Đề tài nghiên cứu, tìm hiểu về cấu tạo và nguyên lý hoạt động hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 bao gồm các hệ thống: Trên cơ sở nền tảng về lý thuyết điện thân xe Mitsubis
Trang 7LỜI CAM ĐOAN
Chúng em xin được cam đoan đề tài “Nghiên cứu hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô” được tiến hành công khai, dựa trên sự cố gắng, nỗ lực của cả nhóm
nghiên cứu bao gồm sinh viên Phạm Đức Công, sinh viên Trần Trung Kiên, sinh viên Trương Hoàng Tuấn và sự quan tâm từ quý thầy cô Viện Kỹ thuật HUTECH, đặc biệt dưới sự hướng dẫn nhiệt tình từ thầy ThS Nguyễn Văn Bản
Các số liệu, hình ảnh, mô hình và kết quả nghiên cứu được đề cập trong công trình nghiên cứu là trung thực, hoàn toàn không sao chép hoặc sử dụng kết quả nghiên cứu của các công trình nghiên cứu nào tương tự và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Nếu phát hiện có sự sao chép kết quả nghiên cứu của công trình nghiên cứu nào khác, chúng em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm
Tp Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 2022
Nhóm sinh viên
Phạm Đức Công Trần Trung Kiên
Trương Hoàng Tuấn
Trang 8LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và được sự hướng dẫn tận tình của
thầy Nguyễn Văn Bản, đồ án tốt nghiệp đề tài “Nghiên cứu hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô” của nhóm chúng em đã hoàn thành Qua đó, chúng em đã tìm hiểu được
rõ hơn về cấu tạo, nguyên lý hoạt động của các hệ thống điện thân xe ô tô Cụ thể là
hệ thống chiếu sáng tín hiệu; hệ thống gạt mưa rửa kính; hệ thống nâng hạ kính; hệ thống chỉnh gương và gập gương; hệ thống khóa cửa và hệ thống điều hòa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 Trên cơ sở kiến thức nền tảng đó chúng em đã thiết kế
và chế tạo thành công mô hình hệ thống điện trên xe ô tô Trong đồ án tốt nghiệp này, chúng em đã học tập được rất nhiều những vấn đề từ bên ngoài so với quá trình học tập ở lớp thì thực tế bên ngoài có khá nhiều điều khác biệt Trong suốt quá trình thực hiện đề tài, mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng do kiến thức và kinh nghiệm thực tế chưa nhiều nên không thể tránh khỏi những sai sót, song chúng em cũng có những kinh nghiệm quý báu và kỹ năng trong làm báo cáo và xây dựng mô hình Chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy ThS Nguyễn Văn Bản, thầy đã luôn theo sát
và giúp đỡ chúng em trong suốt quá trình làm đồ án tốt nghiệp để hoàn thành tốt đồ
án môn học này Vì kiến thức chúng em còn hạn chế, trong quá trình học tập và hoàn thành đồ án này em không tránh khỏi những sai sót kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy
Cuối cùng chúng em xin chân thành cảm ơn đến tất cả quý thầy cô và các bạn sinh viên một lời chúc sức khỏe dồi dào, đạt được nhiều thành công trong công việc
và cuộc sống
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
Trang 9TÓM TẮT
Đề tài “Nghiên cứu hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Nghiên
cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô” được thực hiện bởi
nhóm sinh viên Phạm Đức Công, sinh viên Trần Trung Kiên và sinh viên Trương
Hoàng Tuấn dưới sự dẫn dắt của thầy ThS Nguyễn Văn Bản
Đề tài nghiên cứu, tìm hiểu về cấu tạo và nguyên lý hoạt động hệ thống điện
thân xe Mitsubishi Outlander 2020 bao gồm các hệ thống:
Trên cơ sở nền tảng về lý thuyết điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 nhóm
đã tiến hành nghiên cứu, mô phỏng, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân
xe ô tô và ứng dụng trên mô hình hệ thống tạo lỗi phục vụ trong nghiên cứu và giáo
dục Nhóm đã hoàn thành mô hình hệ thống điện thân xe và hoạt động tốt như trên
xe thực tế Bên cạnh đó, nhóm cũng đã hoàn thành tốt hệ thống tạo lỗi trên chính mô
hình này với từng lỗi khác nhau trên từng hệ thống và có thể điều khiển bằng hai
phương thức: Bằng công tắc được bố trí trực tiếp trên hộp tạo lỗi hoặc bằng điều
khiển từ xa thông qua ứng dụng trên điện thoại (sử dụng sóng bluetooth)
Trang 10- Turn signal and Warning system;
- Wiper and washer system;
- Power window system;
- Door lock control system;
- Power mirror system;
- Heater and air conditioning system
On the basis of the theoretical foundation of Mitsubishi Outlander 2020 body electrical theory, the team has researched, simulated, designed, and manufactured a model of the vehicle body electrical system and applied it to the model of the fault generation system services in research and education We have completed the model
of the body electrical system and it works as well as on the actual vehicle Besides,
we have also completed the fault generation system on this model with different errors on each system and can be controlled by two methods: by the switch located directly on the fault generator box or by remote control via the phone application
