1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Giáo án hki(22 23)

84 0 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Liên Xô Và Các Nước Đông Âu Từ Năm 1945 Đến Giữa Những Năm 70 Của Thế Kỷ XX
Trường học Trường THPT
Chuyên ngành Lịch Sử
Thể loại giáo án
Năm xuất bản 2022
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 84
Dung lượng 647,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

PHẦN I: LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ 1945 ĐẾN NAYCHƯƠNG I LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH - Biết được tình hình L

Trang 1

PHẦN I: LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ 1945 ĐẾN NAY

CHƯƠNG I LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI

THỨ HAI CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH

- Biết được tình hình Liên Xô và các nước Đông Âu từ năm 1945 đến năm

1991 qua hai giai đoạn :

+ Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 70 thế kỉ XX :

· Liên Xô :

Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945 - 1950)

Những thành tựu xây dựng chủ nghĩa xã hội

· Các nước Đông Âu :

Thành lập Nhà nước dân chủ nhân dân

Quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và những thành tựu chính

+ Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX :giai đoạn khủng hoảng dẫn đến sự tan rã của Liên Xô và sự sụp đổ của chế độ xãhội chủ nghĩa ở Đông Âu

- Biết đánh giá những thành tựu đạt được và một số sai lầm, hạn chế củaLiên Xô và các nước XHCN ở Đông Âu

Ngày soạn: 06/9/2022

Ngày giảng: 08 /9/2022

TIẾT 1 - BÀI 1 LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA

- Trình bày được những thành tựu to lớn trong công cuộc xây dựng CNXH

ở Liên Xô từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX

- Phân tích được ý nghĩa thành tựu công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô

- Trình bày được những nét chính về việc thành lập nhà nước dân chủ nhândân ở Đông Âu

- Mô tả được những nét cơ bản về hệ thống các nước XHCN Qua đó hiểuđược mối quan hệ, ảnh hưởng và đóng góp của hệ thống XHCN dưới phong tràocách mạng thế giới nói chung và cách mạng Việt Nam nói riêng

2 Phẩm chất:

- Ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới Qua đó, giáodục tinh thần đoàn kết quốc tế cho HS

Trang 2

- Tự hào về những thành tựu xây dựng CNXH ở Liên Xô, thấy được tính ưu

việt của CNXH và vai trò lãnh đạo to lớn của Đảng cộng sản và nhà nước Xô Viết

- Biết ơn sự giúp đỡ của nhân dân Liên Xô với sự nghiệp cách mạng của

nhân dân Việt Nam.

B Chuẩn bị

1 Giáo viên:

- Giáo án word và Powerpoint

- Tư liệu, tranh ảnh, video về Liên Xô sau CTTG thứ hai

2 Học sinh:

- Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao

- Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về Liên Xô sau CTTG thứ hai

C Tiến trình lên lớp.

1 Ổn định:

9A1 : 9A2 : 9A3 : 9A4 :

2 Kiểm tra : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài mới:- Giáo viên khái quát chương trình lịch sử gồm hai

phần.+ Lịch sử thế giới hiện đại (Từ 1945 - 2000)

+ Lịch sử hiện đại Việt Nam (Từ 1919 - 2000)

- ë lớp 8 chúng ta đã học lịch sử thế giới hiện đại thời kỳ thứ nhất (Từ1917- 1945).- Lớp 9 học tiếp thời kỳ thứ 2 (Từ 1945 - 2000)

- Bài học đầu tiên của lịch sử 9 là Liên Xô và các nước Đông Âu Tiết 1:Liên Xô sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô bị thiệt hại nặng nề, để khắcphục hậu quả, Liên Xô tiến hành khắc phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiếntranh, tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất cho Chủ nghĩa xã hội

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

GV : MC giới thiệu LX

? Em hãy nhắc lại nguyên nhân dẫn đến

cuộc chiến tranh thế giới thứ hai

1939-1945?

- Sự phát triển không đồng đều giữa các nước ,

thế giới phân chia theo hệ thống Véc Sai- Oa

? Hãy cho biết tình hình Liên Xô sau chiến

tranh thế giới thứ hai?

- Là nước chiến thắng nhưng bị thiệt hại nặng

nề về cả người và của

? Đó là những tổn thất nào?

( chữ in nhỏ SGK) – MC( hình ảnh)

I Liên xô

1 Công cuộc khôi phục kinh

tế sau chiến tranh 1950)

(1945 Đất nước Xô viết bị chiếntranh tàn phá hết sức nặng nề:hơn 27 triệu người chết, 1 710thành phố, hơn 70 000 làng mạc

Trang 3

? Trước những khó khăn trên nhu cầu bức

thiết của Liên Xô lúc này là gì?

- Phải khôi phục và phát triển kinh tế

Những tổn thất trên làm cho nền kinh tế Liên

Xô phát triển chậm tới 10 năm Đất nước gặp

muôn vàn khó khăn tưởng chừng như không

vượt nổi

- Giáo viên so sánh những thiệt hại của Liên

Xô với các nước Đồng minh khác để thấy rõ

hơn sự thiệt hại của Liên Xô là vô cùng to lớn

còn các nước Đồng minh là không đáng kể.

=> Trong hoàn cảnh đó Liên Xô phải khắc

phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh,

tiếp tục xây dùng Chủ nghĩa xã hội

- Giáo viên phân tích: Đảng và nước Liên

Xô quan tâm và đề ra và thực hiện kế hoạch

khắc phục kinh tế Quyết tâm này đã được sự

ủng hộ nhiệt tình của nhân dân

? Nhà nước Xô Viết đã có kế hoạch gì để

khôi phục và phát triển kinh tế?

- Đề ra kế hoạch 5 năm lần thứ tư (1946-1950)

? Với kế hoạch đề ra Liên Xô đã đạt được

- 1949 chế tạo thành công bom nguyên tử,phá

vỡ thế độc quyền hạt nhân của Mĩ

- Giáo viên giải thích khái niệm: " Cơ sở vật

chất kĩ thuật của Chủ nghĩa xã hội" Đó là một

nền sản xuất đại cơ khí với công nghiệp hiện

đại, nông nghiệp hiện đại và khoa học - kĩ

thuật tiên tiến

- Công nghiệp tăng 73%, một

số ngành nông nghiệp vượt mứctrước chiến tranh Năm 1949,Liên Xô chế tạo thành côngbom nguyên tử

2 Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất, kĩ thuật của CNXH(từ

1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX)

Trang 4

- Giáo viên nêu: Đây là việc tiếp tục xây

dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của Chủ nghĩa xã

hội mà các em đã học đến năm 1939

? Sau khi hoàn thành kế hoạch 5 năm lần

thứ tư Liên Xô còn có việc làm gì nữa?

Liên Xô thực hiện các kế hoạch dài hạn lần

thứ 5, 6, 7

? Phương hướng của các kế hoạch trên là

gì?

- Tiếp tục ưu tiên phát triển công nghiệp nặng

? Vì sao công nghiệp nặng lại được ưu tiên

phát triển?

- Là nền tảng của kinh tế quốc dân

?Ngoài ra còn phương hướng nào nữa?

- Thâm canh trong nông nghiệp, đẩy mạnh tiến

bộ khoa học kĩ thuật, tăng cường quốc phòng

? Trong thời gian này Liên Xô đạt được

những thành tựu như thế nào về kinh tế?

- Kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ

- Công nghiệp tăng bình quân hàng năm 9,6%

- Trở thành cường quốc thứ 2 trên thế giới

- Chiếm 20% sản lượng công nghiệp trên thế

giới

? Tình hình khoa học kĩ thuật của Liên Xô

thời kì này có đặc điểm gì?

- Gặt hái được những thành công vang dội

Yêu cầu học sinh quan sát hình 1 SGK

? Em biết gì về vệ tinh nhân tạo do Liên Xô

phóng lên vũ trụ?

Hs…

? Việc Liên Xô là nước phóng thành công

đầu tiên vệ tinh nhân tạo lên vũ trụ cho

chúng ta biết điều gì?

HS…

Ngày 4-10-1957 Liên Xô đã phóng thành công

vệ tinh nhân tạo lên khoảng không vũ trụ mang

tên Xputnich, trở thành nước đầu tiên trên thế

giới chinh phục vũ trụ

Vệ tinh được phóng lên bởi một tên lửa do Cô

- Liên Xô tiếp tục thực hiện các

kế hoạch dài hạn với cácphương hướng chính là: pháttriển kinh tế với ưu tiên pháttriển công nghiệp nặng, đẩymạnh tiến bộ khoa học – kĩthuật, tăng cường sức mạnhquốc phòng

Trang 5

- lô - lép chế tạo, bay quanh Trái Đất theo một

quỹ đạo hình bầu dục, điểm thấp nhất cách

TráI Đất 227km, điểm cao nhất cáh Trái Đất

947 km, thời gian vệ tinh phóng lên bay vòng

quanh Trái Đất hết 1 giờ 36 phút Gần 4 năm

sau, ngày 12-4-1961, Liên Xô lại phóng tàu vũ

trụ Phương Đông ( Vô - xtoc) chở I - u – ri Ga

- ga – rin bay vòng quanh Trái Đất trong 108

phút

? Các em có nhận xét gì về thành tựu kinh tế,

khoa học kĩ thuật ( vũ trụ ) mà Liên Xô đạt

được trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã

hội?

- Đó là những thành tựu vô cùng quan trọng

giúp Liên Xô tạo thế và lực trên con đường

xây dựng chủ nghĩa xã hội

? Còn về đối ngoại Liên Xô có chính sách

4-2-1948: Liên Xô- Rummani

GV hướng dẫn học sinh đọc thêm mục II.2

- Kết quả: Liên Xô đã đạt đượcnhiều thành tựu to lớ

+ Sản xuất công nghiệp bìnhquân hằng năm tăng 9,6%, làcường quốc công nghiệp đứngthứ hai trên thế giới, chỉ sau Mĩ+ Là nước mở đầu kỉ nguyênchinh phục vũ trụ của conngười năm 1957, phóng thànhcông vệ tinh nhân tạo, năm

1961 phóng tàu "Phương Đông"đưa con người (I Gagarin) lầnđầu tiên bay vòng quanh TráiĐất

- Về đối ngoại: Liên Xô chủtrương duy trì hoà bình thế giới,quan hệ hữu nghị với các nước

và ủng hộ cuộc đấu tranh giảiphóng của các dân tộc

II Đông Âu

4 Thành tựu nào quan trọng nhất mà Liên Xô đạt được sau chiến tranh? Em

có nhận xét gì về tốc độ tăng trưởng kinh tế của Liên Xô trong thời kì khôi phụckinh tế, nguyên nhân sự phát triển đó ?

