Sử dụng thí nghiệm trong dạy học khám phá môn hóa học nhằm phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh

CTCT dd DHKP HS PTHH SL THPT TL TN.

S GIÁO D O NGH AN

SÁNG KI N KINH NGHI M

S d ng thí nghi m trong d y h c khám phá

môn hóa h c nh m phát tri c

và ph m ch t cho h c sinh

Môn: Hóa h c

T : Khoa h c T nhiên

Mô hình Ph n m m Phim nh Hi n v t khác

M C L C

PH N I: T V N 1

1 LÍ DO CH TÀI 1

2 M ÊN C U 1

3 NHI M V NGHIÊN C U 2

NG, PH M VI NGHIÊN C U 2

ng nghiên c u 2

4.2 Ph m vi nghiên c u 2

U 2

u lí thuy t 2

u tra kh o sát 2

n hành th c nghi m 3

lí s li u 3

6 TH I GIAN TH C HI N 3

PH N II: N I DUNG 4

LÝ LU N 4

1.1 D y h c khám phá 4

1.1.1 Khái ni m d y h c khám phá 4

m d y h c khám phá 4

c d y h c khám phá 7

i áp d ng d y h c khám phá 8

m và h n ch d y h c khám phá 8

1.2 S d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa 9

1.2.1 Thí nghi m hóa h c 9

1.2.2 S d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn Hóa 10

1.3 Vai trò c a s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa trong vi c phát tri c và ph m ch t cho h c sinh 11

1.3.1 Khái ni c và ph m ch t 11

1.3.2 Vai trò c a s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa trong vi c phát tri c và ph m ch t cho h c sinh 11

TH C TI N 12

2.1 Nghiên c u th c tr ng vi c s d ng thí nghi m trong d y h c hóa h c

ng trung h c ph thông 12

2.1.1 M u tra 12

2.1.2 N u tra 13

u tra 13

u tra 13

2.1.5 K t qu u tra 13

2.1.6 K t lu n 14

m và h n ch c a s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa 14

m 14

m 15

3 GI I PHÁP TH C HI N 15

3.1 Quy trình s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa 15

3.2 S d ng thí nghi m trong d y h c khám phá m t s bài trình môn hóa trung h c ph thông 16

3.2.1 S d ng thí nghi u 16

3.2.2 S d ng thí nghi m ch ng 29

3.2.3 S d ng thí nghi n và gi i quy t v 33

4 K T QU TH C NGHI M 36

4.1 M h ng thú h c t p c a h c sinh 37

4.2 Phát tri c và ph m ch t cho h c sinh 37

4.3 K t qu ki 38

PH N III: K T LU N VÀ KI N NGH 39

1 K t lu n 39

2 Ki n ngh 40

TÀI LI U THAM KH O 41

CTCT

dd

DHKP

HS

PTHH

SL

THPT

TL

TN

PH N I: T V

C

si

n

p d y h c kh m

viên Môn H a h c l môn khoa h c mang t nh th c nghi m, v

môn

hành

u m cho h c sinh c m th y h ng th

t

giáo viên

môn hóa

nay

- Nghiê

- Hình thành cho h c sinh m t s c hóa h c bi c tìm

v , sáng t o, giao ti p và h p tác

- Phát tri n cho h c sinh m t s ph m ch , trung th c, trách nhi m

- Nghiên c lí lu n v d y h c khám phá trong môn hóa

- Nghiên c u th c tr ng vi c s d ng thí nghi m trong d y h c hóa h c ng trung h c ph thông

- Nghiên c u vai trò c a s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa trong vi c phát tri c và ph m ch t cho h c sinh

- Nghiên c u quy trình và thi t k , t ch c các ho ng d y h c s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa

- Nghiên c u k t qu th c nghi m

- d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa h c

- H c sinh các l p th c nghi i ch ng

4.2 Ph m vi nghiên c u

- tài t p trung tri n khai áp d y h c khám phá b ng cách

U

u lí thuy t

- Ti n hành thu th p tài li u và s p x p tài li u theo t ng nhi m v nghiên c u

u tra kh o sát

- Thi t k phi u tra kh o sát th c tr ng s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá hóa h c

+ Phát phi u tra cho giáo viên

+ Thu phi u tra

+ X lí s li u

- Thi t k phi u tra dành cho h c sinh: sau khi thi t k phi u tra, giáo viên ti n hành phát phi u cho h c sinh l p th c nghi m (l p có s d

pháp) và l i ch ng (l p không s d thu th p s li u và x lí

s li u

háp ti n hành th c nghi m

- Ti n hành s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá m t s bài

trình hóa h c THPT

pháp d y h c

- So sánh k t qu gi a l p th c nghi m và l i ch ng

lí s li u

- S d ng các ph n m m x lí s li u

6 TH I GIAN TH C HI N

1.1 D y h c khám phá

1.1.1 Khái ni m d y h c khám phá

-

Theo qua

tích

GV

h Nguyên Giao,

n k

c cách t

m d y h c khám phá

* Theo Bicknell Holmes and Hoffman,

viên

a

Ho t n

a n

ng sao cho t n có c a mình các

T b

n th ng là:

c tích c

5) S

* Theo M D Sviniki

c

a

ch t

c tiên c a

- Tham gia tích c

s

a các em

i i

i khi xem xét s t

- D

a

p

n có c a mình, i u

- D

tình hu ng th

- D

- D n

t

giáo viên

-

khôn

-

a mình

sau:

-

-

-

-

-

c d y h c khám phá

Qua tham k

r

1.1.4 i áp d ng d y h c khám phá

D y h c khám phá có th c áp d ng khi d y h c v :

