PHẦN I: LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ 1945 ĐẾN NAYCHƯƠNG I LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH - Biết được tình hình L
Trang 1PHẦN I: LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ 1945 ĐẾN NAY
CHƯƠNG I LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI
THỨ HAI CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH
- Biết được tình hình Liên Xô và các nước Đông Âu từ năm 1945 đến năm
1991 qua hai giai đoạn :
+ Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 70 thế kỉ XX :
· Liên Xô :
Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945 - 1950)
Những thành tựu xây dựng chủ nghĩa xã hội
· Các nước Đông Âu :
Thành lập Nhà nước dân chủ nhân dân
Quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và những thành tựu chính
+ Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX :giai đoạn khủng hoảng dẫn đến sự tan rã của Liên Xô và sự sụp đổ của chế độ xãhội chủ nghĩa ở Đông Âu
- Biết đánh giá những thành tựu đạt được và một số sai lầm, hạn chế củaLiên Xô và các nước XHCN ở Đông Âu
Ngày soạn: 06/9/2022
Ngày giảng: 08 /9/2022
TIẾT 1 - BÀI 1 LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA
- Trình bày được những thành tựu to lớn trong công cuộc xây dựng CNXH
ở Liên Xô từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX
- Phân tích được ý nghĩa thành tựu công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô
- Trình bày được những nét chính về việc thành lập nhà nước dân chủ nhândân ở Đông Âu
- Mô tả được những nét cơ bản về hệ thống các nước XHCN Qua đó hiểuđược mối quan hệ, ảnh hưởng và đóng góp của hệ thống XHCN dưới phong tràocách mạng thế giới nói chung và cách mạng Việt Nam nói riêng
2 Phẩm chất:
- Ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới Qua đó, giáodục tinh thần đoàn kết quốc tế cho HS
Trang 2- Tự hào về những thành tựu xây dựng CNXH ở Liên Xô, thấy được tính ưu
việt của CNXH và vai trò lãnh đạo to lớn của Đảng cộng sản và nhà nước Xô Viết
- Biết ơn sự giúp đỡ của nhân dân Liên Xô với sự nghiệp cách mạng của
nhân dân Việt Nam.
B Chuẩn bị
1 Giáo viên:
- Giáo án word và Powerpoint
- Tư liệu, tranh ảnh, video về Liên Xô sau CTTG thứ hai
2 Học sinh:
- Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao
- Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về Liên Xô sau CTTG thứ hai
C Tiến trình lên lớp.
1 Ổn định:
9A1 : 9A2 : 9A3 : 9A4 :
2 Kiểm tra : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài mới:- Giáo viên khái quát chương trình lịch sử gồm hai
phần.+ Lịch sử thế giới hiện đại (Từ 1945 - 2000)
+ Lịch sử hiện đại Việt Nam (Từ 1919 - 2000)
- ë lớp 8 chúng ta đã học lịch sử thế giới hiện đại thời kỳ thứ nhất (Từ1917- 1945).- Lớp 9 học tiếp thời kỳ thứ 2 (Từ 1945 - 2000)
- Bài học đầu tiên của lịch sử 9 là Liên Xô và các nước Đông Âu Tiết 1:Liên Xô sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô bị thiệt hại nặng nề, để khắcphục hậu quả, Liên Xô tiến hành khắc phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiếntranh, tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất cho Chủ nghĩa xã hội
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt
GV : MC giới thiệu LX
? Em hãy nhắc lại nguyên nhân dẫn đến
cuộc chiến tranh thế giới thứ hai
1939-1945?
- Sự phát triển không đồng đều giữa các nước ,
thế giới phân chia theo hệ thống Véc Sai- Oa
? Hãy cho biết tình hình Liên Xô sau chiến
tranh thế giới thứ hai?
- Là nước chiến thắng nhưng bị thiệt hại nặng
nề về cả người và của
? Đó là những tổn thất nào?
( chữ in nhỏ SGK) – MC( hình ảnh)
I Liên xô
1 Công cuộc khôi phục kinh
tế sau chiến tranh 1950)
(1945 Đất nước Xô viết bị chiếntranh tàn phá hết sức nặng nề:hơn 27 triệu người chết, 1 710thành phố, hơn 70 000 làng mạc
Trang 3? Trước những khó khăn trên nhu cầu bức
thiết của Liên Xô lúc này là gì?
- Phải khôi phục và phát triển kinh tế
Những tổn thất trên làm cho nền kinh tế Liên
Xô phát triển chậm tới 10 năm Đất nước gặp
muôn vàn khó khăn tưởng chừng như không
vượt nổi
- Giáo viên so sánh những thiệt hại của Liên
Xô với các nước Đồng minh khác để thấy rõ
hơn sự thiệt hại của Liên Xô là vô cùng to lớn
còn các nước Đồng minh là không đáng kể.
=> Trong hoàn cảnh đó Liên Xô phải khắc
phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh,
tiếp tục xây dùng Chủ nghĩa xã hội
- Giáo viên phân tích: Đảng và nước Liên
Xô quan tâm và đề ra và thực hiện kế hoạch
khắc phục kinh tế Quyết tâm này đã được sự
ủng hộ nhiệt tình của nhân dân
? Nhà nước Xô Viết đã có kế hoạch gì để
khôi phục và phát triển kinh tế?
- Đề ra kế hoạch 5 năm lần thứ tư (1946-1950)
? Với kế hoạch đề ra Liên Xô đã đạt được
- 1949 chế tạo thành công bom nguyên tử,phá
vỡ thế độc quyền hạt nhân của Mĩ
- Giáo viên giải thích khái niệm: " Cơ sở vật
chất kĩ thuật của Chủ nghĩa xã hội" Đó là một
nền sản xuất đại cơ khí với công nghiệp hiện
đại, nông nghiệp hiện đại và khoa học - kĩ
thuật tiên tiến
- Công nghiệp tăng 73%, một
số ngành nông nghiệp vượt mứctrước chiến tranh Năm 1949,Liên Xô chế tạo thành côngbom nguyên tử
2 Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất, kĩ thuật của CNXH(từ
1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX)
Trang 4- Giáo viên nêu: Đây là việc tiếp tục xây
dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của Chủ nghĩa xã
hội mà các em đã học đến năm 1939
? Sau khi hoàn thành kế hoạch 5 năm lần
thứ tư Liên Xô còn có việc làm gì nữa?
Liên Xô thực hiện các kế hoạch dài hạn lần
thứ 5, 6, 7
? Phương hướng của các kế hoạch trên là
gì?
- Tiếp tục ưu tiên phát triển công nghiệp nặng
? Vì sao công nghiệp nặng lại được ưu tiên
phát triển?
- Là nền tảng của kinh tế quốc dân
?Ngoài ra còn phương hướng nào nữa?
- Thâm canh trong nông nghiệp, đẩy mạnh tiến
bộ khoa học kĩ thuật, tăng cường quốc phòng
? Trong thời gian này Liên Xô đạt được
những thành tựu như thế nào về kinh tế?
- Kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ
- Công nghiệp tăng bình quân hàng năm 9,6%
- Trở thành cường quốc thứ 2 trên thế giới
- Chiếm 20% sản lượng công nghiệp trên thế
giới
? Tình hình khoa học kĩ thuật của Liên Xô
thời kì này có đặc điểm gì?
- Gặt hái được những thành công vang dội
Yêu cầu học sinh quan sát hình 1 SGK
? Em biết gì về vệ tinh nhân tạo do Liên Xô
phóng lên vũ trụ?
Hs…
? Việc Liên Xô là nước phóng thành công
đầu tiên vệ tinh nhân tạo lên vũ trụ cho
chúng ta biết điều gì?
HS…
Ngày 4-10-1957 Liên Xô đã phóng thành công
vệ tinh nhân tạo lên khoảng không vũ trụ mang
tên Xputnich, trở thành nước đầu tiên trên thế
giới chinh phục vũ trụ
Vệ tinh được phóng lên bởi một tên lửa do Cô
- Liên Xô tiếp tục thực hiện các
kế hoạch dài hạn với cácphương hướng chính là: pháttriển kinh tế với ưu tiên pháttriển công nghiệp nặng, đẩymạnh tiến bộ khoa học – kĩthuật, tăng cường sức mạnhquốc phòng
Trang 5- lô - lép chế tạo, bay quanh Trái Đất theo một
quỹ đạo hình bầu dục, điểm thấp nhất cách
TráI Đất 227km, điểm cao nhất cáh Trái Đất
947 km, thời gian vệ tinh phóng lên bay vòng
quanh Trái Đất hết 1 giờ 36 phút Gần 4 năm
sau, ngày 12-4-1961, Liên Xô lại phóng tàu vũ
trụ Phương Đông ( Vô - xtoc) chở I - u – ri Ga
- ga – rin bay vòng quanh Trái Đất trong 108
phút
? Các em có nhận xét gì về thành tựu kinh tế,
khoa học kĩ thuật ( vũ trụ ) mà Liên Xô đạt
được trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã
hội?
- Đó là những thành tựu vô cùng quan trọng
giúp Liên Xô tạo thế và lực trên con đường
xây dựng chủ nghĩa xã hội
? Còn về đối ngoại Liên Xô có chính sách
4-2-1948: Liên Xô- Rummani
GV hướng dẫn học sinh đọc thêm mục II.2
- Kết quả: Liên Xô đã đạt đượcnhiều thành tựu to lớ
+ Sản xuất công nghiệp bìnhquân hằng năm tăng 9,6%, làcường quốc công nghiệp đứngthứ hai trên thế giới, chỉ sau Mĩ+ Là nước mở đầu kỉ nguyênchinh phục vũ trụ của conngười năm 1957, phóng thànhcông vệ tinh nhân tạo, năm
1961 phóng tàu "Phương Đông"đưa con người (I Gagarin) lầnđầu tiên bay vòng quanh TráiĐất
- Về đối ngoại: Liên Xô chủtrương duy trì hoà bình thế giới,quan hệ hữu nghị với các nước
và ủng hộ cuộc đấu tranh giảiphóng của các dân tộc
II Đông Âu
4 Thành tựu nào quan trọng nhất mà Liên Xô đạt được sau chiến tranh? Em
có nhận xét gì về tốc độ tăng trưởng kinh tế của Liên Xô trong thời kì khôi phụckinh tế, nguyên nhân sự phát triển đó ?
5 Thành tựu nào quan trọng nhất mà Liên Xô đạt được sau chiến tranh?
6 Đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX, Liên Xô đã đạt được thành tựu cơbản gì?