(using bluetooth)
Trang 11MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
TÓM TẮT iii
ABSTRACT iv
MỤC LỤC v
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT viii
DANH MỤC CÁC HÌNH ix
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ xiii
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI 2
1.1 Tính cấp thiết của đề tài 2
1.2 Tình hình nghiên cứu 4
1.3 Mục đích nghiên cứu 4
1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu 5
1.5 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 5
1.6 Phương pháp nghiên cứu 6
1.6.1 Phương pháp thu thập thông tin 6
1.6.2 Nghiên cứu và thiết kế trên các phần mềm 6
1.8 Kết cấu của đề tài 7
CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE TRÊN XE MITSUBISHI OUTLANDER 2020 8
2.1 Hệ thống chiếu sáng - tín hiệu ô tô 8
2.1.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống chiếu sáng 8
2.1.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống chiếu sáng 14
2.1.3 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống tín hiệu 17
2.1.4 Nguyên lý hoạt động của hệ thống tín hiệu 18
2.2 Hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô 19
2.2.1 Đặc điểm, chức năng cấu tạo hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô 19
Trang 122.2.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô 25
2.3 Hệ thống gập gương trên ô tô 27
2.3.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống gập gương trên ô tô 27
2.3.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống gập gương trên ô tô 29
2.4 Hệ thống khóa cửa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 32
2.4.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống khóa cửa ô tô 32
2.4.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống khóa cửa ô tô 35
2.5 Hệ thống nâng hạ kính trên xe Mitsubishi Outlander 2020 36
2.5.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống nâng hạ kính ô tô 36
2.5.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống nâng hạ kính ô tô 39
2.6 Hệ thống điều hòa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 40
2.6.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống nâng hạ kính ô tô 40
2.6.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa ô tô 44
CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU – THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO MÔ HÌNH HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE Ô TÔ 46
3.1 Ý tưởng thiết kế 46
3.1.1 Phương án thiết kế mô hình 46
3.2 Thiết kế chi tiết trên mô hình hệ thống điện thân xe ô tô 49
CHƯƠNG 4: THI CÔNG VÀ HOÀN THIỆN MÔ HÌNH HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE Ô TÔ 52
4.1 Các bước thi công hoàn thiện mô hình gồm 52
CHƯƠNG 5: NGHIÊN CỨU LÝ THUYẾT CHẨN ĐOÁN VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG TẠO LỖI TRÊN MÔ HÌNH HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE Ô TÔ 60
5.1 Nghiên cứu lý thuyết chẩn đoán hệ thống điện thân xe ô tô 60
5.1.1 Chẩn đoán bảo dưỡng Hệ thống chiếu sáng – tín hiệu ô tô 60
5.1.2 Chẩn đoán hệ thống tín hiệu 61
5.1.3 Chẩn đoán hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô 62
5.1.4 Chẩn đoán hệ thống gập gương trên ô tô 64
5.1.5 Chẩn đoán hệ thống khóa cửa – nâng hạ kính ô tô 65
Trang 135.1.6 Chẩn đoán hệ thống điều hòa ô tô 66
5.2 Ý tưởng thiết kế hệ thống tạo lỗi 66
5.3 Lập trình lỗi trên phần mềm Arduino 70
5.3.1 Arduino là gì? 70
5.3.2 Linh kiện điện tử tạo lỗi 70
5.4 Thiết kế, mô phỏng hệ thống tạo lỗi 73
5.4.1 Sơ đồ mạch điện tạo lỗi 73
5.4.2 Vẽ decal bằng phần mềm Adobe Illustrator CC 2018; 73
5.5 Mô phỏng hệ thống tạo lỗi 74
5.6 Hoàn thiện mô hình hệ thống tạo lỗi 74
CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐỀ TÀI 76
6.1 Kết luận 76
6.2 Đánh giá kết quả 77
6.3 Thuận lợi và khó khăn 78
6.4 Hướng phát triển của đề tài 79
TÀI LIỆU THAM KHẢO 81
PHỤ LỤC 82
Trang 14DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
LH: Trái
RH: Phải
RPM: Round Per Minute
HID: High intensity discharge
Trang 15DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1 Vị trí đèn cốt và đèn pha trong cụm đèn đầu 9
Hình 2.2 Vị trí đèn kích thước trước trên xe Mitsubishi Outlander 2020 10
Hình 2.3 Vị trí đèn kích thước sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020 10
Hình 2.4 Vị trí đèn sương mù phía trước trên xe Mitsubishi Outlander 2020 10
Hình 2.5 Vị trí đèn sương mù phía sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020 11
Hình 2.6 Vị trí đèn lùi xe Mitsubishi Outlander 2020 11
Hình 2.7 Đèn phanh trên xe Mitsubishi Outlander 2020 12
Hình 2.8 Đèn trần trước (trái) và sau (phải) xe Mitsubishi Outlander 2020 12
Hình 2.9 Cụm đèn tableau trên xe Mitsubishi Outlander 2020 13