5 Thành tựu nào quan trọng nhất mà Liên Xô đạt được sau chiến tranh?

6 Đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX, Liên Xô đã đạt được thành tựu cơbản gì?

Trang 6

ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX

- Giáo dục học sinh nhận thức đúng sự tan rã của Liên Xô và các nước

XHCN ở Đông Âu là sự sụp đổ của mô hình không phù hợp chứ không phải sựsụp đổ của lí tưởng XHCN ; phê phán chủ nghĩa cơ hội của M.Gooc-ba-chốp vàmột số người lãnh đạo cao nhất của Đảng cộng sản và Nhà nước Liên Xô cùngcác nước XHCN Đông Âu

- Có trách nhiệm bảo vệ, xây dựng nền CNXH ở Việt Nam giàu đẹp, tiến

bộ, văn minh

B Chuẩn bị.

1 Giáo viên:

- Giáo án word và Powerpoint

- Tư liệu, tranh ảnh, video về Liên Xô

XX đã có sự thay đổi Vậy sự thay đổi đó được thể hiện như thế nào?

Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt

Đọc mục I

? Năm 1973 thế giới có sự kiện tiêu biểu

nào?

I Sự khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô Viết.

Trang 7

- Khủng hoảng dầu mỏ mở đầu cho khủng

hoảng nhiều mặt của thế giới nên phải cải

cách

? Nguyên nhân đẫn đến quá trình khủng

hoảng và tan rã của Liên bang Xô viết?

Sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973,

nền kinh tế xã hội của Liên Xô ngày càng

rơi vào tình trạng trì trệ, không ổn định và

lâm dần vào khủng hoảng: Sản xuất công

nghiệp và nông nghiệp không tăng, đời sống

nhân dân khó khăn, lương thực và hàng hoá

tiêu dùng thiết yếu ngày càng khan hiếm, tệ

nạn quan liêu, tham nhũng trầm trọng

? Trong bối cảnh đó thái độ của ban lãnh

đạo Liên Xô như thế nào?

- Không tiến hành cải cách cần thiết về kinh

tế, xã hội

- Không khắc phục nhược điểm trước đây

làm trở ngại sự phát triển của đất nước

? Hậu quả ra sao?

Kinh tế khó khăn, sản xuất trì trệ, hàng hóa

khan hiếm

Sự thờ ơ của ban lãnh đạo Xô Viết đã làm

cho kinh tế đất nước ngày càng khó khăn

? Trước những khó khăn của đất nước

yêu cầu bức thiết lúc này là gì?

- Phải cải tổ

? Ai là người đề ra đường lối cải tổ?

Đường lối đó có mục tiêu và nội dung gì?

- Tháng 3 1985, Goóc-ba-chốp đề ra đường

lối cải tổ nhằm đưa đất nước thoát khỏi

khủng hoảng

GV: Do thiếu sự chuẩn bị đầy đủ các điều

kiện cần thiết và thiếu một đường lối chiến

lược đúng đắn, công cuộc cải tổ nhanh

chóng lâm vào tình trạng bị động, khó khăn

và bế tắc Đất nước càng lún sâu vào khủng

hoảng và rối loạn: bãi công, nhiều nước

cộng hoà đòi li khai, tệ nạn xã hội gia

tăng,

? Liên Xô đã cải tổ những nội dung nào?

Tiến hành cải tổ về chính trị- xã hội ; Thực

a Nguyên nhân:

- Năm 1973, cuộc khủng hoảngnhiều mặt của thế giới đòi hỏi cácnước phải cải cách về kinh tế vàchính trị-xã hội

- Ban lãnh đạo Liên Xô không tiếnhành các cải cách cần thiết về kinh

tế và xã hội

=> Đầu những năm 80 của thế kỉ

XX, Liên Xô khủng hoảng

b Công cuộc cải tổ

và bế tắc Đất nước càng lún sâuvào khủng hoảng và rối loạn: bãicông, nhiều nước cộng hoà đòi likhai, tệ nạn xã hội gia tăng,

Trang 8

hiện chế độ tổng thống tập chung; thực hiện

chế độ đa nguyên chính trị; xóa bỏ chế độ 1

đảng; tuyên bố dân chủ và công khai mọi

mặt

? Theo em công cuộc cải tổ đó có thành

công không? Vì sao?

- Không thành công vì không có sự chuẩn

bị chu đáo

- Không tiến hành cải tổ đồng bộ cả về

kinh tế và chính trị

Cung cấp thêm hiểu biết về những cải tổ

của Goóc-ba-chốp ( Tư liệu Lịch sử 9- T9)

?Cuộc cải tổ không thành công đã để lại

những hậu quả ntn?

- Đất nước lún sâu vào khủng hoảng, rối

loạn, nhiều cuộc bãi công nổ ra, nhiều nước

cộng hòa đòi li khai

Yêu cầu hs quan sát hình 3

? Những người dân Lít- va trong bức ảnh

đang làm gì? Nét mặt của họ như thế

- Một số người tiến hành đảo chính lật đổ

Goóc-ba-chốp vào ngày 19-8-1991

? Kết quả cuộc đảo chính?

Cuộc đảo chính thất bại

Yêu cầu học sinh quan sát hình 4

? Sau cuộc đảo chính tình hình Liên Xô

như thế nào?

- Đảng cộng sản liên xô bị đình chỉ hoạt

động

- Nhà nước liên bang hầu như tê liệt, các

nước cộng hòa đua nhau đòi độc lập, li

khai

? Vì sao 11 nước SNG đòi độc lập tách

khỏi Liên bang Xô viết?

Hs trả lời

? Việc 11 nước SNG tách ra khỏi Liên

bang để lại hậu quả nghiêm trọng như

thế nào?

Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Lirn Xô không

- Hậu quả: Đảng Cộng sản và Nhànước Liên bang hầu như tê liệt.Ngày 21 - 12 - 1991, 11 nướccộng hoà kí hiệp định về giải tánLiên bang, thành lập Cộng đồngcác quốc gia độc lập (viết tắt làSNG)

Trang 9

còn tồn tại được nữa.

Cung cấp thêm trong Tư liệu Lịch sử 9 –

Trang7

? Sự tan rã của liên bang Xô Viết được

thể hiện ntn?

Ngày 21 - 12- 1991, những người lãnh đạo

11 nước cộng hòa trong Liên bang Xô viết

họp kí kết về việc giải tán Liên bang và

thành lập Cộng đồng các quốc gia độc

lập( SNG )

- Ngày 25-12-1991, Tổng thống

Goóc-ba-chốp tuyên bố từ chức, lá cờ Liên bang

trên nóc điện Crem-li bị hạ xuống, đánh

dấu sự tồn tồn tại của chủ nghĩa xã hội ở

Liên bang Xô viết sau 74 năm

Yêu cầu học sinh quan sát hình 4

Đọc thêm mục II sgk

? Cuối năm 70 đầu năm 80 tình hình Đông

Âu như thế nào?

- HS quan sát phần chữ nhỏ SGK

? Cuộc khủng hoảng đó biểu hiện như thế

nào?

? Khủng hoảng đầu tiên nổ ra ở đâu? Tại

sao ? Diễn biến ?

- 1988 khủng hoảng ở Ba Lan, Hung, Tiệp,

Nam Tư, An-ba-ni, đã thực hiện đa nguyên

về chính trị

? Cuộc khủng hoảng đã dẫn tới hậu quả gì?

- HS đọc dòng chữ nhỏ SgK

GV: hậu quả -> sự tan rã của Liên Xô và

các nước XHCN ở Đông Âu những khó

khăn của Việt Nam nói riêng và các nước

XHCN nói chung sau sự sụp đổ của Liên Xô

và Đông âu

? Tại sao CNXH sụp đổ ở Đông Âu ? Lấy

dẫn chứng cụ thể ?

- Các ĐCS chưa có những thay đổi cho

phù hợp với tình hình chung của thế giới;

sự chống phá của các thế lực thù địch trong

Tối 25 - 12 - 1991, Goóc-ba-chốptuyên bố từ chức Tổng thống, lá

cờ Liên bang Xô viết trên nóc điệnCrem-li bị hạ xuống, đánh dấu sựchấm dứt của chế độ xã hội chủnghĩa ở Liên bang Xô viết sau 74năm tồn tại

II Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu.

- Cuối năm 70 đầu năm 80 Đông

Âu lâm vào tình trạng khủnghoảng

* Hệ quả:

- 1989 chế độ XHCN sụp đổ ởĐông Âu

- 28/6/1991 SEV chấm dứt họatđộng

- 7/1991 khối Vác-sa-va giải thể -> Đây là tổn thất lớn cho phongtrào cách mạng thế giới

Trang 10

đó sử dụng thủ đoạn “Âm mưu diễn biến

12 1992 Khủng hoảng dầu mỏ, mở đầu cuộc khủng

hoảng chung của thế giới

1973 Liên bang cộng hoà Xã hội chủ nhĩa Xô Viết

thành lập

19.8.1991 Goóc- ba-chốp thực hiện cải tổ

25.12.1991 Chế độ Xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô sụp đổ

5 Dặn dò.

- Học bài, trả lời câu hỏi cuối bài

- Chuẩn bị: Đọc trước bài 3

- Biết được các vấn đề chủ yếu của tình hình chung ở các nước Á, Phi, Mĩ

La-tinh : quá trình đấu tranh giành độc lập và sự phát triển, hợp tác sau khi giànhđược độc lập

- Trung Quốc : sự ra đời của nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa ; các giaiđoạn phát triển từ năm 1949 đến năm 2000

- Các nước Đông Nam Á : cuộc đấu tranh giành độc lập ; sự ra đời và pháttriển của tổ chức ASEAN

- Các nước châu Phi : tình hình chung ; Cộng hoà Nam Phi và cuộc đấu tranhchống chế độ phân biệt chủng tộc

- Các nước Mĩ La-tinh : những nét chung về xây dựng và phát triển đất nước ;Cu-ba và cuộc cách mạng nhân dân

TIẾT 3 - BÀI 3 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

A Mục tiêu cần đạt

1 Năng lực

Trang 11

- Trình bày được diễn biến chủ yếu, những thắng lợi to lớn của phong tràođấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước Á, Phi, Mĩ La- tinh từ năm 1945 đếnnhững năm 90 của thế kỉ XX và sự tan rã của hệ thống thuộc địa đế quốc, thựcdân.

- So sánh được nội dung chính của các giai đoạn phát triển của phong tràogiải phóng dân tộc ở Á, Phi, Mĩ La-tinh

2 Phẩm chất:

- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với nhân dân các nước châu Á, châu

Phi và châu Mĩ La - tinh để chống kẻ thù chung là CNĐQ thực dân Tự hào vềnhững thành tựu đạt được của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ La- tinh

- Nhận thức đúng đắn về quá trình đấu tranh kiên cường để giải phóng dântộc của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ La - tinh.

