáng tạo file word

Bài 2: Cách mạng công nghiệp Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập GV yêu cầu HS theo dõi đoạn video nói về cuộc cách mạng công nghiệp, đọc thông tin và quan sát hình ảnh trong SHS và

Trang 1

Tuần - Tiết 4, 5

BÀI 2: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP

I/ MỤC TIÊU

1/ Kiến thức:

Những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.

Những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống.

2/ Năng lực:

2.1/ Năng lực chung

Năng lực tự chủ và tự học: Tự lựa chọn các nguồn tài liệu học tập phù hợp và

lưu giữ thông tin có chọn lọc khi nêu những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.

Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thiết lập, duy trì và phát triển mối quan hệ với

bạn bè khi nói đến những tác động của cuộc cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống.

2.2/ Năng lực riêng

Năng lực tìm hiểu lịch sử: Khai thác và sử dụng được thông tin của tư liệu lịch sử

dưới sự hướng dẫn của giáo viên để trình bày những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp

Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: Bước đầu nêu được tác động của cuộc

cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống.

3/ Phẩm chất

Chăm chỉ: Sưu tầm các tư liệu, tranh ảnh về những thành tựu của cuộc cách

mạng công nghiệp, từ đó mở rộng và nâng cao hiểu biết về cuộc cách mạng công nghiệp.

II/ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

SGK và SGV Lịch sử và Địa lý 8 bộ Chân trời sáng tạo

Tivi, máy tính.

Phiếu học tập dành cho hoạt động luyện tập 1.

Lược đồ thế giới thế kỉ XVIII thể hiện được vị trí của các quốc gia, đặc biệt là các nơi đã diễn ra các sự kiện tiêu biểu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ I (thế kỉ XVIII).

III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Trang 2

GV yêu cầu HS quan sát bức ảnh “Thời gian đi lại từ Gla-xgâu tới Luân Đôn”

và cho biết có sự thay đổi gì về thời gian đi lại từ Gla-xgâu tới Luân Đôn qua từng móc thời gian?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

HS làm việc cá nhân sau đó trao đổi kết quả với bạn bên cạnh.

GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần)

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV mời 1 – 2 em HS đứng lên trình bày kết quả của mình Những em còn lại lắng nghe, nhận xét và bổ sung.

Dự kiến sản phẩm:

- Năm 1775, đi phải 12 ngày mới đến.

- Năm 1905, đi 8 giờ đến nơi

- Năm 2020 chỉ mất có 3 giờ đã đến nơi.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét kết quả, thái độ thực hiện nhiệm vụ của HS.

GV hỏi thêm: Vì sao lại có sự thay đổi về thời gian đi lại và phương tiện đi lại?

Trang 3

HS: Do có sự cải tiến của con người, sự thay đổi về phương tiện giao thông:

- Năm 1775, đi bằng xe ngựa nên phải 12 ngày mới đến.

- Năm 1905, đi bằng tàu hoả chạy bằng máy hơi nước nên chỉ mất có 8 giờ

- Năm 2020 đi bằng tàu chạy trên đệm từ trường nên chỉ mất có 3 giờ.

GV dựa vào câu trả lười của HS, kết luận và dẫn dắt HS vào tìm hiểu nội dung bài học

Nhìn vào bức ảnh “Thời gian đi lại từ la-xgâu (Glasgow) tới Luân Đôn ”, chúng ta thấy sự thay đổi nhanh chóng của phương tiện giao thông từ khi con người

sử dụng máy móc Đó là một minh chứng cho sự tiến bộ của nhân loại nhờ vào những thành quả mà cuộc cách mạng công nghiệp thế kỉ XVIII — XIX mang lại Vậy, cuộc cách mạng đó đạt được những thành tựu tiêu biểu nào? Đời sống sản xuất và xã hội đã thay đổi ra sao dưới tác động của nó?

Để biết được điều này chúng ta cùng đi vào tìm hiểu nội dung bài học hôm nay.

Bài 2: Cách mạng công nghiệp

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ

học tập

GV yêu cầu HS theo dõi đoạn video

nói về cuộc cách mạng công nghiệp,

đọc thông tin và quan sát hình ảnh

trong SHS và trả lời các câu hỏi

(GV sử dụng kĩ thuật Khăn trải bàn)

bằng cách ghi câu trả lời vào ô

mang số của mình trong vòng 5

phút (khi nêu thành tựu nên nêu

theo thành tựu của từng nước), hết

thời gian làm việc cá nhân, các

thành viên chia sẻ, thảo luận, thống

nhất câu trả lời đúng và ghi vào ô

giữa của khăn trải bàn (Giấy A0):

Trang 4

- Nêu những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.

Trang 5

- Từ việc quan sát hình 2.1 và hình 2.2,

em hãy thảo luận cùng các bạn: Máy

kéo sợi Gien-ni (Jenny) đã có cải tiến

quan trọng gì?

Bước 2: HS tiếp nhận và thực hiện

nhiệm vụ học tập

HS làm việc cá nhân, đọc thông tin,

* Thành tựu của cách mạng công nghiệp:

+ Năm 1785, Ét-mơn Các-rai chế tạo được máy dệt chạy bằng sức nước, đưa năng suất tăng 39 lần so với dệt bằng tay.