Hình 2.10 Cụm công tắc điều khiển trên xe Mitsubishi Outlander 2020 14
Hình 2.11 Sơ đồ mạch điện hệ thống chiếu sáng xe Mitsubishi Outlander 2020 15
Hình 2.12 Sơ đồ mạch điện đèn sương mù trước xe Mitsubishi Outlander 2020 16
Hình 2.13 Sơ đồ mạch điện đèn sương mù sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020 16 Hình 2.14 Cụm công tắc báo rẽ trên xe Mitsubishi Outlander 2020 17
Hình 2.15 Công tắc đèn báo nguy trên xe Mitsubishi Outlander 2020 18
Hình 2.16 Sơ đồ mạch điện hệ thống tín hiệu trên xe Mitsubishi Outlander 2020 19
Hình 2.17 Các chi tiết của hệ thống gạt mưa, rửa kính 20
Hình 2.18 Mô tơ gạt nước trên xe Mitsubishi Outlander 2020 21
Hình 2.19 Mô tơ rửa kính trên xe Mitsubishi Outlander 22
Hình 2.20 Đầu vòi phun nước rửa kính 22
Hình 2.21 Bình chứa nước rửa kính của xe Mitsubishi Outlander 22
Hình 2.22 Các chế độ gạt mưa ở kính trước trên công tắc gạt nước 23
Hình 2.23 Núm vặn điều chỉnh tốc độ ở chế độ AUTO của công tắc 23
Hình 2.24 Các chế độ gạt nước ở kính sau của công tắc 24
Hình 2.25 Relay gạt nước gián đoạn trên xe Mitsubishi Outlander 24
Hình 2.26 Sơ đồ mạch điện hệ thống gạt mưa rửa kính trên xe Mitsubishi Outlander 2020 25
Hình 2.27 Các nút điều khiển hệ thống gương trên xe Mitsubishi Outlander 2020 27
Trang 16Hình 2.28 Các nút điều khiển hệ thống gương trên xe Mitsubishi Outlander 2020 28
Hình 2.29 Mô tơ chỉnh gương điện của xe Mitsubishi Outlander 2020 29
Hình 2.30 Sơ đồ mạch điện hệ thống chỉnh gương xe Mitsubishi Outlander 2020 30 Hình 2.31 Chìa khóa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 32
Hình 2.32 Tay nắm cửa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 34
Hình 2.33 Công tắc khóa cốp trên xe Mitsubishi Outlander 2020 34
Hình 2.34 Sơ đồ mạch điện hệ thống khóa cửa xe Mitsubishi Outlander 2020 35
Hình 2.35 Bộ nâng hạ kính dạng hình kéo 37
Hình 2.36 Mô tơ điện điều khiển nâng hạ kính trên xe Mitsubishi Outlander 2020 37 Hình 2.37 Cụm công tắc nâng hạ kính trên xe Mitsubishi Outlander 2020 38
Hình 2.38 Công tắc phụ phía hành khách 39
Hình 2.39 Sơ đồ mạch điện hệ thống nâng hạ kính xe Mitsubishi Outlander 2020 39 Hình 2.40 Máy nén hệ thống điều hoà trên xe Mitsubishi Outlander 2020 41
Hình 2.41 Các thành phần cấu tạo của máy nén Mitsubishi Outlander 2020 41
Hình 2.42 Cấu tạo dàn nóng hệ thống điều hoà trên Mitsubishi Outlander 2020 42
Hình 2.43 Bộ lọc khô trên xe Mitsubishi Outlander 2020 43
Hình 2.44 Dàn lạnh trên xe Mitsubishi Outlander 2020 43
Hình 2.45 Van tiết lưu hệ thống điều hoà trên xe Mitsubishi Outlander 2020 44
Hình 2.46 Sơ đồ mạch điện hệ thống điều hòa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 44 Hình 3.1 Mô hình dọc 46
Hình 3.2 Mô hình ngang 47
Hình 3.3 Mô hình kết hợp đứng và ngang 48
Hình 3.4 Mô hình kết hợp đứng và ngang 49
Hình 3.5 Vị trí chi tiết in trên decal 50
Hình 3.6 Vị trí thiết bị mô phỏng trên Solidworks 2018 50
Hình 3.7 Sơ đồ mạch điện hệ thống điện thân xe ô tô 51
Hình 4.1 Mô hình 3D hệ thống điện thân xe ô tô 52
Hình 4.2 Sắt vuông 3 x 3 cm 52
Hình 4.3 Khung mô hình sau khi hoàn thành 53
Trang 17Hình 4.4 Bố trí vị trí các chi tiết của hệ thống trên tấm alu 53
Hình 4.5 Thiết kế decal trên phần mềm Adobe Illustrator CC 2018 54
Hình 4.6 Dán decal lên tấm alu 54
Hình 4.7 Tiến hành đánh dấu vị trí dây điện 55
Hình 4.8 Tấm alu đã được dán decal sau khi cắt khoét 55
Hình 4.9 Khung mô hình gắn alu sau khi hình hoàn thiện 56
Hình 4.10 Đo kiểm, đấu dây và chạy thử các hệ thống điện 56
Hình 4.11 Lắp từng hệ thống trên mô hình sản phẩm 57
Hình 4.12 Đấu dây các hệ thống 57
Hình 4.13 Chạy thử mô hình hệ thống điện thân xe ô tô 58
Hình 4.14 Hệ thống tạo lỗi trên hệ thống điện thân xe ô tô 58
Hình 4.15 Mô hình hệ thống điện thân trên xe ô tô 59
Hình 4.16 Tạo lỗi bằng công tắc ON/ OFF mô phỏng trên Proteus 66
Hình 4.17 Công tắc 67
Hình 4.18 Relay 4 chân thường mở 67
Hình 4.19 Cầu chì 67
Hình 4.20 Tạo lỗi bằng Arduino mô phỏng bằng Fritzing 68
Hình 4.21 Sơ đồ mạch điện tạo lỗi bằng Arduino 68
Hình 4.22 Nguyên lý hoạt động của module relay thường đóng 69
Hình 4.23 Mô phỏng hệ thống tạo lỗi bằng phần mềm Fritzing 69
Hình 4.24 Bo mạch Arduino UNO R3 70
Hình 4.25 Mạch Bluetooth 71
Hình 4.26 Module relay 2 kênh 71
Hình 4.27 Dây cáp nguồn 72
Hình 4.28 Dây nối mạch 72
Hình 4.29 Sơ đồ mạch điện tạo lỗi bằng Arduino kết hợp công tắc 73
Hình 4.30 Vẽ decal bằng phần mềm Adobe Illustrator CC 2018 73
Hình 4.31 Mô phỏng hoạt động hệ thống tạo lỗi trên Fritzing 74
Hình 4.32 Mô hình hệ thống tạo lỗi 74
Trang 18Hình 4.33 Bên trong mô hình hệ thống tạo lỗi 75 Hình 4.34 Giao diện App tạo lỗi 75
Trang 19DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 1.1 Khảo sát thời điểm sinh viên tiếp xúc với hệ thống điện thân xe ô tô 2 Biểu đồ 1.2 Khảo sát thời điểm mong muốn tiếp cận hệ thống điện thân xe ô tô 3