B Chuẩn bị

1 Giáo viên:

- Giáo án word và Powerpoint

- Tư liệu, tranh ảnh, video

Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt

Đọc mục I sgkTreo bản đồ trình bày diễn biến của phong

trào và kết hợp hỏi hs

? Sau khi nghe tin phát xít Nhật đầu hàng

nhân dân Đông Nam Á đã làm gì?

- Nổi dậy tiến hành khởi nghĩa vũ trang

? Những minh chứng nào cho thấy các

nước Đông Nam Á lần lượt giành được độc

lập?

- Ba nước Việt Nam, Lào, In- đô- nê- xi- a

lần lượt tuyên bố độc lập

? Các nước Nam Á, Bắc Phi đã giành chính

quyền như thế nào?

- Năm 1960, có 17 nước châu phi tuyên bố

độc lập

I Giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX

- Đông Nam Á: Sau khi phát xít

Nhật đầu hàng nhân dân ĐôngNam Á nổi dậy khởi nghĩa vũtrang giành chính quyền và tuyên

bố độc lập như In-đô-nê-xi-a(17-8-1945), Việt Nam (2-9-1945), Lào (12-10-1945)

- Nam Á, Bắc Phi: Phong trào lan

nhanh sang Nam Á, Bắc Phi như

ở Ấn Độ, Ai Cập, An-giê-ri,…

Trang 12

?Phong trào giải phóng ở khu vực Mĩ la

tinh có gì nổi bật?

- 1-1-1959, Cu Ba lật đổ được chế độ độc tài

Ba-tít- ta

Như vậy đến giữa những năm 60 của thế kỉ

XX hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực

Phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân

dân các nước Ăng- gô- la, Mô- dăm- bích và

Ghi- nê Bít- xao nhằm lật đổ ách thống trị của

Bồ Đào Nha

? Nhân dân các nước này đã lật đổ ách

thống trị của Bồ đào Nha ntn?

Đã tiến hành nhiều cuộc đấu tranh vũ trang

?Em có nhận xét gì về thắng lợi của nhân

dân các nước Châu Phi trong giai đoạn

này ?

- Những thắng lợi này đưa đến

+ Sự tan rã của các nước thuộc địa của Bồ

Đào Nha

+ Là một thắng lợi quan trọng của phong

trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi

Đọc mục III sgk

Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến cuối

1970 hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa phát

xít đã tan rã

? Vậy em có nhận xét gì về chủ nghĩa thực

dân cuối năm 1970 ?

Chủ nghĩa thực dân chỉ còn tồn tại dưới hình

- Châu Phi: Năm 1960, 17 nước

II Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm

70 của thế kỉ XX

- Thắng lợi của phong trào đấutranh lật đổ ách thống trị của BồĐào Nha, giành độc lập ở 3nước: Ăng-gô-la, Mô- dăn- bích

và Ghi-nê Bít- xao

III Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm

90 của thế kỉ XX.

Trang 13

thức là chủ nghĩa phân biệt chủng tộc

cực đoan và tàn bạo của Đảng quốc dân,

chính đảng của thiểu số da trắng cầm quyền ở

Nam Phi thực hiện từ 1948, chủ trương tước

đoạt mọi quyền lợi cơ bản về chính trị, xã

hội, kinh tế của người da đen ở đây và các

dân tộc Châu Á đến định cư Đặc biệt là

người ấn Độ Nhà cầm quyền Nam Phi ban

bố trên 70 đạo luật phân biệt đối sử và tước

bỏ quyền làm người của dân da đen và da

màu, quyền bóc lột của người da trắng đối

với người da đen đó được ghi vào hiến pháp

Các nước tiến bộ trên thế giới đã lên án gay

gắt chế độ A-pác-thai Nhiều văn kiện của

Liên hợp quốc coi A-pác-thai là một tội ác

chống nhân loại

? Sự đấu tranh kiên cường của người da

đen đã đem lại kết quả gì?

- Chính quyền thực dân da trắng tuyên bố xoá

bỏ chế độ phân biệt chủng tộc, công nhận các

quyền bầu cử tự do của người da đen

Sau khi giành thắng lợi trong cuộc bầu cử

chính quyền của người da đen đã ngay lập tức

thành lập ở Rôđêđia, Tây Nam Phi

Gv gọi hs lên xác định vị trí ba nước:

Dim-ba-buê, Na-mi-bi-a, và cộng hoà Nam Phi

trên lược đồ

Năm 1993 chế độ phân biệt chủng tộc bị xoá

bỏ sau hơn một thế kỉ tồn tại

?Sau khi hệ thống thuộc địa bị sụp đổ các

nước Á, Phi, Mĩ la tinh đã có việc làm gì?

- Nhiệm vụ trong thời kì lịch sử mới là củng

cố nền độc lập dân tộc, xây dựng và phát triển

đất nước nhằm khắc phục tình trạng nghèo

nàn,lạc hậu đã kéo dài từ bao đời nay

- Giáo viên lấy dẫn chứng chứng minh:

+ Tình hình kinh tế của các nước á, Phi,

Mĩ La-tinh cũng gặp nhiều khó khăn

+ Nợ nước ngoài chồng chất khó có khả

- Chủ nghĩa thực dân tồn tại dướihình thức là chủ nghĩa phân biệtchủng tộc

- Năm 1993, chủ nghĩa phân biệtchủng tộc bị xóa bỏ

- Củng cố độc lập dân tộc, xâydựng phát triển đất nước

Trang 14

năng thanh toán.

+ 1965: 38,1 tỉ USD

+ Những năm 80: 451 tỉ USD

+ Đầu những năm 90: 1.300 tỉ USD

+ Công nghiệp và xuất khẩu của các nước

này là 10 đến 12% của thế giới

+ Dân số chiếm 70% của thế giới

+ Tuy nhiên hiện nay đã có một số nước

vươn lên thóat khỏi nghèo đói

Do đó nhiệm vụ xây dựng đất nước trong thời

kì này là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng

đối với các nước Châu Phi để thoát ra khỏi

- Học bài, trả lời câu hỏi và làm bài tập trong SGK trang 12

Bài tập về nhà: Lập bảng thống kê phong trào đấu tranh giải phóng dân tộcChâu Á, Phi,Mĩ La-tinh theo mẫu

- Chuẩn bị bài 4

Trang 15

+ Trình bày đượcnhững nét nổi bật về chính trị, kinh tế của các nước châu

Á sau chiến tranh thế giới thứ hai

+ Trình bày đượchoàn cảnh ra đời và ý nghĩa thành lập của nước Cộng hoà Nhân

dân Trung Hoa

+ Trình bày được thành tựu cơ bản của công cuộc mở cửa ở Trung Quốc

+ Kể được tên 1 số nước Châu Á (KT)

2 Phẩm chất:

- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với các nước châu Á, Phi, Mĩ la tinh,

giữ gìn mối quan hệ hữu nghị giữa nước ta với Trung Quốc

- Tinh thần đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc thực dân vì hòa bình, độc lập dân

tộc của nhân dân Trung Hoa

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Giáo án word và Powerpoint

- Tư liệu, tranh ảnh, video

Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt

Hs đọc mục I

? Trước chiến tranh thế giới thứ II tình

hình các nước Châu Á như thế nào?

Chịu sự bóc lột, nô dịch nặng nề của các

nước đế quốc (Anh, Pháp , Mĩ, Nga, Hà Lan)

? Hãy nêu những nét nổi bật về tình hình

chính trị của Châu Á sau chiến tranh thế

I Tình hình chung

- Sau 1945 phong trào giải phóngdân tộc ở Châu Á phát triển rộng

Trang 16

giới thứ II?

?Điển hình là những quốc gia nào?

?Nửa sau thế kỉ XX tình hình các nước

Châu Á như thế nào?

?Nguyên nhân nào dẫn đến sự mất ổn định

này?(k-g)

- Bởi diễn ra nhiều cuộc đấu tranh xâm lược

của các nước đế quốc nhất là khu vực Đông

Nam Á và Tây Á (Trung đông) có vị trí chiến

lược quan trọng Các nước đế quốc cố tình

tìm cách duy trì địa vị chính trị chiếm giữ vị

trí chiến lược quan trọng của chúng và ra sức

chống phá phong trào cách mạng trong khu

vực này

- Sau chiến tranh lạnh ở 1 số nước Châu á đã

diễn ra những cuộc xung đột tranh chấp biên

giới, lãnh thổ hoặc 1 số phong trào khác với

hành động khủng bố rất rã man như giữa Ấn

Độ và Pa-ki-xtan; ở Xri-len-ca, Ả-rập-xê-út;

- Căn cứ vào sự phát triển nhanh chóng ấy

nhiều ý kiến cho rằng TK XXI sẽ là thế kỷ

của Châu Á

- Đúng như vậy những năm đầu của thế kỷ

XXI Nhật Bản vươn lên đứng hàng thứ hai

thế giới sau Mĩ về công nghiệp

?Sau chiến tranh thế giới thứ II Ấn Độ đã

đạt được những thành tựu gì về kinh tế?

Ấn Độ là nước lớn thứ 2 ở Châu Á (sau

Trung Quốc) sau khi giành được độc lập

(26.1.1950) Ấn Độ đã thực hiện các kế hoạch

dài hạn nhằm phát triển kinh tế văn hoá đạt

được nhiều thành tựu to lớn Trong nông

nghiệp từ chỉ phải nhập lương thực nhờ cuộc

cách mạng xanh đã tự túc được lương thực

cho dân số hơn 1 tỉ người Nhiều năm gần

khắp

- Điển hình: Trung Quốc, Ân Độ,In-đô-nê-xi-a

- Cuối những năm 50 phần lớncác nước đã giành độc lập

- Nửa sau thế kỉ XX tình hìnhChâu Á không ổn định

- Kinh tế xã hội: Một số nước đạtđược sự tăng trưởng nhanhchóng: Nhật Bản, Ấn Độ, HànQuốc,…

Trang 17

đây công nghệ thông tin và viễn thông phát

triển mạnh mẽ Ấn Độ đang có gắng vươn lên

hàng các cường quốc về công nghệ phần

mềm, hạt nhân và vũ trụ

? Vì sao nhiều người dự đoán thế kỉ XXI là

thế kỉ của châu Á ?(k-g)

Vì trong TK XXI nhiều nước Châu Á đạt

được tốc độ tăng trưởng nhanh chóng về kinh

tế:

- Trung Quốc là nước có tốc độ tăng trưởng

nhanh nhất thế giới

- Ấn Độ với cuộc cách mạng xanh trong nông

nghiệp, là nước dẫn đầu thế giới về sản xuất

linh kiện điện tử, phần mềm máy tính

- Sin-ga-po là thành phố phát triển năng

động, thu nhập bính quân đầu người cao

- GV giới thiệu vị trí đất nước Trung Quốc

trên MC

+ Trung Quốc là 1 nước lớn ở Châu Á và trên

thế giới với diện tích rộng trên 9,5 triệu Km2

dân số ằ 1,3 tỉ người (2002) Đất nước Trung

Quốc có những nét điển hình có những ảnh

hưởng tới khu vực và cả ra ngoài khu vực

Châu Á và đặc biệt là Việt Nam một đất nước

láng giềng của Trung Quốc

?Hoàn cảnh lịch sử nào dẫn tới sự ra đời

của CHND Trung Hoa?

-Với sự tấn công như vũ bão của Hồng quân

Liên Xô Đạo quân Quan Đông của Nhật (1

triệu tên) nhanh chóng bị tiêu diệt(15.8.1945)

Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng vô điều kiện

Với sự giúp đỡ đó cuộc kháng chiến của nhân

dân Trung Hoa thắng lợi vừa được góp phần

đất nước Trung Quốc lại rơi vào 1 cuộc nội

chiến kéo dài (1946 – 1949) Giữa quốc dân

Đảng với Đảng cộng sản Trung Quốc Sau

cùng toàn bộ lục địa Trung Quốc được giải

phóng (Trừ Tây Tạng) tập đoàn Tưởng Giới

Thạch chạy ra Đài Loan

Tường thuật ngắn gọn buổi lễ thành lập nước

CHND Trung Hoa

-15h ngày 1.10.1949 tại quảng trường Thiên

An Môn Trước cuộc mít tinh của hơn 30 vạn

dân thủ đô, Chủ tịch Mao Trạch Đông tuyên

II Trung Quốc:

1 Sự ra đời nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa.

- Ngày 1.10.1949 tại quảngtrường Thiên An Môn, Chủ tịchMao Trạch Đông tuyên bố vớitoàn thế giới nước cộng hòa nhândân Trung Hoa thành lập

Trang 18

bố với toàn thế giới nước cộng hòa nhân dân

Trung Hoa thành lập

?Trình bày hiểu biết của em về Mao Trạch

Đông?(k-g)

-Mao Trạch Đông là lãnh tụ của Đảng cộng

sản Trung Quốc lãnh đạo nhân dân trong

kháng chiến chống phát xít Nhật và chiến

tranh nội chiến

?Sự thành lập nước CHND Trung Hoa có ý

nghĩa như thế nào đối với trong nước và

quốc tế?

Thắng lợi của đất nước Trung hoa là nguồn

cổ vũ lớn lao đối với phong trào giải phóng

dân tộc trên thế giới nhất là ảnh hưởng đến

cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân

ta

Hoc sinh đọc mục 4

?Trung Quốc đề ra đường lối cải cách mở

cửa từ bao giờ? Nội dung của đường lối đó

là gì?

?Mục đích của đường lối này là gì?

?Nêu những thành tựu đạt được về kinh tế

sau hơn 20 năm thực hiện cải cách mở cửa?

Đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất thế

giới

- Từ 1979 đến 1989 thu nhập bình quân đầu

người ở:

+ Nông thôn từ 133,6 lên 2090 nhân dân tệ

+ Thành phố từ 3,43,4 lên 5.160,3 nhân dân

tệ

? Cho biết ý nghĩa của những thành tựu mà

Trung Quốc đạt được trong công cuộc cải

+ Thực hiện cải cách mở cửa

- > Nhằm mục tiêu hiện đại hoáTrung Quốc

- Đời sống nhân dân được nângcao rõ rệt

Trang 19

?Quan sát H.7 Đây là toàn bộ quang cảnh

thành phố Thượng Hải ngày ngay Hãy

trình bày những hiểu biết của em về thành

phố Thượng Hải thông qua kênh hình này?

- Hệ thống đường giao thông hiện đại

- Trung Quốc phát triển các nghành công

nghiệp nặng

- > Là trung tâm kinh tế, văn hoá, khoa học kĩ

thuật hàng đầu của Trung Quốc

?Quan sát H.8 Đó là Hà Khẩu - Thủ phủ

tỉnh Hải Nam, 1 đặc khu kinh tế lớn nhất

Trung Quốc So với trước chiến tranh thế

giới thứ II và Hà Khẩu ngày nay em có

nhận xét gì?(k-g)

- Trước chiến tranh thế giới II là một khu vực

rất lạc hậu chậm phát triển Nay trở thành đặc

khu kinh tế lớn nhất (trung tâm những ngành

công nghiệp then chốt áp dụng khoa học kĩ

thuật vào sản xuất)

?Thời gian này ngoài việc đổi mới về đường

lối phát triển kinh tế, về đối ngoại Chính

sách đối ngoại có gì mới so với trước chiến

tranh?

- Thực hiện chính sách đối ngoại tích cực:

bình thường quan hệ với Liên Xô, Mông Cổ,

Lào, In-đô-nê-xi-a, Việt Nam….Mở rộng

quan hệ hữu nghị hợp tác với hầu hết các

nước trên thế giới

?Với đường lối đối ngoại như trên Trung

Quốc có vị trí như thế nào trên thế giới.?

- Vị trí trên trường quốc tế được nâng cao

?Nêu những thành tựu trong công cuộc cải

cách của Trung Quốc (1978 đến nay)?

- Đời sống vật chất và tinh thần của người

dân được nâng cao

- Thu hồi được Hồng Kông và Ma Cao

? Ý nghĩa của những thành tựu đó khi

Trung Quốc bước sang thế kỉ XXI?(k-g).

- Học sinh phát biểu

? Em biết gì về quan hệ giữa Việt Nam và

Trung Quốc trong những năm gần đây?

( k-g)

+ Quan điểm của Việt Nam thực hiện 16

chữ " Láng riềng, hữu nghị, hợp tác toàn diện,

ổn định lâu dài, hướng tới tương lai"

Trang 20

+ Có nhiều cuộc gặp gỡ giữa cấp cao 2

nước kí các hiệp định về đường biên giới, bộ,

biển, giao lưu kinh tế

1949 – 1959 Thực hiện đường lối cải cách

năm đầu xây dựng đất nước

1978 đến nay Thực hiện đường lối 3 ngọn cờ hồng

5 Dặn dò

- Học bài cũ Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa

- Đọc và chuẩn bị bài Các nước Đông Nam á

- Trả lời các câu hỏi trong SGK

Ngày soạn : 28/9/2022

Ngày giảng: 6/10/2022

TIẾT 5 - Bài 5 CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á

- Liên hệ được những đóng góp của Việt Nam cho ASEAN

- Kể tên các nước trong khu vực ĐNA (KT)

2 Phẩm chất:

- Giáo dục cho HS niềm tự hào về các thành tựu đạt được của nhân dân

Đông Nam Á, củng cố khối đoàn kết trong khu vực

- Tìm hiểu trên mạng Internet, tư liệu tham khảo về các nước trong khu vực

Đông Nam Á và tổ chức ASEAN

- Trách nhiệm bản thân đối với đất nước khi gia nhập ASEAN

Trang 21

1 Ổn định : 9A1 : 9A2 : 9A3 : 9A4 :

Để tìm hiểu tình hình chung các nước Đông Nam Á trước và sau chiến tranhthế giới thứ 2 như thế nào? Công cuộc phát triển kinh tế xây dựng đất nước đạtthành tựu ra sao ?

Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt

Giới thiệu

+ Đông Nam ¸ là khu vực rộng ~ 4,5

triệu km2; có vị trí chiến lược, giàu tài nguyên

+ Dân số: 536 triệu người (năm 2002)

+ Gồm 11 nước

? Căn cứ vào lược đồ em hãy kể tên các nước

Đông Nam ¸?

(Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia, Thái Lan,

Mi-an-ma, Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a,

Phi-líp-pin, Xin-ga-po, Bru-nây, Đông Ti-mo.)

? Bằng kiến thức đã học, em hãy cho biết tình

hình Đông Nam Á ¸ trước năm 1945?

Giáo viên giải thích:

Thuộc địa của các đế quốc : Anh, Pháp, Mĩ, Hà

Lan

? Tại sao trong các nước Đông Nam ¸ chỉ có

Thái Lan lại gĩư được phần chủ quyền của

mình?

Anh, Pháp, chia nhau "khu vực ảnh hưởng " của

Thái Lan => Duy nhất chỉ có Thái Lan là thoát

khỏi tình trạng là nước thuộc địa

Mặt khác: Giai cấp tư sản Thái Lan có

chính sách ngoại giao khôn khéo, biết lợi dụng

>< giữa Anh, Pháp => Đã giữ được phần chủ

quyền của mình

Thái Lan là nước "Đệm" của Anh, Pháp, song

thực chất Thái Lan bị phụ thuộc chặt chẽ vào

Anh, Pháp

Giáo viên nêu: Tháng 8.1945 sau khi phát xít

Nhật đầu hàng đồng minh vô điều kiện, Các dân

tộc Đông Nam ¸ đã nhanh chóng nổi dậy giành

chính quyền, lật đổ ách thống trị thực dân

I Tình hình Đông Nam ¸ trước và sau năm 1945.

- Trước năm 1945: Hầu hết là

thuộc địa của đế quốc (Trừ TháiLan)

Trang 22

?Hãy cho biết kết quả cuộc đấu tranh giành

độc lập của nhân dân các nước Đông Nam ¸

sau chiến tranh thế giới thứ 2?

+ In -đô-nê-xi-a ( 8.1945)

+ Việt Nam ( 8 1945)

+ Lào (10 1945)

+ Nhân dân các nước Ma-lai-xi-a, Mi-an

-ma, Phi-líp-pin đều nổi dậy đấu tranh thoát

khỏi ách chiếm đóng của Phát xít Nhật

- Sau khi giành được độc lập mét số nước

Đông Nam ¸ phải đứng lên kháng chiến chống

bọn đế quốc trở lại xâm lược: In-đô-nê-xi-a,

Việt Nam, Lào

- Một số nước khác, Anh và Mĩ phải trả

lại độc lập cho nhân dân:

+ Phi-líp-pin (7 1946)

+ Mi-an-ma (1 1948)

+ Ma-lai-xi-a ( 8 1957)

- Giáo viên yêu cầu học sinh xác định vị

trí những nước đã giành được độc lập (trên bản

đồ)

- Giáo viên yêu cầu học sinh về nhà điền

vào bảng thống kê các nước Đông Nam ¸ giành

độc lập dân tộc theo nội dung sau:

Tên nước Tên thủ đô Ngày giành

độc lậpIn-đô-nê-xi-a Gia-các-ta 17.8.1945

? Hãy cho biết tình hình các nước Đông

Nam ¸ sau khi giành được độc lập cho đến

nay?