+ Năm 1784, máy hơi nước do Giêm Oát phát minh được đưa vào sử dụng + Năm 1814, Xti-phen-xơn chế tạo thành công chiếc đầu máy xe lửa đầu tiên.

+ Năm 1825, nước Anh khánh thành đoạn đường sắt đầu tiên nối trung tâm công nghiệp Man-chét-xto với cảng Li- vơ-pun.

- Ở Đức, Pháp: xuất hiện nhiều loại

máy sử dụng động cơ hơi nước trong ngành sản xuất gang, thép.

Trang 6

quan sát tranh ảnh và trả lời 2 câu hỏi.

Sau đó hoạt động nhóm theo kĩ thuật

khăn trải bàn, thống nhất câu trả lời

đúng.

GV quan sát, hưỡng dẫn và hỗ trợ kịp

thời.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

GV gọi đại diện 2 nhóm đứng lên trình

câu hỏi (nếu có)

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá kết quả và thái

độ thực hiện nhiệm vụ của HS.

GV sử dụng sơ đồ tư duy để hướng

dẫn HS rút ra kiến thức cần đạt

* Máy kéo sợi trước đó chỉ có 1 cọc

suốt, máy kéo sợi Jenny có 16 - 18 cọc suốt, giúp năng suất dệt tăng lên gấp

18 lần so với máy kéo sợi bằng tay.

2/ Những tác động của cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống 2.1/ Mục tiêu:

Nêu được những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống.

2.2/ Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ

học tập

GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi: đọc

thông tin, quan sát hình ảnh trong

SHS và trả lời câu hỏi:

Trang 7

HS làm việc cặp đôi: đọc thông tin,

quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi

*Đối với sản xuất:

- Làm thay đổi cơ bản quá trình sản xuất, năng suất lao động được nâng cao, tạo ra nguồn của cải dồi dào cho

xã hội

- Thúc đẩy chuyển biến trong các ngành kinh tế khác.

*Đối với đời sống:

- Đời sống người dân và cấu trúc xã hội có sự thay đổi: giới chủ xưởng giàu lên nhanh chóng, trở thành giai cấp tư sản thống trị xã hội Những người thợ làm thuê bị bóc lột, trở thành giai cấp vô sản => Mâu thuẫn giai cấp.

Trang 8

mà giáo viên giao

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo

lấy thông tin phản hồi nhằm huy

động sự tham gia tích cực của HS) GV

yêu cầu những HS khác lắng nghe, ghi

chép 3 điều làm được, 2 điều chưa

GV nhận xét, đánh giá kết quả, thái

độ thực hiện nhiệm vụ của HS.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm thực hiện nhiệm vụ sau:

Lập bảng thống kê các thành tựu tiêu biểu của Cách mạng công nghiệp Nếu chọn một thành tựu làm biểu tượng của cuộc Cách mạng công nghiệp, em sẽ chọn thành tựu nào? Tại sao?

Bước 2: HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

HS làm việc theo nhóm, trao đổi, thảo luận và hoàn thành bảng thống kê thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp Chọn thành tựu làm biểu tượng của Cách mạng công nghiệp và lí giải vì sao lại chọn.

GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần)

Trang 9

GV sử dụng kĩ thuật phòng tranh, yêu cầu HS trừng bày sản phẩm của nhóm mình.

GV yêu cầu HS các nhóm đi xem sản phẩm của các nhóm, GV quán triệt rõ với HS về số lượng tranh tối thiểu mà mỗi HS cần phải xem và khi xem tranh cần phải ghi nhận xét

HS các nhóm đi xem sản phẩm của nhóm bạn, có ý kiến bình luận hoặc bổ sung cho nhóm bạn.

Dự kiến sản phẩm:

Anh

Máy kéo sợi Gien-ni.

Máy kéo sợi chạy bằng sức nước.

Máy dệt chạy bằng sức nước Máy hơi nước

Đầu máy xe lửa Khánh thành đoạn đường sắt đầu tiên

Pháp Có những phát minh trong ngành công nghiệp nhẹ

Đức Có những phát minh trong các ngành công nghiệp nặng, chủ yếu là

luyện kim và hóa chất.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

GV nhận xét, đánh giá kết quả và thái độ làm việc của HS, hướng dẫn HS nắm vững những yêu cầu cần đạt của bài.

D/ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

1/ Mục tiêu

Vận dụng những kiến thức đã học để lí giải một số vấn đề trong thực tế.

2/ Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm thực hiện nhiệm vụ sau:

Dưới tác động của Cách mạng công nghiệp, lao động trẻ em trở nên phổ biến trong các đô thị ở châu Âu và Bắc Mỹ từ cuối thế kỉ XVIII Quan sát lịch làm việc của bé trai 10 tuổi vào năm 1832 ở nước Anh, em hãy:

Trang 10

- Tính thời gian trẻ em phải làm việc trong một ngày.

- Lập thời gian biếu của em tương đương với thời gian trong ngày của hai bạn trong câu chuyện để thấy rõ hơn tác động của Cách mạng công nghiệp lên xã hội đương thời.

