ĐÁNH GIÁ CÔNG BẰNG Y TẾ VÀ CÔNG CỤ ĐÁP ỨNG TẠI BÀ RỊA – VŨNG TÀU NĂM 2010

Urban HEART (đánh giá công bằng y tế và công cụ đáp ứng tại thành thị) là công cụ giúp các nhà hoạch định chính sách, chính quyền địa phương trong việc hoạch định chính sách y tế. Các hoạt động thuộc nghiên cứu sẽ triển khai tại 4 nơi của Bà Rịa – Vũng Tàu: TP Vũng Tàu, thị xã Bà Rịa, huyện Long Điền và huyện Tân Thành Phát hiện khác biệt trong thực hiện chăm sóc sức khỏe ở 4 huyện của Bà Rịa – Vũng Tàu. Hai công cụ chính là bảng ma trận và bảng theo dõi được sử dụng. Hỗ trợ các quận phát hiện các khoảng trống trong chăm sóc sức khỏe, yếu tố quyết định sức khỏe, nguy cơ về sức khỏe, các ưu tiên và can thiệp cần thiết với sự tham gia của cộng đồng. Giúp nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan có hiểu biết về yếu tố xã hội quyết định sức khỏe và yếu tố nguy cơ.

ĐẶT VẤN ĐỀ

 Urban HEART (đánh giá công bằng y tế và công cụ đáp ứng tại thành thị) là công cụ giúp các nhà hoạch định chính sách, chính quyền địa phương trong việc hoạch định

chính sách y tế

 Các hoạt động thuộc nghiên cứu sẽ triển

khai tại 4 nơi của Bà Rịa – Vũng Tàu: TP Vũng Tàu, thị xã Bà Rịa, huyện Long Điền

và huyện Tân Thành

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1 Phát hiện khác biệt trong thực hiện chăm sóc sức

khỏe ở 4 huyện của Bà Rịa – Vũng Tàu.

2 Hai công cụ chính là bảng ma trận và bảng theo

dõi được sử dụng.

3 Hỗ trợ các quận phát hiện các khoảng trống trong

chăm sóc sức khỏe, yếu tố quyết định sức khỏe, nguy cơ về sức khỏe, các ưu tiên và can thiệp cần thiết với sự tham gia của cộng đồng.

4 Giúp nhà hoạch định chính sách và các bên liên

quan có hiểu biết về yếu tố xã hội quyết định sức khỏe và yếu tố nguy cơ.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

 Đối tượng: các số liệu liên quan đến công

bằng y tế tại địa phương

 Phương pháp: lập bảng ma trận theo hướng

dẫn của Tổ chức y tế thế giới thực hiện các bước sau:

 Bước 1: Xây dựng nhóm nghiên cứu với các chuyên gia từ Viện và các đơn vị có liên

quan

 Bước 2: Xác định tập hợp các chỉ số và mốc chuẩn theo địa phương

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU (tt)

 Bước 3: Tập hợp số liệu liên quan và có giá trị

 Bước 4: Chuyên gia của Viện chuẩn bị số

liệu, tạo Bảng ma trận và Bảng theo dõi

 Bước 5: Đánh giá và xác định các khoảng

trống trong việc CSSK và chênh lệch tình

trạng sức khỏe của dân cư tại các quận huyện trên địa bàn

 Bước 6: Thảo luận nhóm tìm các biện pháp đáp ứng

KẾT QUẢ

Vũng Tàu Bà Rịa Long Điền Thành Tân

Bảng 1: Bảng ma trận đánh giá công bằng y tế tại Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam, năm 2010

KẾT QUẢ (tt)

Vũng Tàu Bà Rịa Long Điền Thành Tân

Số ca tử vong Lao /100.000dân

Số ca hiện mắc HIV/AIDS /100.000dân

Số ca tử vong HIV/AIDS /100.000dân

Số ca hiện mắc Tâm thần/100.000dân

KẾT QUẢ (tt)

Vũng Tàu Bà Rịa Long Điền Thành Tân

Số người bị thương do tai nạn giao thông

/100.000 dân

Số người tử vong do tai nạn giao thông /100.000 dân

KẾT QUẢ (tt)

Vũng Tàu Bà Rịa Long Điền Thành Tân

Tỉ lệ hộ gia đình sử dụng cầu tiêu hợp vệ sinh

Tỉ lệ hộ gia đình xử

lý rác đúng quy định

KẾT QUẢ (tt)

Vũng Tàu Bà Rịa Long Điền Thành Tân

Tỉ lệ đỡ sanh do nhân viên y tế

Tỉ lệ trẻ em được tiêm chủng đầy đủ

Tỉ lệ biết đọc biết viết

KẾT QUẢ (tt)

Vũng Tàu Bà Rịa Long Điền Thành Tân

Tỉ lệ nuôi con bằng sữa mẹ

Tỉ lệ sinh con ở độ tuổi < 19

Tỉ lệ nhẹ cân lúc sinh

KẾT QUẢ (tt)

Vũng Tàu Bà Rịa Long Điền Thành Tân

Kinh tế Tỉ lệ thất nghiệp Không có

số liệu Không có số liệu

Tỉ lệ hộ nghèo theo chuẩn quốc gia

Tỉ lệ phụ nữ tại nơi làm việc

KẾT QUẢ (tt)

Vũng Tàu Bà Rịa Long Điền Thành Tân

Tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế

- Tăng nhân lực cho phòng khám lao.

- Tuyên truyền phương pháp phòng ngừa lao cho người dân

- Lập bản đồ các vùng nơi mà mức độ bao phủ nước sạch và vệ sinh thấp và đưa ra ưu tiên cho dự án thành phố khỏe mạnh

- Tăng cường đầu tư trạm cấp nước cho các khu dân cư

- Hỗ trợ cho gia đình nghèo trong học tập

Tỉ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng

- Tổ chức các chương trình cho trẻ ăn, dinh dưỡng, bổ sung vi chất và Iôt hóa muối ăn

- Trạm y tế các phường xã tổ chức tập huấn cho các bà mẹ về cách phòng chống suy dinh

dưỡng, cách nấu ăn để bảo đảm dinh dưỡng cho trẻ em

- Cho hộ gia đình vay vốn để nâng cấp nhà ở, hoặc hỗ trợ chiến lược tín dụng ở cấp độ cộng đồng.

- Khuyến khích và hỗ trợ thành phố và các chính quyền khu vực phát triển chương trình BHYT tại cộng đồng cho các khu vực nghèo

- Có chương trình hỗ trợ bảo hiểm y tế tại cộng đồng cho người nghèo

em dưới 5 tuổi - Vận động người dân đưa trẻ đi khám chữa bệnh

Tỉ số chết mẹ - Nguyên nhân: do tai biến sản khoa, băng

huyết, thiếu máu mãn, u não…

- Giải pháp:

+ Tuyên truyền, giáo dục các bà mẹ (phụ nữ tuổi sinh đẻ, vị thành niên…) khám thai định kì

+ Đầu tư nhân lực, vật lực cho bệnh viện

+ Tuyên truyền phòng tránh HIV.

+ Tầm soát, tuyên truyền phát hiện và điều trị tiểu đường

Số ca hiện mắc Tâm

thần/100.000 dân

- Nguyên nhân: chấn thương sọ não (tai nạn giao thông, tai nạn lao động…)

- Giải pháp: phối hợp các ban ngành, chính quyền tuyên truyền giáo dục luật giao thông, luật lao động…

- Lập bản đồ các vùng nơi mà mức độ bao phủ nước sạch và vệ sinh thấp và đưa ra ưu tiên cho

dự án thành phố khỏe mạnh.

- Tăng cường đầu tư trạm cấp nước cho các khu dân cư

đủ

- Hỗ trợ chương trình tiêm chủng về thuốc, cơ

sở vật chất, kiến thức…

Tỉ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng

- Tổ chức các chương trình cho trẻ ăn, dinh dưỡng, bổ sung vi chất và Iôt hóa muối ăn

- Tuyên truyền giáo dục, hỗ trợ vốn, hỗ trợ việc làm cho các đối tượng là hộ nghèo và các

hộ mới định cư tại khu vực

- Cho hộ gia đình vay vốn để nâng cấp nhà ở (bao gồm những khoản vay nhỏ với phương thức hoàn vốn linh động) hoặc hỗ trợ chiến lược tín dụng ở cấp độ cộng đồng

Tỷ lệ phụ nữ tại nơi làm việc

- Tạo công an việc làm cho phụ nữ bằng cách tạo điều kiện và ưu tiên cho phụ nữ được học nghề

em dưới 5 tuổi - Quản lý chặt chẽ công tác tiêm chủng các bệnh truyền nhiễm cho trẻ.

- Tuyên truyền và tư vấn cho các bà mẹ về chăm sóc sức khỏe trẻ em dưới 5 tuổi

- Kiểm soát công tác tiêm chủng ngừa bệnh lao thường xuyên

Số ca hiện mắc Tâm thần

/100.000 dân

- Tổ chức khám phát hiện và quản lý điều trị bệnh nhân tâm thần Thường xuyên theo dõi diễn biến bệnh, cấp phát thuốc điều trị và tư vấn cho thân nhân bệnh nhân về cách chăm sóc điều trị bệnh

- Tăng cường đầu tư trạm cấp nước cho các khu dân cư chưa có nguồn nước máy

- Đề xuất Ủy ban nhân dân huyện

hỗ trợ kinh phí xây dựng đường ống nước đến khu vực dân cư

hiếu học.

- Tổ chức vận động các gia đình tạo mọi điều kiện cho con được đến trường

Tỉ lệ trẻ em được tiêm chủng đầy

đủ

- Tăng cường công tác tuyên truyền kiến thức

về lợi ích của tiêm chủng các bệnh truyền nhiễm cho trẻ

- Hàng tháng dự trù đủ thuốc theo danh sách quản lý trẻ em trong độ tuổi tiêm chủng

- Vận động phụ huynh đưa trẻ đền tiêm đầy đủ theo lịch

Biết đọc biết viết - Các Hội đoàn thể tổ chức các lớp xóa mù

chữ tại thôn ấp các xã, thị trấn Đặc biệt đối với các xã thị trấn vùng biển, nông thôn

- Kiến nghị xem xét lại quy định trên 15 học sinh mới tổ chức lớp học

Tỉ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng

- Tổ chức các buổi thực hành dinh dưỡng cho các bà mẹ có con dưới 5 tuổi

- Tư vấn về dinh dưỡng tại trạm y tế xã

- Hàng tháng tổ chức cân trẻ, cấp sữa cho trẻ suy dinh dưỡng

- Cải thiện chất lượng và dễ tiếp cận các dịch

vụ và thông tin kế hoạch hóa gia đình

- Tổ chức các chương trình chuyên đề sức khỏe cho thanh niên (sức khỏe sinh sản, phòng ngừa HIV/AIDS, kiểm soát hút thuốc lá và phòng ngừa nghiện rượu và ma túy)

Nhẹ cân lúc sinh - Phát triển các chiến lược về sự sống còn của

trẻ em đặc biệt ở đô thị, bao gồm nuôi con bằng sữa mẹ và quản lý các nhóm bà mẹ có nguy cơ cao và trẻ gái có nguy cơ

- Khuyến khích và hỗ trợ các chính quyền khu vực phát triển chương trình bảo hiểm y tế tại cộng đồng cho các khu vực nghèo

Quản

trị Tỉ lệ ngân sách dành cho y tế - Đề xuất Ủy ban nhân dân tỉnh quan tâm, đẩy mạnh việc hỗ trợ kinh phí cho ngành y tế

huyện trong công tác phòng chống dịch, thực hiện các chương trình y tế quốc gia, công tác khám chữa bệnh người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi

- Khuyến khích và hỗ trợ thành phố và các chính quyền khu vực phát triển chương trình bảo hiểm y tế tại cộng đồng cho các khu vực nghèo.

- Tuyên truyền về lợi ích tham gia BHYT

- Hỗ trợ người nghèo, cận nghèo tiền mua bảo hiểm

Tỉ suất chết trẻ em dưới 5 tuổi

- Đẩy mạnh công tác vãng gia sau sinh và phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ dưới 1 tuổi.

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về chăm sóc sức khoẻ trẻ em cho phụ nữ từ 18 tuổi trở lên, đặc biệt là các bà mẹ đang mang thai và có con nhỏ

- Tăng cường quản lý bệnh nhân bỏ điều trị.

- Hỗ trợ thêm kinh phí cho cán bộ chuyên trách tuyến xã, phường

- Tăng cường năng lực cho y tế về xét nghiệm

và khám phát hiện Lao

Số ca mới mắc Lao/100.000 dân

- Tăng cường kiểm tra giám sát vệ sinh an toàn lao động để yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp thiết bị bảo hộ lao động cho công nhân

dụng nước sạch

- Lập bản đồ các vùng nơi mà mức độ bao phủ nước sạch và vệ sinh thấp.