Trang 6ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX
- Giáo dục học sinh nhận thức đúng sự tan rã của Liên Xô và các nước
XHCN ở Đông Âu là sự sụp đổ của mô hình không phù hợp chứ không phải sựsụp đổ của lí tưởng XHCN ; phê phán chủ nghĩa cơ hội của M.Gooc-ba-chốp vàmột số người lãnh đạo cao nhất của Đảng cộng sản và Nhà nước Liên Xô cùngcác nước XHCN Đông Âu
- Có trách nhiệm bảo vệ, xây dựng nền CNXH ở Việt Nam giàu đẹp, tiến
bộ, văn minh
B Chuẩn bị.
1 Giáo viên:
- Giáo án word và Powerpoint
- Tư liệu, tranh ảnh, video về Liên Xô
XX đã có sự thay đổi Vậy sự thay đổi đó được thể hiện như thế nào?
Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt
Đọc mục I
? Năm 1973 thế giới có sự kiện tiêu biểu
nào?
I Sự khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô Viết.
Trang 7- Khủng hoảng dầu mỏ mở đầu cho khủng
hoảng nhiều mặt của thế giới nên phải cải
cách
? Nguyên nhân đẫn đến quá trình khủng
hoảng và tan rã của Liên bang Xô viết?
Sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973,
nền kinh tế xã hội của Liên Xô ngày càng
rơi vào tình trạng trì trệ, không ổn định và
lâm dần vào khủng hoảng: Sản xuất công
nghiệp và nông nghiệp không tăng, đời sống
nhân dân khó khăn, lương thực và hàng hoá
tiêu dùng thiết yếu ngày càng khan hiếm, tệ
nạn quan liêu, tham nhũng trầm trọng
? Trong bối cảnh đó thái độ của ban lãnh
đạo Liên Xô như thế nào?
- Không tiến hành cải cách cần thiết về kinh
tế, xã hội
- Không khắc phục nhược điểm trước đây
làm trở ngại sự phát triển của đất nước
? Hậu quả ra sao?
Kinh tế khó khăn, sản xuất trì trệ, hàng hóa
khan hiếm
Sự thờ ơ của ban lãnh đạo Xô Viết đã làm
cho kinh tế đất nước ngày càng khó khăn
? Trước những khó khăn của đất nước
yêu cầu bức thiết lúc này là gì?
- Phải cải tổ
? Ai là người đề ra đường lối cải tổ?
Đường lối đó có mục tiêu và nội dung gì?
- Tháng 3 1985, Goóc-ba-chốp đề ra đường
lối cải tổ nhằm đưa đất nước thoát khỏi
khủng hoảng
GV: Do thiếu sự chuẩn bị đầy đủ các điều
kiện cần thiết và thiếu một đường lối chiến
lược đúng đắn, công cuộc cải tổ nhanh
chóng lâm vào tình trạng bị động, khó khăn
và bế tắc Đất nước càng lún sâu vào khủng
hoảng và rối loạn: bãi công, nhiều nước
cộng hoà đòi li khai, tệ nạn xã hội gia
tăng,
? Liên Xô đã cải tổ những nội dung nào?
Tiến hành cải tổ về chính trị- xã hội ; Thực
a Nguyên nhân:
- Năm 1973, cuộc khủng hoảngnhiều mặt của thế giới đòi hỏi cácnước phải cải cách về kinh tế vàchính trị-xã hội
- Ban lãnh đạo Liên Xô không tiếnhành các cải cách cần thiết về kinh
tế và xã hội
=> Đầu những năm 80 của thế kỉ
XX, Liên Xô khủng hoảng
b Công cuộc cải tổ
và bế tắc Đất nước càng lún sâuvào khủng hoảng và rối loạn: bãicông, nhiều nước cộng hoà đòi likhai, tệ nạn xã hội gia tăng,
Trang 8hiện chế độ tổng thống tập chung; thực hiện
chế độ đa nguyên chính trị; xóa bỏ chế độ 1
đảng; tuyên bố dân chủ và công khai mọi
mặt
? Theo em công cuộc cải tổ đó có thành
công không? Vì sao?
- Không thành công vì không có sự chuẩn
bị chu đáo
- Không tiến hành cải tổ đồng bộ cả về
kinh tế và chính trị
Cung cấp thêm hiểu biết về những cải tổ
của Goóc-ba-chốp ( Tư liệu Lịch sử 9- T9)
?Cuộc cải tổ không thành công đã để lại
những hậu quả ntn?
- Đất nước lún sâu vào khủng hoảng, rối
loạn, nhiều cuộc bãi công nổ ra, nhiều nước
cộng hòa đòi li khai
Yêu cầu hs quan sát hình 3
? Những người dân Lít- va trong bức ảnh
đang làm gì? Nét mặt của họ như thế
- Một số người tiến hành đảo chính lật đổ
Goóc-ba-chốp vào ngày 19-8-1991
? Kết quả cuộc đảo chính?
Cuộc đảo chính thất bại
Yêu cầu học sinh quan sát hình 4
? Sau cuộc đảo chính tình hình Liên Xô
như thế nào?
- Đảng cộng sản liên xô bị đình chỉ hoạt
động
- Nhà nước liên bang hầu như tê liệt, các
nước cộng hòa đua nhau đòi độc lập, li
khai
? Vì sao 11 nước SNG đòi độc lập tách
khỏi Liên bang Xô viết?
Hs trả lời
? Việc 11 nước SNG tách ra khỏi Liên
bang để lại hậu quả nghiêm trọng như
thế nào?
Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Lirn Xô không
- Hậu quả: Đảng Cộng sản và Nhànước Liên bang hầu như tê liệt.Ngày 21 - 12 - 1991, 11 nướccộng hoà kí hiệp định về giải tánLiên bang, thành lập Cộng đồngcác quốc gia độc lập (viết tắt làSNG)
Trang 9còn tồn tại được nữa.
Cung cấp thêm trong Tư liệu Lịch sử 9 –
Trang7
? Sự tan rã của liên bang Xô Viết được
thể hiện ntn?
Ngày 21 - 12- 1991, những người lãnh đạo
11 nước cộng hòa trong Liên bang Xô viết
họp kí kết về việc giải tán Liên bang và
thành lập Cộng đồng các quốc gia độc
lập( SNG )
- Ngày 25-12-1991, Tổng thống
Goóc-ba-chốp tuyên bố từ chức, lá cờ Liên bang
trên nóc điện Crem-li bị hạ xuống, đánh
dấu sự tồn tồn tại của chủ nghĩa xã hội ở
Liên bang Xô viết sau 74 năm
Yêu cầu học sinh quan sát hình 4
Đọc thêm mục II sgk
? Cuối năm 70 đầu năm 80 tình hình Đông
Âu như thế nào?
- HS quan sát phần chữ nhỏ SGK
? Cuộc khủng hoảng đó biểu hiện như thế
nào?
? Khủng hoảng đầu tiên nổ ra ở đâu? Tại
sao ? Diễn biến ?
- 1988 khủng hoảng ở Ba Lan, Hung, Tiệp,
Nam Tư, An-ba-ni, đã thực hiện đa nguyên
về chính trị
? Cuộc khủng hoảng đã dẫn tới hậu quả gì?
- HS đọc dòng chữ nhỏ SgK
GV: hậu quả -> sự tan rã của Liên Xô và
các nước XHCN ở Đông Âu những khó
khăn của Việt Nam nói riêng và các nước
XHCN nói chung sau sự sụp đổ của Liên Xô
và Đông âu
? Tại sao CNXH sụp đổ ở Đông Âu ? Lấy
dẫn chứng cụ thể ?
- Các ĐCS chưa có những thay đổi cho
phù hợp với tình hình chung của thế giới;
sự chống phá của các thế lực thù địch trong
Tối 25 - 12 - 1991, Goóc-ba-chốptuyên bố từ chức Tổng thống, lá
cờ Liên bang Xô viết trên nóc điệnCrem-li bị hạ xuống, đánh dấu sựchấm dứt của chế độ xã hội chủnghĩa ở Liên bang Xô viết sau 74năm tồn tại
II Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu.
- Cuối năm 70 đầu năm 80 Đông
Âu lâm vào tình trạng khủnghoảng
* Hệ quả:
- 1989 chế độ XHCN sụp đổ ởĐông Âu
- 28/6/1991 SEV chấm dứt họatđộng
- 7/1991 khối Vác-sa-va giải thể -> Đây là tổn thất lớn cho phongtrào cách mạng thế giới
Trang 10đó sử dụng thủ đoạn “Âm mưu diễn biến
12 1992 Khủng hoảng dầu mỏ, mở đầu cuộc khủng
hoảng chung của thế giới
1973 Liên bang cộng hoà Xã hội chủ nhĩa Xô Viết
thành lập
19.8.1991 Goóc- ba-chốp thực hiện cải tổ
25.12.1991 Chế độ Xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô sụp đổ
5 Dặn dò.
- Học bài, trả lời câu hỏi cuối bài
- Chuẩn bị: Đọc trước bài 3
- Biết được các vấn đề chủ yếu của tình hình chung ở các nước Á, Phi, Mĩ
La-tinh : quá trình đấu tranh giành độc lập và sự phát triển, hợp tác sau khi giànhđược độc lập
- Trung Quốc : sự ra đời của nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa ; các giaiđoạn phát triển từ năm 1949 đến năm 2000
- Các nước Đông Nam Á : cuộc đấu tranh giành độc lập ; sự ra đời và pháttriển của tổ chức ASEAN
- Các nước châu Phi : tình hình chung ; Cộng hoà Nam Phi và cuộc đấu tranhchống chế độ phân biệt chủng tộc
- Các nước Mĩ La-tinh : những nét chung về xây dựng và phát triển đất nước ;Cu-ba và cuộc cách mạng nhân dân
TIẾT 3 - BÀI 3 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
A Mục tiêu cần đạt
1 Năng lực
Trang 11- Trình bày được diễn biến chủ yếu, những thắng lợi to lớn của phong tràođấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước Á, Phi, Mĩ La- tinh từ năm 1945 đếnnhững năm 90 của thế kỉ XX và sự tan rã của hệ thống thuộc địa đế quốc, thựcdân.
- So sánh được nội dung chính của các giai đoạn phát triển của phong tràogiải phóng dân tộc ở Á, Phi, Mĩ La-tinh
2 Phẩm chất:
- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với nhân dân các nước châu Á, châu
Phi và châu Mĩ La - tinh để chống kẻ thù chung là CNĐQ thực dân Tự hào vềnhững thành tựu đạt được của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ La- tinh
- Nhận thức đúng đắn về quá trình đấu tranh kiên cường để giải phóng dântộc của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ La - tinh.