Bước 2: HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

HS làm việc theo nhóm, trao đổi, thảo luận và hoàn thành nhiệm vụ GV giao.

GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần)

GV gọi đại diện 3 nhóm trình bày kết quả Các nhóm còn lại theo dõi, nhận xét.

Dự kiến sản phẩm:

- Trẻ em phải làm việc hơn 15 tiếng/ngày.

- Thời gian biểu của em (gợi ý):

+ 6h30 - 7h30 sáng: Thức dậy, vệ sinh cá nhân, ăn sáng

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

GV nhận xét, đánh giá kết quả và thái độ làm việc của HS.

GV nhấn mạnh nội dung chính và hướng dẫn HS chuẩn bị bài ở nhà.

*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học:

Trang 11

+ Những thành tựu tiêu biểu của cách mạng công nghiệp.

+ Những tác động quan trọng của cách mạng công nghiệp đối với sản xuất và đời sống.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 3: Tình hình Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX theo hướng dẫn trong SHS.

Trang 12

CHƯƠNG 2

ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỶ XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỶ XIX

BÀI 3 ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỶ XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỶ XIX

* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực

phát hiện và giải quyết vấn đề.

* Năng lực chuyên biệt:

- Năng lực tìm hiểu lịch sử: Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu

lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của một số giáo viên.

- Nhận thức và tư duy lịch sử: Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định và

Trang 13

1 Giáo viên

- Phiếu học tập của học sinh.

- Lược đồ khu vực Đông năm Á từ sau thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX.

- Máy tính, máy chiếu (nếu có).

GV cho học sinh xem hình lá cờ, trang phục truyền thống, đoán tên quốc gia

c Sản phẩm: HS mô tả được những hiểu biết của mình về bức tranh

Á đã đấu tranh chống lại ách đô hộ thực dân ra sao? Bài học hôm nay sẽ giúp các

em hiểu được điều đó.

B Hoạt động hình thành kiến thức

1 Quá trình xâm nhập của tư bản Phương Tây vào các nước Đông Nam Á

a Mục tiêu: HS trình bày được những nét chính về quá trình xâm nhập của thực

dân phương Tây vào các nước Đông Nam Á.

Trang 14

b Nội dung: Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây.

c Sản phẩm: Câu trả lời của HS

d Tổ chức thực hiện

Hoạt động 1: Quá trình xâm nhập của tư bản

Phương Tây vào các nước Đông Nam Á

* Mục tiêu: Nêu những nét chính về quá trình

xâm nhập của thực dân phương Tây vào Đông

Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ

XIX.

* Tổ chức thực hiện:

Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập

HS đọc phần 1 và trả lời các câu hỏi

1 Nêu những nét chính về quá trình xâm nhập

của thực dân phương Tây vào Đông Nam Á từ

nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX?

2 Tại sao Ma – lắc – ca (Malacca) lại trở thành

mục tiêu đầu tiên của chủ nghĩa thực dân Phương

Tây

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu.

GV khuyến khích học sinh hợp tác với nhau

(nhóm cặp/ bàn) khi thực khi thực hiện nhiệm vụ

học tập.

GV hướng dẫn HS lập bảng tóm tắt quá trình xâm

nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây ở

các nước sau:

- In-đô-nê-xi-a.

- Mã Lai (Ma-lai-xi-a) và Miến Điện

(Min-an-1 Quá trình xâm nhập của tư bản Phương Tây vào các nước Đông Nam Á

Sau các cuộc phát kiến địa lí, các nước tư bản phương Tây đã có mặt ở Đông Nam Á, một vùng đất giàu hương liệu, nguyên liệu và có

vị trí quan trọng cho giao thương trên biển Năm 1511, Bồ Đào Nha đánh chiếm vương quốc Ma-lắc-

ca, làm chủ cửa ngõ đi từ Ấn Độ Dương vào vùng biển Đông

- Hà Lan cai trị In-đô-nê-xi-a (Indonesia); Anh chiếm toàn bộ bán đảo Ma-lay-a (Malaya), phía Bắc đảo Boóc-nê-ô (Borneo) và Mi-an-ma (Myanmar); Pháp đặt ách đô hộ lên ba nước Đông Dương; Tây Ban Nha, sau đó là

Mỹ chiếm Phi-líp-pin (Philippines)

- Nhờ canh tân đất nước và chính sách ngoại giao khôn khéo, nước Xiêm (Thái Lan) vẫn giữ được độc lập mặc dù chịu nhiều lệ thuộc về chính trị, kinh tế vào Anh và Pháp

Trang 15

- Phi-lip-pin.

- Ba nước Đông Dương (Việt Nam, Làm, Cam pu chia).

- Xiêm (Thái Lan).

2 Giáo viên hướng dẫn HS nhớ lại sự phát triển rực rỡ của ngoại thương Ma – lắc – ca vào thế kỉ

XV Vị trí của Ma -lắc – ca cửa ngõ đi vào vùng biển Đông Nam Á

Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động

- HS lần lượt trả lời các câu hỏi

Bước 4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của bạn.

