Xây dựng hệ thống bài tập thực nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi tốt nghiệp thpt

- Giúp HS quanh mình... Chúng ta duy hi u, làm c nhiên, và chính mình... Khái quát hoá Hay nói cách khác, khái quát hóa l.

XÂY D NG H TH NG BÀI T P TH C NGHI M NH M NÂNG CAO

HI U QU ÔN THI

T T NGHI P THPT

PH N I: M U 1

I Lí do ch tài 1

1

2

2

2

3

3

4

4

4

4

4

5

5

6

8

8

11

12

12

13

13

14

14

15

16

17

- 18

18

3 18

19

- HS 19

19

34

- 41

41

58

62

62

83

102

103

m 101

103

103

103

104

104

105

3 105

106

106

108

109

110

110

110

112

DANH M C CÁC T VI T T T

BTTN

dd

Dd

GV : giáo viên

HS PPKC PPMH PPNC

PTHH PTN TCHH

TN

TNHH TNHS TNTH : thí nghi m th c hành

KT : ki

1

PH N I: M U

I Lí do ch tài

u ki n hi n nay, khi khoa h c k thu t c a nhân lo i phát tri

n kinh t tri th c có tính toàn c u thì nhi m v c a ngành giáo d c vô

cùng to l n: Giáo d c không ch truy t ki n th c cho h c sinh mà còn ph i giúp

h c sinh v n d ng ki n th c khoa h c vào cu c s ng, v a mang tính giáo d c, v a

ng thi n khoa h c

Hóa h c là m t b môn khoa h c th c nghi m, vi i dung th c hành

và bài t p th c nghi m (BTTN) trong d y h c hóa h c không nh ng t u ki n thu n l i h th ng tri th c, rèn luy c hành, phát tri n

gi i quan khoa h n Trong ho t

ng d y h c nói chung và ho ng d y h c hóa h c nói riêng, h ng thú h c t p

ng l y tính tích c c, t giác trong h c t p, lòng say mê, ham hi u bi t tri th c khoa h c Th c ti n ch ng t r ng thi u h ng thú h c t p làm cho tinh th n

m t m i, làm gi m kh m kh i tri th

nguyên nhân tr c ti p d n s y u kém trong h c t p

c yêu c i m i và phát tri n giáo d c, th c hi n m c tiêu

i m i toàn di n, vai trò c ng ph i không ng c nâng cao Trong quá trình d y h i GV có trách nhi m d n

d h c sinh HS phát huy tính tích c c, ch ng nh n th c, phát tri

t o, gây h ng thú h c t p cho HS

T các lí do trên tôi xin ch tài: "Xây d ng h th ng bài t p th c nghi m nh m nâng cao hi u qu ôn thi t t nghi p THPT " v i mong mu n góp

ph n giúp cho quá trình d y và h c Hóa h c ng ph thông ngày m t có hi u

g n v i th c t , h i hành"

BTTN

HS

-

(TNHH)

- Giúp HS

quanh mình

2

TNHH và BTTN

IV

2 Nhóm p

-

HS THPT

Quá trình

3

VI

-

trình

4

1:

và

q

HS

HS

HS

HS

i vì , không

trong quá trình

HS

c

5

HS thu

HS

HS

HS

tri

L.N Tônxtôi th c ch th c là th c khi nào nó là thàn nh ng c a du không ph trí N v y, HS

th c tri th c c khi th c duy

Theo M.N Sa duy là n th c khái quát gián các

t th c trong nh ng hi nh ng tính chung và

a chúng duy c g là th c sáng nh ng v t,

t m th c trên nh ng ki n th c khái quát hóa thu n

Còn theo tác Nguy Xuân Tr ( SP Hà thì T duy là hành

nh m thu và lí thông tin quanh ta và gi trong

6

ta Chúng ta duy hi u, làm c nhiên, và chính mình

- duy c l p:

Trong hóa h c, t duy c l p i v i HS là r t n thi t, HS có th rèn t duy

c l p khi c th c hi n các nhi m v v a s c v i mình i u này d gây h ng thú i v i HS g th i t o i u ki n cho HS n m b t v n m t cách t nhiên theo úng quy lu t c a quá trình nh n th c D y c theo modun ho c d y c theo

d án c g là cách mà GV rèn cho h c sinh cách t duy c l p

Khi d y m t v n trong ch ng trình Hóa c ph thông mà nh ng bài

c này mang tính gi i thi u th c t hay m r g nh Chu trình nit trong t nhiên , Phân bón hóa h , Công nghi p Silicat , Khái ni m v tecpen (SGK

11 nâng cao GV có th cho HS v nhà t tìm hi u, l y m u v t, hình nh, ph n

ng ho c ph ng trình hóa h c ch ng minh nh ng nh n nh c a chính HS trong quá trình tìm hi u bài

- duy logic:

T duy logic là m t trong nh ng k n ng không th thi u trong l nh h i các môn khoa h c t nhiên i v i môn hóa c, vi c rèn t duy logic cho HS còn là nhi m v quan tr ng Thông qua các bài t p hóa c, HS c rèn luy n t duy logic, u này c th hi n r t rõ

