Đề tài biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh lớp 4

Khuyến khích cha mẹ học sinh trao đổi với giáo viên về các nhận xét, đánh giá học sinh bằng các hình thức phù hợp và phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện

1/23

I Phần mở đầu:

1 Lý do chọn đề tài

Thông tư 22 của Bộ GD&ĐT ban hành ngày 06/11/2016 trên cơ sở hoàn thiện Thông tư 30 Thông tư đã có một số sửa đổi, bổ sung về đánh giá học sinh, trong đó

có một số quy định mà bản thân tôi rất quan tâm đó là về việc đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì Đánh giá thường xuyên về năng lực, phẩm chất Đánh giá định kì về học tập Đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích sự cố gắng trong học tập, rèn luyện của học sinh; giúp học sinh phát huy nhiều nhất khả năng; đảm bảo kịp thời, công bằng, khách quan Đánh giá sự hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh Đánh giá thường xuyên

về học tập: Giáo viên dùng lời nói chỉ ra cho học sinh biết được chỗ đúng, chưa đúng và cách sửa chữa; viết nhận xét vào vở hoặc sản phẩm học tập của học sinh khi cần thiết, có biện pháp cụ thể giúp đỡ kịp thời Học sinh tự nhận xét và tham gia nhận xét sản phẩm học tập của bạn, nhóm bạn trong quá trình thực hiện các nhiệm

vụ học tập để học và làm tốt hơn Khuyến khích cha mẹ học sinh trao đổi với giáo viên về các nhận xét, đánh giá học sinh bằng các hình thức phù hợp và phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện.Việc ra đời Thông tư 22 là cần thiết để có bước đổi mới phù hợp thực tế hơn, tạo ra khí thế mới cho giáo viên

và học sinh Tiểu học

Trường Tiểu học Lê Hồng Phong nhiều năm liền dạy học theo mô hình trường học mới (VNEN) các giáo viên luôn thực hiện đúng theo tinh thần của thông tư, đã không ngừng cố gắng vươn lên, có những tiến bộ vượt bậc và đạt được những thành tích đáng kể Được làm việc trong một môi trường như vậy bản thân tôi luôn suy nghĩ: Làm thế nào để đẩy mạnh sự phát triển giáo dục nói chung, nâng cao chất lượng giáo dục lớp mình chủ nhiệm nói riêng ? Làm thế nào hoàn thành tốt nhiệm

vụ giáo dục của năm học ? Đó là những câu hỏi mà tôi luôn trăn trở

2/23

Hiện nay chủ trương của ngành là dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng của môn học Thông tư 22 đặc biệt chú trọng việc đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh Để nâng cao chất lượng giáo dục đòi hỏi sự nỗ lực cố gắng của cả cô và trò

Người giáo viên chủ nhiệm giữ nhiều vai trò: vừa là thầy dạy học vừa là người cha, người mẹ và cũng có lúc phải là người bạn tốt nhất của các em Từ đó có thể uốn nắn các em đi theo quỹ đạo của mình Sau nhiều năm đứng lớp và làm công tác chủ nhiệm, bản thân tôi cũng tích lũy được một vài kinh nghiệm Trong khuôn khổ của bài viết này, tôi mạnh dạn chia sẻ cùng đồng nghiệp một số kinh nghiệm về

: “Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh lớp 4”

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Mục tiêu của đề tài là sau khi thực hiện các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh thì các em có được kết quả cao trong học tập và rèn luyện Từ đó hình thành cho các em những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn

và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên những lớp trên

Nhiệm vụ của đề tài là nghiên cứu các biện pháp và cách thực hiện từng biện pháp làm sao để đạt kết quả tốt nhất trong việc nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh

3 Đối tượng nghiên cứu

Phân tích, đánh giá thực trạng của lớp chủ nhiệm từ đó đưa ra một số biện pháp tối ưu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh lớp 4 Trên cơ sở theo dõi, so sánh, đối chiếu chất lượng giáo dục trong suốt học kì I và cả năm học học của học sinh lớp 4D, trường tiểu học Lê Hồng Phong, xã Eana, huyện Krông

Ana, tỉnh ĐăkLăk

4 Giới hạn của đề tài

3/23

Với khả năng và điều kiện của bản thân, tôi tập trung nghiên cứu một số kinh nghiệm, biện pháp của giáo viên chủ nhiệm trong những năm học vừa qua để làm tốt công tác nâng cao chất lượng giáo cho học sinh lớp chủ nhiệm