GV phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh

GV mở rộng: GV cung cấp thêm tư liệu về chính sách cải cách, chính sách ngoại giao khôn khéo của Xiêm (Thái Lan) để học sinh nhận thức vì sao Xiêm vẫn giữ được độc lập.

– Xiêm (Thái Lan) là quốc gia duy nhất ở khu vực Đông Nam Á giữ được độc lập bởi chính sách ngoại giao mềm dẻo, khôn khéo của vua Ra-

ma IV (Rama IV) và con trai ông là vua Ra-ma V biết lợi dụng vị trí nước “đệm” nằm giữa phạm vi cai trị thuộc địa của hai đế quốc Anh và Pháp nên

đã tránh được thân phận trở thành thuộc địa của

đế quốc – Vua Ra-ma IV (Mông-kút (Mongkut))

là vua giỏi tiếng Anh, ông đã nghiên cứu và tiếp thu những tư tưởng tiến bộ của nền văn minh phương Tây, trên cơ sở đó áp dụng vào trong đường lối cai trị đất nước và đường lối đối ngoại của Xiêm với phương Tây Tư tưởng cải cách của ông được con trai kế vị là vua Ra-ma V (Chu-la-

Trang 16

long-con (Chulalongkorn)) tiếp nối thực hiện đưa

Xiêm phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa

2 Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của các nước Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây

a Mục tiêu: HS trình bày được một số nét chính về tình hình chính trị, kinh tế, văn

hóa, xã hội ở Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây.

b Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS trả lời câu hỏi của GV.

Hoạt động 2: Tình hình chính trị, kinh tế, văn

hóa – xã hội của các nước Đông Nam Á dưới

ách đô hộ của thực dân phương Tây

*Mục tiêu: Những nét chính về chính sách cai trị

của chính quyền thực dân ở các nước Đông Nam

Á (từ nửa sau thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX).

*Tổ chức thực hiện:

- HS đọc phần 2 và trả lời câu hỏi sau:

1 Hãy trình bày những nét chính về tình hình

chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của các nước

Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương

- Về chính trị:

- Chính quyền thực dân chia một nước hoặc một vùng thuộc địa thành các đơn vị hành chính với những chính sách cai trị khác nhau Điều này đã tạo nên sự chia

rẽ dân tộc, tôn giáo và tạo nên khoảng cách giữa các quốc gia

trong khu vực

- Về bộ máy hành chính, quan chức thực dân cai trị trực tiếp ở trung ương và cử người bản xứ cai quản ở địa phương.

- Về kinh tế:

+ Cướp đoạt ruộng đất, đặc biệt là chế độ “cưỡng bức trồng trọt”, ép người dân sử dụng đất và sức lao

Trang 17

- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu HS sẽ làm

việc theo nhóm (mỗi nhóm là 1 tổ) và trình bày

trên bảng phụ

- HS ghi cụ thể câu trả lời vào bảng phụ đã chuẩn

bị sẵn, HS cùng nhóm sẽ cùng bàn luận, trao đổi

- N1: Về chính trị

+ Chính quyền và tầng lớp trên ở các nước đã đầu

hàng Bộ máy ở trung ương và cấp tỉnh đều do các

quan chức thực dân điều hành.

- N2: Về kinh tế

+ Vơ vét, bóc lột người dân bản xứ, mở rộng hệ

thống đường giao thông để phục vụ cho công cuộc

khai thác kinh tế, cướp đoạt ruộng đất

- N3: Về văn hoá

+ Du nhập của văn hoá phương Tây

+ Thực hiện chính sách nô dịch nhằm đồng hoá và

ngu dân để dễ bề cai trị.

- N4: Về xã hội

+ Có sự phân hoá sâu sắc: bộ phận quý tộc câu kết

với thực dân, giai cấp nông dân ngày càng bị bần

cùng hoá, giai cấp tư sản dân tộc, giai cấp công

nhân, tầng lớp tiểu tư sản trí thức hình thành và

phát triển

- HS lần lượt trả lời các câu hỏi, mỗi nhóm sẽ cử

đại diện lên trình bày

Bước 4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

học tập

động của họ trồng cây công nghiệp

+ Các ngành công nghiệp chế biến, sản xuất hàng tiêu dùng được chính quyền thực dân chú trọng đầu tư, khai thác khoáng sản được đẩy mạnh, xây duwjngj đường sắt, đường bộ phục vụ cho các chương trình khai thác thuộc địa.

- Về xã hội

- Xã hội có nhiều thay đổi Một số tầng lớp mới xuất hiện: tư sản dân tộc, trí thức mới, tiểu tư sản, công nhân.

- Về văn hóa: có sự phân hoá sâu

sắc:

Nhiều công trình kiến trúc, nghệ thuật mang phong cách châu Âu xuất hiện Tôn giáo, luật pháp, giáo dục phương Tây được truyền

bá vào khu vực với mục đích chính là để phục vụ nền cai trị của thực dân

Trang 18

- GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá,

kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh.