- Từ những năm 50 (thế kỉ XX) trong bối

cảnh " Chiến tranh lạnh" tình hình Đông Nam ¸

phức tạp, căng thẳng do chính sách can thiệp

của Mĩ vào khu vực

+ Giáo viên giải thích khái niệm " chiến

tranh lạnh " (Sách giáo viên - 27)

+ Khối quân sự SEATO thành lập nhằm

-Ngăn chặn chủ nghĩa xã hội - Đẩy lùi phát triển

đấu tranh giải phóng dân tộc

+ Thái Lan, Phi-líp-pin ra nhập khối

- Từ những năm 50 (thế kỉ XX)Tình hình Đông Nam ¸ phứctạp, căng thẳng có sự phân hoá(do Mĩ can thiệp)

+ 9 1954 khối quân sự ĐôngNam ¸ thành lâp (SEATO)

+ Mĩ xâm lược Đông Dương(Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia)

Trang 23

=> Giáo viên kết luận: Từ giữa những năm

50 của thế kỉ XX, các nước Đông Nam ¸ đã có

sự phân hoá trong đường lối đối ngoại

- Học sinh đọc thầm đoạn 1 (S¸ch gi¸o

+ Các nước trong khu vực vừa giành

được độc lập cần phải hợp tác để phát triển kinh

tế, đồng thời tránh sự phụ thuộc vào các nước

lớn

+ Mặt khác xu thế liên minh khu vực trên

thế giới có hiệu quả như sự ra đời và hoạt động

của cộng đồng kinh tế Châu Âu, cuộc chiến

tranh của Mĩ ở Đông Dương khó tránh khỏi thất

bại

=> Vì vậy các nước thấy rằng cần hợp tác

với nhau

+ Hiệp hội các nước Đông Nam ¸ thành

lập 8.8.1967 gồm 5 nước: In-đô-nê-xi-a, Thái

Lan, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, Xin-ga-po

? Mục tiêu hoạt động của ASEAN là gì?

Nguyên tắc cơ bản trong quan hệ ASEAN là

gì?

+ Nguyên tắc cơ bản trong quan hệ

ASEAN đã được thông qua trong hội nghị Ba

Li (In-đô-nê-xi-a) vào tháng 2.1976

+ Giáo viên nêu yêu cầu häc sinh về nhà

học nguyên tắc cơ bản trong quan hệ của

ASEAN (Sách giáo khoa -24)

? Nêu những hiểu biết của em về quan hệ

giữa Việt Nam và ASEAN ? (k-g)

+ Từ 1975 -> 1978 quan hệ được cải

thiện

+ Từ 1979 quan hệ căng thẳng (đối đầu)

về vấn đề Cam-pu-chia

+ Từ cuối những năm 80 chuyển từ "đối

đầu" sang "đối thoại" hợp tác cùng tồn tại hoà

bình

- Giáo viên giới thiệu quan hệ giữa các

II Sự ra đời của tổ chức ASEAN.

* Hoàn cảnh thành lập

- Đứng trước yêu cầu phát triểnkinh tế, xã hội Các nước cầnhợp tác, liên minh với nhau đểphát triển

- 8 8 1967 Hiệp hội các nướcĐông Nam ¸ (ASEAN) đượcthành lập - Băng Cốc (TháiLan) gồm 5 nước: In-đô-nê-xi-

a, Thái Lan, Ma-lai-xi-a, líp-pin, Xin-ga-po

- giải quyết mọi tranh chấpbằng phương pháp hoà bình

- Hợp tác và phát triển có kếtquả

Trang 24

nước trong khu vực từ 1975 cho đến cuối những

năm 80 đặc biệt là tình hình phát triển kinh tế ở

1 số nước: Xin-ga-po; Ma-lai-xi-a, Thái Lan

(dẫn chứng Sách giáo viên - 24)

- Giáo viên giới thiệu trụ sở ASEAN tại

Gia-các-ta (In-đô-nê-xi-a) - Đó là nước lớn nhất và

đông dân cư nhất Đông Nam ¸

-GV Hướng dẫn học sinh lập niên biểu

STT Thời

gian

Nước gia nhập

Thànhviên thứ

? Tại sao nóii Việt Nam ra nhập ASEAN vừa

là thời cơ vừa là thách thức ?(k-g)

- Thời cơ: giao lưu, hợp tác phát triển kinh tế,

cơ hội tìm kiếm việc làm, hợp tác KHKT…

- Thách thức: nếu chúng ta chậm đổi mới sẽ bị

tụt hậu, bị các nước cạnh tranh về kinh tế có

thể bị thua ngay trên sân nhà, hội nhập dễ bị

hòa tan nếu chúng ta không giữ gìn được bản

sắc văn hóa…

- Giáo viên sơ kết nội dung bài học: Trong

hơn nửa thế kỉ qua, kể từ năm 1945, trải qua

cuộc đấu tranh lâu dài và gian khổ, các dân tộc

Đông Nam Á đã giành lại độc lập cho đất

nước

Bộ mặt khu vực Đông Nam Á đã thay đổi

căn bản, với sự ra đời của tổ chức ASEAN, các

dân tộc Đông Nam Á càng gắn bó nhau hơn

trong công cuộc hợp tác phát triển vì hoà bình,

ổn định, và phồn vinh của khu vực

III Từ “ASEAN 6” phát triển thành “ASEAN 10”

Trang 25

- Bài tập về nhà: 1, 2 (Sách giáo khoa - 25).

- Đọc, tìm hiểu những nội dung bài mới: Bài 5 - Các nước Châu Phi

-Ngày soạn : 03 /10/2022

Ngày giảng: 11 /10/2022

TIẾT 6 – BÀI 6 + 7 CÁC NƯỚC CHÂU PHI, CÁC NƯỚC MĨ LA-TINH A.Mục tiêu cần đạt

1 Năng lực:

+ Trình bày được tình hình chung của các nước châu Phi sau chiến tranh thếgiới thứ hai: cuộc đấu tranh giành độc lập và sự phát triển kinh tế-xã hội của cácnước châu Phi

+ Mô tả được tình hình Mĩ La - tinh sau chiến tranh thế giới thứ hai: nétchính về tình hình chính trị, kinh tế của các nước Mĩ La-tinh

+ Trình bày được cuộc đấu tranh giải phóng của nhân dân Cu ba

+ Kể tên các nước Châu Phi, Các nước Mĩ La-Tinh (KT)

2 Phẩm chất:

- Sự anh hùng, kiên cường của nhân dân Cuba trong đấu tranh giành độc lập

và kiến quốc

- Tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt Namvà Cuba.

- Duy trì mối quan hệ lãnh tụ Phi-đen Cát- xtơ-rô, nhân dân Cu-ba với Đảng,

chính phủ Việt Nam

B Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Bản đồ Châu Phi và bản đồ thế giới Bảng phụ

- Tài liệu tranh ảnh về Châu Phi

Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt

- Giáo viên giới thiệu về vị trí địa lí của Châu

Phi: Châu Phi với các đại dương hoặc biển bao

bọc ở các phía Đông, Tây, Nam, Bắc

+ Diện tích : 30,3 triệu km2

+ Dân số: 839 triệu người (2002)

I Tình hình chung các nước Châu Phi:

Trang 26

- Học sinh đọc mục 1 (Sách giáo khoa - 26

đến 28)

? Trình bày những nét chính về phong trào

đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân

Châu Phi từ sau chiến tranh thế giới thứ 2?

? Phong trào nổ ra sớm nhất ở đâu? (ở Bắc

Phi) - nơi có trình độ phát triển cao hơn các vùng

khác trong lục địa

- Giáo viên gọi Học sinh lên bảng điền vào lược

đồ thời gian các nước Châu Phi giành được độc

lập

- Giáo viên thuật:

+ Mở đầu là cuộc binh biến 7/1952 ở Ai Cập do

Đại Tá Nat - xe chỉ huy, chế độ quân chủ bị lật

đổ, nước cộng hoà Ai Cập ra đời 18.6.1953

+ Cuộc đấu vũ trang tranh kéo dài (1954 - 1962)

của nhân dân An - giê - ri nhằm lật đổ ách thống

trị của thực dân Pháp, giành lại độc lập dân tộc

? Năm 1960 Châu Phi có sự kiện gì nổi bật?

=> Người ta gọi là "năm Châu Phi"

- Từ sau đó, hệ thống thuộc địa của các nước đế

quốc lần lượt tan rã, các dân tộc Châu Phi giành

được độc lập và chủ quyền

? Sau khi giành được độc lập, các nước Châu

Phi xây dựng đất nước và phát triển kinh tế - xã

hội như thế nào?

VÝ dô: + 1/4 dân số đói kinh niên

+ 32/57 quốc gia nghèo nhất thế giới

- Giáo viên lấy dẫn chứng chứng minh :

+ Từ 1987 đến 1997, Châu Phi có 14 cuộc xung

đột và nội chiến điển hình là xung đột giữa 2 bộ

tộc Hu - tu và Tu ở Ru - an - đa (với dân số 7,4

triệu người đẫ có 80 vạn người chết, 1,2 triệu

người phái tị nạn, lang thang)

+ Đầu thập kỉ 90 của thế kỉ XX, số nợ của các

nước Châu Phi đã lên tới 300 tỉ USD

- Hiện nay các nước Châu Phi còn rất khó khăn

trong công cuộc xây dựng đất nước và phát triển

kinh tế - xã hội là Châu lục nghèo và kém phát

triển nhất thế giới

- Sản lượng lương thực bình quân đầu người

hiện nay chỉ bằng 70% của những năm 70, vào

đầu những năm 60 Châu Phi đã tự túc được

lương thực và có xuất khẩu

- Hiện nay 2/3 dân số Châu Phi không đủ ăn, 1/4

* Phong trào đấu tranh giải

phóng dân tộc Châu Phi sauchiến tranh thế giới thứ 2

- Sau chiến tranh thế giới thứ

2 phong trào đòi độc lập ởChâu Phi diễn ra sôi nổi, nổ

ra sớm nhất ở Bắc Phi

+ 18 6 1953, Cộng hoà AiCập ra đời

+ An - giê - ri đấu tranhgiành độc lập (1954 - 1962)

- 1960, 17 nước Châu Phigiành được độc lập

* Công cuộc xây dựng đấtnước và phát triển kinh tế xãhội ở Châu Phi

- Đạt được nhiều thành tíchnhưng vẫn nằm trong tìnhtrạng đói nghèo lạc hậu, bệnhtật

- Từ cuối những năm 80 đếnnay tình hình Châu Phi khókhăn, không ổn định với nộichiến, xung đột, đói nghèo

Trang 27

dân số đói kinh niên (150 triệu người).