Ví d khi gi i quy t bài t p: Cho h n h p hai kim lo i Fe và Al vào dung d ch CuSO4 Sau ph n ng hoàn toàn thu c A r n và h n h p 2 m i B Hãy xác nh các ch t có trong A

trong bài toán trên, ch c ch n trong B ph i có m i Al2(SO4)3, m i kia ph i là FeSO4 vì n u là m i CuSO4 th b Fe ph n ng ti p Nh v y trong A không

th có Al vì khi Fe tan thì Al ã h t V y trong A ch c ch n có Cu c t o thành và

có th có Fe còn d

M t ví d khác là khi HS c v b ng tu n hoàn, khi n m c các quy lu t c a

b ng tu n hoàn thì HS có th v n d g t v trí u t o tính ch t

- duy t ng:

T duy tr u t ng c s d g nh m t công c c l c h t cho quá trình

nh n th c Qua t duy tr u t ng, ám mây electron c mô t b ng các obitan nguyên , các phân t liên k t v i nhau c mô t b ng công th c hóa c, quá

7

trình di n ra trong ph n ng hóa c c mô t b ng các ph ng trình hóa h c (PTHH), cho nh n electron c mô t b ng các quá trình oxi hóa, kh V i giúp s c c a công ngh thông tin, quá trình t o t duy tr u t ng cho HS c d dàng h n Ví d : ph n ng hóa h c c mô hình hóa trên màn hình máy tính, quá trình tan c a tinh th m i n c mô t b ng hình nh tr c quan, cá ch c

d ng thành phim ho t hình

Có th nói, phát tri n t duy tr u t ng cho HS là m t vi c quan tr g, làm th nào HS t duy g b n ch t c a hi n t ng, c a quá trình là i u quan tr g Khi ã c trang b k n ng này, môn hóa h c i v i HS s t nên rõ ràng h n,

d h c h n

- duy bi n ch ng:

Môn Hóa h c là m t b môn khoa c mang tính th c ti n cao, nó mô t các t t

y u khách quan các hi n t ng d i góc Hóa c T t c các hi n t ng u x y

ra trong m t quy lu t bi n ch ng V y rèn t duy bi n ch ng cho c sinh c ng là nhi m v c a môn Hóa c

Thông qua thuy t u t o nguyên t , HS c bi t là v t ch t c u t o t

nh ng thành ph n gi g nhau, c s p x p khác nhau nên có tính ch t khác nhau

Nh v y gi a kim lo i và phi kim có tính ch t i l p nh ng l i th ng nh t v i nhau trong u t o T u t o l p v electron cho th y, không có s ng yên, ch có chuy n ng Các ki n th c v nh lu t b o toàn kh i l ng, nh lu t b o toàn electron, b o toàn i n tích, b o toàn nguyên t cho th y v t ch t không t sinh ra

c g không t m t i nh lu t tu n hoàn c a Mendeleev cho th y quy lu t s

bi n i v ng d n n bi n i v ch t, quy lu t b c nh y R t nhi u ki n

th c cho th y v n g và bi n i c a v t ch t n m trong các quy lu t c a phép

bi n ch ng

- duy phê phán:

Trong c t p, t duy phê phán s giúp cho ng i c luôn tìm ra c h ng

i m i trong suy ngh và hành ng, tránh r p khuôn, máy móc Khoa c luôn phát tri n theo quy lu t ph nh c a ph nh, tuy nhiên luôn có tính th a phát tri n

- duy sáng t :

T duy sáng t o là m t hình th c t duy cao nh t trong quá trình t duy, vi c

t duy sáng t o giúp cho ng i c không gò bó trong không gian tri th c c a ng i

th y t ra

8

1.2.3

- Quá trình duy nh t ngôn là ph Gi a duy và ngôn n có m i quan không chia c duy và ngôn

trong n v nhau T duy d a vào ngôn ng nói chung và khái ni nói riêng m bi m ay m Vì v y duy là ánh vào ngôn ng Các khái ni m là nh ng y u c duy các khái ni m theo nh ng ph ng th c khác nhau, cho phép con ng

ý ng này sang ý n khác

du ánh th c khách quan, nh ng nguyên hay nguyên lí chung, nh ng khái ni m hay tiêu P ánh khái quát là ph n ánh tính

c t Vì nh ng t riêng xem m

qu chung nào m này, quá trình duy sung cho th c và giúp con ng n n th c th c cách toàn

duy giúp ta bi nh ng gì không tác tr c không giác

và quan sát mang l i nh th c thông qua các d u hi u giá duy cho ta nh ng m bên trong, nh ng m b n

mà các giác quan không ánh

ng

Quá trình duy th c tính, liên nó trong quá trình ó t nh ng nh n th c c m tính

1.2.4.1 Phân tích

chú

1.2.4

9

1.2.4.3 So sánh

2SO4 HS +

chúng

1.2.4.4 Khái quát hoá

Hay nói cách khác, khái quát hóa l

10

ph

HS

L

i

THPT

1.2.4.5 Suy lí

2SO4 tí

11

nghiê

HS

HS

+ do ion Cl

-HS

2

,

N.I.sue

12

và

HS

HS

1.

h

-nên