B Chuẩn bị
1 Giáo viên:
- Giáo án word và Powerpoint
- Tư liệu, tranh ảnh, video
Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt
Đọc mục I sgkTreo bản đồ trình bày diễn biến của phong
trào và kết hợp hỏi hs
? Sau khi nghe tin phát xít Nhật đầu hàng
nhân dân Đông Nam Á đã làm gì?
- Nổi dậy tiến hành khởi nghĩa vũ trang
? Những minh chứng nào cho thấy các
nước Đông Nam Á lần lượt giành được độc
lập?
- Ba nước Việt Nam, Lào, In- đô- nê- xi- a
lần lượt tuyên bố độc lập
? Các nước Nam Á, Bắc Phi đã giành chính
quyền như thế nào?
- Năm 1960, có 17 nước châu phi tuyên bố
độc lập
I Giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX
- Đông Nam Á: Sau khi phát xít
Nhật đầu hàng nhân dân ĐôngNam Á nổi dậy khởi nghĩa vũtrang giành chính quyền và tuyên
bố độc lập như In-đô-nê-xi-a(17-8-1945), Việt Nam (2-9-1945), Lào (12-10-1945)
- Nam Á, Bắc Phi: Phong trào lan
nhanh sang Nam Á, Bắc Phi như
ở Ấn Độ, Ai Cập, An-giê-ri,…
Trang 12?Phong trào giải phóng ở khu vực Mĩ la
tinh có gì nổi bật?
- 1-1-1959, Cu Ba lật đổ được chế độ độc tài
Ba-tít- ta
Như vậy đến giữa những năm 60 của thế kỉ
XX hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực
Phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân
dân các nước Ăng- gô- la, Mô- dăm- bích và
Ghi- nê Bít- xao nhằm lật đổ ách thống trị của
Bồ Đào Nha
? Nhân dân các nước này đã lật đổ ách
thống trị của Bồ đào Nha ntn?
Đã tiến hành nhiều cuộc đấu tranh vũ trang
?Em có nhận xét gì về thắng lợi của nhân
dân các nước Châu Phi trong giai đoạn
này ?
- Những thắng lợi này đưa đến
+ Sự tan rã của các nước thuộc địa của Bồ
Đào Nha
+ Là một thắng lợi quan trọng của phong
trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi
Đọc mục III sgk
Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến cuối
1970 hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa phát
xít đã tan rã
? Vậy em có nhận xét gì về chủ nghĩa thực
dân cuối năm 1970 ?
Chủ nghĩa thực dân chỉ còn tồn tại dưới hình
- Châu Phi: Năm 1960, 17 nước
II Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm
70 của thế kỉ XX
- Thắng lợi của phong trào đấutranh lật đổ ách thống trị của BồĐào Nha, giành độc lập ở 3nước: Ăng-gô-la, Mô- dăn- bích
và Ghi-nê Bít- xao
III Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm
90 của thế kỉ XX.
Trang 13thức là chủ nghĩa phân biệt chủng tộc
cực đoan và tàn bạo của Đảng quốc dân,
chính đảng của thiểu số da trắng cầm quyền ở
Nam Phi thực hiện từ 1948, chủ trương tước
đoạt mọi quyền lợi cơ bản về chính trị, xã
hội, kinh tế của người da đen ở đây và các
dân tộc Châu Á đến định cư Đặc biệt là
người ấn Độ Nhà cầm quyền Nam Phi ban
bố trên 70 đạo luật phân biệt đối sử và tước
bỏ quyền làm người của dân da đen và da
màu, quyền bóc lột của người da trắng đối
với người da đen đó được ghi vào hiến pháp
Các nước tiến bộ trên thế giới đã lên án gay
gắt chế độ A-pác-thai Nhiều văn kiện của
Liên hợp quốc coi A-pác-thai là một tội ác
chống nhân loại
? Sự đấu tranh kiên cường của người da
đen đã đem lại kết quả gì?
- Chính quyền thực dân da trắng tuyên bố xoá
bỏ chế độ phân biệt chủng tộc, công nhận các
quyền bầu cử tự do của người da đen
Sau khi giành thắng lợi trong cuộc bầu cử
chính quyền của người da đen đã ngay lập tức
thành lập ở Rôđêđia, Tây Nam Phi
Gv gọi hs lên xác định vị trí ba nước:
Dim-ba-buê, Na-mi-bi-a, và cộng hoà Nam Phi
trên lược đồ
Năm 1993 chế độ phân biệt chủng tộc bị xoá
bỏ sau hơn một thế kỉ tồn tại
?Sau khi hệ thống thuộc địa bị sụp đổ các
nước Á, Phi, Mĩ la tinh đã có việc làm gì?
- Nhiệm vụ trong thời kì lịch sử mới là củng
cố nền độc lập dân tộc, xây dựng và phát triển
đất nước nhằm khắc phục tình trạng nghèo
nàn,lạc hậu đã kéo dài từ bao đời nay
- Giáo viên lấy dẫn chứng chứng minh:
+ Tình hình kinh tế của các nước á, Phi,
Mĩ La-tinh cũng gặp nhiều khó khăn
+ Nợ nước ngoài chồng chất khó có khả
- Chủ nghĩa thực dân tồn tại dướihình thức là chủ nghĩa phân biệtchủng tộc
- Năm 1993, chủ nghĩa phân biệtchủng tộc bị xóa bỏ
- Củng cố độc lập dân tộc, xâydựng phát triển đất nước
Trang 14năng thanh toán.
+ 1965: 38,1 tỉ USD
+ Những năm 80: 451 tỉ USD
+ Đầu những năm 90: 1.300 tỉ USD
+ Công nghiệp và xuất khẩu của các nước
này là 10 đến 12% của thế giới
+ Dân số chiếm 70% của thế giới
+ Tuy nhiên hiện nay đã có một số nước
vươn lên thóat khỏi nghèo đói
Do đó nhiệm vụ xây dựng đất nước trong thời
kì này là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng
đối với các nước Châu Phi để thoát ra khỏi
- Học bài, trả lời câu hỏi và làm bài tập trong SGK trang 12
Bài tập về nhà: Lập bảng thống kê phong trào đấu tranh giải phóng dân tộcChâu Á, Phi,Mĩ La-tinh theo mẫu
- Chuẩn bị bài 4
Trang 15
+ Trình bày đượcnhững nét nổi bật về chính trị, kinh tế của các nước châu
Á sau chiến tranh thế giới thứ hai
+ Trình bày đượchoàn cảnh ra đời và ý nghĩa thành lập của nước Cộng hoà Nhân
dân Trung Hoa
+ Trình bày được thành tựu cơ bản của công cuộc mở cửa ở Trung Quốc
+ Kể được tên 1 số nước Châu Á (KT)
2 Phẩm chất:
- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với các nước châu Á, Phi, Mĩ la tinh,
giữ gìn mối quan hệ hữu nghị giữa nước ta với Trung Quốc
- Tinh thần đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc thực dân vì hòa bình, độc lập dân
tộc của nhân dân Trung Hoa
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Giáo án word và Powerpoint
- Tư liệu, tranh ảnh, video
Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt
Hs đọc mục I
? Trước chiến tranh thế giới thứ II tình
hình các nước Châu Á như thế nào?
Chịu sự bóc lột, nô dịch nặng nề của các
nước đế quốc (Anh, Pháp , Mĩ, Nga, Hà Lan)
? Hãy nêu những nét nổi bật về tình hình
chính trị của Châu Á sau chiến tranh thế
I Tình hình chung
- Sau 1945 phong trào giải phóngdân tộc ở Châu Á phát triển rộng
Trang 16giới thứ II?
?Điển hình là những quốc gia nào?
?Nửa sau thế kỉ XX tình hình các nước
Châu Á như thế nào?
?Nguyên nhân nào dẫn đến sự mất ổn định
này?(k-g)
- Bởi diễn ra nhiều cuộc đấu tranh xâm lược
của các nước đế quốc nhất là khu vực Đông
Nam Á và Tây Á (Trung đông) có vị trí chiến
lược quan trọng Các nước đế quốc cố tình
tìm cách duy trì địa vị chính trị chiếm giữ vị
trí chiến lược quan trọng của chúng và ra sức
chống phá phong trào cách mạng trong khu
vực này
- Sau chiến tranh lạnh ở 1 số nước Châu á đã
diễn ra những cuộc xung đột tranh chấp biên
giới, lãnh thổ hoặc 1 số phong trào khác với
hành động khủng bố rất rã man như giữa Ấn
Độ và Pa-ki-xtan; ở Xri-len-ca, Ả-rập-xê-út;
- Căn cứ vào sự phát triển nhanh chóng ấy
nhiều ý kiến cho rằng TK XXI sẽ là thế kỷ
của Châu Á
- Đúng như vậy những năm đầu của thế kỷ
XXI Nhật Bản vươn lên đứng hàng thứ hai
thế giới sau Mĩ về công nghiệp
?Sau chiến tranh thế giới thứ II Ấn Độ đã
đạt được những thành tựu gì về kinh tế?
Ấn Độ là nước lớn thứ 2 ở Châu Á (sau
Trung Quốc) sau khi giành được độc lập
(26.1.1950) Ấn Độ đã thực hiện các kế hoạch
dài hạn nhằm phát triển kinh tế văn hoá đạt
được nhiều thành tựu to lớn Trong nông
nghiệp từ chỉ phải nhập lương thực nhờ cuộc
cách mạng xanh đã tự túc được lương thực
cho dân số hơn 1 tỉ người Nhiều năm gần
khắp
- Điển hình: Trung Quốc, Ân Độ,In-đô-nê-xi-a
- Cuối những năm 50 phần lớncác nước đã giành độc lập
- Nửa sau thế kỉ XX tình hìnhChâu Á không ổn định
- Kinh tế xã hội: Một số nước đạtđược sự tăng trưởng nhanhchóng: Nhật Bản, Ấn Độ, HànQuốc,…
Trang 17đây công nghệ thông tin và viễn thông phát
triển mạnh mẽ Ấn Độ đang có gắng vươn lên
hàng các cường quốc về công nghệ phần
mềm, hạt nhân và vũ trụ
? Vì sao nhiều người dự đoán thế kỉ XXI là
thế kỉ của châu Á ?(k-g)
Vì trong TK XXI nhiều nước Châu Á đạt
được tốc độ tăng trưởng nhanh chóng về kinh
tế:
- Trung Quốc là nước có tốc độ tăng trưởng
nhanh nhất thế giới
- Ấn Độ với cuộc cách mạng xanh trong nông
nghiệp, là nước dẫn đầu thế giới về sản xuất
linh kiện điện tử, phần mềm máy tính
- Sin-ga-po là thành phố phát triển năng
động, thu nhập bính quân đầu người cao
- GV giới thiệu vị trí đất nước Trung Quốc
trên MC
+ Trung Quốc là 1 nước lớn ở Châu Á và trên
thế giới với diện tích rộng trên 9,5 triệu Km2
dân số ằ 1,3 tỉ người (2002) Đất nước Trung
Quốc có những nét điển hình có những ảnh
hưởng tới khu vực và cả ra ngoài khu vực
Châu Á và đặc biệt là Việt Nam một đất nước
láng giềng của Trung Quốc
?Hoàn cảnh lịch sử nào dẫn tới sự ra đời
của CHND Trung Hoa?