3 Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ của thực dân Phương Tây ở Đông Nam Á

từ cuối thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX.

a Mục tiêu: Giúp HS mô tả được một số nét chính về cuộc đấu tranh tiêu biểu ở

Đông Nam Á chống ách đô của thực dân phương Tây.

c Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS.

3 Hoạt động 3 Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ

của thực dân Phương Tây ở Đông Nam Á từ cuối

thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX.

B1: Chuyển giao nhiệm vụ

1 Cuộc đấu tranh chống lại ách đô hộ của thực dân

Phương Tây ở Đông Nam Á đã diễn ra như thế nào?

2 Dựa vào tư liệu 3.9 và 3.10 em có nhận xét gì về

tinh thần đấu tranh của người dân In – đô – nê – xi

-a chống lại ách đô hộ củ-a thực dân Hà L-an

B2: Thực hiện nhiệm vụ

HS:

- Quan sát ngữ liệu trong SGK để trả lời câu hỏi.

B3: Báo cáo, thảo luận

GV yêu cầu HS trả lời.

HS trả lời câu hỏi của GV.

B4: Kết luận, nhận định

3.Cuộc đấu tranh chống ách

đô hộ của thực dân Phương Tây ở Đông Nam Á từ cuối thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX.

- Vào thế kỉ XVII, nhân dân trên quần đảo Ban-đa (In-đô- nê-xi-a) đã vùng lên chống lại chính sách độc quyền cây hương liệu của công ty Đông

Ấn Hà Lan

- Đến đầu thế kỉ XIX, cuộc khởi nghĩa của Hoàng tử Đi-pô- nê-gô-rô (Diponegoro) ở Gia-

va (In-đô-nê-xi-a) đã làm rung chuyển chế độ cai trị của thực dân Hà Lan.

- Việt Nam, diễn ra quyết liệt, tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa của Trương Định (1862 – 1864), Nguyễn Trung Trực (1861 – 1868),…

Trang 19

Nhận xét câu trả lời của HS và và chốt kiến thức lên

màn hình.

- Sau khi Mi-an-ma trở thành một tỉnh của Ấn Độ thuộc Anh, nhân dân Mi-an-ma tiến hành chiến tranh du kích trên toàn quốc Phong trào chỉ tạm lắng xuống sau năm 1896.

C Hoạt động luyện tập

a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể

b) Nội dung: HS suy nghĩ cá nhân làm bài tập của GV giao

c) Sản phẩm: Đáp án đúng của bài tập.

d) Tổ chức thực hiện

B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài tập cho HS

1 Hoàn thành bảng thống kê các thuộc địa của thực dân phương Tây ở khu vực Đông Nam Á đến cuối thế kỉ XIX theo mẫu dưới đây:

- HS xác định yêu cầu của bài tập và suy nghĩ cá nhân để làm bài tập

- GV hướng dẫn cho HS tìm hiểu yêu cầu và làm bài tập

B3: Báo cáo, thảo luận

Trang 20

- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.

- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần).

B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS.

150 chữ giới thiệu về người anh hùng đó.

d Tổ chức thực hiện: GV giao về nhà cho HS làm vào vở BT

E Hoạt động Mở rộng: Không yêu cầu mở rộng

THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XVIII Ngày soạn:

Tiết PPCT: BÀI 4: CUỘC XUNG ĐỘT NAM –

BẮC TRIỀU VÀ TRỊNH NGUYỄN

Lớp dạy:

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức:

Sau khi học xong bài này, học sinh cần:

- Học sinh nêu được những nét chính về sự ra đời của vương triều nhàMạc

- Học sinh giải thích được nguyên nhân bùng nổ xung đột Nam – Bắctriều, Trịnh – Nguyễn

Trang 21

- Học sinh nêu được hệ quả của xung đột Nam – Bắc Triều, Trịnh –Nguyễn.

2 Về năng lực:

- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp và hợp tác

- Năng lực chuyên biệt:

+ Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trongbài học lịch sử

+ Vận dụng được kiến thức lịch sử để phân tích và đánh giá tác độngcủa một sự kiện, nhân vật, vấn đề lịch sử đối với cuộc sống hiện tại,đồng thời giải thích các vấn đề thời sự đang diễn ra ở trong nước và thếgiới

3 Về phẩm chất:

- Trách nhiệm: Có ý thức trách nhiệm với cộng đồng, giữ gìn và phát huytruyền thống yêu nước và xây dựng phát triển đất nước trong thời hiệnđại

- Yêu nước: Giáo dục tinh thần yêu nước, bồi dưỡng lòng dũng cảm, ýthức bảo vệ độc lập dân tộc

- Chăm chỉ: Chăm học, chăm làm, hăng say học hỏi và nhiệt tình thamgia hoạt động nhóm

- Nhân ái: Yêu thương con người

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Thiết bị:

- Máy tính, máy chiếu.

2 Học liệu:

- Kế hoạch bài dạy, giáo án PPT

- Một số mẩu chuyện lịch sử, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học

Trang 22

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Bước 1: Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Giáo viên giới thiệu trò chơi: “Giải mã từ khóa”

- Giáo viên yêu cầu học sinh lập đội thành 4 đội chơi

- Giáo viên hướng dẫn học sinh luật chơi

- Giáo viên trình chiếu từng từ khóa, các đội dành quyền trả lời, đội giơtay trước cộng điểm cộng

Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập.