5 Phương pháp nghiên cứu

a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: điều tra, trực quan, nêu gương, hỏi đáp

c) Phương pháp thống kê toán học

II Phần nội dung

1 Cơ sở lý luận

Theo Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30/10/2010 và Thông tư số 50/2012/TT-BGDĐT ngày 18 tháng 12 năm 2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Sửa đổi,

bổ sung Điều 40 của Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ Trường Tiểu học quy định độ tuổi của học sinh tiểu học từ sáu đến mười bốn tuổi (tính theo năm) Đây là lứa tuổi các

em rất hiếu động, chưa làm chủ được bản thân, chưa nhận thức được điều gì là đúng và điều gì là sai, hay bắt chước và chịu tác động của mọi việc xảy ra xung quanh mình Chính vì vậy giáo viên chủ nhiệm cần nắm bắt được những đặc điểm tâm lí của học sinh để từ đó đưa ra những biện pháp giáo dục phù hợp giúp các em hoàn thiện nhân cách Tạo một môi trường lớp học mà ở đó các em vừa cảm thấy thoải mái, dễ chịu nhưng cũng phải tuân theo những nội quy, quy định phù hợp với lứa tuổi để các em ngày một tiến bộ hơn Vậy nên trong quá trình làm công tác chủ nhiệm tôi luôn xây dựng và duy trì một môi trường học tập tốt giúp học sinh của mình hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định Muốn thực hiện tốt đòi hỏi mỗi chúng ta phải có kĩ năng sư phạm, năng lực chuyên môn vững vàng Đó là một trong những yếu tố quan trọng đảm bảo sự thành công của người giáo viên

4/23

Theo tinh thần của Thông tư 22, giáo viên chủ nhiệm: Chịu trách nhiệm chính trong việc đánh giá học sinh, kết quả giáo dục học sinh trong lớp; hoàn thành hồ sơ đánh giá học sinh theo quy định; nghiệm thu, bàn giao chất lượng giáo dục học sinh Thông báo riêng cho cha mẹ học sinh về kết quả đánh giá quá trình học tập, rèn luyện của mỗi học sinh Hướng dẫn học sinh tự nhận xét và tham gia nhận xét bạn, nhóm bạn Tuyên truyền cho cha mẹ học sinh về nội dung và cách thức đánh giá theo quy định tại Thông tư này; phối hợp và hướng dẫn cha mẹ học sinh tham gia vào quá trình đánh giá Vì vậy người giáo viên giữ vai trò chủ đạo trong mọi hoạt động giáo dục của nhà trường, của lớp Chính vì thế mỗi giáo viên không chỉ trang bị cho mình kiến thức vững vàng, chuyên môn giỏi mà đòi hỏi phải có năng lực tổ chức, điều khiển mọi hoạt động của lớp, trong đó vai trò quan trọng là công tác nâng cao chất lượng giáo dục học sinh Bản thân tôi luôn trăn trở trong suốt năm tháng làm công tác chủ nhiệm của mình

Để thực hiện mục tiêu mà mình đặt ra, tôi thiết nghĩ người giáo viên cũng như người làm vườn, trồng cây, tuy không đúng hoàn toàn nhưng hoạt động của giáo viên chủ nhiệm gần như người trồng cây, chăm sóc vun trồng cây giống Người làm việc không thể cầm ngọn cây kéo lên mà phải chăm sóc tạo điều kiện cho hạt giống nảy mầm Cho nên, bản thân là một giáo viên chủ nhiệm, tôi luôn tâm niệm dạy dỗ giáo dục các em trở thành những con người hữu ích cho xã hội để xứng đáng với những hình ảnh đẹp mà xã hội ban tặng như đồng chí Phạm Văn Đồng đã nói:

"Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong tất cả các nghề cao quý vì nó sáng tạo ra những con người sáng tạo"

2 Thực trạng

Năm học , tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 4D có tổng số học sinh là 19 em, trong đó nữ 12 em, dân tộc 12em, NDT 7 em Học sinh đã được học 2 năm theo mô hình trường học mới Các kiến thức về Toán học, Tiếng Việt,

5/23

các môn hoạt động giáo dục ở lớp 3 nhẹ nhàng hơn Song lên lớp 4, bước sang giai đoạn học tập mới, khối lượng kiến thức ở các môn học nhiều hơn, cao hơn Ví dụ: Các văn bản của môn Tiếng Việt dài hơn, kiến thức môn Toán mới, nhiều và cao hơn Các môn học mới hơn: Khoa học, Lịch sử - Địa lí, Đòi hỏi tư duy, tính học tập của học sinh nghiêm túc hơn, kĩ năng tự học nhiều hơn Vì vậy qua một thời gian làm quen lớp, với sự quan sát, khảo sát chất lượng học tập tôi tổng hợp được kết quả như sau:

Môn

Tổng

số học sinh

Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàm

thành

Tiếng

Kết quả trên có thể xuất phát từ nhiều lí do: Sau hơn hai tháng hè các em tự

do bay nhảy, không phải đến lớp đến trường nên phần nào đã quên kiến thức Nề nếp đầu năm học còn lộn xộn, một số em chưa quen với việc dậy sớm để đi học đúng giờ nên vẫn con tình trạng học sinh đi học trễ Sự chuẩn bị bài vở, đồ dùng học tập ở nhà của các em chưa chu đáo Ý thức tự giác hoàn thành nhiệm vụ học của một vài cá nhân còn hạn chế Hội đồng tự quản làm việc hiệu quả chưa cao

Chính vì vậy mà bản thân tôi luôn trăn trở tìm ra được những biện pháp để giáo dục học sinh phải đạt chuẩn KTKN của các môn học; hoàn thành tốt và đạt được các năng lực, phẩm chất theo yêu cầu của lớp 4 để nâng cao chất lượng giáo dục Hội đồng tự quản làm việc tích cực và tự giác, các em có thể tự điều khiển được lớp học thậm chí không cần sự tham gia của giáo viên Các em là học sinh dân tộc thiểu số phát triển vốn ngôn ngữ và phát triển thêm các năng lực, phẩm chất, mạnh

6/23

dạn, tự tin trong giao tiếp, ứng xử Học sinh phấn khởi, hào hứng khi đến trường, tích cực tham gia vào các hoạt động học tập Các em không chỉ có ý thức tự giác trong học tập như lo học bài cũ, chuẩn bị bài mới, đi học chuyên cần mà còn hỗ trợ nhau cùng tiến bộ ( em biết nhiều giúp em biết ít) Các em gần gũi với cô hơn, sẵn sàng chia sẻ mọi chuyện, coi cô như là người chị, người bạn của mình; được làm việc nhiều hơn, yêu thích việc học; các em được Học ⇒Hỏi ⇒Hiểu ⇒ Thực hành = > Vận dụng

Mỗi chúng ta làm công tác chủ nhiệm muốn bảo đảm công tác chuyên môn lẫn công tác chủ nhiệm thật tốt, đòi hỏi phải có tâm và có tài Tâm của người GVCN

là xem các em như con để không ngại tốn thời gian, công sức cho lớp mình phụ trách Tài của GVCN là tùy theo đặc điểm, tình hình lớp mà có những biện pháp phù hợp để quản lý và giáo dục lớp mình chủ nhiệm

Đầu năm, khi nhận lớp việc đầu tiên tôi làm là nắm bắt thông tin cá nhân từng

em qua lý lịch trích ngang theo mẫu in sẵn Từ đó tôi phân hóa các đối tượng học sinh để có biện pháp giáo dục Từ những thông tin tìm hiểu được, tôi gần gũi trò chuyện tiếp xúc với các em nhiều hơn, tạo cho các em sự thân thiết, tin tưởng để có thể dễ dàng bộc lộ tâm tư tình cảm, điều mong muốn của chính mình khi cần thiết Qua đó, thầy cô hiểu các em hơn và kịp thời ngăn chặn những suy nghĩ nông cạn, sai lầm hay các hành vi không hay… hướng các em vào điều tốt đẹp, lạc quan hơn

Song song với vấn đề trên, việc tạo mối quan hệ mật thiết với cha mẹ HS cũng

là điều hết sức quan trọng Không đợi đến các cuộc họp phụ huynh hay khi các em

vi phạm nội qui trường lớp mới mời phụ huynh lên để trao đổi Tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh qua các phương tiện thông tin, đến gia đình học sinh trao đổi,

tư vấn cách dạy dỗ con học và cách cha mẹ học sinh cùng học với con Từ đó tạo được mối quan hệ thân mật giữa tôi với gia đình học sinh Qua đó phụ huynh có hứng thú, hào hứng và thỏa mái cùng tham gia vào quá trình đánh giá học sinh theo tinh thần của Thông tư 22

