2. Nội dung nghiên cứu đề tài Bài tiểu luận nghiên cứu về tờ báo Ngày nay, kết cấu thành các phần như sau: Các giai đoạn phát triển và đặc điểm của tờ báo; Người (nhóm) sáng lập tờ báo; Phân tích 01 tác phẩm (nhiều tác phẩm), một trang của tờ báo; Ý nghĩa, vài trò của tờ báo; Bài học kinh nghiệm rút ra từ sự ra đời, phát triển của tờ báo. 3. Mục đích nghiên cứu đề tài Tìm hiểu sự ra đời và phát triển của một tờ báo việt nam hoạt động trước năm 1945, mà cụ thể là tờ báo Ngày nay là chủ đề hết sức ý nghĩa, đặc biệt đối với những người làm báo hiện nay, với nguồn tài liệu tham khảo quý giá, lâu đời và phong phú. Đây là vấn đề thiết thực với cuộc sống, vì thế tôi đã tiến hành tìm hiểu nhằm phân tích, chứng minh những vấn đề đặt ra sự ra đời và phát triển của tờ báo, vận dụng những bài học quý giá vào thực tiễn làm báo hiện nay. 4. Phương pháp nghiên cứu đề tài Bài tiểu luận này tôi thực hiện chủ yếu bằng cách ứng dụng kiến thức đã được học kết hợp với nghiên cứu sách báo và truy cập internet để tìm kiếm thông tin cho bài tiểu luận của mình. Ngoài ra có thể nói tới sự hướng dẫn về cách làm một bài tiểu luận của quý thầy, cô và các bạn học.
Trang 1TIỂU LUẬNMÔN: LỊCH SỬ BÁO CHÍ
TÊN TIỂU LUẬN:
TÌM HIỂU SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA
TỜ BÁO NGÀY NAY
Họ và tên: NGUYỄN VĂN VÕ
Chuyên ngành: Báo in.
Giáo viên hướng dẫn: PGS TS PHẠM THỊ THANH TỊNH.
Hà Nội, năm 2022
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài
2 Nội dung nghiên cứu đề tài
Bài tiểu luận nghiên cứu về tờ báo Ngày nay, kết cấu thành các phầnnhư sau: Các giai đoạn phát triển và đặc điểm của tờ báo; Người (nhóm)sáng lập tờ báo; Phân tích 01 tác phẩm (nhiều tác phẩm), một trang của tờbáo; Ý nghĩa, vài trò của tờ báo; Bài học kinh nghiệm rút ra từ sự ra đời,phát triển của tờ báo
3 Mục đích nghiên cứu đề tài
Tìm hiểu sự ra đời và phát triển của một tờ báo việt nam hoạt độngtrước năm 1945, mà cụ thể là tờ báo Ngày nay là chủ đề hết sức ý nghĩa,đặc biệt đối với những người làm báo hiện nay, với nguồn tài liệu thamkhảo quý giá, lâu đời và phong phú Đây là vấn đề thiết thực với cuộc sống,
vì thế tôi đã tiến hành tìm hiểu nhằm phân tích, chứng minh những vấn đềđặt ra sự ra đời và phát triển của tờ báo, vận dụng những bài học quý giávào thực tiễn làm báo hiện nay
4 Phương pháp nghiên cứu đề tài
Bài tiểu luận này tôi thực hiện chủ yếu bằng cách ứng dụng kiến thức đãđược học kết hợp với nghiên cứu sách báo và truy cập internet để tìmkiếm thông tin cho bài tiểu luận của mình Ngoài ra có thể nói tới sựhướng dẫn về cách làm một bài tiểu luận của quý thầy, cô và các bạn học
Trang 3NỘI DUNG
Chương 1 CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN VÀ ĐẶC ĐIỂM
CỦA TỜ BÁO NGÀY NAY
I HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA TỜ BÁO
Năm 1934 Nguyễn Trường Cẩm đứng tên xin phép ra báo Ngày Nay,với tôn chỉ và mục đích là báo văn chương, khoa học, xã hội, mỹ thuật,chính trị thường trực Được nghị định Toàn quyền cho phép, Ngày Nay ra
số 1, ngày 30-1-1935
Báo Ngày Nay ra đời gắn liền với sự phát triển của báo Phong Hóa.Báo Phong Hóa đầu tiên xuất bản hàng tuần từ ngày 16 tháng 6 năm 1932