-Với sự tấn công như vũ bão của Hồng quân
Liên Xô Đạo quân Quan Đông của Nhật (1
triệu tên) nhanh chóng bị tiêu diệt(15.8.1945)
Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng vô điều kiện
Với sự giúp đỡ đó cuộc kháng chiến của nhân
dân Trung Hoa thắng lợi vừa được góp phần
đất nước Trung Quốc lại rơi vào 1 cuộc nội
chiến kéo dài (1946 – 1949) Giữa quốc dân
Đảng với Đảng cộng sản Trung Quốc Sau
cùng toàn bộ lục địa Trung Quốc được giải
phóng (Trừ Tây Tạng) tập đoàn Tưởng Giới
Thạch chạy ra Đài Loan
Tường thuật ngắn gọn buổi lễ thành lập nước
CHND Trung Hoa
-15h ngày 1.10.1949 tại quảng trường Thiên
An Môn Trước cuộc mít tinh của hơn 30 vạn
dân thủ đô, Chủ tịch Mao Trạch Đông tuyên
II Trung Quốc:
1 Sự ra đời nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa.
- Ngày 1.10.1949 tại quảngtrường Thiên An Môn, Chủ tịchMao Trạch Đông tuyên bố vớitoàn thế giới nước cộng hòa nhândân Trung Hoa thành lập
Trang 18bố với toàn thế giới nước cộng hòa nhân dân
Trung Hoa thành lập
?Trình bày hiểu biết của em về Mao Trạch
Đông?(k-g)
-Mao Trạch Đông là lãnh tụ của Đảng cộng
sản Trung Quốc lãnh đạo nhân dân trong
kháng chiến chống phát xít Nhật và chiến
tranh nội chiến
?Sự thành lập nước CHND Trung Hoa có ý
nghĩa như thế nào đối với trong nước và
quốc tế?
Thắng lợi của đất nước Trung hoa là nguồn
cổ vũ lớn lao đối với phong trào giải phóng
dân tộc trên thế giới nhất là ảnh hưởng đến
cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân
ta
Hoc sinh đọc mục 4
?Trung Quốc đề ra đường lối cải cách mở
cửa từ bao giờ? Nội dung của đường lối đó
là gì?
?Mục đích của đường lối này là gì?
?Nêu những thành tựu đạt được về kinh tế
sau hơn 20 năm thực hiện cải cách mở cửa?
Đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất thế
giới
- Từ 1979 đến 1989 thu nhập bình quân đầu
người ở:
+ Nông thôn từ 133,6 lên 2090 nhân dân tệ
+ Thành phố từ 3,43,4 lên 5.160,3 nhân dân
tệ
? Cho biết ý nghĩa của những thành tựu mà
Trung Quốc đạt được trong công cuộc cải
+ Thực hiện cải cách mở cửa
- > Nhằm mục tiêu hiện đại hoáTrung Quốc
- Đời sống nhân dân được nângcao rõ rệt
Trang 19?Quan sát H.7 Đây là toàn bộ quang cảnh
thành phố Thượng Hải ngày ngay Hãy
trình bày những hiểu biết của em về thành
phố Thượng Hải thông qua kênh hình này?
- Hệ thống đường giao thông hiện đại
- Trung Quốc phát triển các nghành công
nghiệp nặng
- > Là trung tâm kinh tế, văn hoá, khoa học kĩ
thuật hàng đầu của Trung Quốc
?Quan sát H.8 Đó là Hà Khẩu - Thủ phủ
tỉnh Hải Nam, 1 đặc khu kinh tế lớn nhất
Trung Quốc So với trước chiến tranh thế
giới thứ II và Hà Khẩu ngày nay em có
nhận xét gì?(k-g)
- Trước chiến tranh thế giới II là một khu vực
rất lạc hậu chậm phát triển Nay trở thành đặc
khu kinh tế lớn nhất (trung tâm những ngành
công nghiệp then chốt áp dụng khoa học kĩ
thuật vào sản xuất)
?Thời gian này ngoài việc đổi mới về đường
lối phát triển kinh tế, về đối ngoại Chính
sách đối ngoại có gì mới so với trước chiến
tranh?
- Thực hiện chính sách đối ngoại tích cực:
bình thường quan hệ với Liên Xô, Mông Cổ,
Lào, In-đô-nê-xi-a, Việt Nam….Mở rộng
quan hệ hữu nghị hợp tác với hầu hết các
nước trên thế giới
?Với đường lối đối ngoại như trên Trung
Quốc có vị trí như thế nào trên thế giới.?
- Vị trí trên trường quốc tế được nâng cao
?Nêu những thành tựu trong công cuộc cải
cách của Trung Quốc (1978 đến nay)?
- Đời sống vật chất và tinh thần của người
dân được nâng cao
- Thu hồi được Hồng Kông và Ma Cao
? Ý nghĩa của những thành tựu đó khi
Trung Quốc bước sang thế kỉ XXI?(k-g).
- Học sinh phát biểu
? Em biết gì về quan hệ giữa Việt Nam và
Trung Quốc trong những năm gần đây?
( k-g)
+ Quan điểm của Việt Nam thực hiện 16
chữ " Láng riềng, hữu nghị, hợp tác toàn diện,
ổn định lâu dài, hướng tới tương lai"
Trang 20+ Có nhiều cuộc gặp gỡ giữa cấp cao 2
nước kí các hiệp định về đường biên giới, bộ,
biển, giao lưu kinh tế
1949 – 1959 Thực hiện đường lối cải cách
năm đầu xây dựng đất nước
1978 đến nay Thực hiện đường lối 3 ngọn cờ hồng
5 Dặn dò
- Học bài cũ Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
- Đọc và chuẩn bị bài Các nước Đông Nam á
- Trả lời các câu hỏi trong SGK
Ngày soạn : 28/9/2022
Ngày giảng: 6/10/2022
TIẾT 5 - Bài 5 CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á
- Liên hệ được những đóng góp của Việt Nam cho ASEAN
- Kể tên các nước trong khu vực ĐNA (KT)
2 Phẩm chất:
- Giáo dục cho HS niềm tự hào về các thành tựu đạt được của nhân dân
Đông Nam Á, củng cố khối đoàn kết trong khu vực
- Tìm hiểu trên mạng Internet, tư liệu tham khảo về các nước trong khu vực
Đông Nam Á và tổ chức ASEAN
- Trách nhiệm bản thân đối với đất nước khi gia nhập ASEAN
Trang 211 Ổn định : 9A1 : 9A2 : 9A3 : 9A4 :
Để tìm hiểu tình hình chung các nước Đông Nam Á trước và sau chiến tranhthế giới thứ 2 như thế nào? Công cuộc phát triển kinh tế xây dựng đất nước đạtthành tựu ra sao ?
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt
Giới thiệu
+ Đông Nam ¸ là khu vực rộng ~ 4,5
triệu km2; có vị trí chiến lược, giàu tài nguyên
+ Dân số: 536 triệu người (năm 2002)
+ Gồm 11 nước
? Căn cứ vào lược đồ em hãy kể tên các nước
Đông Nam ¸?
(Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia, Thái Lan,
Mi-an-ma, Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a,
Phi-líp-pin, Xin-ga-po, Bru-nây, Đông Ti-mo.)
? Bằng kiến thức đã học, em hãy cho biết tình
hình Đông Nam Á ¸ trước năm 1945?
Giáo viên giải thích:
Thuộc địa của các đế quốc : Anh, Pháp, Mĩ, Hà
Lan
? Tại sao trong các nước Đông Nam ¸ chỉ có
Thái Lan lại gĩư được phần chủ quyền của
mình?
Anh, Pháp, chia nhau "khu vực ảnh hưởng " của
Thái Lan => Duy nhất chỉ có Thái Lan là thoát
khỏi tình trạng là nước thuộc địa
Mặt khác: Giai cấp tư sản Thái Lan có
chính sách ngoại giao khôn khéo, biết lợi dụng
>< giữa Anh, Pháp => Đã giữ được phần chủ
quyền của mình
Thái Lan là nước "Đệm" của Anh, Pháp, song
thực chất Thái Lan bị phụ thuộc chặt chẽ vào
Anh, Pháp
Giáo viên nêu: Tháng 8.1945 sau khi phát xít
Nhật đầu hàng đồng minh vô điều kiện, Các dân
tộc Đông Nam ¸ đã nhanh chóng nổi dậy giành
chính quyền, lật đổ ách thống trị thực dân
I Tình hình Đông Nam ¸ trước và sau năm 1945.
- Trước năm 1945: Hầu hết là
thuộc địa của đế quốc (Trừ TháiLan)
Trang 22?Hãy cho biết kết quả cuộc đấu tranh giành
độc lập của nhân dân các nước Đông Nam ¸
sau chiến tranh thế giới thứ 2?
+ In -đô-nê-xi-a ( 8.1945)
+ Việt Nam ( 8 1945)
+ Lào (10 1945)
+ Nhân dân các nước Ma-lai-xi-a, Mi-an
-ma, Phi-líp-pin đều nổi dậy đấu tranh thoát
khỏi ách chiếm đóng của Phát xít Nhật
- Sau khi giành được độc lập mét số nước
Đông Nam ¸ phải đứng lên kháng chiến chống
bọn đế quốc trở lại xâm lược: In-đô-nê-xi-a,
Việt Nam, Lào
- Một số nước khác, Anh và Mĩ phải trả
lại độc lập cho nhân dân:
+ Phi-líp-pin (7 1946)
+ Mi-an-ma (1 1948)
+ Ma-lai-xi-a ( 8 1957)
- Giáo viên yêu cầu học sinh xác định vị
trí những nước đã giành được độc lập (trên bản
đồ)
- Giáo viên yêu cầu học sinh về nhà điền
vào bảng thống kê các nước Đông Nam ¸ giành
độc lập dân tộc theo nội dung sau:
Tên nước Tên thủ đô Ngày giành
độc lậpIn-đô-nê-xi-a Gia-các-ta 17.8.1945
? Hãy cho biết tình hình các nước Đông
Nam ¸ sau khi giành được độc lập cho đến
nay?