+ Học sinh lập thành đội chơi

+ Đội chơi nhìn từ khóa giải đáp

Bước 3: Học sinh báo cáo kết quả.

- Học sinh trả lời từng từ khóa

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện.

- Giáo viên lựa chọn nội dung phù hợp để dẫn dắt học sinh vào bài mới

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Trang 23

1 Sự ra đời Vương triều nhà Mạc:

Bước 1: Giao nhiệm vụ học

sinh đọc SGK trả lời câu hỏi

- Giáo viên hướng dẫn học sinh

khai thác thông tin nội dung

SGK

- Giáo viên phát vấn: Đầu thế kỉ

XVI, bối cảnh nhà Lê diễn ra như

thế nào?

- Giáo viên phát vấn học sinh:

Duyên cớ nào, đã dẫn đến nhà

Mạc ra đời?

- Giáo viên phát vấn học sinh:

Em biết gì về nhân vật Mạc Đăng

+ Các cuộc khởi nghĩa nông dândiễn ra

+ Mạc Đăng Dung một số võquan trong triều Lê đã lợi dụngxung đột các phe phái để tiêudiệt các thế lực thù địch tómmọi quyền hành

+ Năm 1527, Mạc Đăng dung

ép vua Lê nhường ngôi lập ra

Trang 24

- Giáo viên đặt vấn đề học sinh:

Có ý kiến cho rằng: “Ngày nay,

trong môi trường học tập, ganh

ghét đố kị, cậy chức cậy quyền,

tranh giành điểm số” Em nghĩ

sao về quan điểm này? Từ đó em

hãy rút ra gắn liền với bài học

- Giáo viên mời học sinh đưa ra ý

kiến quan điểm cá nhân

- Học sinh bày tỏ ý kiến, học sinh

khác lắng nghe và nhận xét câu

trả lời

- Học sinh bên dưới lắng nghe

Bước 4 Đánh giá kết quả

thực hiện nhiệm vụ học tập

- Giáo viên nhận xét ý kiến học

sinh

- Giáo viên liên hệ thực tế ngày

nay về việc đoàn kết nội bộ

- Giáo viên chốt lại vấn đề

- Giáo viên chốt giảng

triều Mạc

2 Xung đột Nam – Bắc Triều, xung đột Trịnh Nguyễn

Trang 25

c Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.

Hoạt động của giáo viên, học

sinh

Dự kiến sản phẩm

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

(GV)

Bước 1: Giao nhiệm vụ học sinh

đọc SGK trả lời câu hỏi

khai thác thông tin nội dung SGK

tiến hành làm việc nhóm

- Giáo viên cho học sinh thảo luận

mục 2, mục 3 theo biểu mẫu bảng

- Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm,

giáo viên phát phiếu học tập

- Thời gian làm việc nhóm: 10

- Năm 1533, Nguyễn Kim một quan

võ nhà Lê vào Thanh Hóa, lấy danhnghĩa “Phù Lê diệt Mạc”

- Một người con của Vua Lê lên ngôithiết lập ra vương triều, sử cũ gọi là

“Nam Triều”. Mẫu thuẫn Bắc Triều,Nam Triều đã dẫn đến xung đột

b Xung đột Trịnh Nguyễn:

* Nguyên nhân:

+ Con rễ Trịnh Kiểm lên thay, nắmtoàn bộ binh quyền  Mâu thuẫn haidòng họ Trịnh Nguyễn dần bộc lộ

+ Nguyễn Hoàng xin vào Thuận Hóa

để tìm cách gây dựng sự nghiệp+ Nguyễn Hoàng mất, Nguyễn Phúclên thay, tiếp tục củng cố địa vị dần

Trang 26

Nhiệm vụ số 1: Hãy dựa vào

thông tin SGK, khai thác và điền

thông tin theo biểu mẫu bảng sau:

Lĩnh

vực

Xung đột Nam – Bắc

triều

(Nhóm 1, 2)

Xung đột Trịnh – Nguyễn

Nhiệm vụ số 2: Em hãy đóng vai

mình là nhà viết báo, hãy đưa ra ít

nhất 2 lí do phản đối về việc xung

- Học sinh tiến hành phân chia

dần cắt đứt quan hệ lệ thuộc với họTrịnh

Trang 27

nhiệm vụ từng thành viên côngviệc, bầu ra nhóm trưởng, thư kí,người báo cáo.

- Học sinh thảo luận và hoàn thànhphiếu học tập

Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- Giáo viên mời đại diện nhóm lênbáo cáo

- Giáo viên sử dụng công nghệthông tin chụp hình phiếu học tậpcủa nhóm lên trên trình chiếu cảlớp cùng quan sát

- Học sinh lên thuyết trình

- Học sinh bên dưới quan sát báocáo sản phẩm của nhóm

Bước 4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

Số điể m đạt

Trang 28

- Giáo viên nhận xét

- Giáo viên diễn giảng

- Giáo viên cho HS xem video vềxung đột Nam – Bắc triều và Trịnh

Trang 29

– Nguyễn.

