TÊN BÀI : SỰ ẢNH HƯỞNG ÁNH SÁNG ĐẾN TỈ LỆ NẢY MẦM CỦA HẠT Thời lượng: 2 tiết – Lớp 11 Yêu cầu cần đạt: - Xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến tỉ lệ nảy mầm của hạt - Nhận biết được án
Trang 1TÊN BÀI : SỰ ẢNH HƯỞNG ÁNH SÁNG ĐẾN TỈ LỆ
NẢY MẦM CỦA HẠT (Thời lượng: 2 tiết – Lớp 11)
Yêu cầu cần đạt:
- Xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến tỉ lệ nảy mầm của hạt
- Nhận biết được ánh sáng không ảnh hưởng đế sự nảy mầm của hạt
- Thực hành được thí nghiệm chứng minh ảnh hưởng của ánh sáng đến sự nảy mầm của hạt
I Mục tiêu:
1 Năng lực:
- Xác định được các yếu tố ảnh hưởng được tỉ lệ nảy mầm của hạt
- Nhận biết được ánh sáng không ảnh hưởng đến sự nảy mầm của hạt
- Vận dụng kiến thức khoa học giải thích được những yếu tố ảnh hưởng đến sự nảy mầm của hạt
- Làm thí nghiệm và giải thích được một số hiện tượng trong thực tế, rèn luyện tư duy khoa học thông qua hoạt động thí nghiệm
- Giải quyết vấn đề thực tiễn khoa học và sáng tạo
2 Về phẩm chất
- Có tinh thần trách nhiệm với nhiệm vụ mình được phân công
- Say mê nghiên cứu khoa học để ứng dụng vào thực tiển
- Trung thực trong quan sát và ghi chép kết quả của nhóm khi được phân công
II Thiết bị dạy học và học liệu
- Dụng cụ, vật liệu tiến hành thí nghiệm
ST
T
1 Hạt đậu xanh Hạt còn nguyên vẹn, không bị mọt 100g
2 Chậu nhựa Loại nhỏ, giống loại tô đựng thức ăn 08 cái
3 Cốc thủy tinh Loại dùng trong phòng thí nghiệm dung
tích khoảng 100ml
04 cái
6 Thùng giấy Nguyên vẹn, kích thước khoảng 20 x 30 x
30 (cm) hoặc tùy điều kiện
01 cái
- Thiết bị hỗ trợ dạy học: Máy tính cá nhân, máy ảnh, Điện thoại thông minh
III Tiến trình dạy học:
Hoạt động 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
Trang 2a) Mục tiêu: Tạo hứng thú, gợi mở tò mò, khám phá tri thức bài học cho học sinh, xác
định được nội dung chính của bài học là sự ảnh hưởng của ánh sáng tới sự nảy mầm của hạt
b) Tổ chức thực hiện:
(1) Chuyển giao nhiệm vụ: Các bước tiến hành được thực hiện chung ở lớp là GV
hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm tại phòng thí nghiệm và yêu cầu học sinh thực hiện, sau đó theo dõi kết quả thí nghiệm
* Bước 1: Hướng dẫn học sinh lựa chọn hạt ( đảm bảo bảo hạt còn nguyên vẹn không
bị mọt, to đều và không bị lép) - Học sinh dùng đĩa petri để lựa chọn hạt, mỗi nhóm chọn 20 - 30 hạt ( gieo 10 -15 hạt/chậu)
* Bước 2: Hướng dẫn học sinh ngâm, ủ hạt đã lựa chọn bằng nước ấm ( khoảng 300C
- 350C) trong 30 phút
* Bước 3: Hướng dẫn HS chuẩn bị đất ( lấy đất sạch bỏ vào trong chậu nhựa) - cho
đất vào chậu khoảng 3/4 chậu Chậu phải được đục thủng lỗ nhỏ để đảm bảo sự thoát nước
* Bước 4: Sau 30 phút ngâm hạt, HS cho hạt đã ngâm vào các chậu ( chia làm 4
nhóm, mỗi nhóm thí nghiệm 2 chậu, mỗi chậu gieo 10 - 15 hạt hoặc tùy điều kiện thực tế), yêu cầu học sinh gieo đều hạt
Trong đó:
- Lô thí nghiệm 1 : gồm 4 chậu - số hạt 40 - 60 hạt
- Lô thí nghiệm 2: gồm 4 chậu - số hạt 40 - 60 hạt
* Bước 5 : Hướng dẫn HS bố trí thí nghiệm, tưới nước và che đậy lô mẫu của thí
nghiệm 2 trong điều kiện không có ánh sáng bằng thùng giấy.
(2) Thực hiện nhiệm vụ : HS tiến hành thí nghiệm và theo dõi kết quả thí nghiệm,
thu thập hình ảnh về thí nghiệm trong từng ngày
* Ngày 1: Ngày tiến hành thí nghiệm ( đã hướng dẫn HS làm thí nghiệm).
* Ngày 2: Hạt có dấu hiệu nảy mầm, thu nhập hình ảnh, tưới nước cho các chậu
( tránh tưới nhiều nước gây ngập úng ảnh hưởng sự nảy mầm của hạt)
* Ngày 3,4 và 5: Thu nhập hình ảnh tưới nước cho các chậu, chuẩn bị cho tiết học
trên lớp ( giai đoạn 3)
(3) Báo cáo, thảo luận: GV gọi HS báo cáo kết quả thí nghiệm thu thập được, một số
HS khác nhận xét bổ sung
(4) Kết luận, nhận định: Lô hạt có tác động ánh sáng có sự nảy mầm gần bằng với lô
hạt không có tác động ánh sáng.Từ đó nhận thấy rằng ánh sáng không làm ảnh hưởng đến sự nảy mầm của hạt Bài học hôm nay chúng ta đi tìm hiểu về vấn đề này
Hoạt động 2: NGHIÊN CỨU KIẾN THỨC NỀN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
a Mục tiêu:
Trang 3- Xác định và làm rõ kiến thức mới về ảnh hưởng của ánh sáng lên sự nảy mầm của hạt (nêu được thí nghiệm ảnh hưởng của ánh sáng lên sự nảy mầm của hạt)
b Tổ chức thực hiện:
(1) Chuyển giao nhiệm vụ : Theo dõi kết quả thí nghiệm, thu thập hình ảnh
về thí nghiệm.
(2) Thực hiện nhiệm vụ
- Ngày 1: Ngày tiến hành thí nghiệm (đã hướng dẫn HS làm thí nghiệm)
- Ngày 2: Hạt có dấu hiện nảy mầm, thu nhập hình ảnh, tưới nước cho các chậu (tránh tưới nhiều nước gây ngập úng ảnh hưởng sự nảy mầm của hạt)
- Ngày 3, 4 và 5: Thu nhập hình ảnh, tưới nước cho các chậu, chuẩn bị cho tiết học trên lớp (giai đoạn 3)
(3) Báo cáo, thảo luận
Nghe báo cáo kết quả từng nhóm và đánh giá, nhận xét kết quả
(4) Kết luận, nhận định
Học sinh các nhóm có sự chuẩn bị tốt cho việc báo cáo cũng như đánh giá và nhận xét kết quả của từng nhóm
Hoạt động 3: LỰA CHỌN GIẢI PHÁP
a Mục tiêu:
Học sinh báo cáo kết quả thí nghiệm và lựa chọn phương án thực hiện nhiệm vụ khi tiến hành thí nghiệm
b Tổ chức thực hiện:
(1) Chuyển giao nhiệm vụ:
Phân tích kết quả và tiến hành bài học tại lớp để rút ra các kết luận cần thiết
(2) Thực hiện nhiệm vụ
- Bước 1: Cho HS mang mẫu lên lớp học
- Bước 2: HS tiên hành quan sát về kết quả thu được, thống kê số liệu, thảo luận nhóm và đưa ra kết luận
- Bước 3: Giáo viên nhận xét, cũng cố kiến thức cho HS và đánh giá
- Bước 4: HS ghi nhận nội dung học tập (phiếu học tập GV phát kèm theo)
(3) Báo cáo, thảo luận
- Quan sát và nhận xét kết quả thu được của từng nhóm thống kê số liệu và đưa
ra kết luận
- Theo dõi việc ghi phiếu học tập của học sinh sau khi có kết quả
(4) Kết luận, nhận định
Học sinh các nhóm thực hiện tốt việc báo cáo kết quả thống kê số liệu, có kết luận thông qua kết quả mà nhóm đã thống kê được cũng như việc thực hiện ghi phiếu học tập ở từng nhóm của học sinh
Trang 4Hoạt động 4: CHẾ TẠO, THỬ NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ : Cho học sinh tự gieo
hạt ở nhà để làm giá (đỗ)/ làm rau mầm
a Mục tiêu:
Cho các em tự thực hiện gieo hạt nảy mầm ở nhà để làm giá / đỗ hoặc làm rau mầm Tạo sự hứng thứ cho các em khi tự tay mình làm ra sản phẩm
b Tổ chức thực hiện:
(1) Chuyển giao nhiệm vụ: Cho học sinh tự thực hiện gieo hạt để tạo cải mầm trên mãnh vườn trường/tại nhà các em có điều kiện
(2) Thực hiện nhiệm vụ
Các em tự làm theo hướng dẫn của giáo viên trên lớp (theo như hướng dẫn phần trên)
(3) Báo cáo, thảo luận
Tạo ra kết quả (là rau mầm / giá (đỗ) sống) Thông qua đó các em có thể rút kinh nghiệm (nếu chưa như mong muốn) cho những lần tiếp theo
Hoạt động 5: CHIA SẺ, THẢO LUẬN VÀ ĐIỀU CHỈNH
a Mục tiêu:
Mỗi nhóm báo cáo kết quả và nhận xét tỉ lệ nảy mầm của hạt ở chậu có ánh
sáng và chậu thiếu ánh sáng
Trình bày ý tưởng, những điều chỉnh trong quá trình chăm sóc sự nảy mầm của hạt( ngoài ánh sáng, lượng nước cần tưới, nhiệt độ, nhiệt độ )
Đề xuất được phương án cải tiến độ nảy mầm của hạt đạt kết quả cao nhất
b Tổ chức thực hiện:
(1) Chuyển giao nhiệm vụ
Học sinh các nhóm mô tả và giới thiệu tỉ lệ nảy mầm của hạt ở chậu có ánh sáng
và chậu thiếu ánh sáng
Học sinh mỗi nhóm tự nhận xét tốc độ nảy mầm của hạt ở hai chậu( nhanh hay chậm)
Học sinh nêu khó khăn, kinh nghiệm hoặc quá trình chăm sóc hạt nảy mầm
(2) Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh mô tả và giói thiệu tỉ lệ nảy mầm của hạt ở chậu có ánh sáng và chậu
không có ánh sáng( một nhóm có tỉ lệ cao nhất và một nhóm có tỉ lệ thấp nhât)
Học sinh nhận xét tốc độ và tỉ lệ nảy mầm của hạt ở 2 chậu thí nghiệm, giải thích, những điều chỉnh trong quá trình chăm sóc hạt nảy mầm
Anh sáng có ảnh hưởng đến tỉ lệ nảy mầm của hạt không?
Tại sao chúng ta phải ngâm hạt bằng nước ấm?
Vậy yếu tố quan trọng đối với sự nảy mầm của hạt?( yếu tố bên ngoài: nước, nhiệt độ ; yếu tố bên trong: chất lượng hạt giống)
Trang 5Gv: đánh giá, tổng kết, nhận xét quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh, kết quả sản phẩm của các nhóm Chốt lại kiến thức các yếu tố ảnh hưởng đến sự nảy mầm của hạt giống Cơ sở khoa học của việc vận dụng kiến thức vào việc cải tiến độ nảy mầm của hạt đạt kết quả cao nhất
Gv: lưu ý học sinh tránh tưới nước quá nhiều gây hiện tượng ngập úng ảnh hưởng đến sự nảy mầm của hạt, nhiệt độ, độ ẩm và chất lượng hạt giống
(3) Báo cáo, thảo luận
Học sinh mỗi nhóm nhân xét sản phẩm của từng nhóm
(4) Kết luận, nhận định
Giáo viên kết luận việc vận dụng kiến thức trong quá trình chăm sóc độ nảy mầm của hạt giống
Giáo viên cho học sinh đánh giá chéo về sản phẩm của mỗi nhóm và giáo viên đánh giá tổng kết về sản phẩm mỗi nhóm
CÁC YẾU TỐ STEM TRONG CHỦ ĐỀ
Quy trình chăm sóc sự nảy mầm của hạt
Máy tính, điện
thoại, các loại
chậu, đĩa petri
Số lượng hạt giống, tốc độ, tỉ
lệ, thời gian nảy mầm của hat
Qúa trình chuyển hóa
vật chất và năng lượng ở
sinh vật