- Từ những năm 50 (thế kỉ XX) trong bối
cảnh " Chiến tranh lạnh" tình hình Đông Nam ¸
phức tạp, căng thẳng do chính sách can thiệp
của Mĩ vào khu vực
+ Giáo viên giải thích khái niệm " chiến
tranh lạnh " (Sách giáo viên - 27)
+ Khối quân sự SEATO thành lập nhằm
-Ngăn chặn chủ nghĩa xã hội - Đẩy lùi phát triển
đấu tranh giải phóng dân tộc
+ Thái Lan, Phi-líp-pin ra nhập khối
- Từ những năm 50 (thế kỉ XX)Tình hình Đông Nam ¸ phứctạp, căng thẳng có sự phân hoá(do Mĩ can thiệp)
+ 9 1954 khối quân sự ĐôngNam ¸ thành lâp (SEATO)
+ Mĩ xâm lược Đông Dương(Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia)
Trang 23=> Giáo viên kết luận: Từ giữa những năm
50 của thế kỉ XX, các nước Đông Nam ¸ đã có
sự phân hoá trong đường lối đối ngoại
- Học sinh đọc thầm đoạn 1 (S¸ch gi¸o
+ Các nước trong khu vực vừa giành
được độc lập cần phải hợp tác để phát triển kinh
tế, đồng thời tránh sự phụ thuộc vào các nước
lớn
+ Mặt khác xu thế liên minh khu vực trên
thế giới có hiệu quả như sự ra đời và hoạt động
của cộng đồng kinh tế Châu Âu, cuộc chiến
tranh của Mĩ ở Đông Dương khó tránh khỏi thất
bại
=> Vì vậy các nước thấy rằng cần hợp tác
với nhau
+ Hiệp hội các nước Đông Nam ¸ thành
lập 8.8.1967 gồm 5 nước: In-đô-nê-xi-a, Thái
Lan, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, Xin-ga-po
? Mục tiêu hoạt động của ASEAN là gì?
Nguyên tắc cơ bản trong quan hệ ASEAN là
gì?
+ Nguyên tắc cơ bản trong quan hệ
ASEAN đã được thông qua trong hội nghị Ba
Li (In-đô-nê-xi-a) vào tháng 2.1976
+ Giáo viên nêu yêu cầu häc sinh về nhà
học nguyên tắc cơ bản trong quan hệ của
ASEAN (Sách giáo khoa -24)
? Nêu những hiểu biết của em về quan hệ
giữa Việt Nam và ASEAN ? (k-g)
+ Từ 1975 -> 1978 quan hệ được cải
thiện
+ Từ 1979 quan hệ căng thẳng (đối đầu)
về vấn đề Cam-pu-chia
+ Từ cuối những năm 80 chuyển từ "đối
đầu" sang "đối thoại" hợp tác cùng tồn tại hoà
bình
- Giáo viên giới thiệu quan hệ giữa các
II Sự ra đời của tổ chức ASEAN.
* Hoàn cảnh thành lập
- Đứng trước yêu cầu phát triểnkinh tế, xã hội Các nước cầnhợp tác, liên minh với nhau đểphát triển
- 8 8 1967 Hiệp hội các nướcĐông Nam ¸ (ASEAN) đượcthành lập - Băng Cốc (TháiLan) gồm 5 nước: In-đô-nê-xi-
a, Thái Lan, Ma-lai-xi-a, líp-pin, Xin-ga-po
- giải quyết mọi tranh chấpbằng phương pháp hoà bình
- Hợp tác và phát triển có kếtquả
Trang 24nước trong khu vực từ 1975 cho đến cuối những
năm 80 đặc biệt là tình hình phát triển kinh tế ở
1 số nước: Xin-ga-po; Ma-lai-xi-a, Thái Lan
(dẫn chứng Sách giáo viên - 24)
- Giáo viên giới thiệu trụ sở ASEAN tại
Gia-các-ta (In-đô-nê-xi-a) - Đó là nước lớn nhất và
đông dân cư nhất Đông Nam ¸
-GV Hướng dẫn học sinh lập niên biểu
STT Thời
gian
Nước gia nhập
Thànhviên thứ
? Tại sao nóii Việt Nam ra nhập ASEAN vừa
là thời cơ vừa là thách thức ?(k-g)
- Thời cơ: giao lưu, hợp tác phát triển kinh tế,
cơ hội tìm kiếm việc làm, hợp tác KHKT…
- Thách thức: nếu chúng ta chậm đổi mới sẽ bị
tụt hậu, bị các nước cạnh tranh về kinh tế có
thể bị thua ngay trên sân nhà, hội nhập dễ bị
hòa tan nếu chúng ta không giữ gìn được bản
sắc văn hóa…
- Giáo viên sơ kết nội dung bài học: Trong
hơn nửa thế kỉ qua, kể từ năm 1945, trải qua
cuộc đấu tranh lâu dài và gian khổ, các dân tộc
Đông Nam Á đã giành lại độc lập cho đất
nước
Bộ mặt khu vực Đông Nam Á đã thay đổi
căn bản, với sự ra đời của tổ chức ASEAN, các
dân tộc Đông Nam Á càng gắn bó nhau hơn
trong công cuộc hợp tác phát triển vì hoà bình,
ổn định, và phồn vinh của khu vực
III Từ “ASEAN 6” phát triển thành “ASEAN 10”
Trang 25- Bài tập về nhà: 1, 2 (Sách giáo khoa - 25).
- Đọc, tìm hiểu những nội dung bài mới: Bài 5 - Các nước Châu Phi
-Ngày soạn : 03 /10/2022
Ngày giảng: 11 /10/2022
TIẾT 6 – BÀI 6 + 7 CÁC NƯỚC CHÂU PHI, CÁC NƯỚC MĨ LA-TINH A.Mục tiêu cần đạt
1 Năng lực:
+ Trình bày được tình hình chung của các nước châu Phi sau chiến tranh thếgiới thứ hai: cuộc đấu tranh giành độc lập và sự phát triển kinh tế-xã hội của cácnước châu Phi
+ Mô tả được tình hình Mĩ La - tinh sau chiến tranh thế giới thứ hai: nétchính về tình hình chính trị, kinh tế của các nước Mĩ La-tinh
+ Trình bày được cuộc đấu tranh giải phóng của nhân dân Cu ba
+ Kể tên các nước Châu Phi, Các nước Mĩ La-Tinh (KT)
2 Phẩm chất:
- Sự anh hùng, kiên cường của nhân dân Cuba trong đấu tranh giành độc lập
và kiến quốc
- Tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt Namvà Cuba.
- Duy trì mối quan hệ lãnh tụ Phi-đen Cát- xtơ-rô, nhân dân Cu-ba với Đảng,
chính phủ Việt Nam
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Bản đồ Châu Phi và bản đồ thế giới Bảng phụ
- Tài liệu tranh ảnh về Châu Phi
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt
- Giáo viên giới thiệu về vị trí địa lí của Châu
Phi: Châu Phi với các đại dương hoặc biển bao
bọc ở các phía Đông, Tây, Nam, Bắc
+ Diện tích : 30,3 triệu km2
+ Dân số: 839 triệu người (2002)
I Tình hình chung các nước Châu Phi:
Trang 26- Học sinh đọc mục 1 (Sách giáo khoa - 26
đến 28)
? Trình bày những nét chính về phong trào
đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân
Châu Phi từ sau chiến tranh thế giới thứ 2?
? Phong trào nổ ra sớm nhất ở đâu? (ở Bắc
Phi) - nơi có trình độ phát triển cao hơn các vùng
khác trong lục địa
- Giáo viên gọi Học sinh lên bảng điền vào lược
đồ thời gian các nước Châu Phi giành được độc
lập
- Giáo viên thuật:
+ Mở đầu là cuộc binh biến 7/1952 ở Ai Cập do
Đại Tá Nat - xe chỉ huy, chế độ quân chủ bị lật
đổ, nước cộng hoà Ai Cập ra đời 18.6.1953
+ Cuộc đấu vũ trang tranh kéo dài (1954 - 1962)
của nhân dân An - giê - ri nhằm lật đổ ách thống
trị của thực dân Pháp, giành lại độc lập dân tộc
? Năm 1960 Châu Phi có sự kiện gì nổi bật?
=> Người ta gọi là "năm Châu Phi"
- Từ sau đó, hệ thống thuộc địa của các nước đế
quốc lần lượt tan rã, các dân tộc Châu Phi giành
được độc lập và chủ quyền
? Sau khi giành được độc lập, các nước Châu
Phi xây dựng đất nước và phát triển kinh tế - xã
hội như thế nào?
VÝ dô: + 1/4 dân số đói kinh niên
+ 32/57 quốc gia nghèo nhất thế giới
- Giáo viên lấy dẫn chứng chứng minh :
+ Từ 1987 đến 1997, Châu Phi có 14 cuộc xung
đột và nội chiến điển hình là xung đột giữa 2 bộ
tộc Hu - tu và Tu ở Ru - an - đa (với dân số 7,4
triệu người đẫ có 80 vạn người chết, 1,2 triệu
người phái tị nạn, lang thang)
+ Đầu thập kỉ 90 của thế kỉ XX, số nợ của các
nước Châu Phi đã lên tới 300 tỉ USD
- Hiện nay các nước Châu Phi còn rất khó khăn
trong công cuộc xây dựng đất nước và phát triển
kinh tế - xã hội là Châu lục nghèo và kém phát
triển nhất thế giới
- Sản lượng lương thực bình quân đầu người
hiện nay chỉ bằng 70% của những năm 70, vào
đầu những năm 60 Châu Phi đã tự túc được
lương thực và có xuất khẩu
- Hiện nay 2/3 dân số Châu Phi không đủ ăn, 1/4
* Phong trào đấu tranh giải
phóng dân tộc Châu Phi sauchiến tranh thế giới thứ 2
- Sau chiến tranh thế giới thứ
2 phong trào đòi độc lập ởChâu Phi diễn ra sôi nổi, nổ
ra sớm nhất ở Bắc Phi
+ 18 6 1953, Cộng hoà AiCập ra đời
+ An - giê - ri đấu tranhgiành độc lập (1954 - 1962)
- 1960, 17 nước Châu Phigiành được độc lập
* Công cuộc xây dựng đấtnước và phát triển kinh tế xãhội ở Châu Phi
- Đạt được nhiều thành tíchnhưng vẫn nằm trong tìnhtrạng đói nghèo lạc hậu, bệnhtật
- Từ cuối những năm 80 đếnnay tình hình Châu Phi khókhăn, không ổn định với nộichiến, xung đột, đói nghèo
Trang 27dân số đói kinh niên (150 triệu người).