7/23

Tôi luôn đóng vai trò làm chiếc cầu nối giữa nhà trường với học sinh và gia đình học sinh, giữa các giáo viên bộ môn với học sinh… Một nhiệm vụ không thể thiếu đó là phải có kế hoạch và biện pháp giúp cho lớp nâng dần chất lượng học tập, năng lực và phẩm chất ngày một cao hơn Trước tiên, phải làm cho các em thích đi học Phân nhóm học tập cùng sở thích Xây dựng “ Lớp học thân thiện, học sinh tích cực” Dạy học phải phân hóa được đối tượng học sinh và nâng cao chất lượng đại trà Qua mỗi tiết học, mỗi hoạt động học tôi đều chú trọng đến hoạt động thực hành

kĩ năng sống cho học sinh

3 Nội dung và hình thức của giải pháp:

a Mục tiêu của giải pháp

Đề tài đưa ra những biện pháp mà người giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện tốt để giáo dục học sinh lớp 4 về kiến thức, năng lực và phẩm chất giúp học sinh thích đến trường, thích được học và tìm được niềm vui ở đó, tìm được sự tin tưởng, tìm được tình bạn trong sáng, tình thầy trò cảm động Nơi các em được ươm mầm, được chăm sóc và yêu thương “Chính sự quan tâm, lòng yêu thương và sự chia sẻ của người thầy đã giúp những đứa trẻ phát huy hết khả năng của chúng.” – theo John O’brien

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

b 1 Nắm thông tin học sinh

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy

đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi

thực hiện ngay công tác điều tra thông qua mẫu phiếu điều tra của trường Tôi phát

cho mỗi em một phiếu điều tra và yêu cầu các em điền đầy đủ thông tin trong phiếu

Qua phiếu điều tra, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh, hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác giảng dạy và giáo dục

8/23

Ví dụ: em Đỗ Thị Ngọc Quyên bố gặp tai nạn bị mù phải tham gia vào Hội người mù của tỉnh nhà đi kiếm tiền gởi về cho mẹ em nuôi 3 con ăn học Em H’ Dên

bố mất sớm, mẹ nghiện rượu thường xuyên đánh đập em Em H’ SaRa bị bệnh tim

bẩm sinh Trong lớp có tổng số 7 hộ nghèo

Căn cứ vào tình hình của lớp dưới qua dự giờ, thăm lớp và các bài kiểm tra, Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp, lời nhận xét trong học bạ để biết được học lực của từng em, biết các em mạnh ở điểm nào, hạn chế ở đâu để có kế hoạch trong công tác giảng dạy

Ví dụ: em H’Kim Tha hát hay múa dẻo Em H’Tra rất thích học môn Tiếng Anh Em Nguyễn Văn Tài nhút nhát, sợ giao tiếp trước đám đông

Qua điều tra về thông tin học sinh giúp tôi định hướng được kế hoạch chủ nhiệm và kế hoạch dạy học để từng bước giúp các em hoàn thiện hơn những hạn chế của bản thân và phát huy hết năng lực vốn có của mình

b 2 Hoàn thiện tổ chức lớp và tiêu chí thi đua

Trong mô hình lớp học VNEN, ban tự quản lớp học năng động, sáng tạo và có trách nhiệm sẽ hỗ trợ rất nhiều cho giáo viên trong công tác giáo dục và đây cũng là việc làm khá quan trọng trong công tác chủ nhiệm Chính vì vậy ngay từ đầu năm học tôi đã hoàn thiện được tổ chức lớp học

Hội đồng tự quản lớp tốt thì sẽ giúp lớp có nề nếp tự quản tốt, tôi đã chú trọng việc bồi dưỡng ý thức và công việc phải làm cho Hội đồng tự quản Phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng ban Vào các buổi sinh hoạt tập thể, dưới sự hướng dẫn của tôi Hội đồng tự quản đã điều hành mỗi hoạt động của buổi sinh hoạt lớp Mấy tuần đầu các em còn bỡ ngỡ, sau một thời gian dưới sự hướng dẫn của tôi các em đã mạnh dạn điều hành được buổi sinh hoạt lớp một cách nhịp nhàng phát huy tính tự quản cũng như rèn học sinh trong lớp kĩ năng giao tiếp, mạnh dạn, tự tin

Song song với việc thành lập Hội đồng tự quản là việc cùng với học sinh và các ban xây dựng tiêu chí thi đua Việc xây dựng tiêu chí thi đua rất quan trọng vì

9/23

thi đua thúc đẩy phát triển của nhóm của lớp Ngay từ đầu năm tôi cùng với Hội đồng tự quản và các nhóm trưởng xây dựng tiêu chí thi đua Sau đó thông qua cả lớp

để xin ý kiến đóng góp của từng cá nhân để hoàn thiện và thực hiện Thông qua và xin ý kiến phụ huynh tại cuộc họp phụ huynh đầu năm Sau đó thống nhất, đưa ra tập thể lớp kí cam kết và thực hiện, lấy đó làm cơ sở để xếp loại thi đua

Ví dụ: Một số tiêu chí thi đua như sau:

- Học tập (50 điểm): Tích cực, tự giác và hoàn thành các nhiệm vụ học tập, đi học đều và đúng giờ; có ý thức rèn chữ giữ vở, có tinh thần giúp đỡ nhau trong học tập; biết giữ gìn, khai thác và xây dựng các góc công cụ

- Nề nếp (20 điểm): Xếp hàng vào lớp và ra về ngay ngắn, trật tự, tham gia tập thể dục buổi sáng và giữa giờ nghiêm túc, trang phục đến lớp đúng quy định: khăn quàng, quần áo đồng phục,…chấp hành nghiêm nội quy trường lớp

- Vệ sinh (20 điểm): Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, có ý thức giữ vệ sinh trường lớp

- Các hoạt động khác (10 điểm): Tham gia mọi phong trào do trường, lớp tổ chức

Các nhóm trưởng, ban tự quản của lớp tổng hợp, căn cứ vào kết quả đạt được

để xếp loại thi đua cá nhân, nhóm

Xây dựng Hội đồng tự quản là một việc làm hết sức quan trọng, nó đã góp nên sự thành công của tôi trong việc thực hiên nhiệm vụ của đề tài Việc xây dựng tiêu chí thi đua cũng có sự điều chỉnh và thay đổi, bổ sung kịp thời tùy theo tình hình thực hiện nội quy, nề nếp và ý thức rèn luyện của học sinh Giúpcho mỗi em có cơ

sở để phấn đấu và việc làm này cũng giúp giáo viên thực hiện dễ dàng trong việc đánh giá thường xuyên

b 3 Duy trì sĩ số, đảm bảo tỉ lệ chuyên cần

10/23

Để việc nâng cao chất lượng giáo dục học sinh thì việc duy trì sĩ số/ ngày là việc làm quyết định vì học sinh có đến lớp học thì các em mới thiếp thu được kiến thức từ đó mới có kiến thúc để phát triển toàn diện

Với điểm trường mà tôi đang dạy, học sinh phần đa là con em người dân tộc thiểu số ( 12/ 19 học sinh), gia đình có hoàn cảnh khó khăn ( hộ nghèo 5 em, có em mồ côi mẹ cha đi lấy vợ phải ở với ông bà; có em mồ côi cha, mẹ lại nghiện rượu; ) Cha

mẹ các em phải lo bữa ăn hàng ngày cho gia đình, một số phụ huynh ít quan tâm đến việc học tập của các em nên việc các em nghỉ học, bỏ học ảnh hưởng đến việc tiếp thu bài và kết quả học tập là điều không tránh khỏi Chính vì lẽ đó để chất lượng giáo dục được nâng cao thì việc duy trì sĩ số, đảm bảo tỉ lệ chuyên cần là vô cùng quan trọng

Vì vậy để duy trì sĩ số, đảm bảo tỉ lệ chuyên cần tôi đã thực hiện như sau:

Ví dụ: Phổ biến nội quy lớp ngay tuần đầu của năm học Quy định rõ: học sinh phải đi học đều và đúng giờ, nghỉ học phải có lí do và được cha mẹ xin phép Ngay buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm tôi thông báo cho phụ huynh biết về quy định

và nhờ phụ huynh hàng ngày theo dõi, nhắc nhở Học sinh đến trường tự mình đánh

dấu vào Bảng theo dõi “Ngày em đến lớp” Tôi liên lạc ngay với phụ huynh đối với

những trường hợp học sinh tự ý bỏ học Động viên, tuyên dương kịp thời những em

có tiến bộ, khuyến khích các em có sự phấn đấu cao hơn Quan tâm đến học sinh có hoàn cảnh khó khăn: Đăng kí cho các em được nhận dụng cụ, sách vở, quần áo do Nhà trường, Liên đội và các tổ chức từ thiện hỗ trợ ngay từ đầu năm Mua sẵn bút chì, thước, ruột bút kim,… để trong cặp khi các em bị hết mực, hư hỏng, mất mát thì

đã có ngay để dùng Kêu gọi các học sinh trong lớp dành tặng bạn một số quần áo cũ

và tranh thủ sự hỗ trợ từ một số giáo viên, phụ huynh Gặp trực tiếp ban tự quản thôn buôn, Hội phụ nữ của thôn buôn trao đổi tình hình của em H’ Dên đề cùng tôi đến gia đình động viên, tư vấn Qua các việc làm trên đến nay em Y Qúy, H’ Salem

đã đi học đều, không nghỉ buổi học nào nữa, ý thức học tập của em Y Năng, Y Hưng

đã tốt hơn Mẹ em H’ Dên đã bớt uống rượu, quan tâm hơn đến việc học của con và