Trang 20LỜI MỞ ĐẦU
Cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp khác thì ô tô luôn là ngành công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền công nghiệp thế giới Trong những năm gần đây các hãng ô tô vẫn không ngừng đưa ra các mẫu xe mới, ngày càng tiên tiến, hiện đại hơn Nhóm chúng em tìm hiểu nhận thấy xe càng hiện đại thì hệ thống điện thân xe trên xe càng nhiều và phức tạp hơn Thấy được tầm quan trọng của hệ thống điện thân xe ô tô, sau khi thống nhất ý kiến, nhận được sự đóng góp và chia sẻ của giảng viên hướng dẫn, chúng em đã chọn được đề tài phù hợp với khả năng và
lĩnh vực của mình Nhóm đã đề xuất thực hiện đề tài “Nghiên cứu hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô” và nhận được sự đồng ý của quý thầy cô bộ môn Công nghệ
Kỹ thuật Ô tô và ban lãnh đạo Viện cũng đã cho phép đăng ký thực hiện đề tài Đối với cả nhóm, đây là cơ hội cho chúng em hệ thống lại kiến thức tích lũy trong bốn năm qua, là cơ hội nghiên cứu, thực nghiệm và rèn luyện các kỹ năng làm việc trước khi bước vào môi trường làm việc thực sự Thiết nghĩ, việc nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô không chỉ trau dồi kiến thức cho cả nhóm mà còn hỗ trợ việc giảng dạy trong nhà trường là điều cần thiết, tạo điều kiện tốt cho sinh viên cọ xát với thực tế Mô hình được thiết kế tương đối đầy đủ các
bộ phận, cơ cấu, chức năng của hệ thống điện thân xe ô tô vì vậy sẽ giúp ích cho sinh viên có thêm mô hình để thực tập và được tiếp cận sớm với hệ thống điện thân xe trên
ô tô Bằng sự cố gắng nỗ lực không ngừng của nhóm và đặc biệt là sự giúp đỡ tận tình của thầy ThS Nguyễn Văn Bản và các thầy cô trong bộ môn Công nghệ Kỹ thuật
Ô tô cùng các thầy cô trong Viện Kỹ thuật HUTECH, đề tài “Nghiên cứu hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình
hệ thống điện thân xe ô tô” đã được hoàn thành đúng tiến độ
Trang 21CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN ĐỀ TÀI
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
1.1.1 Đặt vấn đề
Hệ thống điện trên ô tô đóng vai trò như “hệ thần kinh trung ương” điều khiển hoạt động của toàn bộ xe Mặc dù chỉ chiếm 20% khối lượng nhưng hệ thống điện trên ô tô lại có khả năng điều khiển 80% những hệ thống còn lại Hệ thống điện trên
xe ô tô có thể chia ra hệ thống điện điện tử và hệ thống điện thân xe
Mặt khác, trong bối cảnh với sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô điện Động cơ điện ô tô trong tương lai có thể thay thế động cơ đốt trong ô tô trong tương lai để bảo vệ môi trường và giảm hiệu ứng nhà kính Nhưng dù có như thế nào thì
hệ thống điện thân xe vẫn sẽ sử dụng trên xe và với một vai trò rất quan trọng trong việc di chuyển và đảm bảo an toàn cho người lái và người đi đường khi tham gia giao thông
Biểu đồ 1.1 Khảo sát thời điểm sinh viên tiếp xúc với hệ thống điện thân xe ô tô
Theo một cuộc khảo của nhóm nghiên cứu thấy rằng khoảng 200 bạn sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật ô tô tại Trường Đại học Công nghệ Tp HCM thì chỉ khoảng 25% sinh viên được tiếp xúc với điện thân xe ở năm nhất và năm hai Cụ thể, năm nhất chiếm 8,2% và năm hai chiếm 16,4% cho thấy rằng việc sinh viên tiếp xúc đến hệ thống điện thân xe giai đoạn đầu tiên vào đại học còn rất thấp, nhiều lý do các bạn đưa ra như chưa học tới, không biết học từ đâu và còn bị động trong việc tự nghiên cứu và học tập
Trang 221.1.2 Tầm quan trọng
Cũng trong cuộc khảo sát đó chúng em thấy rằng gần 70% sinh viên muốn tiếp cận hệ thống điện thân xe ngay từ đầu năm nhất và năm hai Cần có một giải pháp nào đó để khởi dậy niềm đam mê ngành cho các bạn sinh viên ngành ô tô, trong đó
có ô tô nói chung và hệ thống điện thân xe ô tô nói riêng Điều đó không chỉ thúc đẩy
sự nhìn nhận đánh giá tổng quan về ô tô cho sinh viên mà còn thúc đẩy cho các bạn, những kỹ sư tương lai có một khả năng tư duy tốt về ngành mình đang theo học
Biểu đồ 1.2 Khảo sát thời điểm mong muốn tiếp cận hệ thống điện thân xe ô tô
1.1.3 Ý nghĩa của đề tài
Đề tài nhóm nghiên cứu có ý nghĩa khá quan trọng, không chỉ dừng lại ở mức
độ nghiên cứu, hình thành khả năng tư duy, trau dồi kiến thức cho nhóm nghiên cứu mà còn có mục đích phục vụ trong giáo dục và tinh thần tự học của sinh viên trong nhà trường
1.1.4 Lý do chọn đề tài
Chúng em là những sinh viên ngành ô tô nhận thấy rằng, để trở thành một kỹ sư giỏi, ngoài vấn đề trau dồi và học hỏi kiến thức chuyên ngành mình đang theo thì cần trau dồi các ngành khác như ngành cơ khí, cơ điện tử, tự động hóa để hoàn thiện bản thân hơn Không chỉ dừng lại ở đó, chúng em còn có một mục tiêu, hoài bão hơn nữa