- Tỷ lệ dân số tăng cao nhất thế giới
VÝ dô : Ru-an-đa: 5,2% năm, Ăng-gô-la,
Ni-giê-ri-a, Ma-li là 5,1 % / năm
- Tỷ lệ người mù chữ cao nhất thế giới: Ghi-nê
70%; Mô-ri-ja Ni 69%, Xê-nê-gan 68%; Ma Rốc
64%; Cộng Hoà Nam Phi 50%; An-giê-ri 46%
Hiện nay được sự giúp đỡ của các cộng đồng
quốc tế, Châu phi khắc phục sự nghèo đói và
xung đột sắc tộc như thế nào?
- Châu Phi đang tìm kiếm các giải pháp, đề ra cải
cách để khắc phục sự nghèo đói và xung đột
- Thành lập tổ chức thống nhất Châu Phi nay gọi
là liên minh Châu phi (AV)
* Giáo viên kết luận: Có thể nói rằng: Cuộc đấu
tranh để xóa bỏ nghèo nàn, lạc hậu ở Châu Phi
còn lâu dài và gian khổ hơn là cuộc đấu tranh giải
phóng dân tộc
GV: Mĩ La-tinh là khu vực rộng lớn, tài
nguyên phong phú Từ sau năm 1945, các nước
Mĩ La-tinh không ngừng đấu tranh để củng cố
độc lập, chủ quyền, phát triển kinh tế xã hội
nhằm thoát khỏi sự lệ thuộc vào đế quốc Mĩ
Trong cuộc đấu tranh đó, nổi bật lên tấm gương
Cu Ba, điển hình của phong trào cách mạng khu
+ Gồm 23 nước cộng hoà (Từ Mê-hi-cô đến cực
Nam của Châu Mĩ ) Được bao bọc bởi 2 đại
dương lớn là Đại Tây Dương và Thái Bình
Dương
+ Tài nguyên phong phú
+ Là vùng đất mới, được phát hiện từ cuối thế kỉ
XV
+ Thành phần cư dân ở Mĩ La-tinh rất đa dạng,
bao gồm người di cư từ Châu Âu tới, thổ dân da
đỏ, những người từng là nô lệ đưa đến từ Châu
Phi
+ Đa số nhân dân Mĩ La-tinh nói tiếng Tây Ban
Nha (trừ Bra-xin nói tiếng Bồ Đào Nha)
> Vùng Trung - Nam Mĩ chịu ảnh hưởng văn
II Những nét chung các nước Mĩ La-tinh
* Phong trào đấu tranh
Trang 28hoá Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha Tôn giáo ở Mĩ
La-tinh chủ yếu là thiên chúa giáo => khu vực
này gọi là Mĩ La-tinh
Quan sát lược đồ em có nhận xét gì về vị trí
của Mĩ La-tinh ?(K-G)
- Có vị trí chiến lược quan trọng
Trước chiến tranh thế giới thứ 2 Mĩ La-tinh có
điểm gì khác biệt so với tình hình ở Châu ¸,
Châu Phi ?
+ Nhiều nước đã giành được độc lập từ thập niên
đầu thế kỉ XIX: Bra-xin, ¸c-hen-ti-na, Pê-ru
+ Nhưng sau khi thoát khỏi ách thống trị của Tây
Ban Nha, các nước Mĩ La-tinh lại rơi vào vòng lệ
thuộc nặng nề và trở thành "Sân sau" của đế
Quốc Mĩ (Tức Mĩ đã chiếm được địa vị ưu thế,
hầu như khống chế được toàn bộ Mĩ La-tinh)
Em hiểu thuộc địa kiểu mới là gì ?(k-g)
Mĩ không trực tiếp đặt quan cai trị nhưng nước
đó vẫn bị Mĩ bóc lột về tài nguyên, nhân công và
kiểm soát về quân sự, chính trị
Liên hệ lịch sử Việt Nam
Từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 đến nay tình
hình cách mạng Mĩ La-tinh phát triển như thế
nào?
Gv chiếu lược đồ khu vực Mĩ La-tinh sau năm
1945 để thấy được có nhiều quốc gia đứng lên
đấu tranh
Tại sao Mĩ La-tinh lại được mệnh danh là " Lục
địa bùng cháy" hay gọi là " Đại lục núi lửa" ?(k-g)
- Sau chiến tranh thế giới thứ 2 nhân dân các
nước Mĩ La-tinh đã giác ngộ được vận mệnh chủ
quyền dân tộc
- Tình hình thế giới lúc này phong trào giải
phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ ở Châu ¸,
Châu Phi
=> Nhân dân Mĩ La-tinh đã vùng dậy đấu tranh
chống đế quốc Mĩ chủ yếu là khởi nghĩa vũ trang
và thu được những thắng lợi dồn dập
Phong trào đấu tranh của nhân dân các nước
Mĩ La-tinh đã đưa đến kết quả gì ?
Thắng lợi này có ý nghĩa gì.
Gv chiếu lược đồ khu vực Mĩ La-tinh sau năm
- Đầu thế kỉ XIX nhiều nước
đã giành được độc lập nhưngsau đó lại trở thành "sân sau"của Mĩ (thuộc địa kiểu mới)
- Sau chiến tranh thế giới thứ
2 cách mạng có nhiều biếnchuyển mạnh mẽ
+ Mở đầu là cuộc cáchmạng Cu Ba 1959
+ Đầu những năm 80 (thế
kỉ XX) cao trào đấu tranhbùng nổ ->gọi là “lục địabùng cháy"
+ Kết quả: Chính quyền độctài nhiều nước bị lật đổ ,chính quyền dân chủ nhândân được thành lập
-> Làm thay đổi cục diện của
Trang 29- Giáo viên xác định vị trí của 2 nước: Chi-lê và
Ni-ca-ra-goa
Trình bày những thay đổi của cách mạng
Chi-lê, và Ni-ca-ra-goa trong thời gian này.
+ Do thắng lợi của cuộc bầu cử 9.1970 ở Chi-lê,
Chính phủ liên minh đoàn kết nhân dân do tổng
thống A-gien-đê lãnh đạo đã thực hiện những
chính sách tiến bộ để củng cố độc lập và chủ
quyền dân tộc (1970-1973)
+ ở Ni-ca-ra-goa, dưới sự lãnh đạo của mặt trận
Xan-di-nô, nhân dân đã lật đổ chế độ độc tài thân
Mĩ, đưa đất nước vào con đường dân chủ
=> Cuối cùng do nhiều nguyên nhân, nhất là sự
can thiệp của Mĩ phong trào cách mạng Chi-lê và
Ni-ca-ra-goa đều phát triển lại vào những năm
1973 và 1991
- Học sinh đọc thầm đoạn cuối (mục 1 Sách giáo
khoa - 30)
Mĩ La-tinh đạt được những thành tựu gì trong
công cụôc xây dựng và phát triển đất nước ?
Đầu những năm 90 thì tình hình Mĩ La-tinh
như thế nào? Lấy dẫn chững minh hoạ.?
(Dẫn chứng minh hoạ - đoạn chữ in nhỏ Sách
giáo khoa - 31)
+ Bước vào thập niên 90, Mĩ La-tinh nợ nước
ngoài 400 tỉ USD, kinh tế các nước này bị giảm
- Hiện nay, Mĩ La-tinh có 2 nước Níc là Bra-xin
và Mê-hi-cô, các nước khác đang tìm cách khắc
- Đất nước Cu Ba có hình dạng giống như một
con cá sấu vươn dài trên vùng biển Ca-ri-bê, cách
bán đảo Plo-ri-đa của Hoa Kỳ là 100km
III Cu Ba - Hòn đảo anh hùng.
Trang 30- Diện tích: 111.000 km2.
- Dân số: 11,3 triệu người (2002)
- Giáo viên minh hoạ: Cu Ba nằm ở vùng biển
Ca-ri-bê án ngữ lối vào vịnh Mê-hi-cô, giữa Bắc,
Trung Mĩ
+ Nói đến Cu Ba là nói đến một đất nước có
nhiều sự kiện lịch sử Từ 1898 Mĩ đã tiến hành
chiến tranh với Tây Ban Nha để cướp giật Cu Ba
Sau đó Mĩ biến Cu Ba thành nước phụ thuộc- bắt
nhân dân Cu Ba phải phục vụ quyền lợi của Mĩ:
Năng lượng cho Mĩ củng cố quân sự, trồng mía
cung cấp đường cho Mĩ => Cu Ba được mệnh
danh là " Hòn đảo đường" cay đắng trước cách
mạng => Cu Ba đã nhiều lần đấu tranh chống lại
+ Bắt giam hàng chục vạn người yêu nước
Với việc làm trên của chế độ độc tài đã đưa
đến điều gì? (Với những chính sách phản động
đó đã làm cho mối quan hệ giữa chế độ độc tài
với dân tộc trở nên như thế nào?)
Em hãy cho biết sự kiện nào mở đầu của cách
mạng Cu Ba?
Giáo viên chiếu hình ảnh pháo đài Môn-ca-đa
giới thiệu cho hs
- Giáo viên giới thiệu chân dung
Phi-đen-ca-xtơ-rô (Sách giáo khoa 32)
Phi-đen Ca-xtơ-rô, sinh năm 1927- nhà hoạt
động Đảng và Nhà nước Cu Ba Xuất thân trong
một gia đình điền chủ ở Ô-ri-en-tê; năm 1945 học
luật ở trường Đại học La Habana, năm 1948 tham
gia phong trào chống Mĩ ở Cô-lôm-bi-a; 1950 đỗ
tiến sĩ Luật học Và đến năm 1953 ông đã đứng
lên lãnh đạo phong trào đấu tranh
Vì sao cuộc tấn công pháo đài
Môn-ca-đa(26-7-1953) đã mở ra một giai đoạn mới trong phong
trào đấu tranh của nhân dân Cu Ba?(k-g)
- Vì nó đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh vũ
1 Cách mạng Cu Ba
- Nguyên nhân:
+ Tồn tại chế độ độc tài Ba-tixta
-> Mâu thuẫn dân tộc với chế
độ độc tài Ba-ti xta
- Diễn biến+ 26.7.1953 quân cách mạngtấn công trại lính Môn-ca-đa
mở đầu thời kỳ khởi nghĩa vũtrang
+ Dưới sự lãnh đạo củaPhi-đen Ca-xtơ-rô nhân dân
Cu Ba kiên cường đấu tranh+ 1.1.1959 chế độ độc tàiBa-xti bị lật đổ
- Kết quả: Cách mạng Cu
Ba thắng lợi
Trang 31trang trên toàn đảo với một thế hệ chiến sĩ cách
mạng mới trẻ tuổi, nhiệt tình và kiên cường
Gv: Cuộc tấn công pháo đài Môn-ca-đa nhằm
mục đích: Cướp kho vũ khí của địch > lật đổ
chế độ độc tài Ba-ti-xta kết quả không giành
được thắng lợi Phi-đen bị bắt
Gv giảng thêm về phong trào đấu tranh do
Phi-đen Ca-xtơ-rô lãnh đạo và sự kiện cánh đồng mía
Cách mạng Cu Ba thắng lợi có ý nghĩa gì
(Thảo luận nhóm).