Do Nguyễn Xuân Mai làm giám đốc, Phạm Hữu Ninh ( một nghị viện, nhà
tư sản) là quản lý Đây là một tờ báo hiền lành, vô thưởng vô phạt, nhạtnhẽo nên các bạn thân bàn nhau ra một tờ báo trào phúng, lấy tên là Cười.Đây là một loại làm ăn ế ẩm, ít người đọc có nguy cơ phải đóng cửa Tronglúc đó nhóm của Nguyễn Trường Tam tập hợp hình báo chưa xuất hiện ởnước ta Anh đứng tên xin phép Toàn quyền nhưng đợi mãi chẳng thấynghị định phê chuẩn Báo Cười mà nhóm của Nguyễn Trường Tam là báotrào phúng, đả kính, móc máy chế diễu vô vàn chuyện đáng cười trong xãhội thì không biết hậu quả sẽ ra sao? Đoán chừng đơn không được chấpnhận nên nhóm của Nguyễn Trương Tam yêu cầu chủ báo Phong Hóa chothuê bao, đứng tên hai giám đốc là Nguyễn Xuâm Mai và Nguyễn TrườngTam Như vậy, từ số 11, ngày 25 tháng 8 năm 1932, báo Phong hóa chuyển
cả nội dung lẫn hình thức, chuyển thành một tờ báo văn học, xã hội, tràophúng Khổ báo mở rộng từ 24,5 x 32,3 cm thành 45,5 x 61,0 cm, ra ngàythứ ba hàng tuần chuyển sang thứ 6 hàng tuần Bạn đọc ngày càng đông,con số in lên hàng vạn bản Người biên tập càng say mê làm việc, tìm mọicách để xoay sở và nuôi sống tờ báo Họ đã tổ chức ra Tự lực văn đoàn, có
Trang 4nhà xuất bản Đời Nay, in thành sách những truyện đã đăng nhiều kì trênbáo, kinh doanh nuôi lẫn nhau.
Phong hóa bị một số viên quan lại có quyền thế sống luồn cúi, quen
xu nịnh quan trên, hách dich và ức hiếp dân, gây áp lực và làm cho nhàcầm quyền ra nghị định cấm xuất bản 3 tháng, từ tháng 6 đến tháng 8 năm1935.( Trên báo Phong Hóa, Hoàng Đạo lấy bút hiệu là Tứ Ly, chuyên viếtnhững bài đả kích và châm biếm giới quan lại và bài trừ hủ tục trong xã hộiViệt Nam Năm 1936, tờ Phong Hóa bị đóng cửa vì ông viết bài động chạmđến Tổng đốc Hà Đông Hoàng Trọng Phu
Đoán trước kiểu báo này khó sống lâu Vì tuy không đương đầu vớichính quyền thực dân nhưng làm cho một số quan lai rất khó chịu NhómPhong Hóa đã tính đến một tờ báo dự phòng thay thế Năm 1934 NguyễnTường Cẩm đứng tên xin phép ra báo Ngày Nay và được chấp nhận BáoNgày nay ra đời là một bước tính xa của Phong Hóa
II CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA TỜ BÁO
Khi mới ra đời Báo Ngày Nay xuất bản 10 ngày một kỳ, về sau rahàng tuần Tiến trình phát triển của báo Ngày Nay có thể chia thành 3 thờikỳ
Thời kỳ từ số đầu đến tháng 6 năm 1936
Thời kỳ từ tháng 7 năm 1936 đến tháng 8 năm 1939
Thời kỳ từ tháng 9 năm 1939 đến tháng 9 năm 1940
1 Thời kỳ từ số đầu đến tháng 6 năm 1936
1.1 Tình hình xã hội tác động vào quá trình phát triển của báo Ngày Nay trong giai đoạn đầu
Công cuộc khai thác thuộc địa lần 2 của thực dân pháp tác động vàonền kinh tế nước ta, tạo điều kiện khách quan cho sự thay đổi cơ cấu giaicấp xã hội Xã hội nước ta phân hóa thành nhiều giai cấp: Giai cấp tư sản(phân hóa thành tư sản dân tộc và tư sản mại bản), giai cấp tiểu tư sản, giaicấp địa chủ quý tộc phong kiến, giai cấp nông dân và giai cấp nông dân
Trang 5Mỗi giai cấp chịu sự áp bức bóc lột của thực dân Pháp khác nhau Tư tưởng
và biện pháp đấu tranh chống thực dân Pháp cũng khác nhau Riêng giaicấp tư sản mại bản thì quyền lợi phụ thuộc vào Pháp, nên làm tay sai choPháp