- Giáo viên chốt lại kiến thức

- Học sinh chốt lại kiến thức

Bước 1: Giao nhiệm vụ học

sinh đọc SGK trả lời câu hỏi

khai thác thông tin nội dung

SGK

- Giáo viên phát vấn: Xung đột

Nam – Bắc Triều, Trịnh – Nguyễn

đã mang lại hệ quả gì?

- Giáo viên phát vấn: Từ hệ quả

xung đột đó, em hãy rút ra bài

học hiện nay

3 Hệ quả

+ Cuộc đấu tranh diễn ra bảylần giao chiến, cuốn cả nướcvào vòng binh khói lửa

+ Hai bên lấy sông Gianh làmranh giới chia cắt đằng ngoài,đằng trong Lũy thầy ở phíaNam như bức tường thành vữngchắc ngăn cách đất nước

+ Cuộc xung đột kéo dài, làmkiệt sức người sức của, tàn pháđồng ruộng, xóm làng, giết hại

Trang 30

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ

- Giáo viên mời học sinh đưa ra ý

kiến quan điểm cá nhân

- Học sinh bày tỏ ý kiến, học sinh

khác lắng nghe và nhận xét câu

trả lời

- Học sinh bên dưới lắng nghe

Bước 4 Đánh giá kết quả

thực hiện nhiệm vụ học tập

- Giáo viên nhận xét ý kiến học

sinh

- Giáo viên liên hệ thực tế ngày

nay về việc đoàn kết nội bộ

- Giáo viên chốt lại vấn đề

- Giáo viên chốt giảng

nhiều người dân vô tội chia cắtđất nước và làm ảnh hưởng đến

sự phát triển của quốc gia+ Lãnh thổ đằng trong được mởrộng, nhân dân tích cực khaiphá đã khiến đằng trong sánhngang đằng ngoài về phươngdiên kinh tế

 Chấm dứt thời kì khủnghoảng tạo điều kiện Đại Việtthống nhất giai đoạn từ XVIII -XIX

Trang 31

- Học sinh trả lời được đáp án đúng

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- Giáo viên tổ chức trò chơi: “Nhanh như chớp” trình chiếu câu hỏi trắcnghiệm học sinh quan sát để trả lời

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS xác định yêu cầu của đề bài và suy nghĩ cá nhân để trả lời

- Giáo viên hướng dẫn cho học sinh phân tích câu hỏi trắc nghiệm và tìm

ra đáp án đúng

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- Giáo viên yêu cầu học sinh trình bày đáp án đúng của mình

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ:

- Giáo viên ghi nhận đáp án đúng học sinh, nhận xét và chốt lại kiến

thức cho học sinh nắm

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG

a Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho

học sinh

b Nội dung: Giáo viên giao nhiệm vụ, học sinh thực hiện nhiệm vụ.

c Sản phẩm: Bài thu hoạch của học sinh

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập)

Bài tập: Theo em, đoàn kết dân tộc, đoàn kết nội bộ nó có vai trò gìtrong thời đại ngày nay?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- GV hướng dẫn các em tìm hiểu yêu cầu của đề

Trang 32

- HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho giáo viên

- HS làm bài tập ra giấy và nộp lại cho giáo viên vào tiết học sau

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ (GV)

- Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bàihoặc nộp bài không đúng qui định (nếu có)

Trang 33

Phụ lục thông tin bài học

Trang 34

(có phân chia công việc từng

thành viên, có bầu nhóm trưởng,

thư kí, người báo cáo)

A Lê Chiêu Thống B Nguyễn Kim

C Trịnh Kiểm D Nguyễn Hoàng

Trang 35

Câu 2: Chiến tranh Nam – Bắc triều diễn ra giữa các thế lực phong kiến nào?

A Nông dân đứng lên lật đổ nhà Mạc

B Nông dân không bị lôi kéo vào cuộc chiến

C Đời sống người dân được ấm no

D Mùa màng bị tàn phá nặng nề, ruộng đồng bị bỏ hoang, nạnđói

Câu 4: Địa điểm nào dưới đây là ranh giới chia đất nước ta thành Đàng Ngoài và Đàng Trong ở thế kỉ XVII?

A Sông Hương

B Sông Hồng

C Sông Gianh

D Sông Hậu

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Trang 36

* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực

phát hiện và giải quyết vấn đề.

* Năng lực chuyên biệt:

- Năng lực tìm hiểu lịch sử: Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu

lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của một số giáo viên.

- Nhận thức và tư duy lịch sử: Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định và

Trang 37

1 Giáo viên

- Phiếu học tập của học sinh.

- Lược đồ khu vực Đông năm Á từ sau thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX.

- Máy tính, máy chiếu (nếu có).

2 Học sinh

- Đọc trước Sgk, sưu tầm các tư liệu lịch sử liên quan theo yêu cầu của giáo viên III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A Hoạt động khởi động

a Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được

đó là tìm hiểu về quá trình xâm nhập của thực dân phương Tây vào các nước Đông Nam Á và cuộc đấu tranh chống ách đô hộ thực dân của nhân dân các nước này Sau

đó đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.