- Là nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên ở Tây Bán
Cầu, cách mạng Cu Ba đem lại nền độc lập - tự
do thực sự cho nhân dân Cu Ba
- Là tấm gương sáng cho Mĩ La-tinh trong việc
lựa chọn con đường tiến lên độc lập tự do
=> Cu Ba là lá cờ đầu (Hòn đảo anh hùng) trong
phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ La-tinh, cổ
vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh ở khu vực Mĩ
La-tinh Qua đây chúng ta có thể thấy Cu Ba chỉ
cách bán đảo Flo-ri-đa của Mĩ khoảng hơn
100km tức là đất nước này rất gần với tên chùm
đế quốc nhưng Cu Ba vẫn kiên cường theo chế
độ CNXH, chứng tỏ sự ưu việt của chế độ mà
Đảng và nhân dân Cu Ba đang theo đuổi – liên hệ
chế độ của Việt Nam
Nêu những nhiệm vụ của cách mạng Cu Ba
sau ngày giải phóng.?
- Giáo viên nêu: 4.1961 Cu Ba diệt gọn 1.300 tên
lính đánh thuê của Mĩ trong vòng 72 giờ và Phi
Đen tuyên bố với toàn thế giới: Cu Ba tiến lên
* Giáo viên sơ kết nội dung bài học:
- Sau chiến tranh thế giới thứ 2 hầu hết các nước Châu Phi đã giành đượcđộc lập, song Châu Phi luôn trong tình trạng bất ổn
- Trải qua thời gian đấu tranh gian khổ, lâu dài Nam Phi đã xoá bỏ được chế
độ A-pác-thai
- Bài tập 1: Điền chữ Đ (đúng) hoặc chữ S (sai) vào các ô trống dưới đây:
Cuộc binh biến ở Ai Cập (7 1972) mở đầu cho phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi
Ngày 18 6 1953, Nước cộng hoà Ai Cập thành lập
Năm 1961, 17 nước Châu Phi giành được độc lập
Trang 321962, An-giê-ri giành độc lập dân tộc.
Cho đến nay các nước Châu Phi đã giành được độc lập
Bài tập 2: Hãy khoanh tròn trước câu trả lời đúng về những khó khăn hiện nay ở Châu Phi.
a Nợ nước ngoài b Nghèo đói
c Xung đột nội chiến d Thiên tai đ Dịch bệnh
5 Dặn dò
- Về nhà học bài cũ đầy đủ - Trả lời câu hỏi Sách giáo khoa
- Bài tập 1 ( Sách giáo khoa-29)
- Đọc, tìm hiểu những nội dung bài mới: Bài 7 - Các nước Mĩ La Tinh
I MỤC TIÊU
1 Năng lực:
- Trình bày đượcsự phát triển kinh tế, nguyên nhân của sự phát triển kinh tế Mĩ
sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Trình bày được các chính sách đối nội, đối ngoại của Mĩ sau chiến tranh thếgiới thứ hai
- Nhận xét được chính sách đối nội, đối ngoại của Mĩ, liên hệ với thực tế
- Xác định được nước Mĩ trên lược đồ (KT)
2 Phẩm chất:
- Tôn trọng sự khác biệt giữa hai nước, ghi nhận một số nỗ lực của nhân dân
Mĩ nhằm khắc phục chiến tranh ở Việt Nam
- Tìm hiểu trên mạng Internet, tư liệu tham khảo về nước Mỹ.
II CHUẨN BỊ.
1 Giáo viên: Bản đồ thế giới và bản đồ nước Mĩ, tranh ảnh, giáo án; Bài trìnhchiếu powerpoint; Phiếu học tập;
2 Học sinh: Học bài cũ – chuẩn bị bài mới
III QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CHO HỌC SINH.
1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Mục tiêu: Hoạt động tạo tình huống học tập nhằm tạo ra mâu thuẫn nhận
thức giữa những kiến thức đã biết và chưa biết tạo hứng thú cho học sinh, giúp HS
có những ấn tượng ban đầu về các nước tư bản sau năm 1945; mối liên hệ nộidung lịch sử sắp học trong bài
- Phương thức:
+ Khởi động vào chương mới:
Gv đưa ra một số hình ảnh cho HS quan sát, yêu cầu HS hoạt động cá nhân
trả lời câu hỏi: Những hình ảnh trên là biểu tượng của các quốc gia nào?
+ Khởi động vào bài: cho HS xem video Sự kiện khủng bố ngày 11/9/2001
và hoạt động cặp đôi trả lời 2 câu hỏi:
Trang 33C1: Đoạn Video nói về sự kiện gì?
C2: Em hãy chia sẻ cảm nhận hoặc suy nghĩa của mình về sự kiện đó.
- Gợi ý sản phẩm:
+ Đây là các biểu tượng đặc trưng của các nước TB trên thế giới, trong tiếtnày và các tiết sắp tới chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu các nước này trong chương III
CHƯƠNG III MĨ, NHẬT BẢN, TÂY ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY.
+ Sự kiện ngày 11/9/2001 chủ nghĩa khủng bố đã tấn công bằng máy bay
vào 3 địa điểm được cho là biểu tượng của nước Mĩ Một trong các biểu tượng đó
là tòa tháp đôi trung tâm thương mại thế giới cao 110 tầng của Mĩ được khánhthành tháng 4 năm 1973
+ HS chia sẻ ý kiến của bản thân với lớp, GV dẫn dắt vào bài mới
2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Tiết 8 - Bài 8 - NƯỚC MĨ Hoạt động 1: Tìm hiểu Tình hình kinh tế nước Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ hai.
* Mục tiêu:
.- Trình bày được 2 giai đoạn của nền kinh tế Mĩ sau chiến tranh
- Hiểu được nguyên nhân phát triển và suy thoái của nền kinh tế Mĩ
TÀI LIỆU HỖ TRỢ HỌC SINH:
Bảng so sánh sự suy yếu của Mĩ
Bảng số liệu về chi phí chiến tranh
* Gợi ý sản phẩm
Sau CTTG Trở thành nước tư bản giầu mạnh nhất thế - Điều kiện tự nhiên
Trang 34- Trình độ tập trungsản xuất và tập trung
- Chênh lệch giàunghèo lớn
Hoạt động 2: Tìm hiểu về Chính sách đối nội và đối ngoại của Mĩ sau chiến tranh.
Sau khi HS hoàn thiện bảng GV cho HS tranh luận, phản biện bằng cáchchia lớp thành 2 dãy: ( Dãy 1: Đối nội; Dãy 2: Đối ngoại) Dự kiến HS 2 dãy hỏichéo nhau một số nội dung, ví dụ như:
Tại sao Mĩ lại thực hiện chính sách đối nội đó?
Những chính sách này của Mĩ có được nhân dân ủng hộ không?
Chính sách phân biệt chủng tộc trên đất Mĩ hiện nay ?
Thế nào là Chiến lược toàn cầu?
Trang 35Đối nội Đối với phong trào công nhân Ngăn cản đấu tranh.
Đối với người da đen và damàu
Thực hiện chính sách phân biệtchủng tộc
Đối ngoại
Từ năm 1945 -1990 Thực hiện “chiến lược toàn cầu”
nhằm chống phá các nước XHCN,đẩy lùi phong trào giải phóng dântộc, thiết lập thống trị thế giới
Từ năm 1991 -2000 Xác lập trật tự thế giới “đơn cực”
do Mĩ hoàn toàn chi phối và khốngchế
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời các
câu hỏi: Nguyên nhân nào giúp nền kinh tế Mĩ những năm sau 1945 lại phát triển
nhanh chóng? và làm các bài tập trắc nghiệm.
* Bài tập:
1 Lựa chọn những đáp án đúng:
Mĩ thực hiện “chiến lược toàn cầu” nhằm thực hiện những mục tiêu gì?
a Thiết lập sự thống trị của Mĩ trên toàn thế giới
b Chống phá các nước XHCN
c Giúp đỡ các nước phát triển kinh tế ,văn hóa ,xã hội
d Đẩy lùi phong trào giải phóng dân tộc
e Khống chế các nước nhận viện trợ của Mĩ
2 Điền đúng (Đ), sai (S) vào ô trước mỗi nhận xét sau:
a. Mĩ đề ra “chiến lược toàn cầu” nhằm làm bá chủ thế giới
b Từ năm 2000 đến nay, Mĩ chiếm ưu thế tuyệt đối trong thế giới tư bản
c Cuộc cách mạng KHKT lần thứ hai khởi đầu từ nước Mĩ
d Trong thực hiện “chiến lược toàn cầu”, Mĩ đã vấp phải những thất bại nặng
nề, tiêu biểu nhất là trong chiến tranh xâm lược VN
Gợi ý sản phẩm:
- Trả lời câu hỏi:
+ Thu được nguồn lợi nhuận khổng lồ (114 tỉ USD), do bán vũ khí trongchiến tranh TG thứ hai
+ Đất nước ở xa chiến trường, lại được hai đại dương lớn bao bọc, không bịchiến tranh tàn phá, yên ổn phát triển sản xuất
+ Tài nguyên thiên nhiên phong phú
Trang 36Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết cácvấn đề mới trong thực tiễn; giúp những HS hiểu rõ mối quan hệ giữa VN và Mĩtrong những năm gần đây.
Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Yêu cầu HS làm việc theo nhóm và trả lời
câu hỏi: Tìm hiểu mối quan hệ giữa Mĩ với Việt Nam trong những năm gần đây.