- Các khái ni m , qui lu t, nguyên t c

- Tìm hi u tính ch t m i: tính ch t v t lý, tính ch t hóa h c

- Các n i dung có liên h th c ti n

1.1.5 m và h n ch d y h c khám phá

m

- DHKP làm cho HS tích c c trong ti n trình h c t p, khi tham gia h c t p thì

-

-

-

-

-

- H

-

-

HS

-

-

c m

-

háp này

-

lí các tình

-

-

1.2 S d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa

1.2.1 Thí nghi m hóa h c

tài nghiên c u này, khái ni m thí nghi c gi i h n trong ph m

vi h th c hi n các ph n ng, quá trình hóa h c ph c v cho vi c d y

Thí nghi m hóa h c là m t d i n tr c quan ch y u, gi

b n trong vi c th c hi n các m c tiêu, nhi m v d y h c hóa h c ng ph thông Thí nghi m hóa h c giúp h c sinh tr c ti p quan sát các hi ng, quá trình, tính

ch ng nghiên c u Qua thí nghi m hóa h c, nh ng ki n th c lý thuy t

v hóa h c tr thành hi n th c

1.2.2 S d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn Hóa

Hóa h c là m t môn khoa h c th c nghi m, vi c s d ng thí nghi m trong quá trình khám phá ki n th c m i là m t trong nh a môn Hoá h c Trong d y h c khám phá, thí nghi m có th c s d

nghiên c u ho c gi i quy t v )

u thì thí nghi m hóa h c dùng là ngu n

HS n m ki n th c v ng ch c, sâu s c và phong phú c v lí thuy t l n th c t

và nghiên c u hóa h c

n và gi i quy t v t ra cho HS m t bài toán nh n th c, HS ti p nh n mâu thu n nh n th n thành mâu thu n n i

t i s ng d n c a GV, HS tham gia tích c c vào quá trình gi i quy t v n

v y, HS gi mình tìm ra ki n th c m i cho b ng th i d n hình

ây là m t trong nh t quan tr ng không ch trong h c t p ph thông

ng c th , c n nghiên c u chúng trong m i liên h qua l i v i các thành ph n

1.3 Vai trò c a s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa trong

vi c phát tri c và ph m ch t cho h c sinh

1.3.1 Khái ni m c và ph m ch t

-

- C

uyên môn:

+

Nh

- Ph m ch t là cái làm nên giá tr c i Ph m ch t là nh ng y u t

c, hành vi ng x , ni m tin, tình c m, giá tr cu c s ng, ý th c pháp lu t c a

c hình thành sau m t quá trình giáo d c

1.3.2 Vai trò c a s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa trong vi c phát tri c và ph m ch t cho h c sinh

c ph thông t ng th m c tiêu giáo d c h c

5 ph m ch t ng t i là yêu c, nhân ái, c ch , trung th c, trách nhi m S d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa giúp phát tri n ph m

ch , trung th c, trách nhi m C th :

Trung th c : H c sinh ghi nh n chính xác các d li u th c nghi c, trong

và sau khi k t thúc ph n ng

Trách nhi m: H c sinh th hi n trách nhi m v ng, m i xung quanh và chính b n thân mình thông qua th c hi n nghiêm túc v nh an toàn phòng thí nghi m

tác, n

N

,

2.1 Nghiên c u th c tr ng vi c s d ng thí nghi m trong d y h c hóa h c

ng trung h c ph thông

2.1.1 M u tra

- Tìm hi u th c tr ng vi c s d ng thí nghi m trong d y h c

ng phát tri c và ph m ch t h c sinh ng

tài

T d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa phát tri c và ph m ch t cho h c sinh

2.1.2 N u tra

u tra v th c tr ng s d ng thí nghi m và các hình th c s d ng thí nghi m trong d y h c môn hóa ng THPT hi n nay

- a GV v hi u qu s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá

ki n th c m i

2.1.3 u tra

- 30 GV g ng d y môn hóa c a m t s a bàn t nh

2.1.4 u tra

- G p g tr c ti i và ph ng v n các GV tham gia kh o sát

- D gi , nghiên c u giáo án c a GV

- G i và thu phi u tra GV và HS

2.1.5 K t qu u tra

Trong th i gian t

- i và ph ng v n m t s GV tham gia kh o sát

K t qu kh

Câu h i 1: Th ng xuyên s d ng thí nghi m trong quá trình d y

h c môn hóa không?

B ng 1 M s d ng thí nghi m hóa h c trong d y h c ng

trung h c ph thông

Qua k t qu kh n 63,3% giáo viên ít khi s d ng thí nghi m trong

d y h c hóa h c

Qua kh o sát cho th c vai trò c a s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn Hóa có n vi c hình thành ph m

Câu h i 3: Th ng s d ng thí nghi m theo hình th c nào?

B ng 2 Hình th c s d ng thí nghi m

Hình th c s d ng TN R ng

xuyên

ng xuyên

Ít khi Không s

d ng

SL TL(%) SL TL(%) SL TL(%) SL TL(%)

nghiên

c u

ki m ch

phát hi n

và gi i quy t v

ki m ch ng và phát hi n gi i quy t v là r u này trái c v i câu h i

phá ( nghiên c u, ki m ch ng, phát hi n và gi i quy t v ) thì m i có th

2.1.6 K t lu n

Qua k t qu u tra b ng phi i tr c ti p, tôi nh n th y:

a s GV bi t vai trò c a s d ng TN trong d y h c khám phá môn Hóa có

n vi c hình thành ph m ch c cho h c sinh Tuy nhiên s

GV s d ng TN hóa h c trong d y h c v n còn ít và n u s d ng thì ch y u là dùng

th c m hình thành ph m ch c cho h c sinh

2.2 m và h n ch c a s d ng thí nghi m trong d y h c khám phá môn hóa

2.2.1 m

: