Đối với Thanh tra quận Đống Đa, trải qua 10 thực hiện triển khai Luật thanh tra 2010, đã hoạt động tích cực gặt hái được nhiều kết quả tốt trong công tác, tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn t
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
/
BỘ NỘI VỤ ./
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
/
BỘ NỘI VỤ ./
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
ĐỖ TRÀ MY
ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA QUẬN ĐỐNG ĐA,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS Vũ Đức Đán
HÀ NỘI – NĂM 2023
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài luận văn 1
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn 3
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 4
3.1 Mục đích: 4
3.2 Nhiệm vụ: 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 4
4.1 Đối tượng nghiên cứu: 4
4.2 Phạm vi nghiên cứu: 4
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 5
5.1 Phương pháp luận: 5
5.2 Phương pháp nghiên cứu: 5
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 5
6.1 Ý nghĩa lý luận của luận văn 5
6.2 Ý nghĩa thực tiễn của luận văn 6
7 Kết cấu của luận văn 6
Chương 1: 7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ YÊU CẦU ĐỔI MỚI VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA 7
1.1 Cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của thanh tra 7
1.1.1 Khái niệm, vai trò, đặc điểm và các cơ quan thực hiện chức năng Thanh tra 7
1.1.2 Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Thanh tra 15
1.1.3 Thực hiện kết luận Thanh tra 17
1.1.4 Cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh tra 23
1.2 Cơ sở lý luận về đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra 25
1.2.1 Khái niệm đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra 25
1.2.2 Nội dung đổi mới tổ chức và hoạt động thanh tra 27
1.2.3 Yêu cầu đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra 30
Tiểu kết chương 1 36
Chương 2 39
THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA QUẬN ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY 39
2.1 Quá trình tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội 39
2.1.1 Giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2016 39
2.1.2 Giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2021 44
Trang 42.1.3 Giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 6 năm 2023 46
2.2 Đánh giá quá trình đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội 48
2.2.1 Kết quả đã đạt được 48
2.2.2 Nguyên nhân, hạn chế 53
2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình đổi mới tổ chức và hoạt động của thanh tra Quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội 56
2.3.1 Yếu tố chính trị - pháp lý 57
2.3.2 Yếu tố về tổ chức - cán bộ 58
2.3.3 Yếu tố về kinh tế - cơ sở vật chất 59
2.3.4 Yếu tố văn hoá – xã hội 60
Tiểu kết chương 2 62
Chương 3 64
QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA QUẬN ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 64
3.1 Quan điểm tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra Quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội 64
3.1.1 Quán triệt tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng, Nhà nước về công tác thanh tra 64
3.1.2 Quan điểm xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân 65
3.1.3 Đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận gắn với việc tiếp tục cải cách nền hành chính Nhà nước, phù hợp với chức năng quản lý Nhà nước trong điều kiện mới 66
3.1.4 Đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận là một yêu cầu cấp thiết nhưng không nóng vội mà phải theo lộ trình cụ thể, từng bước vững chắc phù hợp với đổi mới hệ thống chính trị đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu lực hoạt động của bộ máy nhà nước, phòng chống tham nhũng và hội nhập quốc tế hiện nay 67
3.2 Các giải pháp tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra Quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội 68
KẾT LUẬN 81
Trang 5DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Từ những ngày đầu xây dựng chính quyền nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất quan tâm đến vấn đề giải quyết đơn thư của nhân dân Vì vậy, ngày 23/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 64-SL thành lập Ban Thanh tra đặc biệt Ngay khi ra đời, ngành Thanh tra đã khẳng định được vai trò, vị trí của mình trong bộ máy chính quyền nhân dân Sau khi Pháp lệnh Thanh tra được ban hành năm 1990, tiếp theo là Luật Thanh tra năm 2004, Luật Thanh tra năm 2010, và ngày nay là Luật Thanh tra 2022, ngành Thanh tra Việt Nam đã góp phần quan trọng vào việc phòng chống tham nhũng; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hoặc kiến nghị xử lý những sai phạm liên quan tới các lĩnh vực quản lý nhà nước; làm tốt công tác giải quyết đơn thư, nhất là các vụ đông người, phức tạp;
đề xuất với Đảng và nhà nước có chủ trương, biện pháp để khắc phục những hạn chế, khiếm khuyết về cơ chế, chính sách trong các lĩnh vực quản lý nhà nước…qua đó góp phần quan trọng ổn định tình hình chính trị, giữ vững kỷ cương, luật pháp, đảm bảo an ninh trật tự xã hội để thực hiện mục tiêu phát triển đất nước
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của ngành thanh tra vẫn còn những bất cập, hạn chế trong tổ chức và hoạt động gây khó khăn, vướng mắc, làm giảm hiệu quả, hiệu lực của hoạt động thanh tra, chưa
cụ thể hóa quan điểm đổi mới của Đảng và Hiến pháp năm 2013, cụ thể như Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa 12 chỉ rõ nhiệm vụ: Đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra định kỳ, đột xuất; theo chuyên đề, chuyên ngành, của cấp trên đối với cấp dưới; cấp dưới giám sát cấp trên; Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 02/6/2021 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án tham
Trang 8nhũng, kinh tế; đặc biệt, hiện nay đang đặt ra yêu cầu đối với ngành Thanh tra phải thực hiện hiệu quả chức năng, nhiệm vụ về thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần kiểm soát quyền lực nhà nước, bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo tinh thần Hiến pháp năm 2013 Từ những vấn đề nêu trên, ngày 14/11/2022 Quốc hội đã thông qua Luật thanh tra năm
2022 có hiệu lực từ ngày 01/7/2023 để khắc phục những vấn đề còn hạn chế
Đối với Thanh tra quận Đống Đa, trải qua 10 thực hiện triển khai Luật thanh tra 2010, đã hoạt động tích cực gặt hái được nhiều kết quả tốt trong công tác, tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn tồn tại bất cập, hạn chế như: Cơ cấu tổ chức của cơ quan thanh tra thường xuyên biến động; chưa phát huy hết vị trí, vai trò theo quy định; đội ngũ cán bộ năng lực còn hạn chế, kinh nghiệm thực tiễn chưa nhiều; trong tổ chức, hoạt động vẫn chưa phát huy được tính độc lập; sự phối hợp giữa các ngành trong hoạt động thanh tra còn thiếu chặt chẽ; kết quả các cuộc thanh tra trách nhiệm hiệu quả chưa cao; việc thực hiện các quyết định, kết luận có hiệu lực pháp luật chưa dứt điểm và đến nay là việc thay đổi Luật thanh tra
2010 sang Luật Thanh tra 2022 Từ thực tế trên đã đặt ra những yêu cầu cho quản lý nhà nước về công tác thanh tra ở quận Đống Đa, thực sự là một cơ quan bảo vệ pháp luật, nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản
lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật; phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền
và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân Từ những lý do này,
học viên chọn đề tài “Đổi mới Tổ chức và hoạt động của thanh tra quận
Trang 9Đống Đa, Thành phố Hà Nội” làm luận văn thạc sĩ của mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Trong quá trình hoạt động của ngành Thanh tra kể từ khi ra đời nhất
là khi có Luật Thanh tra 2004, tiếp đó là Luật Thanh tra 2010 và hiện nay
là Luật Thanh tra 2022 Đã luôn thu hút sự quan tâm nghiên cứu của đông đảo các nhà khoa học, các nhà quản lý, công chức trong toàn ngành Thanh tra Hiện nay có rất nhiều công trình nghiên cứu về tổ chức và hoạt động thanh tra, như:
“Đổi mới tổ chức và hoạt động của thanh tra thành phố - từ thực tiễn
ở thành phố Phú Thọ (2020) do ông Nguyễn Trung Kiên thực hiện[9] Trong công trình này tác giả đã phân tích cơ sở lý luận về thanh tra, đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động của các tổ chức thanh tra nhà nước cấp thành phố ở thành phố Phú Thọ đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm đổi mới tổ chức và hoạt động của các tổ chức thanh tra cấp thành phố
“Đổi mới tổ chức và hoạt động của thanh tra quận - từ thực tiễn huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội” (2016) do ông Cao Văn Tâm thực hiện[13] Trong công trình này tác giả đã phân tích cơ sở lý luận về thanh tra, đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động của các tổ chức thanh tra nhà nước cấp thành phố ở huyện Hoài Đức đồng thời đưa ra các giải pháp, quan điểm nhằm đổi mới tổ chức và hoạt động của các tổ chức thanh tra huyện Ngoài ra còn một số bài viết, bài nghiên cứu đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành liên quan đến tổ chức và hoạt động của ngành Thanh tra nói chung và của Thanh tra cấp quận nói riêng Những công trình nghiên cứu trên phần lớn là nghiên cứu ở tầm vĩ mô, mang tính tổng thể, ở không gian rộng hoặc ở chuyên ngành nhất định Do vậy việc nghiên cứu đề tài
“Đổi mới Tổ chức và hoạt động của quận Đống Đa, thành phố Hà Nội” tiếp tục góp phần bổ sung và làm sâu sắc hơn cơ sở lý luận cũng như thực tiễn về tổ chức và hoạt động của thanh tra quận
Trang 103 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục đích:
Đề tài nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức và hoạt động của thanh tra quận; đánh giá thực trạng tổ chức, hoạt động của thanh tra quận Đống Đa tại Thành phố Hà Nội, từ đó đưa ra quan điểm,
đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của
thanh tra quận Đống Đa trong thời gian tới
- Đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận Đống Đa, thành phố Hà Nội
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận Đống Đa, thành phố Hà Nội
4.2 Phạm vi nghiên cứu:
- Về không gian: Luận văn nghiên cứu về đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận ở trên một địa bàn cụ thể là quận Đống Đa, thành phố Hà Nội
- Về thời gian: Từ năm 2011 đến tháng 6 năm 2023
Trang 115 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận:
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng, chính sách của Nhà nước ta về tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước nói chung và Thanh tra quận nói riêng hiện nay
5.2 Phương pháp nghiên cứu:
Để hoàn thành mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu luận văn sử dụng các phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp quy nạp và diễn dịch, phương pháp lịch sử và lôgíc, phương pháp hệ thống - cấu trúc, phương pháp thống kế, so sánh… Cụ thể:
- Phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp quy nạp và diễn dịch, phương pháp lịch sử và lôgíc được sử dụng bao quát trong tất cả các chương, mục của luận án để tìm hiểu, phát hiện, luận giải một cách thuyết phục các nội dung liên quan đến chủ đề luận văn
- Phương pháp lịch sử và lôgíc được sử dụng trong chương 1, chương
2 và chương 3 của luận văn nhằm nhận diện và đánh giá đổi mới tổ chức
và hoạt động Thanh tra quận
- Phương pháp thống kê: được sử dụng trong lời nói đầu, chương 1 và
2 của luận văn nhằm tập hợp, đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài và đánh giá thực trạng đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận Đống Đa
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận của luận văn
Nghiên cứu góp phần làm rõ cơ sở lý luận của tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận, khẳng định thanh tra là nội dung, chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước; là phương thức bảo đảm pháp chế, giữ gìn kỷ cương, kỷ luật trong quản lý nhà nước; là công cụ bảo đảm, bảo vệ quyền
Trang 12và lợi ích hợp pháp của công dân
6.2 Ý nghĩa thực tiễn của luận văn
Luận văn nêu được các tác động ảnh hưởng đến quá trình đổi mới của Thanh tra quận Đống Đa
Trên cơ sở phân tích, đánh giá một cách cụ thể và sâu sắc về thực trạng đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận Đống Đa, luận văn làm rõ được những ưu điểm cần phát huy; những hạn chế cần khắc phục Luận văn cũng chỉ ra nguyên nhân của hạn chế và đề xuất một số quan điểm, giải pháp tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động Thanh tra quận Đống Đa
Kết quả nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa thực tiễn trong việc kiến nghị hoàn thiện quy định về thanh tra nói chung và quy định về tổ chức
và hoạt động của Thanh tra quận nói riêng ở Việt Nam hiện nay
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương bao gồm:
Chương 1: Cơ sở lý luận và yêu cầu đổi mới về tổ chức và hoạt động của Thanh tra
Chương 2: Thực trạng đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận ở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội hiện nay
Chương 3: Quan điểm, giải pháp tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra quận Đống Đa, thành phố Hà Nội hiện nay
Trang 13Chương 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ YÊU CẦU ĐỔI MỚI VỀ TỔ CHỨC VÀ
HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA 1.1 Cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của thanh tra
1.1.1 Khái niệm, vai trò, đặc điểm và các cơ quan thực hiện chức năng Thanh tra
Thanh tra xuất phát từ nguồn gốc latinh (Inspectare) có nghĩa là
“nhìn vào bên trong”, chỉ một sự xem xét từ bên ngoài đối với hoạt động của một số đối tượng nhất định
Theo từ điển Pháp luật Anh - Việt [16] động từ “inspect” có nghĩa
là “thanh tra” và được giải thích là hoạt động kiểm tra, kiểm soát đối với đối tượng bị thanh tra; còn theo nghĩa của danh từ “inspectorate”
Từ điển Luật học[1] giải thích “Thanh tra là sự tác động của chủ thể đến đối tượng đã và đang thực hiện thẩm quyền được giao nhằm đạt được mục đích nhất định - sự tác động có tính trực thuộc”
Theo Đại từ điển Tiếng việt [19] “Thanh tra (người thuộc cơ quan
có thẩm quyền) kiểm tra, xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp”; thanh tra thường đi kèm với một chủ thể nhất định:
“Người làm nhiệm vụ thanh tra”, “đoàn thanh tra” và “đặt trong phạm
vi quyền hành của một chủ thể nhất định”
Từ những nghĩa như vậy, nhận thấy, Thanh tra là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan thực hiện chức năng thanh tra đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành
- Vai trò của Thanh tra
Trang 14Thanh tra là phương thức bảo đảm trật tự, kỷ cương trong quản lý, góp phần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa Với chức năng giám sát hoạt động của các đối tượng bị quản lý, bao gồm giám sát việc chấp hành chính sách, pháp luật, chức trách, nhiệm vụ của cơ quan hành chính nhà nước và công chức nhà nước; việc chấp hành chính sách, pháp luật của các tổ chức, cá nhân và các đối tượng khác chịu sự quản lý của Nhà nước; thanh tra kịp thời phát hiện những sai phạm và có biện pháp xử lý Với chức năng, nhiệm vụ xem xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với các quyết định hoặc hành vi hành chính của cán bộ, công chức nhà nước trong việc thực hiện chính sách, pháp luật, cũng như trách nhiệm và quyền hạn được giao; kết luận và xử lý kịp thời những việc làm trái pháp luật của cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức nhà nước góp phần bảo đảm trật tự kỷ cương trong quản lý, làm trong sạch bộ máy nhà nước Trong điều kiện nước ta thực hiện quá trình đổi mới mà trọng tâm là đổi mới về kinh tế thì vai trò của công tác thanh tra ngày càng cần thiết và quan trọng để quản lý nền kinh tế thị trường hoạt động ngày càng có hiệu quả Việc thanh tra còn nhằm mở rộng và bảo đảm cho quyền dân chủ của nhân dân được thực thi một cách nghiêm minh Theo lý thuyết, quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, cho nên Nhà nước có nghĩa vụ bảo đảm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi người dân, tạo mọi điều kiện cho họ thực hiện các quyền về dân chủ - chính trị của mình như: quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội, quyền tự do lập hội, tự do ngôn luận, quyền khiếu nại, tố cáo Do đó, pháp luật Việt nam không chỉ ghi nhận các quyền của cong dân mà còn ghi nhận các cơ chế đảm bảo thực hiện các quyền, nghĩa vụ của công dân thông qua hình thức dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện như quyền kiểm tra, giám sát thông qua hoạt động của các cơ quan nhà nước do mình bầu ra, các tổ chức chính
Trang 15trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp mà mình là thành viên và các Ban Thanh tra nhân dân
Mặt khác, việc xem xét, kết luận và kiến nghị giải quyết khiếu nại,
tố cáo, các tổ chức Thanh tra giúp Đảng và Nhà nước phát hiện kịp thời những vi phạm của cán bộ, công chức, loại trừ những biểu hiện quan liêu, cửa quyền, mất dân chủ, thiếu công bằng, xa rời lợi ích của nhân dân, từ đó có các biện pháp xử lý, khắc phục, góp phần xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước Bên cạnh đó, hoạt động Thanh tra còn nhằm tìm ra những sơ hở, yếu kém trong công tác quản lý, phát hiện những nội dung chưa phù hợp với yêu cầu thực tế khách quan, từ đó có các biện pháp sửa đổi, bổ sung, khắc phục kịp thời có ý nghĩa tích cực trong việc củng cố trật tự, kỷ cương, hoàn thiện cơ chế quản lý Tuy nhiên, cũng phải hiểu rằng chỉ phát hiện, tìm kiếm sai phạm, sơ hở, yếu kém trong quản lý thì chưa đủ, mà Thanh tra còn phải phát hiện và khẳng định, đồng thời tạo điều kiện cho những nhân tố mới, cơ chế mới nảy sinh phát triển Có như vậy thì hiệu quả công tác quản lý mới đáp ứng được yêu cầu phát triển của thực tiễn
Khi xem xét vai trò của Thanh tra trong các giai đoạn lịch sử cho thấy, vai trò quan trọng nữa của Thanh tra là nhằm thực hiện tham mưu cho các cấp chính quyền trong giải quyết khiếu nại hành chính, nhất là trong việc thực hiện nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc các cấp, các ngành trong việc tiếp công dân, nhận các khiếu nại, tố cáo, giải quyết khiếu nại, tố cáo và thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo
Như vậy, vai trò của thanh tra trong hoạt động quản lý nhà nước ngày càng có sự điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tiễn phát triển ở nước
ta hiện nay, nhất là trong điều kiện chúng ta thực hiện Chương trình cải cách bộ máy nhà nước, trong đó có các cơ quan thanh tra
Trang 16- Đặc điểm về tổ chức và hoạt động của Thanh tra
Thanh tra được tổ chức theo nguyên tắc song trùng trực thuộc: tức là
về mặt tổ chức, bộ máy, con người, ngân sách, cơ sở vật chất sẽ do cơ quan quản lý nhà nước (Bộ, ngành, Uỷ ban nhân dân) đảm bảo và chỉ đạo Thanh tra có nhiệm vụ tham mưu quản lý nhà nước về thanh tra thuộc phạm vi quản lý của cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp; giúp quản
lý nhà nước về công tác giải quyết KNTC; thực hiện nhiệm vụ giải quyết KNTC; giúp quản lý về công tác PCTN; thực hiện nhiệm vụ PCTN theo quy định của pháp luật Bên cạnh là cơ quan chuyên môn thuộc UBND,
Bộ thì Thanh tra còn chịu sự quản lý của Cơ quan thanh tra cấp trên theo quan hệ ngành dọc, vì vậy thanh tra còn phải chịu sự chỉ đạo về chuyên môn, nghiệp vụ của Cơ quan thanh tra cấp trên trong các lĩnh vực thanh tra; giải quyết KNTC; PCTN và đôn đốc, thực hiện các quyết định, kết luận có hiệu lực pháp luật
Thanh tra là cơ quan hành chính: Hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn Với đặc điểm là cơ quan hành chính, Thanh tra có chức năng, nhiệm vụ là xem xét, đánh giá các đối tượng thuộc quyền quản lý trực tiếp của UBND cùng cấp Đối tượng thanh tra của Thanh tra là các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc sự quản lý trực tiếp của UBND cùng cấp bao gồm: các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cùng cấp, các cơ quan thanh tra cấp dưới
và cá nhân, tổ chức thuộc sự quản lý trực tiếp của UBND cùng cấp Với
tư cách là cơ quan thanh tra thực hiện hoạt động thanh tra hành chính, Thanh tra giúp UBND xem xét, đánh giá việc chấp hành pháp luật của các đối tượng thuộc quyền quản lý trực tiếp của mình nhằm ngăn ngừa
Trang 17hoặc phát hiện các sai phạm của họ, đồng thời phát hiện những sơ hở, khiếm khuyết trong cơ chế chính sách với mục đích cao nhất là nâng cao hiệu quả quản lý của UBND, làm bộ máy trong sạch, tạo dựng niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước, là yếu tố quyết định thành công của một chính quyền Thanh tra cấp quận trong hệ thống các cơ quan Thanh tra hành chính là cơ quan thấp nhất Do đó, để hướng dẫn chuyên môn và nắm số liệu liên quan đến hoạt động công tác giải quyết đơn thư, PCTN của cơ sở, cơ quan Thanh tra quận đều thực hiện qua hoạt động báo cáo của UBND phường
Thanh tra là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước: Tính quyền lực nhà nước của hoạt động thanh tra có mối liên hệ chặt chẽ với tính quyền
uy - phục tùng của quản lý nhà nước Là một chức năng của quản lý nhà nước, thanh tra phải thể hiện như một tác động tích cực nhằm thực hiện quyền lực của chủ thể quản lý đối với đối tượng quản lý Nói về quyền lực nhà nước trong quá trình thanh tra cũng có nghĩa là xác định về mặt pháp lý tính chất nhà nước của tổ chức thanh tra Vì vậy, thanh tra phải được Nhà nước sử dụng như một công cụ có hiệu quả trong quá trình quản
lý Có thể nói, thanh tra là một hoạt động luôn mang tính quyền lực nhà nước Chủ thể tiến hành thanh tra phải là cơ quan nhà nước, áp dụng quyền năng của Nhà nước trong quá trình hoạt động của mình và nhân danh Nhà nước khi áp dụng quyền năng đó Thanh tra chỉ xuất hiện từ khi Nhà nước ra đời trong lịch sử và nó cũng sẽ tiêu vong cùng với sự tiêu vong của Nhà nước Như vậy, chủ thể duy nhất tiến hành thanh tra
là Nhà nước, thanh tra xuất hiện, tồn tại và tiêu vong cùng với Nhà nước Hoạt động của Thanh tra quận gắn liền với hoạt động quản lý của UBND, đáp ứng yêu cầu và mục tiêu quản lý nhà nước ở địa phương:
Trang 18Thanh tra là một phạm trù lịch sử, thanh tra gắn liền với vai trò của Nhà nước trong kiểm soát nhà nước, kiểm soát xã hội Chính bản chất của quá trình lao động xã hội đã đòi hỏi tất yếu phải có sự quản lý của Nhà nước để điều hoà những hoạt động đơn lẻ và thực hiện những chức năng chung Trong mối quan hệ giữa quản lý và thanh tra thì quản lý nhà nước giữ vai trò chủ đạo, chi phối hoạt động của thanh tra (quy định thẩm quyền của các cơ quan thanh tra, quy định về tổ chức, quyết định và kết luận thanh tra, sử dụng các kết quả, các thông tin từ phía các cơ quan thanh tra) Mặt khác, hoạt động chấp hành của quản lý nhà nước thường bao hàm cả sự điều hành, cho nên trong quá trình thực hiện các văn bản pháp luật đòi hỏi phải có sự kiểm tra nghiêm ngặt của các cơ quan có thẩm quyền Qua phân tích cho thấy, thanh tra là những công cụ, phương tiện để quản lý nhà nước Đối với cấp quận, Thanh tra là cơ quan chuyên môn thuộc UBND quận, có chức năng xem xét, đánh giá kết quả, hiệu quả công việc thực hiện các quyết định quản lý của UBND quận, phát huy những mặt tích cực, phát hiện những sai phạm để đề xuất, kiến nghị với UBND cấp quận sửa đổi, điều chỉnh các thức điều hành và xử lý các
vi phạm Thanh tra quận là một khâu trong chu trình quản lý, bị rằng buộc, chế ước bởi quản lý của chủ thể quản lý nhà nước cấp quận Trong quá trình đó, thanh tra phản ánh và bảo vệ mục đích của quản lý
Hoạt động của Thanh tra quận có tính khách quan và độc lập tương đối: Khác với hoạt động kiểm tra thường do bản thân các cơ quan, tổ chức tự thực hiện, hoạt động thanh tra thường được tiến hành bởi một cơ quan chuyên trách Cơ quan thanh tra có nhiệm vụ chủ yếu là xem xét, đánh giá một cách khách quan việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức và cá nhân thuộc phạm vi UBND
Trang 19cùng cấp quản lý Tính khách quan thể hiện trong quá trình thanh tra của thanh tra phải căn cứ vào pháp luật và chính sách hiện hành, đồng thời phải xuất phát từ thực tế cuộc sống, đặt sự vật, hiện tượng, việc làm đang xem xét trong sự phát triển biện chứng với quan điểm khoa học, hoàn cảnh của từng vấn đề cụ thể từ đó mới đánh giá được đâu là đúng, đâu là sai, nguyên nhân của tình trạng đó để ra kết luận một cách chính xác Đồng thời nó thể hiện ở việc quyết định của cơ quan thanh tra không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của người ra quyết định và không bị phụ thuộc vào bất cứ nhân tố nào có thể dùng ảnh hưởng hay quyền lực để tác động đến kết quả thanh tra Tính độc lập của cơ quan thanh tra là một thuộc tính bản chất của hoạt động thanh tra, cần phải hiểu đây là quan niệm mang tính tương đối, không nên cho rằng tính độc lập của hoạt động thanh tra hoàn toàn biệt lập, tách rời quản lý nhà nước Khi nói đến tính độc lập của thanh tra cần phải xem xét sự độc lập của hoạt động đến đâu, độc lập với chủ thể, đối tượng nào; sự độc lập đó thể hiện như thế nào và giới hạn của sự độc lập đó ra sao Chủ thể Thanh tra phải tương đối độc lập với chủ thể quản lý nhà nước trong việc xem xét, đánh giá, kết luận, kiến nghị xử lý; sự độc lập của cơ quan thanh tra trong việc thực thi nhiệm
vụ, quyền hạn của mình; tự chịu trách nhiệm về việc ra các quyết định trong hoạt động thanh tra; tự mình tổ chức các hoạt động thanh tra theo thẩm quyền hoặc theo chương trình, kế hoạch đã được phê duyệt; độc lập trong việc áp dụng các biện pháp nghiệp vụ thanh tra; về tài chính, vật chất, phương tiện và các điều kiện khác, không bị phụ thuộc vào đối tượng thanh tra về nơi ăn, ở, phương tiện đi lại… Có tính độc lập thì hoạt động thanh tra mới khách quan, thể hiện rõ hơn quan điểm trong việc thực thi và hoàn thành nhiệm vụ Độc lập trong hoạt động thì cơ quan
Trang 20thanh tra mới đảm bảo được tính khách quan Khi đạt được sự khách quan nhất định, cơ quan thanh tra mới có thể thực sự tách ra khỏi sự chỉ đạo, lãnh đạo hoạt động từ các cơ quan khác, chủ động thực hiện nhiệm vụ được giao, làm việc đạt được mục đích đặt ra Sự thừa nhận này không xuất phát từ quan điểm coi tính độc lập của thanh tra đồng nghĩa với sự
cô lập, tự tách mình ra mà nó hòa quyện trong trật tự pháp chế thống nhất với các thuộc tính quyền lực nhà nước và gắn liền với quản lý nhà nước Các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra
- Theo Điều 4 Luật Thanh tra 2010 [11], cơ quan thực hiện chức năng thanh tra, bao gồm:
Cơ quan thanh tra nhà nước, bao gồm: Thanh tra Chính phủ; Thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ (sau đây gọi chung là Thanh tra bộ); Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là Thanh tra tỉnh); Thanh tra sở; Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là Thanh tra huyện) Cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành
Nhưng bắt đầu từ ngày 01/7/2023 Luật thanh tra 2022[12] có hiệu lực, thì cơ quan thực hiện chức năng thanh tra bao gồm các cơ quan sau:
Cơ quan thanh tra theo cấp hành chính bao gồm: Thanh tra Chính phủ; Thanh tra thành phố, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung
là Thanh tra thành phố); Thanh tra quận, quận, thị xã, thành phố thuộc thành phố, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là Thanh tra quận); Cơ quan thanh tra tại đơn vị hành chính - kinh
tế đặc biệt do Quốc hội quy định
Cơ quan thanh tra theo ngành, lĩnh vực bao gồm: Thanh tra Bộ, cơ quan ngang Bộ (sau đây gọi chung là Thanh tra Bộ); Thanh tra Tổng cục,
Trang 21Cục thuộc Bộ và tương đương (sau đây gọi chung là Thanh tra Tổng cục, Cục); Thanh tra sở
Cơ quan thanh tra ở cơ quan thuộc Chính phủ
Cơ quan thanh tra trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cơ quan cơ yếu Chính phủ
Cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành
1.1.2 Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Thanh tra
- Nguyên tắc hoạt động của Thanh tra
Tuân theo pháp luật; bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực,
công khai, dân chủ, kịp thời
Tiến hành thanh tra phải không trùng lặp về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra giữa các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra; không trùng lặp trong việc thực hiện quyền khi tiến hành thanh tra Không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra
- Hình thức tổ chức hoạt động Thanh tra
Thứ nhất, Hoạt động thanh tra được thực hiện theo kế hoạch, thanh
tra thường xuyên hoặc thanh tra đột xuất
Thanh tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện cơ quan, tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật; theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng hoặc do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp giao Thẩm quyền ban hành quyết định thanh tra đột xuất của Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước vô hình chung đã hạn chế việc ra quyết định thanh tra đột xuất của Chánh Thanh tra các cấp, các ngành: Đối với vụ việc phức tạp, liên quan đến trách nhiệm quản
lý của nhiều cơ quan, đơn vị thì Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước ra quyết định thanh tra đột xuất, thành lập Đoàn thanh tra để thực hiện
Trang 22nhiệm vụ thanh tra; Đối với vụ việc đặc biệt phức tạp, liên quan đến trách nhiệm quản lý của nhiều cấp, nhiều ngành thì Thủ trưởng cơ quan quản
lý nhà nước ra quyết định thanh tra đột xuất và thành lập Đoàn thanh tra liên ngành để thực hiện nhiệm vụ thanh tra, Thanh tra thường xuyên được tiến hành trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành; Là hoạt động thanh tra thường xuyên của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo ngành, lĩnh vực đối với
cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn- kỹ thuật, quy tắc quản lý thuộc ngành, lĩnh vực đó; Cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành thường xuyên là cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực, bao gồm tổng cục, cục thuộc bộ, chi cục thuộc sở được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành Cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành không thành lập cơ quan thanh tra chuyên ngành độc lập
Thứ hai, Thanh tra theo kế hoạch được tiến hành theo kế hoạch đã
được phê duyệt
Áp dụng biện pháp thanh tra theo kế hoạch vào thực thế cho thấy, việc xây dựng và thực hiện hình thức thanh tra theo kế hoạch, thanh tra đột xuất đã bộc lộ ra được nhiều vấn đề cần khắc phục Tại cơ quan Thanh tra Chính phủ, kế hoạch thanh tra hàng năm được chia làm 02 phần là kế hoạch thanh tra chính thức và kế hoạch thanh tra dự phòng; còn tại các cơ quan Thanh tra các thành phố, thành phố, thì việc thanh tra theo kế hoạch thường chiếm tỷ lệ không nhiều, trong đó Thanh tra Sở chủ yếu thực hiện các cuộc thanh tra theo kế hoạch
Thứ ba, Thanh tra thường xuyên được tiến hành trên cơ sở chức năng,
Trang 23nhiệm vụ của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành Áp dụng nguyên tắc công khai trong hoạt động thanh tra vào hoạt động thanh tra hành chính, thanh tra theo kế hoạch, còn đối với các cuộc thanh tra diện rộng, thanh tra đột xuất theo chỉ đạo của Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp mà có nội dung rộng, tính chất phức tạp thì cần có thời hạn thanh tra dài hơn
Thứ tư, Thanh tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện cơ quan, tổ
chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật, theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng hoặc do Thủ trưởng
cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền giao
1.1.3 Thực hiện kết luận Thanh tra
Nguyên tắc thực hiện kết luận Thanh tra
Nghị định số 33/2015/NĐ-CP ngày 27/3/2015 quy định việc thực hiện kết luận thanh tra [5] nêu rõ: Đối tượng thanh tra, cơ quan, tổ chức
cá nhân có liên quan phải thực hiện nghiêm chỉnh kết luận thanh tra; kết luận thanh tra phải xác định cụ thể, rõ ràng các sai phạm và phải được
xử lý nhanh chóng, nghiêm minh; kiến nghị, yêu cầu trong kết luận thanh tra phải được xem xét, xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật; cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền phải theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra; nội dung đang được thanh tra lại, nội dung kết luận thanh tra xin ý kiến chỉ đạo mà chưa có ý kiến chỉ đạo xử
lý của người có thẩm quyền thì chưa bắt buộc thực hiện
Đối với trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện kết luận thanh tra, Nghị định số 33/2015/NĐ-CP ngày 27/3/2015 quy định việc thực hiện kết luận thanh tra [5] quy định như sau:
Một là, trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp với cơ quan ban hành kết luận thanh tra: Chỉ đạo việc thực hiện kết
Trang 24luận thanh tra; xử lý sai phạm về hành chính, kinh tế; xử lý cán bộ, công chức, viên chức, người có hành vi vi phạm; khắc phục sơ hở, yếu kém trong quản lý, hoàn thiện chính sách, pháp luật Hai là, trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan ban hành kết luận thanh tra: Quyết định, yêu cầu, kiến nghị thực hiện kết luận thanh tra; theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra
Ba là, trách nhiệm của đối tượng thanh tra và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan: Tổ chức thực hiện kết luận thanh tra, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra; thực hiện kết luận thanh tra, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý sai phạm về hành chính, kinh tế; thực hiện kết luận thanh tra, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị xử lý cán bộ, công chức, viên chức, người có hành vi phạm; thực hiện kết luận thanh tra, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị khắc phục sơ hở, yếu kém trong quản lý, hoàn thiện chính sách, pháp luật; báo cáo việc thực hiện kết luận thanh tra
Bốn là, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp đối tượng thanh tra: Thực hiện và chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra; xử lý hành vi vi phạm của đối tượng thanh tra
Về việc yêu cầu đối tượng thanh tra, chấm dứt hành vi vi phạm
Tại Điều 8, Nghị định số 33/2015/NĐ-CP ngày 27/3/2015 quy định việc thực hiện kết luận thanh tra [5] quy định: Trong thời hạn 15 ngày kể
từ ngày nhận được kết luận thanh tra (KLTT), thủ trưởng cơ quan quản
lý nhà nước cùng cấp với cơ quan ban hành KLTT, có trách nhiệm ban hành văn bản chỉ đạo việc thực hiện KLTT khi KLTT có nội dung xin ý kiến chỉ đạo thực hiện; nội dung KLTT có yếu tố nước ngoài; nội dung kiến nghị xử lý trong KLTT phù hợp với quy định của pháp luật nhưng thiếu tính khả thi hoặc KLTT mà thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước
Trang 25cùng cấp với cơ quan ban hành KLTT cần có văn bản chỉ đạo thực hiện Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được KLTT, thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp với cơ quan ban hành KLTT có trách nhiệm yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm, thu hồi tiền, quyền sử dụng đất, tài sản khác bị chiếm đoạt, sử dụng trái phép hoặc bị thất thoát do hành vi trái pháp luật gây ra; xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền; xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức, xử lý người có hành vi vi phạm pháp luật; áp dụng các biện pháp để khắc phục sơ hở, yếu kém trong quản lý, chấm dứt hành vi
vi phạm; hủy bỏ, bãi bỏ, đình chỉ việc thi hành văn bản có nội dung trái pháp luật, hoàn thiện chính sách, pháp luật; chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra có thẩm quyền để xử lý theo quy định của pháp luật
Trong phạm vi thẩm quyền của mình, tiến hành xử phạt vi phạm hành chính; quyết định thu hồi tiền, quyền sử dụng đất, tài sản khác bị chiếm đoạt, sử dụng trái phép hoặc bị thất thoát do hành vi trái pháp luật gây ra; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm pháp luật trên các lĩnh vực quản lý nhà nước; áp dụng các biện pháp quản
lý khác theo quy định của pháp luật và kiến nghị người có thẩm quyền
xử phạt vi phạm hành chính; kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm pháp luật trên các lĩnh vực quản lý nhà nước Thẩm quyền, trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính, thu hồi tiền, quyền sử dụng đất, tài sản khác, khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm pháp luật trên các lĩnh vực quản lý nhà nước được thực hiện theo quy định của pháp luật về xử
Trang 26lý vi phạm hành chính và pháp luật có liên quan
Chậm nhất là 2 ngày kể từ ngày ban hành, văn bản xử lý các sai phạm
về hành chính, kinh tế được quy định tại Khoản 1 Điều này phải được gửi cho đối tượng thanh tra, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan và cơ quan ban hành KLTT
Áp dụng biện pháp cần thiết để kịp thời khắc phục sơ hở, yếu kém trong quản lý
Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được KLTT, thủ trưởng cơ quan quản lý Nhà nước cùng cấp với cơ quan ban hành KLTT có trách nhiệm chỉ đạo cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý áp dụng biện pháp cần thiết để kịp thời khắc phục sơ hở, yếu kém trong quản lý, đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm, hủy bỏ, bãi bỏ, đình chỉ việc thi hành văn bản có nội dung trái pháp luật, hoàn thiện chính sách, pháp luật Trong phạm vi trách nhiệm của mình, kịp thời áp dụng các biện pháp để khắc phục sơ hở, yếu kém trong quản lý; hủy bỏ, bãi bỏ, đình chỉ việc thi hành văn bản có nội dung trái pháp luật, hoàn thiện chính sách, pháp luật; kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền áp dụng các biện pháp để khắc phục sơ hở, yếu kém trong quản lý, đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm, ban hành hoặc hủy bỏ, bãi bỏ, đình chỉ việc thi hành văn bản có nội dung trái pháp luật, hoàn thiện chính sách, pháp luật
Trình tự, thủ tục đình chỉ, hủy bỏ, bãi bỏ, sửa đổi, bổ sung, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, văn bản mang tính chất chỉ đạo, điều hành nhưng có nội dung trái pháp luật thực hiện theo quy định của pháp luật
về ban hành văn bản quy phạm pháp luật và văn bản pháp luật khác có liên quan
Về theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện KLTT
Trang 27Chương III của Nghị định số 33/2015/NĐ-CP ngày 27/3/2015 quy định việc thực hiện kết luận thanh tra[5] quy định: hoạt động này phải được tiến hành thường xuyên, kịp thời, khách quan, công khai, minh bạch và tuân thủ các quy định của pháp luật; không làm cản trở đến hoạt động bình thường của đối tượng theo dõi, đôn đốc, kiểm tra; được tiến hành đối với từng vụ việc hoặc đồng thời nhiều vụ việc tùy theo mức độ phức tạp của vụ việc được theo dõi, đôn đốc, kiểm tra
Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp với cơ quan ban hành KLTT có trách nhiệm chỉ đạo việc theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và xử lý kịp thời kết quả theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện KLTT trong phạm vi quyền hạn do pháp luật quy định
Còn Thủ trưởng cơ quan ban hành KLTT có trách nhiệm tổ chức việc theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện KLTT và xử lý kịp thời kết quả theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện KLTT trong phạm vi quyền hạn do pháp luật quy định
Cơ quan quản lý trực tiếp đôn đốc
Đối với trách nhiệm của cơ quan Thanh tra Nhà nước, cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành, Thanh tra Chính phủ có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện KLTT, quyết định
xử lý về thanh tra của mình, của Thủ tướng Chính phủ Thanh tra Bộ, thanh tra thành phố, thanh tra sở, thanh tra quận có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện KLTT, quyết định xử lý về thanh tra của mình, của thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp
Cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện KLTT, quyết định
xử lý về thanh tra của mình; tiến hành kiểm tra trực tiếp việc thực hiện KLTT, quyết định xử lý về thanh tra của đối tượng thanh tra, cơ quan, tổ
Trang 28chức, cá nhân có liên quan
Đối tượng theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện KLTT là đối tượng thanh tra, cơ quan quản lý trực tiếp đối tượng thanh tra, cơ quan,
tổ chức và cá nhân có trách nhiệm hoặc có liên quan đến việc thực hiện KLTT
Nội dung theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện KLTT gồm theo dõi về quá trình tổ chức chỉ đạo việc thực hiện KLTT, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra của thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước hoặc thủ trưởng cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành; tiến độ và kết quả thực hiện các nội dung trong KLTT, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra của đối tượng theo dõi, đôn đốc, kiểm tra; nắm bắt khó khăn, vướng mắc liên quan đến việc thực hiện KLTT, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra
Nhắc nhở việc thực hiện nội dung được ghi trong KLTT, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra nhưng chưa được thực hiện; yêu cầu báo cáo giải trình nguyên nhân chưa hoàn thành việc thực hiện KLTT, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra; áp dụng biện pháp để KLTT, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra được thực hiện
Kiểm tra việc chỉ đạo và tổ chức thực hiện KLTT, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra; kết quả thực hiện KLTT, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra, bao gồm nội dung đã hoàn thành, chưa hoàn thành và tiến độ thực hiện; nắm bắt khó khăn khách quan và chủ quan trong quá trình thực hiện KLTT, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử
lý về thanh tra; phát hiện hành vi vi phạm pháp luật của các chủ thể có liên quan trong việc thực hiện KLTT, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử
Trang 29lý về thanh tra và trách nhiệm của chủ thể có liên quan và nguyên nhân chưa hoàn thành việc thực hiện KLTT, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử
lý về thanh tra
1.1.4 Cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh tra
Luật thanh tra 2010[11]; Nghị định 86/2011/NĐ-CP ngày 22/9/2011 Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thanh tra[2]; Nghị định 50/2018/NĐ-CP ngày 09/4/2018 Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Chính phủ[7]; Nghị định 123/2016/NĐ-CP ngày 01/9/2016 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ và những nhiệm
vụ, quyền hạn[6] đã quy định rõ cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan Thanh tra trong bộ máy Nhà nước Trong đó, quy định
rõ cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh tra quận như sau:
Cơ cấu tổ chức của Thanh tra quận được quy định:
Thanh tra quận là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp quận, có trách nhiệm giúp Ủy ban nhân dân cùng cấp quản lý nhà nước
về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật
Thanh tra quận có Chánh Thanh tra, Phó Chánh Thanh tra và Thanh tra viên Chánh Thanh tra quận do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp quận
bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Chánh Thanh tra thành phố Phó Chánh Thanh tra quận giúp Chánh Thanh tra quận thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Chánh Thanh tra quận
Trang 30Thanh tra quận chịu sự chỉ đạo, điều hành của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp và chịu sự chỉ đạo về công tác, hướng dẫn về nghiệp vụ thanh tra của Thanh tra thành phố
Nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra quận được quy định:
Trong quản lý nhà nước về thanh tra thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân cấp quận, Thanh tra quận có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: Xây dựng kế hoạch thanh tra trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp quận phê duyệt và tổ chức thực hiện kế hoạch đó; Báo cáo kết quả
về công tác thanh tra; Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp quận, Thanh tra quận
Trong hoạt động thanh tra, Thanh tra quận có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp quận, của Ủy ban nhân dân cấp phường; Thanh tra vụ việc phức tạp, có liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp quận, Ủy ban nhân dân cấp phường; Thanh tra vụ việc khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp quận giao
Giúp Ủy ban nhân dân cấp quận quản lý nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo
Giúp Ủy ban nhân dân cấp quận quản lý nhà nước về công tác phòng, chống tham nhũng; thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng
*Đến nay tuy chưa có hiệu lực thi hành nhưng có thể thấy cơ cấu tổ
chức nhiệm vụ quyền hạn của thanh tra quận được quy định tại Luật
Trang 31Thanh tra 2022 đã có sự thay đổi so với Luật Thanh tra 2010, cụ thể:
Về cơ cấu tổ chức, tại Luật Thanh tra 2022 quy định thanh tra quận ngoài có Chánh Thanh tra, Phó Chánh Thanh tra, Thanh tra viên còn có thêm công chức khác
Về nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra quận, trong lĩnh vực thanh tra, Thanh tra quận giúp Ủy ban nhân dân cùng cấp quản lý nhà nước về công tác thanh tra và có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: Xây dựng dự thảo
kế hoạch thanh tra của Thanh tra quận, báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp quận xem xét, quyết định trước khi gửi Thanh tra Thành phố tổng hợp vào kế hoạch thanh tra của Thành phố; Tổ chức thực hiện nhiệm
vụ của Thanh tra quận trong kế hoạch thanh tra của Thành phố; thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp quận và của Ủy ban nhân dân cấp phường; Giúp Uỷ ban nhân dân cấp quận thực hiện quản lý nhà nước
về công tác tiếp công dân, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong công tác tiếp công dân theo quy định của pháp luật
1.2 Cơ sở lý luận về đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra 1.2.1 Khái niệm đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra
Theo Đại từ điển Tiếng Việt [19], “Đổi mới” là thay đổi hoặc làm
cho thay đổi tốt hơn, tiến bộ hơn so với trước Điều này cho thấy nội hàm của khái niệm đổi mới nhằm chỉ những hoạt động của con người làm thay đổi những cái cũ, lạc hậu bằng cái mới tiến bộ hơn
“Tổ chức” theo Đại từ điển Tiếng Việt [19] là sắp xếp, bố trí thành
các bộ phận để cùng thực hiện một nhiệm vụ hoặc cùng một chức năng chung, tập hợp người được tổ chức theo cơ cấu nhất định để hoạt động
vì mục tiêu chung
Trang 32Theo Đại từ điển Tiếng Việt [19] “Hoạt động” là làm những việc
khác nhau với mục đích nhất định; là vận động, vận hành để thực hiện
các chức năng nào hoặc tác động nào đó Khi nói đến “hoạt động” thì
bao gồm hoạt động của một cá nhân hoặc hoạt động của một tổ chức để tạo ra một sản phẩm, một kết quả nhất định, hay nói cách khác “hoạt động” là vận động, cử động của cá nhân hoặc tổ chức nhằm đạt mục đích nào đó, hoạt động là thực hiện một chức năng nào đó trong một chỉnh thể hoặc tiến hành những việc làm có quan hệ chặt chẽ với nhau nhằm mục đích chung trong lĩnh vực nhất định
“Đổi mới tổ chức” là việc bố trí, sắp xếp lại các bộ phận cấu thành tổ
chức như các mối liên hệ truyền thông, dòng công việc, hoặc quan hệ thứ bậc quản lí Đổi mới tổ chức nhằm đảm bảo cho mỗi bộ phận và cả hệ thống đạt được hiệu suất tổng thể cao hơn, phối hợp với nhau tốt hơn
“Đổi mới hoạt động” là việc thay thế các phương thức vận hành chưa
phù hợp còn lạc hậu bằng phương thức khác tốt hơn nhằm nâng cao hiệu quả, năng suất làm việc
Từ các khái niệm trên, có thể đưa ra khái niệm sau:
“Đổi mới tổ chức Thanh tra” là việc hoàn thiện hoặc sắp xếp, bố trí lại các bộ phận cấu thành Thanh tra ( bao gồm lãnh đạo thanh tra, các phòng chuyên môn nghiệp vụ và đội ngũ thanh tra viên, công chức, viên chức) nhằm bảo đảm cho mỗi bộ phận và cả hệ thống tổ chức của Thanh tra đạt được hiệu suất tổng thể cao hơn, phối hợp với nhau tốt hơn
“Đổi mới hoạt động Thanh tra” là Duy trì và phát huy những hoạt động của Thanh tra để thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn phù hợp, hiệu quả; thay đổi cái xấu, những hoạt động chưa phù hợp, hiệu quả, khắc phục tình trạng lạc hậu đáp ứng yêu cầu của sự phát triển và đòi hỏi
Trang 33ngày càng cao của công tác thanh tra trong quản lý hành chính nhà nước
và đổi mới bộ máy Nhà nước thông qua các phương thức hoạt động cụ thể và phù hợp hơn.
“Đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra”: là việc làm thay đổi
cách sắp xếp, bố trí các bộ phận cấu thành Thanh tra nhằm bảo đảm cho mỗi bộ phận và cả hệ thống tổ chức của Thanh tra phối hợp với nhau tốt hơn, duy trì và phát huy những hoạt động trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn phù hợp, hiệu quả hơn; thay đổi cái xấu, những hoạt động chưa phù hợp, hiệu quả, khắc phục tình trạng lạc hậu bằng những phương thức tổ chức và hoạt động hợp pháp, hợp lý đáp ứng yêu cầu của
sự phát triển và đòi hỏi ngày càng cao của công tác thanh tra trong quản
lý hành chính nhà nước và đổi mới bộ máy Nhà nước
Đối với Thanh tra quận Đống Đa, đổi mới tổ chức và hoạt động là việc làm thay đổi cách bố trí, sắp xếp các thành viên trong cơ quan thanh tra quận Đống Đa sao cho việc thực hiện công tác thanh tra đạt hiệu quả tốt hơn; thay đổi những hoạt động thanh tra còn hạn chế khiến hiệu quả của công tác thanh tra giảm bằng các phương pháp phù hợp với tình hình thực tiễn hơn
1.2.2 Nội dung đổi mới tổ chức và hoạt động thanh tra
Nội dung đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy Thanh tra nhà nước nói chung và Thanh tra quận nói riêng luôn được thể hiện sâu sắc trong các Nghị quyết của Đảng, trong Hiến pháp, Nghị quyết của Quốc Hội và của Chính Phủ, đặc biệt từ Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ 6 (1986) về
tổ chức bộ máy hành chính nhà nước Trong thời gian gần đây thì Nghị quyết 18- NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị Trung ương 6 khóa 12
về tiếp tục đổi mới, sắp xếp lại tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh
Trang 34gọn hoạt động hiệu lực, hiệu quả; Nghị quyết 53/2017/QH14 ngày 24/11/2017 về tiếp tục cải cách bộ máy hành chính nhà nước tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; Nghị quyết 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 về cải cách hành chính nhà nước (được sửa đổi bổ sung bởi Nghị quyết 76/NQ-CP ngày 13/6/2013) của Chính phủ và Chiến lược phát triển ngành Thanh tra đến năm 2020 tầm nhìn đến năm 2030[3]; Quyết định 2213/QĐ- TTg ngày 08/12/2015 của Thủ tướng Chính phủ [15] đã chỉ rõ nội dung đổi mới tổ chức và hoạt động của ngành Thanh tra gồm những nội dung chủ yếu sau đây:
Thứ nhất, tiếp tục đổi mới thể chế về tổ chức và hoạt động của thanh tra, trong đó tập trung sửa đổi Luật Thanh tra 2010, Luật Phòng chống tham nhũng, Luật Khiếu nại, Luật Tiếp công dân và ban hành các Nghị định của Chính phủ qui định chi tiết hướng dẫn thi hành các Luật này sau khi được Quốc Hội thông qua, vì đây là các văn bản qui định về tổ chức, hoạt động của bộ máy thanh tra Thực tiễn thực hiện các văn bản pháp luật này trong những năm qua thấy rằng còn nhiều vấn đề chưa phù hợp, thiếu tính đồng bộ, thống nhất, gây khó khăn, ách tắc thậm chí cản trở trong tổ chức và hoạt động của ngành Thanh tra bao gồm các cơ quan Thanh tra hành chính và Thanh tra chuyên ngành từ trung ương tới địa phương, do vậy đòi hỏi phải luôn đổi mới một cách triệt để
Thứ hai, tập trung xây dựng, kiện toàn cơ cấu tổ chức hệ thống cơ quan thanh tra đảm bảo tập trung thống nhất theo cấp hành chính và theo ngành, lĩnh vực đảm bảo tinh gọn hiệu lực, hiệu quả trong các cơ quan thanh tra hành chính; tập trung kiện toàn tổ chức và hoạt động của cơ quan, đơn vị chuyên trách về tiếp công dân, xử lý sau thanh tra, phòng chống tham nhũng trong Thanh tra nhằm đảm bảo thực hiện đúng, đầy
đủ các nội dung quản lý nhà nước về tiếp công dân, về thanh tra và
Trang 35phòng, chống tham nhũng; việc tổ chức các đơn vị, tổ chức trong mỗi
cơ quan Thanh tra phải đảm bảo gọn về đầu mối, không chồng chéo về nhiệm vụ, quyền hạn
Thứ ba, đối với phương thức hoạt động của các cơ quan Thanh tra theo cấp hành chính tập trung chuyển sang thực hiện chức năng đánh giá hiệu quả hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước, của đội ngũ cán bộ công chức; đề xuất hoàn thiện về cơ chế, chính sách, hướng dẫn nghiệp vụ và kiểm tra, thanh tra việc thực hiện pháp luật trên các lĩnh vực tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng Các cơ quan Thanh tra phải đổi mới phương thức đánh giá, kết luận thanh tra nhằm đảm bảo tính chính xác, khách quan, công bằng và khả thi trong thực hiện các kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý của thanh tra Các cơ quan thanh tra phải chủ động ra quyết định thanh tra khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật và tăng cường công tác giám sát, đôn đốc thực hiện các kết luận, kiến nghị và các quyết định xử lý sau thanh tra đối với các đối tượng thanh tra và các cơ quan tổ chức liên quan đến nội dung thanh tra nhằm đảm bảo tính hiệu lực, hiệu quả của hoạt động thanh tra Việc Luật Thanh tra 2010 quy định Chánh Thanh tra được ra quyết định thanh tra khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật một mặt đề cao quyền hạn, trách nhiệm cho Chánh Thanh tra mặt khác tránh tình trạng
cơ quan thanh tra đùn đẩy trách nhiệm ra quyết định thanh tra cho người đứng đầu cơ quản quản lý nhà nước cùng cấp với cơ quan thanh tra là một điểm mới quan trọng và cần thiết Tuy nhiên, nhiều cơ quan thanh tra, Chánh Thanh tra chưa thấy rõ trách nhiệm và chưa có bản lĩnh ra quyết định thanh tra, đây là hạn chế cần khắc phục sớm
Thứ tư, đối với công tác cán bộ trong các cơ quan thanh tra phải đổi
Trang 36mới về công tác qui hoạch, tuyển dụng, bổ nhiệm, đánh giá cán bộ công chức; tích cực rà soát sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ công chức thanh tra, nhất là công chức lãnh đạo, đội ngũ Thanh tra viên cho phù hợp với yêu cầu thực hiện chức trách nhiệm vụ và tiêu chuẩn ngạch bậc do pháp luật qui định; đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng về đạo đức, về chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao phẩm chất đạo đức, năng lực và kiến thức chuyên môn bằng các hình thức phù hợp nhằm đảm bảo cho đội ngũ cán
bộ có đạo đức tốt, lập trường tư tưởng vững vàng, có kỹ năng, có kinh nghiệm thực tiễn; thực hiện tốt công tác thi đua, khen thưởng và các chế
độ chính sách khác; kiên quyết xử lý công chức, Thanh tra viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp, vi phạm pháp luật trong hoạt động thanh tra
1.2.3 Yêu cầu đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra
- Đảm bảo về kinh tế: Sự phát tiển về kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa ở nước ta là bảo đảm hết sức cơ bản mang tính quyết định đối với đổi mới tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước Một trong những việc làm có thể nói đó là sự sáng tạo mang tính đặc thù là tập trung cho công tác qui hoạch tổng thể và qui hoạch phát triển kinh tế - xã hội một cách hợp lý phù hợp với thực tế và xu hướng phát triển của đất nước trong thời kỳ mới Kinh tế phát triển tạo điều kiện loại bỏ những nguyên nhân kinh tế - xã hội của nhiều vi phạm pháp luật vì khi đời sống
được nâng lên thì dân trí cũng được nâng lên và hạn chế được nạn “túng
ăn vụng, đói làm càn” của nhân dân nói chung và cán bộ công chức của
quận nói riêng, trong đó có cả cán bộ làm công tác thanh tra, do vậy giảm bớt áp lực cho hoạt động thanh tra đặt biệt trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân Mặt khác, kinh tế của phát triển tạo điều kiện rất thuận lợi cho Thanh tra đổi mới nâng cao cơ sở vật chất và phương
Trang 37tiện làm việc Tuy nhiên, để đảm bảo về kinh tế cho việc đổi mới tổ chức, hoạt động của các cơ quan trong đó có Thanh tra thì cần phát triển kinh