là những người đã theo học và đã từng trải qua chương trình đào tạo tại trường muốn đóng góp một phần nhỏ cho chương trình đào tạo và chất lượng sinh viên của trường Giúp các bạn sinh viên có niềm đam mê và hiểu ngành ô tô sớm hơn, giúp cho các bạn chủ động trong việc nghiên cứu và học tập Trên đây là tất cả những lý do quan
trọng để cả nhóm quyết định thực hiện đồ án tốt nghiệp đề tài “Nghiên cứu hệ thống
Trang 23điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình
hệ thống điện thân xe ô tô”
1.2 Tình hình nghiên cứu
Hiện tại hệ thống điện thân xe ô tô đã được khai thác sâu từ các nhà nghiên cứu nhưng cơ bản thuần về mặt lý thuyết và gần như tương tự nhau, so với việc nghiên
cứu hệ thống điện thân xe trên một chiếc xe cụ thể thì còn hạn chế
Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài đã có như hệ thống điện thân xe
ô tô, tài liệu điện thân xe… Nhưng để có một đề tài nghiên cứu lý thuyết cụ thể rồi mới qua xây dựng, thiết kế, chế tạo mô hình và ứng dụng vào giáo dục thì chưa có như đề tài mà nhóm xây dựng
1.3 Mục đích nghiên cứu
Đề tài của nhóm hướng tới giải quyết các vấn đề sau:
- Về kiến thức:
▪ Nhận diện và đọc được ký hiệu và đọc chính xác sơ đồ mạch điện;
▪ Nhận dạng các chi tiết trong hệ thống chiếu sáng tín hiệu Nguyên lý hoạt động của hệ thống chiếu sáng tín hiệu;
▪ Nhận dạng các chi tiết trong hệ thống gạt nước và rửa kính Nguyên lý hoạt động của hệ thống gạt nước và rửa kính;
▪ Nhận dạng các chi tiết trong hệ thống khóa cửa và nâng hạ kính Nguyên lý hoạt động của hệ thống khóa cửa và nâng hạ kính;
▪ Nhận dạng các chi tiết trong hệ thống điều khiển gập gương và chỉnh gương Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều khiển gập gương và chỉnh gương;
▪ Nhận dạng các chi tiết trong hệ thống điều hòa Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa
- Về kỹ năng:
▪ Sử dụng được các dụng cụ và thiết bị điện đúng yêu cầu kỹ thuật;
▪ Chẩn đoán và bảo dưỡng các chi tiết trong hệ thống chiếu sáng tín hiệu;
▪ Chẩn đoán và bảo dưỡng các chi tiết trong hệ thống gạt nước và rửa kính;
▪ Chẩn đoán và bảo dưỡng các chi tiết trong hệ thống khóa cửa và hệ thống
Trang 24▪ Phục vụ trong giáo dục trường học
1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Đề tài sẽ thực hiện;
▪ Nghiên cứu hệ thống điện thân xe trên xe Mitsubishi Outlander 2020;
▪ Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô
▪ Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe;
▪ Nghiên cứu, thiết kế hệ thống tạo lỗi;
▪ Vẽ lại sơ đồ mạch điện theo TCVN bằng phần mềm AutoCad
1.5 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
▪ Về phần lý thuyết: Nghiên cứu trực tiếp trên xe Mitsubishi Outlander 2020;
▪ Về phần mô hình: Hầu hết các chi tiết, thiết bị là của xe Mitsubishi Outlander
2020, tuy nhiên do giới hạn về thời gian, kinh phí nên một số bộ phận, chi
Trang 25tiết sử dụng trên mô hình được thay thế bằng các bộ phận, chi tiết dễ tìm kiếm trên thị trường nhưng vẫn giữ nguyên đặc điểm hình thái và không làm thay đổi tính chất, chức năng của bộ phận và chi tiết ban đầu
- Phạm vi nghiên cứu: Hệ thống điện thân xe ô tô nói chung và hệ thống điện
thân xe Mitsubishi Outlander 2020 nói riêng
1.6 Phương pháp nghiên cứu
1.6.1 Phương pháp thu thập thông tin
- Phương pháp khảo sát bằng câu hỏi;
- Phương pháp thực nghiệm;
- Phương pháp phân tích thống kê;
- Tài liệu hãng Mitsubishi;
- Giáo trình liên quan đến hệ thống điện thân xe;
- Tài liệu trên internet
1.6.2 Nghiên cứu và thiết kế trên các phần mềm
- Proteus 8 Professional và Fritzing: Mô phỏng hệ thống điện;
- AutoCad 2007 và Solidworks 2018: Vẽ mạch điện các hệ thống, phương án thiết
kế mô hình và mô phỏng từng chi tiết;
- Adobe Illustrator CC 2018: Thiết kế bản vẽ in decal;
- Word/ Excel 2019: Viết bài báo cáo;
- Arduino: Lập trình viết code tạo pan
1.6.3 Phương pháp nghiên cứu đề tài
Nghiên cứu hiểu rõ kiến thức nền tảng từ cấu tạo, nguyên lý làm việc hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Sau đó, mới ứng dụng kiến thức nền tảng đó
để làm cơ sở thiết kế (sản phẩm làm bản vẽ, sơ đồ mạch điện, thuật toán ) dùng bản
vẽ, sơ đồ mạch điện, thuật toán để chế tạo, lắp đặt thành mô hình Sau khi có mô hình thì tiến hành chạy thử, hiệu chỉnh, kiểm chứng lại lý thuyết và nghiên cứu, chẩn đoán các vấn đề hư hỏng thường gặp để hoàn thiện mô hình và hệ thống tạo lỗi
1.7 Các kết quả hướng đến của đề tài
- Hoàn thành cuốn báo cáo đồ án tốt nghiệp;
Trang 26- Hoàn thành powerpoint thuyết trình;
- Mô phỏng các chi tiết và hoạt động trên phần mềm;
- Hệ thống điện thân xe hoạt động tốt như trên xe thực tế;
- Mô hình có khả năng ứng dụng tốt cho hoạt động học tập và giảng dạy
1.8 Kết cấu của đề tài
Đề tài gồm 6 chương:
Chương 1: Tổng quan đề tài;
Chương 2: Hệ thống điện thân xe trên xe Mitsubishi Outlander 2020;