- Tăng cường đầu tư trạm cấp nước và đường ống cấp nước cho các khu dân cư.

- Cần tập trung cải thiện ở các khu dân cư

xa quốc lộ bằng các giếng khoan và các thiết bị lọc nước cho các hộ gia đình

do hoàn cảnh gia đình khó khăn, bằng cách tổ chức các lớp học miễn phí được hỗ trợ trang thiết bị học tập để trẻ có thể đi học

Tỉ lệ trẻ em được tiêm chủng đầy

đủ

- Hỗ trợ chương trình tiêm chủng bằng cách cung cấp đủ thuốc và kịp thời, hỗ trợ kinh phí cho công tác tuyên truyền về kiến thức cho cộng đồng

Biết đọc biết viết - Tăng cường học tập cộng đồng cho các đối

tượng từ 35 tuổi trở lên

- Giáo dục dinh dưỡng và sức khỏe trẻ em cho các bà mẹ như mở lớp dạy nấu ăn tại khu phố/

ấp cho phụ nữ có con <5 tuổi, tổ chức nói chuyện tại các lớp mẫu giáo, mầm non về sức khoẻ trẻ em, cách nuôi dạy trẻ cho các bà mẹ

Sinh con ở độ tuổi < 19 - Cải thiện chất lượng và dễ tiếp cận các dịch vụ và thông tin kế hoạch hóa gia đình

- Phát hiện và vẽ biểu đồ các khu vực tạm cư nơi mà thanh niên dễ dàng có hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân và không có sử dụng các biện pháp tránh thai

y tế thôn ấp

KẾT LUẬN

 Công cụ đánh giá công bằng y tế và đáp ứng tại thành thị có tác dụng hữu ích cho cán bộ quản lý ngành y tế trong việc:

• Tham mưu vận động chính sách có lợi cho sức khỏe.

• Vận động cho việc đầu tư y tế vào đúng nhu cầu để nhằm giảm bất công bằng trong chăm sóc sức khỏe

• Công cụ giúp nhà hoạch định chính sách có bằng chứng cụ thể hóa để ra các quyết sách y

tế phù hợp hơn, mang lại an ninh xã hội.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 1 Bộ Lao động thương binh xã hội (2009), Hội nghị tổng kết công tác bảo trợ xã hội năm 2008 và triển khai nhiệm vụ năm

2009,

http://www.molisa.gov.vn/details.asp?mbien2=&mbien4=134 81&ambien3=(6286568C-1DED-482C-865B-80AC6BEAEC 3E>&td

ngày truy cập 27/7/2009.

 2 Bộ tài chính (2008), phần thứ ba- phụ lục 9 tổng sản phẩm trong nước theo giá thực tế phân theo khu vực kinh tế, http:// www.mof.gov.vn/Default.aspx?tabid=5991&ItemID=59186 truy cập ngày 27/7/2009.

 3 Sở kế hoạch và đầu tư thành phố TP.HCM, 2008, báo cáo tình hình Kinh tế xã hội năm 2008

http://www.dpi.gov.vn/data/news/2009/5/799/all2008.htm, truy cập ngày 22/7/2009.

TÀI LIỆU THAM KHẢO (tt)

 4 Sở kế hoạch và đầu tư thành phố TP.HCM, 2008, Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội 2001-2010 TP.HCM - các chỉ tiêu xã hội – Thu nhập bình quân đầu người, http://www.dpi.gov.vn/vie/ news_detial.asp?period_id=1&cat_id=3&news_i htm, truy cập ngày 20/7/2009.

 5 SYT TP.HCM (2008), CT sức khỏe,

http://www.medinet.hochiminhcity.gov.vn/tintuc/news_detail.as p?period_id=1&cat_id=28 , truy cập ngày 27/7/2009.

 6 Viện Vệ sinh Y tế Công cộng TP HCM Báo cáo kết quả

Đánh giá công bằng y tế và công cụ đáp ứng thành thị năm 2009 tại TP HCM.

 7 WHO (2009) Urban HEART WHO Kobe center

CHÂN THÀNH CÁM ƠN