- Tỷ lệ dân số tăng cao nhất thế giới

VÝ dô : Ru-an-đa: 5,2% năm, Ăng-gô-la,

Ni-giê-ri-a, Ma-li là 5,1 % / năm

- Tỷ lệ người mù chữ cao nhất thế giới: Ghi-nê

70%; Mô-ri-ja Ni 69%, Xê-nê-gan 68%; Ma Rốc

64%; Cộng Hoà Nam Phi 50%; An-giê-ri 46%

Hiện nay được sự giúp đỡ của các cộng đồng

quốc tế, Châu phi khắc phục sự nghèo đói và

xung đột sắc tộc như thế nào?

- Châu Phi đang tìm kiếm các giải pháp, đề ra cải

cách để khắc phục sự nghèo đói và xung đột

- Thành lập tổ chức thống nhất Châu Phi nay gọi

là liên minh Châu phi (AV)

* Giáo viên kết luận: Có thể nói rằng: Cuộc đấu

tranh để xóa bỏ nghèo nàn, lạc hậu ở Châu Phi

còn lâu dài và gian khổ hơn là cuộc đấu tranh giải

phóng dân tộc

GV: Mĩ La-tinh là khu vực rộng lớn, tài

nguyên phong phú Từ sau năm 1945, các nước

Mĩ La-tinh không ngừng đấu tranh để củng cố

độc lập, chủ quyền, phát triển kinh tế xã hội

nhằm thoát khỏi sự lệ thuộc vào đế quốc Mĩ

Trong cuộc đấu tranh đó, nổi bật lên tấm gương

Cu Ba, điển hình của phong trào cách mạng khu

+ Gồm 23 nước cộng hoà (Từ Mê-hi-cô đến cực

Nam của Châu Mĩ ) Được bao bọc bởi 2 đại

dương lớn là Đại Tây Dương và Thái Bình

Dương

+ Tài nguyên phong phú

+ Là vùng đất mới, được phát hiện từ cuối thế kỉ

XV

+ Thành phần cư dân ở Mĩ La-tinh rất đa dạng,

bao gồm người di cư từ Châu Âu tới, thổ dân da

đỏ, những người từng là nô lệ đưa đến từ Châu

Phi

+ Đa số nhân dân Mĩ La-tinh nói tiếng Tây Ban

Nha (trừ Bra-xin nói tiếng Bồ Đào Nha)

> Vùng Trung - Nam Mĩ chịu ảnh hưởng văn

II Những nét chung các nước Mĩ La-tinh

* Phong trào đấu tranh

Trang 28

hoá Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha Tôn giáo ở Mĩ

La-tinh chủ yếu là thiên chúa giáo => khu vực

này gọi là Mĩ La-tinh

Quan sát lược đồ em có nhận xét gì về vị trí

của Mĩ La-tinh ?(K-G)

- Có vị trí chiến lược quan trọng

Trước chiến tranh thế giới thứ 2 Mĩ La-tinh có

điểm gì khác biệt so với tình hình ở Châu ¸,

Châu Phi ?

+ Nhiều nước đã giành được độc lập từ thập niên

đầu thế kỉ XIX: Bra-xin, ¸c-hen-ti-na, Pê-ru

+ Nhưng sau khi thoát khỏi ách thống trị của Tây

Ban Nha, các nước Mĩ La-tinh lại rơi vào vòng lệ

thuộc nặng nề và trở thành "Sân sau" của đế

Quốc Mĩ (Tức Mĩ đã chiếm được địa vị ưu thế,

hầu như khống chế được toàn bộ Mĩ La-tinh)

Em hiểu thuộc địa kiểu mới là gì ?(k-g)

Mĩ không trực tiếp đặt quan cai trị nhưng nước

đó vẫn bị Mĩ bóc lột về tài nguyên, nhân công và

kiểm soát về quân sự, chính trị

Liên hệ lịch sử Việt Nam

Từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 đến nay tình

hình cách mạng Mĩ La-tinh phát triển như thế

nào?

Gv chiếu lược đồ khu vực Mĩ La-tinh sau năm

1945 để thấy được có nhiều quốc gia đứng lên

đấu tranh

Tại sao Mĩ La-tinh lại được mệnh danh là " Lục

địa bùng cháy" hay gọi là " Đại lục núi lửa" ?(k-g)

- Sau chiến tranh thế giới thứ 2 nhân dân các

nước Mĩ La-tinh đã giác ngộ được vận mệnh chủ

quyền dân tộc

- Tình hình thế giới lúc này phong trào giải

phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ ở Châu ¸,

Châu Phi

=> Nhân dân Mĩ La-tinh đã vùng dậy đấu tranh

chống đế quốc Mĩ chủ yếu là khởi nghĩa vũ trang

và thu được những thắng lợi dồn dập

Phong trào đấu tranh của nhân dân các nước

Mĩ La-tinh đã đưa đến kết quả gì ?

Thắng lợi này có ý nghĩa gì.

Gv chiếu lược đồ khu vực Mĩ La-tinh sau năm

- Đầu thế kỉ XIX nhiều nước

đã giành được độc lập nhưngsau đó lại trở thành "sân sau"của Mĩ (thuộc địa kiểu mới)

- Sau chiến tranh thế giới thứ

2 cách mạng có nhiều biếnchuyển mạnh mẽ

+ Mở đầu là cuộc cáchmạng Cu Ba 1959

+ Đầu những năm 80 (thế

kỉ XX) cao trào đấu tranhbùng nổ ->gọi là “lục địabùng cháy"

+ Kết quả: Chính quyền độctài nhiều nước bị lật đổ ,chính quyền dân chủ nhândân được thành lập

-> Làm thay đổi cục diện của

Trang 29

- Giáo viên xác định vị trí của 2 nước: Chi-lê và

Ni-ca-ra-goa

Trình bày những thay đổi của cách mạng

Chi-lê, và Ni-ca-ra-goa trong thời gian này.

+ Do thắng lợi của cuộc bầu cử 9.1970 ở Chi-lê,

Chính phủ liên minh đoàn kết nhân dân do tổng

thống A-gien-đê lãnh đạo đã thực hiện những

chính sách tiến bộ để củng cố độc lập và chủ

quyền dân tộc (1970-1973)

+ ở Ni-ca-ra-goa, dưới sự lãnh đạo của mặt trận

Xan-di-nô, nhân dân đã lật đổ chế độ độc tài thân

Mĩ, đưa đất nước vào con đường dân chủ

=> Cuối cùng do nhiều nguyên nhân, nhất là sự

can thiệp của Mĩ phong trào cách mạng Chi-lê và

Ni-ca-ra-goa đều phát triển lại vào những năm

1973 và 1991

- Học sinh đọc thầm đoạn cuối (mục 1 Sách giáo

khoa - 30)

Mĩ La-tinh đạt được những thành tựu gì trong

công cụôc xây dựng và phát triển đất nước ?

Đầu những năm 90 thì tình hình Mĩ La-tinh

như thế nào? Lấy dẫn chững minh hoạ.?

(Dẫn chứng minh hoạ - đoạn chữ in nhỏ Sách

giáo khoa - 31)

+ Bước vào thập niên 90, Mĩ La-tinh nợ nước

ngoài 400 tỉ USD, kinh tế các nước này bị giảm

- Hiện nay, Mĩ La-tinh có 2 nước Níc là Bra-xin

và Mê-hi-cô, các nước khác đang tìm cách khắc

- Đất nước Cu Ba có hình dạng giống như một

con cá sấu vươn dài trên vùng biển Ca-ri-bê, cách

bán đảo Plo-ri-đa của Hoa Kỳ là 100km

III Cu Ba - Hòn đảo anh hùng.

Trang 30

- Diện tích: 111.000 km2.

- Dân số: 11,3 triệu người (2002)

- Giáo viên minh hoạ: Cu Ba nằm ở vùng biển

Ca-ri-bê án ngữ lối vào vịnh Mê-hi-cô, giữa Bắc,

Trung Mĩ

+ Nói đến Cu Ba là nói đến một đất nước có

nhiều sự kiện lịch sử Từ 1898 Mĩ đã tiến hành

chiến tranh với Tây Ban Nha để cướp giật Cu Ba

Sau đó Mĩ biến Cu Ba thành nước phụ thuộc- bắt

nhân dân Cu Ba phải phục vụ quyền lợi của Mĩ:

Năng lượng cho Mĩ củng cố quân sự, trồng mía

cung cấp đường cho Mĩ => Cu Ba được mệnh

danh là " Hòn đảo đường" cay đắng trước cách

mạng => Cu Ba đã nhiều lần đấu tranh chống lại

+ Bắt giam hàng chục vạn người yêu nước

Với việc làm trên của chế độ độc tài đã đưa

đến điều gì? (Với những chính sách phản động

đó đã làm cho mối quan hệ giữa chế độ độc tài

với dân tộc trở nên như thế nào?)

Em hãy cho biết sự kiện nào mở đầu của cách

mạng Cu Ba?

Giáo viên chiếu hình ảnh pháo đài Môn-ca-đa

giới thiệu cho hs

- Giáo viên giới thiệu chân dung

Phi-đen-ca-xtơ-rô (Sách giáo khoa 32)

Phi-đen Ca-xtơ-rô, sinh năm 1927- nhà hoạt

động Đảng và Nhà nước Cu Ba Xuất thân trong

một gia đình điền chủ ở Ô-ri-en-tê; năm 1945 học

luật ở trường Đại học La Habana, năm 1948 tham

gia phong trào chống Mĩ ở Cô-lôm-bi-a; 1950 đỗ

tiến sĩ Luật học Và đến năm 1953 ông đã đứng

lên lãnh đạo phong trào đấu tranh

Vì sao cuộc tấn công pháo đài

Môn-ca-đa(26-7-1953) đã mở ra một giai đoạn mới trong phong

trào đấu tranh của nhân dân Cu Ba?(k-g)

- Vì nó đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh vũ

1 Cách mạng Cu Ba

- Nguyên nhân:

+ Tồn tại chế độ độc tài Ba-tixta

-> Mâu thuẫn dân tộc với chế

độ độc tài Ba-ti xta

- Diễn biến+ 26.7.1953 quân cách mạngtấn công trại lính Môn-ca-đa

mở đầu thời kỳ khởi nghĩa vũtrang

+ Dưới sự lãnh đạo củaPhi-đen Ca-xtơ-rô nhân dân

Cu Ba kiên cường đấu tranh+ 1.1.1959 chế độ độc tàiBa-xti bị lật đổ

- Kết quả: Cách mạng Cu

Ba thắng lợi

Trang 31

trang trên toàn đảo với một thế hệ chiến sĩ cách

mạng mới trẻ tuổi, nhiệt tình và kiên cường

Gv: Cuộc tấn công pháo đài Môn-ca-đa nhằm

mục đích: Cướp kho vũ khí của địch > lật đổ

chế độ độc tài Ba-ti-xta kết quả không giành

được thắng lợi Phi-đen bị bắt

Gv giảng thêm về phong trào đấu tranh do

Phi-đen Ca-xtơ-rô lãnh đạo và sự kiện cánh đồng mía

Cách mạng Cu Ba thắng lợi có ý nghĩa gì

(Thảo luận nhóm).