Chương 3: Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô; Chương 4: Thi công và hoàn thiện mô hình hệ thống điện thân xe ô tô;
Chương 5: Nghiên cứu lý thuyết chẩn đoán và thiết kế hệ thống tạo lỗi trên mô hình hệ thống điện thân xe trên ô tô;
Chương 6: Kết luận và hướng phát triển đề tài
Trang 27CHƯƠNG 2
HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE TRÊN XE
MITSUBISHI OUTLANDER 2020
2.1 Hệ thống chiếu sáng - tín hiệu ô tô
2.1.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống chiếu sáng
Hệ thống chiếu sáng trên ô tô giúp tài xế có thể nhìn thấy chướng ngại vật trên đường trong điều kiện ánh sáng hạn chế, dùng để báo các tình huống dịch chuyển để mọi người xung quanh nhận biết Ngoài ra, hệ thống chiếu sáng còn hiển thị tình trạng hoạt động của các hệ thống trên ô tô đến tài xế thông qua bảng tableau và soi sáng không gian trong xe
Nhiệm vụ: Hệ thống chiếu sáng nhằm đảm bảo đủ ánh sáng, an toàn di chuyển
cho người lái và hành khách trong điều kiện vận hành không đủ ánh sáng
Yêu cầu: Hệ thống chiếu sáng phải đáp ứng 3 yêu cầu:
- Có cường độ sáng đủ lớn;
- Không làm lóa mắt tài xế chạy ngược chiều;
- Nhận diện xe di chuyển trong điều kiện không đủ ánh sáng
Đặc điểm, cấu tạo và chức năng: Hệ thống chiếu sáng bao gồm các loại đèn sau:
- Đèn chiếu xa, đèn chiếu gần (HI/LO);
Đèn gồm 2 phần:
▪ Bóng đèn xenon;
Hai bản cực điện được đặt trong khí trơ xenon, được bao bọc bằng bình thuỷ tinh thạch anh Quá trình phóng điện diễn ra do có hiệu điện thế cao vượt ngưỡng đánh thủng (vào khoảng 25.000 V) Tia lửa điện sinh ra kích thích các phân tử khí trơ xenon lên mức năng lượng cao, sau khi bị kích thích các phân tử khí xenon sẽ giải phóng năng lượng để trở về trạng thái bình thường, bức xạ ra ánh sáng theo định luật bức xạ điện từ
Trang 28Công nghệ HID tăng tính an toàn khi lái xe trong ban đêm vì nó phát ra ánh sáng trắng xanh rất gần phổ với ánh sáng mặt trời, giúp người lái xe dễ dàng quan sát với hình ảnh rõ nét, sâu và thật hơn
Hình 2.1 Vị trí đèn cốt và đèn pha trong cụm đèn đầu
1- Đèn chiếu gần; 2- Đèn chiếu xa
▪ Gương phản chiếu (chóa đèn)
Chức năng của gương phản chiếu là định hướng lại các tia sáng, tạo ra sự phản
xạ, đưa tia sáng đi rất xa từ phía đầu xe
Gương phản chiếu có hình dạng parabol, bề mặt được được đánh bóng và sơn lên một lớp vật liệu phản xạ như bạc hay nhôm
Cách bố trí tim đèn được chia làm ba loại: loại tim đèn đặt trước tiêu cự, loại tim đèn đặt ngay tiêu cự và tim đèn đặt sau tiêu cự
Đèn chiếu gần/ đèn chiếu xa là một trong những hệ thống chiếu sáng quan trọng nhất trên ô tô Có chức năng đảm bảo tầm nhìn của người lái Đèn cốt đảm bảo tầm nhìn của người lái ở cự ly (50 ÷ 70 m), đèn pha đảm bảo tầm nhìn của người lái ở cự
ly (180 ÷ 250 m)
- Đèn kích thước (position lamp);
Đèn kích thước là một dãy đèn LED lắp ở đầu xe, nằm trong cụm đèn đầu ô tô trên đèn sương mù Mục đích của loại đèn này là để người đi bộ, phương tiện đi ngược chiều nhận biết xe từ xa
Trang 29Hình 2.2 Vị trí đèn kích thước trước trên xe Mitsubishi Outlander 2020
Hình 2.3 Vị trí đèn kích thước sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020
- Đèn sương mù (fog lamp);
Hình 2.4 Vị trí đèn sương mù phía trước trên xe Mitsubishi Outlander 2020
Trang 30Hình 2.5 Vị trí đèn sương mù phía sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020
- Đèn hậu (tail lamp);
Cụm đèn hậu ô tô bao gồm:
▪ Đèn lùi: Đây là hệ thống có màu trắng, đèn được sử dụng để cảnh báo các phương tiện và người đi bộ xung quanh rằng xe đang chuẩn bị lùi lại Theo tiêu chuẩn quốc
tế, đèn lùi xe ô tô thường có màu trắng
Hình 2.6 Vị trí đèn lùi xe Mitsubishi Outlander 2020
▪ Đèn sương mù sau
▪ Đèn phanh: Là loại đèn chiếu sáng phía sau với ánh sáng đỏ được kích hoạt khi tài xế phanh xe để cảnh báo các phương tiện phía sau chuẩn bị dừng lại Theo quy định của Liên Hợp Quốc, cường độ sáng của đèn phanh ô tô sẽ dao động từ
60 ÷ 185 cd
Trang 31Hình 2.7 Đèn phanh trên xe Mitsubishi Outlander 2020
- Đèn trần (room lamp);
Đèn trần xe với ba chế độ On (Bật), Off (Tắt) và Door (Tự động bật khi cửa xe mở) giúp tài xế và hành khách quan sát rõ khoang hành khách khi trời tối Đèn trần gồm đèn trần trước và đèn trần sau Nằm giữa hai ghế trước hoặc hai ghế sau, ngay trên đầu hành khách
Hình 2.8 Đèn trần trước (trái) và sau (phải) xe Mitsubishi Outlander 2020
- Đèn báo trên táp lô (tableau lamp);
Đèn chiếu sáng trên mặt bảng tableau cho phép người lái dễ dàng theo dõi và quan sát các thông số khi xe đang vận hành Đèn tableau sẽ mở lên khi mở chìa khóa
Trang 32Hình 2.9 Cụm đèn tableau trên xe Mitsubishi Outlander 2020
1- Đồng hồ tốc độ động cơ (vòng/phút); 2- Đèn báo vị trí tay số;
3- Đồng hồ báo mức nhiên liệu; 4- Đồng hồ tốc độ xe (km/h); 5- Đồng hồ báo