Á đã đấu tranh chống lại ách đô hộ thực dân ra sao? Bài học hôm nay sẽ giúp các

em hiểu được điều đó.

Trang 38

B Hoạt động hình thành kiến thức

1 Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây.

a Mục tiêu: HS trình bày được những nét chính về quá trình xâm nhập của thực

dân phương Tây vào các nước Đông Nam Á.

b Nội dung: Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây.

Hoạt động 1: Khái quát quá trình xâm nhập

Đông Nam Á của thực dân phương Tây

* Mục tiêu: Nêu những nét chính về quá trình

xâm nhập của thực dân phương Tây vào Đông

Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ

XIX.

* Tổ chức thực hiện:

HS đọc phần 1 và trả lời các câu hỏi

1 Nguyên nhân dẫn đến thực dân phương Tây

xâm nhập Đông Nam Á đến giữa thế kỉ XIX?

- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu.

(nhóm cặp/ bàn) khi thực khi thực hiện nhiệm vụ

học tập.

1 Nguyên nhân dẫn đến thực dân phương Tây

xâm nhập Đông Nam Á đến giữa thế kỉ XIX?

- Có vị trí chiến lược quan trọng, giàu tài nguyên

khoáng sản nên sớm trở thành mục tiêu xâm lược

của các nước tư bản phương Tây.

1 Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây

- In-đô-nê-xi-a: Thực dân Bồ Đào Nha xâm nhập ngay từ thế kỉ XVI Đến giữ thế kỉ XIX, Hà Lan đã hoàn thành xâm lược

- Mã Lai (Ma-lai-xi-a) và Miến

Trang 39

GV hướng dẫn HS lập bảng tóm tắt quá trình xâm

nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây ở

- Xiêm (Thái Lan).

- HS lần lượt trả lời các câu hỏi

Bước 4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

học tập

HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của bạn.

GV phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực

hiện nhiệm vụ học tập của học sinh GV giới

thiệu cho học sinh những nội dung liên quan đến

con tàu phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha đến xâm

lược

Phi-lip-pin năm 1511.

Điện (Min-an-ma): Từ sau thế kỉ XVI, Anh, Pháp, Hà Lan tranh chấp.

- Phi-lip-pin: Giữa thế kỉ XVI, Tây Ban Nha đánh chiếm, năm

1898, Mĩ xâm lược và biến nước này thành thuộc địa.

- Ba nước Đông Dương (Việt Nam, Làm, Cam pu chia): Từ thế

kỉ XVI, nhiều nước thực dân tranh giành ảnh hưởng Cuối thế kỉ XIX, Pháp độc chiếm ba nước Đông Dương

- Xiêm (Thái Lan): Do chính sách ngoại giao mềm dẻo của vua Ra-ma V nên giữ được nên độc lập tương đối.

2 Tình hình Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây

a Mục tiêu: HS trình bày được một số nét chính về tình hình chính trị, kinh tế, văn

hóa, xã hội ở Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây.

Trang 40

Hoạt động 2: Tình hình Đông Nam Á dưới ách

đô hộ của thực dân phương Tây

*Mục tiêu: Chính sách cai trị và tình hình nổi bật

về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội ở Đông Nam

Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây.

*Tổ chức thực hiện:

- HS đọc phần 2 và trả lời câu hỏi sau:

1 Khai thác tư liệu (tr.21), em biết điều gì về

chính sách cai trị của chính quyền thực dân ở một

số nước Đông Nam Á?

2 Hãy trình bày những nét chính về tình hình

chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của các nước

Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương

- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu Câu hỏi 1

(nhóm cặp) khi thực khi thực hiện nhiệm vụ, câu

hỏi 2 HS sẽ làm việc theo nhóm (mỗi nhóm là 1

tổ) và trình bày trên bảng phụ

1 Khai thác tư liệu (tr.21), em biết điều gì về

chính sách cai trị của chính quyền thực dân ở một

số nước Đông Nam Á?

2 Tình hình Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây

- Về chính trị:

+ Chính quyền, tầng lớp trên ở các nước đã đầu hàng, phụ thuộc hoặc làm tay sai cho thực dân.

+ Bộ máy ở trung ương, cấp tỉnh đều do các quan chức thực dân điều hành.

- Về kinh tế:

+ Đẩy mạnh vơ vét, bóc lột người dân bản xứ, không chú trọng mở mang công nghiệp nặng, chủ yếu xây dựng những ngành công nghiệp chế biến.

+ Mở rộng đường giao thông để phục vụ cho công cuộc khai thác kinh tế hoặc đàn áp nhân dân.

+ Cướp đoạt ruộng đất đề lập đồn điền,

- Về văn hoá:

+ Du nhập của văn hoá phương Tây làm xói mòn những giá trị văn hoá truyền thống

+ Thực hiện chính sách nô dịch nhằm đồng hoá và ngu dân để dễ

bề cai trị.

Tiêu đề	Cách mạng công nghiệp
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Lịch sử 8
Thể loại	giáo án kế hoạch bài dạy
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	238
Dung lượng	19,91 MB