- Là nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên ở Tây Bán

Cầu, cách mạng Cu Ba đem lại nền độc lập - tự

do thực sự cho nhân dân Cu Ba

- Là tấm gương sáng cho Mĩ La-tinh trong việc

lựa chọn con đường tiến lên độc lập tự do

=> Cu Ba là lá cờ đầu (Hòn đảo anh hùng) trong

phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ La-tinh, cổ

vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh ở khu vực Mĩ

La-tinh Qua đây chúng ta có thể thấy Cu Ba chỉ

cách bán đảo Flo-ri-đa của Mĩ khoảng hơn

100km tức là đất nước này rất gần với tên chùm

đế quốc nhưng Cu Ba vẫn kiên cường theo chế

độ CNXH, chứng tỏ sự ưu việt của chế độ mà

Đảng và nhân dân Cu Ba đang theo đuổi – liên hệ

chế độ của Việt Nam

Nêu những nhiệm vụ của cách mạng Cu Ba

sau ngày giải phóng.?

- Giáo viên nêu: 4.1961 Cu Ba diệt gọn 1.300 tên

lính đánh thuê của Mĩ trong vòng 72 giờ và Phi

Đen tuyên bố với toàn thế giới: Cu Ba tiến lên

* Giáo viên sơ kết nội dung bài học:

- Sau chiến tranh thế giới thứ 2 hầu hết các nước Châu Phi đã giành đượcđộc lập, song Châu Phi luôn trong tình trạng bất ổn

- Trải qua thời gian đấu tranh gian khổ, lâu dài Nam Phi đã xoá bỏ được chế

độ A-pác-thai

- Bài tập 1: Điền chữ Đ (đúng) hoặc chữ S (sai) vào các ô trống dưới đây:

Cuộc binh biến ở Ai Cập (7 1972) mở đầu cho phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi

Ngày 18 6 1953, Nước cộng hoà Ai Cập thành lập

Năm 1961, 17 nước Châu Phi giành được độc lập

Trang 32

1962, An-giê-ri giành độc lập dân tộc.

Cho đến nay các nước Châu Phi đã giành được độc lập

Bài tập 2: Hãy khoanh tròn trước câu trả lời đúng về những khó khăn hiện nay ở Châu Phi.

a Nợ nước ngoài b Nghèo đói

c Xung đột nội chiến d Thiên tai đ Dịch bệnh

5 Dặn dò

- Về nhà học bài cũ đầy đủ - Trả lời câu hỏi Sách giáo khoa

- Bài tập 1 ( Sách giáo khoa-29)

- Đọc, tìm hiểu những nội dung bài mới: Bài 7 - Các nước Mĩ La Tinh

I MỤC TIÊU

1 Năng lực:

- Trình bày đượcsự phát triển kinh tế, nguyên nhân của sự phát triển kinh tế Mĩ

sau chiến tranh thế giới thứ hai

- Trình bày được các chính sách đối nội, đối ngoại của Mĩ sau chiến tranh thếgiới thứ hai

- Nhận xét được chính sách đối nội, đối ngoại của Mĩ, liên hệ với thực tế

- Xác định được nước Mĩ trên lược đồ (KT)

2 Phẩm chất:

- Tôn trọng sự khác biệt giữa hai nước, ghi nhận một số nỗ lực của nhân dân

Mĩ nhằm khắc phục chiến tranh ở Việt Nam

- Tìm hiểu trên mạng Internet, tư liệu tham khảo về nước Mỹ.

II CHUẨN BỊ.

1 Giáo viên: Bản đồ thế giới và bản đồ nước Mĩ, tranh ảnh, giáo án; Bài trìnhchiếu powerpoint; Phiếu học tập;

2 Học sinh: Học bài cũ – chuẩn bị bài mới

III QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CHO HỌC SINH.

1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

- Mục tiêu: Hoạt động tạo tình huống học tập nhằm tạo ra mâu thuẫn nhận

thức giữa những kiến thức đã biết và chưa biết tạo hứng thú cho học sinh, giúp HS

có những ấn tượng ban đầu về các nước tư bản sau năm 1945; mối liên hệ nộidung lịch sử sắp học trong bài

- Phương thức:

+ Khởi động vào chương mới:

Gv đưa ra một số hình ảnh cho HS quan sát, yêu cầu HS hoạt động cá nhân

trả lời câu hỏi: Những hình ảnh trên là biểu tượng của các quốc gia nào?

+ Khởi động vào bài: cho HS xem video Sự kiện khủng bố ngày 11/9/2001

và hoạt động cặp đôi trả lời 2 câu hỏi:

Trang 33

C1: Đoạn Video nói về sự kiện gì?

C2: Em hãy chia sẻ cảm nhận hoặc suy nghĩa của mình về sự kiện đó.

- Gợi ý sản phẩm:

+ Đây là các biểu tượng đặc trưng của các nước TB trên thế giới, trong tiếtnày và các tiết sắp tới chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu các nước này trong chương III

CHƯƠNG III MĨ, NHẬT BẢN, TÂY ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY.

+ Sự kiện ngày 11/9/2001 chủ nghĩa khủng bố đã tấn công bằng máy bay

vào 3 địa điểm được cho là biểu tượng của nước Mĩ Một trong các biểu tượng đó

là tòa tháp đôi trung tâm thương mại thế giới cao 110 tầng của Mĩ được khánhthành tháng 4 năm 1973

+ HS chia sẻ ý kiến của bản thân với lớp, GV dẫn dắt vào bài mới

2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Tiết 8 - Bài 8 - NƯỚC MĨ Hoạt động 1: Tìm hiểu Tình hình kinh tế nước Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ hai.

* Mục tiêu:

.- Trình bày được 2 giai đoạn của nền kinh tế Mĩ sau chiến tranh

- Hiểu được nguyên nhân phát triển và suy thoái của nền kinh tế Mĩ

TÀI LIỆU HỖ TRỢ HỌC SINH:

Bảng so sánh sự suy yếu của Mĩ

Bảng số liệu về chi phí chiến tranh

* Gợi ý sản phẩm

Sau CTTG Trở thành nước tư bản giầu mạnh nhất thế - Điều kiện tự nhiên

Trang 34

- Trình độ tập trungsản xuất và tập trung

- Chênh lệch giàunghèo lớn

Hoạt động 2: Tìm hiểu về Chính sách đối nội và đối ngoại của Mĩ sau chiến tranh.

Sau khi HS hoàn thiện bảng GV cho HS tranh luận, phản biện bằng cáchchia lớp thành 2 dãy: ( Dãy 1: Đối nội; Dãy 2: Đối ngoại) Dự kiến HS 2 dãy hỏichéo nhau một số nội dung, ví dụ như:

Tại sao Mĩ lại thực hiện chính sách đối nội đó?

Những chính sách này của Mĩ có được nhân dân ủng hộ không?

Chính sách phân biệt chủng tộc trên đất Mĩ hiện nay ?

Thế nào là Chiến lược toàn cầu?

Trang 35

Đối nội Đối với phong trào công nhân Ngăn cản đấu tranh.

Đối với người da đen và damàu

Thực hiện chính sách phân biệtchủng tộc

Đối ngoại

Từ năm 1945 -1990 Thực hiện “chiến lược toàn cầu”

nhằm chống phá các nước XHCN,đẩy lùi phong trào giải phóng dântộc, thiết lập thống trị thế giới

Từ năm 1991 -2000 Xác lập trật tự thế giới “đơn cực”

do Mĩ hoàn toàn chi phối và khốngchế

- GV giao nhiệm vụ cho HS: Yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời các

câu hỏi: Nguyên nhân nào giúp nền kinh tế Mĩ những năm sau 1945 lại phát triển

nhanh chóng? và làm các bài tập trắc nghiệm.

* Bài tập:

1 Lựa chọn những đáp án đúng:

Mĩ thực hiện “chiến lược toàn cầu” nhằm thực hiện những mục tiêu gì?

a Thiết lập sự thống trị của Mĩ trên toàn thế giới

b Chống phá các nước XHCN

c Giúp đỡ các nước phát triển kinh tế ,văn hóa ,xã hội

d Đẩy lùi phong trào giải phóng dân tộc

e Khống chế các nước nhận viện trợ của Mĩ

2 Điền đúng (Đ), sai (S) vào ô trước mỗi nhận xét sau:

a. Mĩ đề ra “chiến lược toàn cầu” nhằm làm bá chủ thế giới

b Từ năm 2000 đến nay, Mĩ chiếm ưu thế tuyệt đối trong thế giới tư bản

c Cuộc cách mạng KHKT lần thứ hai khởi đầu từ nước Mĩ

d Trong thực hiện “chiến lược toàn cầu”, Mĩ đã vấp phải những thất bại nặng

nề, tiêu biểu nhất là trong chiến tranh xâm lược VN

Gợi ý sản phẩm:

- Trả lời câu hỏi:

+ Thu được nguồn lợi nhuận khổng lồ (114 tỉ USD), do bán vũ khí trongchiến tranh TG thứ hai

+ Đất nước ở xa chiến trường, lại được hai đại dương lớn bao bọc, không bịchiến tranh tàn phá, yên ổn phát triển sản xuất

+ Tài nguyên thiên nhiên phong phú

Trang 36

Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết cácvấn đề mới trong thực tiễn; giúp những HS hiểu rõ mối quan hệ giữa VN và Mĩtrong những năm gần đây.

Phương thức:

- GV giao nhiệm vụ cho HS: Yêu cầu HS làm việc theo nhóm và trả lời

câu hỏi: Tìm hiểu mối quan hệ giữa Mĩ với Việt Nam trong những năm gần đây.