nhiệt độ nước làm mát động cơ
Cụm đồng hồ tableau bao gồm:
▪ Đồng hồ đo tốc độ (công tơ mét): Thường có hình tròn, có kim chỉ trên mặt chia vạch và đánh số Đây là phần dễ nhận thấy trên bảng điều khiển xe vì nó thường
có kích thước lớn nhất so với những chỉ dẫn khác nhằm mục đích để thông báo tốc
độ hiện tại của xe cho người lái biết
▪ Trên công tơ mét của một số xe hiện nay còn có thông tin về quãng đường mà xe
đã chạy, thường chia làm 2 dạng:
+ ODO (toàn bộ quãng đường xe chạy từ lúc xuất xưởng);
+ TRIP (quãng đường đo được trên một hành trình để người lái tính được mức tiêu thụ nhiên liệu của xe)
▪ Đồng hồ đo vòng tua máy: Thường có hình tròn, nhỏ hơn một chút và nằm cạnh đồng hồ đo tốc độ Công cụ này cho biết số vòng tua hiện tại của trục khuỷu động
cơ trong 1 phút (RPM) và khi máy hoạt động ở trạng thái chờ thì số vòng tua thường dưới 1000 vòng/ phút
Trang 33▪ Đồng hồ đo nhiên liệu:Hiển thị mức nhiên liệu còn lại trong bình Chữ F (Full) thể hiện mức đầy còn E (Empty) là mức hết sạch nhiên liệu và bên cạnh sẽ có kí hiệu hình cây bơm xăng Đồng thời trên đó có chia thành các vạch để người lái có thể ước lượng còn bao nhiêu nhiên liệu
▪ Đồng hồ đo nhiệt độ nước làm mát: Đây là thiết bị rất cần thiết có thể cho biết nhiệt độ hiện tại của nước làm mát động cơ và nhiệt độ hiện tại so với mức nóng (H- hot) và lạnh (C- cold) của xe
- Cụm công tắc điều khiển (switch)
Tùy thuộc vào mong muốn yêu cầu của tài xế điều khiển xe cụm công tắc điều khiển có chức năng đóng mở các hệ thống trên xe Ở hệ thống chiếu sáng ô tô, cụm công tắc nằm phía bên trái và bên dưới vô lăng Hoạt động dựa trên những thao tác
mà nhà sản xuất đưa ra
Hình 2.10 Cụm công tắc điều khiển trên xe Mitsubishi Outlander 2020
2.1.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống chiếu sáng
- Đèn chiếu sáng gần/ chiếu sáng xa;
▪ Chế độ đèn chiếu sáng gần (LO):
Khi công tắc đèn ở vị trí LO chuyển từ OFF sang ON, tín hiệu LO từ công tắc đèn được gửi đến hộp ECU điều khiển hệ thống đèn Hộp ECU điều khiển hệ thống đèn gửi tín hiệu LO từ công tắc đèn đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều
Trang 34khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) điều khiển tiếp điểm tại relay LO đèn chiếu sáng gần đóng lại Lúc này dòng điện chạy từ nguồn điện dương đi đến relay
LO của đèn đi qua hai bóng đèn LO về mass và làm đèn chiếu sáng gần sáng
Hình 2.11 Sơ đồ mạch điện hệ thống chiếu sáng trên xe Mitsubishi Outlander 2020
▪ Chế độ đèn chiếu sáng xa (HI):
Khi công tắc đèn ở vị trí HI chuyển từ OFF sang ON, tín hiệu HI từ công tắc đèn được gửi đến hộp ECU điều khiển hệ thống đèn Hộp ECU điều khiển hệ thống đèn gửi tín hiệu HI từ công tắc đèn đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) điều khiển tiếp điểm tại relay HI đèn chiếu sáng xa sẽ đóng lại Lúc này dòng điện chạy từ nguồn điện dương đi đến relay
HI của đèn đi qua hai bóng đèn HI về mass và làm đèn chiếu sáng xa sáng
- Đèn sương mù trước/sau:
▪ Đèn sương mù phía trước:
Khi công tắc đèn sương mù phía trước bật, tín hiệu công tắc đèn sương mù phía trước được gửi đến hộp ECU điều khiển hệ thống đèn Hộp ECU điều khiển hệ thống đèn gửi tín hiệu chuyển đổi đèn sương mù phía trước đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) điều khiển tiếp điểm tại relay đèn sương mù đóng lại Lúc này dòng điện chạy từ nguồn điện dương đi đến
Trang 35relay đèn sương mù trước đi qua hai bóng đèn LH và RH về mass và làm đèn sương
mù trước sáng
Hình 2.12 Sơ đồ mạch điện đèn sương mù trước trên xe Mitsubishi Outlander 2020
▪ Đèn sương mù phía sau:
Hình 2.13 Sơ đồ mạch điện đèn sương mù sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020
Khi công tắc đèn sương mù phía sau bật, tín hiệu công tắc đèn sương mù phía sau được gửi đến hộp ECU điều khiển hệ thống đèn Hộp ECU điều khiển hệ thống đèn gửi tín hiệu chuyển đổi đèn sương mù phía sau đến hệ thống chuyên biệt của
Trang 36Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) điều khiển tiếp điểm tại relay đèn sương mù sau đóng lại Lúc này dòng điện chạy từ nguồn điện dương đi đến relay đèn sương mù sau đi qua bóng đèn về mass và làm đèn sương
mù sau sáng
2.1.3 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống tín hiệu
Báo hiệu với các phương tiện giao thông khác đang lưu thông trên đường nhận biết được sự nguy hiểm và hướng rẽ của xe Đồng thời, đèn hazard còn để báo hiệu
cho những phương tiện xung quanh phòng chống va chạm và nguy hiểm
Nhiệm vụ:
- Báo hiệu xe chuyển làn, chuyển hướng;
- Cảnh báo khi xe đang gặp sự cố dừng đỗ trên đường;
- Cảnh báo khi xe gặp sự cố nào đó phải di chuyển chậm và đang làm tắc nghẽn
giao thông của các phương tiện khác;
- Cảnh báo khi xe dừng đỗ trên đường thiếu ánh sáng, trong đêm tối;