tế mạnh mẽ, toàn diện và vững chắc hơn nữa thông qua việc tiếp tục điều chỉnh công tác qui hoạch xây dựng, công tác tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế một cách hợp lý trên cơ sở phân bổ hợp
lý nguồn lực lao động, tài nguyên; tôn trọng và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho các hình thức sở hữu và các thành phần kinh tế phát triển mạnh mẽ, vững chắc; chú trọng hướng dẫn, hỗ trợ các vùng khó khăn; tăng cường công tác quản lý nhà nước về kinh tế bằng pháp luật, coi pháp luật là công cụ quản lý hữu hiệu quan trọng nhất đi đôi với việc thực hiện phân cấp quản lý một cách hợp lý; giải quyết tốt mối quan hệ giữa lợi ích
cá nhân, tập thể và nhà nước làm cho “dân giàu, nước mạnh” trên cơ sở
phát huy hết tiềm năng của người lao động
- Đảm bảo về chính trị: Đây là một đảm bảo rất quan trọng trong đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra Trước hết, đó là sự ổn định chính trị trên địa bàn Thực tế cho thấy chỉ khi nào trên địa bàn, an ninh chính trị được bảo đảm, trật tự an toàn xã hội được giữ vững thì khi đó hoạt động của Thanh tra mới thuận lợi, đỡ vất vả và phát huy được vai trò, tác dụng thiết thực Còn khi tình hình chính trị không ổn định, lòng dân không yên thì vi phạm pháp luật xảy ra nhiều, việc đấu tranh, khiếu kiện đông người xảy ra liên tục khiến hoạt động Thanh tra hết sức khó khăn, vất vả và thậm chí hiệu quả không cao Tiếp đến là hoạt động lãnh đạo
có hiệu quả của Đảng đối với chính quyền và xã hội thông qua các chủ trương, Nghị quyết, thông qua công tác tư tưởng, công tác tổ chức cán
bộ và công tác kiểm tra; chỉ khi nào nội bộ Đảng bộ đoàn kết, thống nhất cao trong đó có sự quan tâm và nhận thức đúng đắn về vai trò của thanh
Trang 38tra, tăng cường lãnh đạo công tác thanh tra thì hoạt động của thanh tra mới được đẩy mạnh phát huy tác dụng thiết thực, trong đó có Thanh tra quận Đống Đa Để tập trung lãnh đạo đảm bảo giữ ổn định chính trị, trật
tự an toàn xã hội trên địa bàn quận, Quận ủy Đống Đa phải ban hành Chương trình hành động về tăng cường lãnh đạo công tác KNTC; Chương trình hành động thực hiện kết luận hội nghị Trung ương lần thứ
9 - Khóa X về PCTN, lãng phí; đặc biệt Quận ủy Đống Đa thường xuyên nghe Thanh tra quận Đống Đa báo cáo các vụ việc phức tạp và cho ý kiện chỉ đạo, giải quyết kịp thời; khi xuất hiện những điểm nóng thì các lãnh đạo chủ chốt của Quận Ủy, UBND quận Đống Đa đã trực tiếp đối thoại với dân và giải quyết trực tiếp tại chỗ đảm bảo quyền lợi cho dân
và được nhân dân tin tưởng Quận ủy Đống Đa đã ban hành Chỉ thị về tăng cường lãnh đạo các cấp ủy đảng, chính quyền trong tuyên truyền phổ biến pháp luật cho cán bộ và nhân dân Hoạt động quản lý nhà nước
có hiệu lực, hiệu quả của Ủy ban nhân dân quận Đống Đa trong việc thực hiện bảo đảm pháp chế thông qua các hoạt động tuyên truyền giáo dục pháp luật cho mọi đối tượng trên địa bàn, thông qua hoạt động kiểm tra, thanh tra, giám sát và các hoạt động có tính tổ chức trên cơ sở pháp luật
là đảm bảo chính trị cho đổi mới tổ chức, hoạt động của Thanh tra quận Đống Đa Ngược lại nếu Uỷ ban nhân dân quận Đống Đa không quan tâm thực hiện tốt các nội dung trên thì hoạt động của Thanh tra quận Đống Đa cũng khó khăn, thậm chí không hoàn thành nhiệm vụ được giao Hằng năm Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Đống Đa đều ban hành các văn bản về công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo Ủy ban nhân dân quận Đống Đa rất coi trọng việc xem xét phê duyệt kế hoạch thanh tra hàng năm của Thanh tra quận, đồng thời thường xuyên nghe
Trang 39Thanh tra quận Đống Đa báo cáo việc thực hiện kế hoạch đó và cho ý kiến chỉ đạo tiếp theo Hoạt động năng động, tích cực của Mặt trận Tổ quốc quận Đống Đa trong việc tham gia quản lý nhà nước trong đó có hoạt động thanh tra, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân là bảo đảm về mặt chính trị cho hoạt động thanh tra vì theo quy định của pháp luật, Mặt trận Tổ quốc quận Đống Đa có vị trí vai trò rất quan trọng,
là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân Mặt trận Tổ quốc quận Đống
Đa phát huy truyền thống đoàn kết toàn dân, tăng cường sự nhất trí về chính trị và tinh thần trong nhân dân tham gia xây dựng củng cố chính quyền nhân dân, cùng với chính quyền chăm lo bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân, động viên nhân dân thực hiện quyền làm chủ, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, đại biểu dân cử và cán bộ công chức nhà nước Tuy nhiên, để Mặt trận
Tổ quốc quận Đống Đa hoạt động đảm bảo được vai trò trên thì một mặt Mặt trận phải hoạt động trong khuôn khố Hiến pháp, pháp luật và mặt khác Chính quyền quận Đống Đa không được dùng quyền lực nhà nước
để can thiệp vào hoạt động theo Điều lệ của họ Dân chủ hóa trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, sự tham gia đông đảo của nhân dân trong quận Đống Đa vào các công việc quản lý nhà nước và xã hội, đấu tranh phòng chống tội phạm, các tệ nạn xã hội là bảo đảm cụ thể về chính trị cho đối mới tố chức, hoạt động của Thanh tra quận Đống Đa Khi dân chủ được thực hiện, nhân dân sẽ tạo điều kiện giúp đỡ các cơ quan bảo
vệ pháp luật và Thanh tra quận Đống Đa phòng chống các hành vi vi phạm pháp luật thông qua các tin báo, thông qua tố cáo các hành vi vi phạm của cán bộ, công chức mà không sợ trù úm,
- Đảm bảo về tư tưởng: Trước hết đó là hệ tư tưởng, quan điểm của
Trang 40Chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, những giá trị tư tưởng truyền thống và đạo đức của dân tộc, những phong tục tập quán, bản sắc văn hóa tốt đẹp của quận được khơi dậy và phát huy là những bảo đảm quan trọng cho việc đối mới tổ chức và hoạt động Thanh tra Đặc biệt, khi những bảo đảm đó được quán triệt, học tập, tuyên truyền phổ biến làm cho nó thấm nhuần trong nhân dân nhất là cán bộ công chức Thanh tra đã làm cho họ nâng cao tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm từ đó nâng cao chất lượng hiệu quả hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao đáp ứng yêu cầu của Đảng, Nhà nước và mong mỏi của nhân dân Những bảo đảm về tư tưởng đã tạo điều kiện quan trọng đối với công tác đối mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra Tuy nhiên vẫn phải coi trọng công tác lãnh đạo đấu tranh kiên quyết chống lại và loại bỏ các tư tưởng phản động, phản khoa học cũng như những phong tục tập quán lạc hậu
vì đó chính là những lực cản không nhỏ đối với sự nghiệp đổi mới, đặc biệt là đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước nói chung và tổ chức hoạt động của Thanh tra nói riêng Trong điều kiện cụ thể ở quận Đống Đa cũng như cả nước ta hiện nay, cần kiên quyết đấu tranh loại bỏ tư tưởng đa nguyên, đa đảng, muốn xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam; chống lại tư tưởng bảo thủ trì trệ muốn quay lại thời kỳ quan liêu bao cấp của một bộ phận không nhỏ cán bộ Đảng viên; chống lại cách làm ăn chụp giật bất chấp pháp luật, lối sống thực dụng buông thả của nhiều cán bộ tha hóa biến chất trong đó phải kể đến một bộ phận nhỏ cán
bộ thanh tra do bị mặt trái của kinh tế thị trường tác động, chi phối; chống lại tư tưởng cục bộ, bè phái, vây cánh trong công tác tổ chức cán
bộ, chống lại việc “mua quan, bán chức”; chống lại các phong tục tập quán lạc hậu bảo thủ vẫn còn trong nếp nghĩ và lối sống của một bộ phận