Gợi ý sản phẩm:

Mặc dù giữa Mỹ và VN đã trải qua hơn 30 năm chiến tranh khốc liệt, nhưngnhân dân VN với truyền thống yêu chuộng hoà bình, sẵn sàng khép lại quá khứ,tăng cường đoàn kết hữu nghị với Mỹ, với thiện chí đó quan hệ Việt – Mỹ ngàycàng phát triển tốt đẹp:

+ Ngày 3.2.1994, tổng thống Mỹ Bin Clin-tơn tuyên bố bỏ hoàn toàn cấmvận Việt Nam và lập cơ quan liên lạc giữa hai nước

+ Ngày 13.7.1995, thiết lập quan hệ ngoại giao giữa VN và Hkì

+ Tháng 11.1997, Mỹ ủng hộ VN vào APEC (Tổ chức Hợp tác các nướcChâu Á- Thái Bình Dương)

+ Tháng 11 2000 tổng thống Hoa Kì Bin Clin-tơn thăm VN

+ Ngày 19- 25.6.2005, thủ tướng Phan Văn Khải thăm Hkì

+ Ngày 31.5.2006, Mỹ kí kết thoả thuận nhất trí ủng hộ VN gia nhập WTO(tổ chức thương mại thế giới)

+ 7/2006, tổng thống Busơ thăm VN khi tham dự hội nghị APEC

+ Tháng 6.2008, chủ tịch nước CHXHCN VN Nguyễn Minh Triết thămchính thức Hkì

Hiện nay Mỹ đang là thị trường xuất khẩu hàng đông lạnh lớn nhất của ViệtNam Nhiều công ty của Mỹ đang đầu tư xây dựng tại VN

( Microsof- đầu tư 1,2 tỉ đôla SX phần mềm máy tính tại tp HCM ) kimngạch xuất khẩu 2 chiều giữa VN- Mỹ đã lên đến hàng tỉ đô la

Mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước sẽ đem lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hainước

Trang 37

Tiết: 8 - Bài 9 NHẬT BẢN

- Liên hệ được với kinh tế Việt Nam sau chiến tranh

- Xác định được nước Nhật trên lược đồ (KT)

2 Phẩm chất:

- Mối quan hệ hữu nghị giữa nước ta với Nhật Bản.Lòng khâm phục về tinh thần

lao động cần cù và sáng tạo của nhân dân Nhật Bản

- Tích cực học tập, rút ra bài học từ nước Nhật Bản để xây dựng đất nước tagiàu mạnh

II CHUẨN BỊ.

1 Giáo viên: Bản đồ thế giới và bản đồ nước Nhật, tranh ảnh, giáo án; Bàitrình chiếu powerpoint; Phiếu học tập;

2 Học sinh: Học bài cũ – chuẩn bị bài mới

III QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CHO HỌC SINH.

1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

- Mục tiêu: Hoạt động tạo tình huống học tập nhằm tạo ra mâu thuẫn nhận thức giữa

những kiến thức đã biết và chưa biết tạo hứng thú cho học sinh, giúp HS có những ấn tượngban đầu về các nước tư bản sau năm 1945; mối liên hệ nội dung lịch sử sắp học trong bài

- Phương thức

Gv đưa ra một số hình ảnh cho HS quan sát, yêu cầu HS hoạt động cá nhântrả lời câu hỏi:

C1: Những hình ảnh trên là biểu tượng của quốc gia nào?

C2: Em có suy nghĩ gì về đất nước và con người Nhật Bản ?

- Gợi ý sản phẩm:

Học sinh biết được Nhật Bản là một nước nghèo tài nguyên, hứng chịunhiều thiên tai; sự tàn phá của 2 quả bom nguyên tử trong chiến tranh thế giới thứhai và hình ảnh đất nước Nhật Bản phát triển hiện đại Từ đó đặt ra câu hỏi tại saoNhật lại phát triển như vậy ?

2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Bài 9- Tiết 8 - NHẬT BẢN Hoạt động 1: Tìm hiểu Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh

* Mục tiêu:

- Những khó khăn Nhật gặp phải sau chiến tranh

- Nội dung những cải cách dân chủ ở Nhật dưới chế độ quân quản của Mĩ

Trang 38

Câu 2: HĐNB Hãy nêu nội dung những cải cách dân chủ ở Nhật Bản sau

chiến tranh thế giới thứ hai và ý nghĩa của chúng

- HS tiến hành thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát và hướng dẫn HS trong quátrình thực hiện nhiệm vụ

- GV gọi đại diện nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác bổ sung, thốngnhất ý kiến

* Gợi ý sản phẩm

- Sau Chiến tranh, Nhật là nước bại trận lần đầu tiên bị quân đội nước ngoàichiếm đóng, mất hết thuộc địa, kinh tế bị tàn phá nặng nề, xuất hiện nhiều khókhăn: thất nghiệp trầm trọng, thiếu lương thực, hàng hóa tiêu dùng, lạm phát

- Những cải cách: Ban hành Hiến pháp mới (1946), thực hiện cải cách ruộngđất, xóa bỏ chủ nghĩa quân phiệt và trừng trị tội phạm chiến tranh, giải giáp cáclực lượng vũ trang, giải tán các công ti độc quyền, thanh lọc các phần tử phát xít,ban hành các quyền tự do dân chủ -> đem lại luồng gió mới và là nhân tố giúpNhật Bản phát triển

Hoạt động 2: Tìm hiểu về Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh.

Câu 1: HĐCN: Nền kinh tế của Nhật Bản được bắt đầu khôi phục và phát

triển từ khi nào?

Câu 2: Hoàn thành bảng về tình hình kinh tế nước Nhật Bản (HS hoạt

động nhóm – nhóm 8 học sinh, thời gian 6 phút )

Nguyên nhân phát triển Nguyên nhân suy thoái

- HS tiến hành thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát và hướng dẫn HS trong quátrình thực hiện nhiệm vụ

Trang 39

- GV gọi đại diện nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác bổ sung, thốngnhất ý kiến

TÀI LIỆU HỖ TRỢ HỌC SINH:

-Về sự tăng trưởng của kinh tế Nhật Bản

- Nh ng hình nh tiêu bi u v khoa h c k thu t c a Nh tững hình ảnh tiêu biểu về khoa học kĩ thuật của Nhật ản phẩm: ểu về khoa học kĩ thuật của Nhật ề khoa học kĩ thuật của Nhật ọc kĩ thuật của Nhật ĩ thuật của Nhật ật của Nhật ủa Nhật ật của Nhật

* Việc học của học sinh: 94% trẻ em học đến tú tài, đạt tỉ lệ cao nhất thế giới.

Học sinh giành nhiều thời gian cho việc học, nghỉ hè chỉ 1 tháng, thứ 7 vẫn học.Hết chương trình trung học, học sinh vẫn tiếp tục học thêm hơn 1 năm nữa Mỗibuổi tối HS bỏ ra trung bình 2,5 tiếng để làm bài

* Văn hoá đọc : Trong một lĩnh vực rất gần với giáo dục là tiêu thụ sách báo,

tạp chí, người Nhật cũng đứng đầu thế giới Hơn 4,5 tỉ bản tạp chí định kì đượcxuất bản hàng năm ở Nhật Người Nhật đọc ở mọi lúc, mọi nơi Người ta thườngđọc lúc đứng trong tàu điện ngầm, trên xe buýt, trong các cửa hàng Đến mức mà

“ đọc đứng” đã đi vào ngôn ngữ thường ngày của người Nhật: “Tachiyomi”

* Chỉ số thông minh: Xếp hàng đầu với số điểm trung bình 111, trong khi Mĩ

là 100 Trong một thế hệ, khoảng cách giữa hai nước đã tăng thêm 7 điểm ởchâu Âu, Hà Lan được xếp số 1 với 109,4 điểm; nước Pháp cầm đèn đỏ với 96,1điểm Mặt khác châu Âu và Mĩ chỉ có 2% dân số có hệ số thông minh cao hơn

130 điểm Còn Nhật có tới 10% dân số

Tổng sản phẩm quốc dân: năm 1968

đạt 183 tỉ USD vươn lên thứ 2 thế giới

sau Mĩ

Kinh tế lâm vào tình trạng suy thoáikéo dài chưa từng thấy: tốc độ tăngtrưởng liên tục giảm, tăng trưởng âm(năm 1997: -0,7%, 1998:-1%,

1999:-1,19%)

Thu nhập bình quân: Năm 1990 đạt

23.796 USD vượt Mĩ, đứng thứ 2 thế

giới sau Thụy Sĩ

Về công nghiệp: Tốc độ tăng trưởng

Nhận xét: Nhật vươn lên vị trí thứ hai

trong thế giới TBCN, là một trong ba

trung tâm kinh tế tài chính của thế giới

Nguyên nhân phát triển Nguyên nhân suy thoái

Nghèo tài nguyên thiênnhiên

- Thiên tai (động đất,

+ Truyền thống văn hóa

giáo dục lâu đời của người

Trang 40

có hiệu quả của các xí

nghiệp, công ti

+ Vai trò của Nhà nước

trong đề ra các chiến lược

+ Con người Nhật Bản

được đào tạo chu đáo, có ý

chí vươn lên

+ Những đơn đặt hàngquân sự của Mĩ trongcuộc chiến tranh xâmlược Triều Tiên vàViệt Nam

sóng thần, núi lửa)

- Sự cạnh tranh của Mĩ,Tây Âu

- Sự già hóa dân số

3 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

1 Trắc nghiệm (lựa chọn phương án đúng) (Chia đội chơi – hình thức

“Ai nhanh hơn”)

Câu 1: Sau chiến tranh thế giới thứ hai nước Nhật Bản có những khó khăn nào?

A Bại trận, bị Mĩ chiếm đóng theo chế độ quân quản

B Bị tàn phá nặng nề, mất hết thuộc địa

C Thất nghiệp, thiếu lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng

D Tất cả các phương án trên

Câu 2: Trước những khó khăn đó, nước Nhật Bản đã làm gì?

A Tiến hành cải cách dân chủ

B Tiến hành các cuộc chiến tranh xâm lược

Câu 6: Nhật Bản đạt được những thành tựu đó là nhờ những yếu tố nào?

A Truyền thống văn hóa, giáo dục lâu đời

B Con người được đào tạo chu đáo và có ý chí vươn lên

C Sự quản lý có hiệu quả của các công ty, vai trò điều tiết của chính phủ

D Tất cả các phương án trên

2 Thảo luận theo cặp và trả lời câu hỏi sau:

Từ những nguyên nhân dẫn đến sự phát triển của Nhật Bản, theo em ViệtNam chúng ta cần làm gì?

4 HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

1 Tìm hiểu sự phát triển kinh tế của Nhật Bản trong giai đoạn hiện nay

2 Năm 2011 nước Nhật Bản gặp thảm họa kép động đất và sóng thần Emhãy tìm hiểu về sự kiện này, để biết nước Nhật Bản đã vượt qua khó khăn đó nhưthế nào

Ngày đăng: 30/08/2023, 23:53

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w