- Báo hiệu giúp xe khác giữ khoảng cách với phương tiện cá nhân;
- Sử dụng cho các phương tiện chuyên dụng như xe cấp cứu, xe cứu hỏa,…
Yêu cầu: Phải hoạt động ổn định trong mọi điều kiện khắc nghiệt, hoạt động cường độ cao
Cấu tạo:
- Cụm công tắc báo rẽ;
Hình 2.14 Cụm công tắc báo rẽ trên xe Mitsubishi Outlander 2020
Trang 37Công tắc đèn báo rẽ được bố trí trong công tắc tổ hợp nằm dưới tay lái Gạt công tắc lên hoặc xuống sẽ làm cho đèn báo rẽ phải hay trái hoạt động
- Công tắc đèn báo nguy (Hazard);
Khi bật công tắc báo nguy sẽ làm cho tất cả đèn báo rẽ đều nháy
Hình 2.15 Công tắc đèn báo nguy trên xe Mitsubishi Outlander 2020
2.1.4 Nguyên lý hoạt động của hệ thống tín hiệu
Dòng điện từ nguồn dương ắc quy qua cuộn dây IG về mass, hút tiếp điểm relay
IG đóng lại Dòng điện từ nguồn dương ắc quy qua cầu chì 20A, qua tiếp điểm relay
IG Nguồn dương chờ tại công tắc tín hiệu Khi điều khiển tín hiệu xi nhan bên trái, dòng điện dương đi qua ECU trong bộ điều khiển tín hiệu về mass Lúc này, ECU trong bộ điều khiển tín hiệu gửi dữ liệu về hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) thông qua dây data Cung cấp nguồn dương đến các bóng bên trái (LH) là tín hiệu hông xe, đèn xi nhan trái đầu xe,
Trang 38đèn xi nhan trái đuôi xe và đèn bên gương trái về mass, tất cả đèn tín hiệu xi nhan bên trái sáng
Hình 2.16 Sơ đồ mạch điện hệ thống tín hiệu trên xe Mitsubishi Outlander 2020
Khi điều khiển tín hiệu xi nhan bên phải, dòng điện dương đi qua ECU trong bộ điều khiển tín hiệu về mass Lúc này, ECU trong bộ điều khiển tín hiệu gửi dữ liệu
về hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) thông qua dây data Cung cấp nguồn dương đến các bóng bên phải (RH) là tín hiệu hông xe, đèn xi nhan phải đầu xe, đèn xi nhan phải đuôi xe và đèn bên gương phải về mass, tất cả đèn tín hiệu xi nhan bên phải sáng
Nguồn dương thường trực luôn cung cấp nguồn cho công tắc hazard Khi bật công tắc hazard, gửi tín hiệu điều khiển hazard về hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) Cung cấp nguồn dương đến tất cả bóng đèn tín hiệu về mass, hazard hoạt động tất cả đèn tín hiệu sáng
2.2 Hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô
2.2.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô
Trên xe Mitsubishi Outlander 2020 trang bị hệ thống gạt mưa trước và sau Ngoài
ra, xe còn trang bị thêm rửa kính đèn pha
Nhiệm vụ: Giúp người lái xe đảm bảo an toàn tầm nhìn khi trời mưa
Trang 39Yêu cầu: Hệ thống gạt mưa rửa kính phải hoạt động nhẹ nhàng, linh hoạt, ổn định
và phù hợp với từng điều kiện trời mưa (mưa to hoặc mưa nhỏ)
Đặc điểm, cấu tạo và chức năng: Thành phần cấu tạo của hệ thống gạt mưa rửa
kính bao gồm:
Hình 2.17 Các chi tiết của hệ thống gạt mưa, rửa kính
1- Lưỡi gạt nước; 2- Cảm biến mưa; 3- Thanh gạt nước; 4- Cụm cơ cấu gạt nước;
5- Bình chứa nước rửa kính; 6- Ống dẫn nước rửa kính
- Cần gạt nước/thanh gạt nước;
Cấu trúc của cần gạt nước là một lưỡi cao su gạt nước được lắp vào thanh kim loại gọi là thanh gạt nước Gạt nước di chuyển tuần hoàn nhờ cần gạt
Bề mặt tiếp xúc giữa lưỡi gạt với kính được phủ một lớp cao su mỏng, giúp tạo
độ bám nhất định, loại bỏ nước và bụi bẩn
Với lưỡi gạt mới, lớp cao su sạch sẽ loại bỏ nước và bụi bẩn sạch sẽ hơn mà không để lại các vệt bẩn trên kính Nhưng khi lớp cao su đã cũ, lưỡi gạt không còn
ôm sát vào kính và tạo ra các vệt bẩn trên kính
Với dòng xe Mitsubishi Outlander hiện tại được trang bị 2 lưỡi gạt, chúng cùng
di chuyển và làm sạch bề mặt kính tốt hơn
Vì lưỡi gạt nước được ép vào kính trước bằng lò xo nên gạt nước có thể gạt được nước mưa nhờ dịch chuyển thanh gạt nước
Trang 40Chuyển động tuần hoàn của gạt nước được tạo ra bởi mô tơ và cơ cấu dẫn động
- Motor và cơ cấu dẫn động gạt nước phía trước;
▪ Motor gạt nước kính trước/ kính sau
Mô tơ dạng lõi sắt từ là nam châm vĩnh cửu được sử dụng làm mô tơ gạt nước
Mô tơ gạt nước bao gồm có mô tơ và bộ truyền bánh răng để làm giảm tốc độ ra của mô tơ
Mô tơ lõi sắt từ gạt nước có 3 chổi than tiếp điện: Chổi tốc độ thấp, chổi tốc độ cao và một chổi dùng chung (để tiếp mát)
Một công tắc dạng cam được bố trí trong bánh răng để gạt nước dừng ở vị trí cố định trong mọi thời điểm
Hình 2.18 Mô tơ gạt nước trên xe Mitsubishi Outlander 2020 [12]
▪ Công tắc dạng cam
Công tắc này có đĩa cam sẻ rãnh chữ V và ba điểm tiếp xúc có tác dụng làm cho motor gạt mưa luôn dừng lại ở một vị trí cố định để đảm bảo phải dừng đúng điểm dưới cùng của cửa kính chắn gió khi bấm tắt công tắc gạt nước
- Mô tơ rửa kính;
Bình chứa nước rửa kính được làm từ bình nhựa mờ và nước rửa kính được phun nhờ áp lực bơm từ mô tơ rửa kính đặt trong bình chứa
Mô tơ bộ rửa kính có dạng cánh quạt như được sử dụng trong bơm nhiên liệu Vận hành kết hợp với bộ phận rửa kính