Gợi ý sản phẩm:
Mặc dù giữa Mỹ và VN đã trải qua hơn 30 năm chiến tranh khốc liệt, nhưngnhân dân VN với truyền thống yêu chuộng hoà bình, sẵn sàng khép lại quá khứ,tăng cường đoàn kết hữu nghị với Mỹ, với thiện chí đó quan hệ Việt – Mỹ ngàycàng phát triển tốt đẹp:
+ Ngày 3.2.1994, tổng thống Mỹ Bin Clin-tơn tuyên bố bỏ hoàn toàn cấmvận Việt Nam và lập cơ quan liên lạc giữa hai nước
+ Ngày 13.7.1995, thiết lập quan hệ ngoại giao giữa VN và Hkì
+ Tháng 11.1997, Mỹ ủng hộ VN vào APEC (Tổ chức Hợp tác các nướcChâu Á- Thái Bình Dương)
+ Tháng 11 2000 tổng thống Hoa Kì Bin Clin-tơn thăm VN
+ Ngày 19- 25.6.2005, thủ tướng Phan Văn Khải thăm Hkì
+ Ngày 31.5.2006, Mỹ kí kết thoả thuận nhất trí ủng hộ VN gia nhập WTO(tổ chức thương mại thế giới)
+ 7/2006, tổng thống Busơ thăm VN khi tham dự hội nghị APEC
+ Tháng 6.2008, chủ tịch nước CHXHCN VN Nguyễn Minh Triết thămchính thức Hkì
Hiện nay Mỹ đang là thị trường xuất khẩu hàng đông lạnh lớn nhất của ViệtNam Nhiều công ty của Mỹ đang đầu tư xây dựng tại VN
( Microsof- đầu tư 1,2 tỉ đôla SX phần mềm máy tính tại tp HCM ) kimngạch xuất khẩu 2 chiều giữa VN- Mỹ đã lên đến hàng tỉ đô la
Mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước sẽ đem lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hainước
Trang 37Tiết: 8 - Bài 9 NHẬT BẢN
- Liên hệ được với kinh tế Việt Nam sau chiến tranh
- Xác định được nước Nhật trên lược đồ (KT)
2 Phẩm chất:
- Mối quan hệ hữu nghị giữa nước ta với Nhật Bản.Lòng khâm phục về tinh thần
lao động cần cù và sáng tạo của nhân dân Nhật Bản
- Tích cực học tập, rút ra bài học từ nước Nhật Bản để xây dựng đất nước tagiàu mạnh
II CHUẨN BỊ.
1 Giáo viên: Bản đồ thế giới và bản đồ nước Nhật, tranh ảnh, giáo án; Bàitrình chiếu powerpoint; Phiếu học tập;
2 Học sinh: Học bài cũ – chuẩn bị bài mới
III QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CHO HỌC SINH.
1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Mục tiêu: Hoạt động tạo tình huống học tập nhằm tạo ra mâu thuẫn nhận thức giữa
những kiến thức đã biết và chưa biết tạo hứng thú cho học sinh, giúp HS có những ấn tượngban đầu về các nước tư bản sau năm 1945; mối liên hệ nội dung lịch sử sắp học trong bài
- Phương thức
Gv đưa ra một số hình ảnh cho HS quan sát, yêu cầu HS hoạt động cá nhântrả lời câu hỏi:
C1: Những hình ảnh trên là biểu tượng của quốc gia nào?
C2: Em có suy nghĩ gì về đất nước và con người Nhật Bản ?
- Gợi ý sản phẩm:
Học sinh biết được Nhật Bản là một nước nghèo tài nguyên, hứng chịunhiều thiên tai; sự tàn phá của 2 quả bom nguyên tử trong chiến tranh thế giới thứhai và hình ảnh đất nước Nhật Bản phát triển hiện đại Từ đó đặt ra câu hỏi tại saoNhật lại phát triển như vậy ?
2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Bài 9- Tiết 8 - NHẬT BẢN Hoạt động 1: Tìm hiểu Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh
* Mục tiêu:
- Những khó khăn Nhật gặp phải sau chiến tranh
- Nội dung những cải cách dân chủ ở Nhật dưới chế độ quân quản của Mĩ
Trang 38Câu 2: HĐNB Hãy nêu nội dung những cải cách dân chủ ở Nhật Bản sau
chiến tranh thế giới thứ hai và ý nghĩa của chúng
- HS tiến hành thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát và hướng dẫn HS trong quátrình thực hiện nhiệm vụ
- GV gọi đại diện nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác bổ sung, thốngnhất ý kiến
* Gợi ý sản phẩm
- Sau Chiến tranh, Nhật là nước bại trận lần đầu tiên bị quân đội nước ngoàichiếm đóng, mất hết thuộc địa, kinh tế bị tàn phá nặng nề, xuất hiện nhiều khókhăn: thất nghiệp trầm trọng, thiếu lương thực, hàng hóa tiêu dùng, lạm phát
- Những cải cách: Ban hành Hiến pháp mới (1946), thực hiện cải cách ruộngđất, xóa bỏ chủ nghĩa quân phiệt và trừng trị tội phạm chiến tranh, giải giáp cáclực lượng vũ trang, giải tán các công ti độc quyền, thanh lọc các phần tử phát xít,ban hành các quyền tự do dân chủ -> đem lại luồng gió mới và là nhân tố giúpNhật Bản phát triển
Hoạt động 2: Tìm hiểu về Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh.
Câu 1: HĐCN: Nền kinh tế của Nhật Bản được bắt đầu khôi phục và phát
triển từ khi nào?
Câu 2: Hoàn thành bảng về tình hình kinh tế nước Nhật Bản (HS hoạt
động nhóm – nhóm 8 học sinh, thời gian 6 phút )
Nguyên nhân phát triển Nguyên nhân suy thoái
- HS tiến hành thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát và hướng dẫn HS trong quátrình thực hiện nhiệm vụ
Trang 39- GV gọi đại diện nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác bổ sung, thốngnhất ý kiến
TÀI LIỆU HỖ TRỢ HỌC SINH:
-Về sự tăng trưởng của kinh tế Nhật Bản
- Nh ng hình nh tiêu bi u v khoa h c k thu t c a Nh tững hình ảnh tiêu biểu về khoa học kĩ thuật của Nhật ản phẩm: ểu về khoa học kĩ thuật của Nhật ề khoa học kĩ thuật của Nhật ọc kĩ thuật của Nhật ĩ thuật của Nhật ật của Nhật ủa Nhật ật của Nhật
* Việc học của học sinh: 94% trẻ em học đến tú tài, đạt tỉ lệ cao nhất thế giới.
Học sinh giành nhiều thời gian cho việc học, nghỉ hè chỉ 1 tháng, thứ 7 vẫn học.Hết chương trình trung học, học sinh vẫn tiếp tục học thêm hơn 1 năm nữa Mỗibuổi tối HS bỏ ra trung bình 2,5 tiếng để làm bài
* Văn hoá đọc : Trong một lĩnh vực rất gần với giáo dục là tiêu thụ sách báo,
tạp chí, người Nhật cũng đứng đầu thế giới Hơn 4,5 tỉ bản tạp chí định kì đượcxuất bản hàng năm ở Nhật Người Nhật đọc ở mọi lúc, mọi nơi Người ta thườngđọc lúc đứng trong tàu điện ngầm, trên xe buýt, trong các cửa hàng Đến mức mà
“ đọc đứng” đã đi vào ngôn ngữ thường ngày của người Nhật: “Tachiyomi”
* Chỉ số thông minh: Xếp hàng đầu với số điểm trung bình 111, trong khi Mĩ
là 100 Trong một thế hệ, khoảng cách giữa hai nước đã tăng thêm 7 điểm ởchâu Âu, Hà Lan được xếp số 1 với 109,4 điểm; nước Pháp cầm đèn đỏ với 96,1điểm Mặt khác châu Âu và Mĩ chỉ có 2% dân số có hệ số thông minh cao hơn
130 điểm Còn Nhật có tới 10% dân số
Tổng sản phẩm quốc dân: năm 1968
đạt 183 tỉ USD vươn lên thứ 2 thế giới
sau Mĩ
Kinh tế lâm vào tình trạng suy thoáikéo dài chưa từng thấy: tốc độ tăngtrưởng liên tục giảm, tăng trưởng âm(năm 1997: -0,7%, 1998:-1%,
1999:-1,19%)
Thu nhập bình quân: Năm 1990 đạt
23.796 USD vượt Mĩ, đứng thứ 2 thế
giới sau Thụy Sĩ
Về công nghiệp: Tốc độ tăng trưởng
Nhận xét: Nhật vươn lên vị trí thứ hai
trong thế giới TBCN, là một trong ba
trung tâm kinh tế tài chính của thế giới
Nguyên nhân phát triển Nguyên nhân suy thoái
Nghèo tài nguyên thiênnhiên
- Thiên tai (động đất,
+ Truyền thống văn hóa
giáo dục lâu đời của người
Trang 40có hiệu quả của các xí
nghiệp, công ti
+ Vai trò của Nhà nước
trong đề ra các chiến lược
+ Con người Nhật Bản
được đào tạo chu đáo, có ý
chí vươn lên
+ Những đơn đặt hàngquân sự của Mĩ trongcuộc chiến tranh xâmlược Triều Tiên vàViệt Nam
sóng thần, núi lửa)
- Sự cạnh tranh của Mĩ,Tây Âu
- Sự già hóa dân số
3 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
1 Trắc nghiệm (lựa chọn phương án đúng) (Chia đội chơi – hình thức
“Ai nhanh hơn”)
Câu 1: Sau chiến tranh thế giới thứ hai nước Nhật Bản có những khó khăn nào?
A Bại trận, bị Mĩ chiếm đóng theo chế độ quân quản
B Bị tàn phá nặng nề, mất hết thuộc địa
C Thất nghiệp, thiếu lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng
D Tất cả các phương án trên
Câu 2: Trước những khó khăn đó, nước Nhật Bản đã làm gì?
A Tiến hành cải cách dân chủ
B Tiến hành các cuộc chiến tranh xâm lược
Câu 6: Nhật Bản đạt được những thành tựu đó là nhờ những yếu tố nào?
A Truyền thống văn hóa, giáo dục lâu đời
B Con người được đào tạo chu đáo và có ý chí vươn lên
C Sự quản lý có hiệu quả của các công ty, vai trò điều tiết của chính phủ
D Tất cả các phương án trên
2 Thảo luận theo cặp và trả lời câu hỏi sau:
Từ những nguyên nhân dẫn đến sự phát triển của Nhật Bản, theo em ViệtNam chúng ta cần làm gì?
4 HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
1 Tìm hiểu sự phát triển kinh tế của Nhật Bản trong giai đoạn hiện nay
2 Năm 2011 nước Nhật Bản gặp thảm họa kép động đất và sóng thần Emhãy tìm hiểu về sự kiện này, để biết nước Nhật Bản đã vượt qua khó khăn đó nhưthế nào