Giai cấp tư sản nước ta ít về lực lượng, yếu về kinh tế, bị thực dânPháp chèn ép hạn chế sự phát triển Thực dân Pháp cho tư sản Hà Nội mộtvài quyền lợi có tính hình thức hơn là tính thực tế như cho họ tham gia Hộiđồng thành phố và Hội đồng tư vấn Bắc Kỳ.Họ được cử vào những vai tròtưởng như chủ chốt, quan trọng nhưng chỉ là công cụ thực hiện ý đồ củathực dân Pháp Họ được cho phép ra đời một số tờ báo nhưng nội dung dothực dân Pháp quản lý
Những tàn dư của tư tưởng, đạo đức, chính trị được thực dân Pháp lợidụng không chỉ đàn áp phong trào cách mạng của quần chúng nhân dân, màcòn kiềm chế xu hướng tư sản, tiểu tư sản, nên họ cho ra một số tờ báo đểtuyên truyền cho Pháp,tuyên truyền công khai hóa và chính sách bảo hộcảu quốc mẫu
Từ đầu những năm 20 của thế kỷ 20 phong trào đấu tranh chống Pháp
ở nước ta phát triển mạnh mẽ Báo Thanh Niên, báo Búa Liềm, báo LaoĐộng Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời dẫn dắt phong trào cách mạng pathtriển
Trước sự phát triển của phong trào cách mạng Chính sách của thựcdân Pháp có sự kìm kẹp chặt chẽ với Báo chí Những con mắt soi mói củagiới cầm quyền đã hạn chế sự phát triển cúa những tờ báo do tư sản ViệtNam lập ra Báo Ngày Nay cũng không phải ngoại lệ
2.1 Sự phát triển của báo Ngày nay trong giai đoạn đầu
Ngay từ đầu những người chủ trương báo ngày nay đã tích lũy đượcmột số kinh nghiệm trong qua trinh hai năm làm báo Phong Hóa về tổ chức
và quản lý Từ biên tập bài vở, mạng lưới cộng tác viên, tăng cường độingũ cho đến các việc hành chính., trị sự, kể cả dùng phương pháp như thế
Trang 6nào để duy trì báo sống tương đối lâu, không để giới cầm quyền kiếm cớbóp chết non.
Lúc đầu, như số 1, báo có bài thông tin và bình luận về " bỏ kiểmduyệt" và phóng sự " Trước vành móng ngựa" như một chuyên mục xuấthiện liên tục trên báo với hơn một trăm bài có phóng sự nhiều kì như " Lạcvào động bà chúa Hàng Bạc" và " Trong làng chạy" của Trọng Lang , cónhững bài bàn về trang phục, thời trang Nói chung các bài đều nhẹ nhàng
dễ thu được cảm tình độc giả nhiều vùng, nhiều lứa tuổi và nhiều tầng lớp
xã hội
Vẫn truyện ngắn, truyện dài thêm chuyên mục mới “Bức tranh VânCẩu”, “Dòng nước ngược” của Tú Mỡ đặt vào mục thơ chung bà về mỹthuật và cái đẹp trong hội họa…
Được sự cộng tác của nhiều nhà báo, nhà văn, họa sĩ có tên tuổi NgàyNay đã hình thành được một đội ngũ những tên tuổi Họ đi sâu vào nhữngmục sau đây:
- Xã luận có Hoàng Đạo
- Thời sự, thông tin có Tứ Ly, Lê Ta, Nhị Linh, Đoàn Phú Tứ
- Phê bình có Thạch Lam, Thế Lữ, Khái Hưng
- Phóng Sự có Trọng Lang, Nguyên Hồng
- Kịch nói có Vy Huyền Đắc, Đoàn Phú Tứ, Thạch Lam, Khái Hưng
- Thơ có Thế Lữ, Tản Đà, Xuân Diệu, Huy Cận, Nguyễn Bính, PhạmVăn Hạnh, thơ trào phúng có Tú Mỡ
- Truyện dài, truyện ngắn có Khái Hưng, Nhất Linh, Thế Lữ, Đỗ ĐứcThu, Thạch Lam, Thanh Tịnh, Trần Tiêu…
- Tranh minh họa cóa Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí, Trần Bình Lộc.Nói chung thời kỳ này, Ngày nay thể hiện được khunh hướng chính trịcủa mình, vẫn là một tờ báo đề cao tự do tư sản, chống tập tục lạc hậu trongphong kiến, lạc hậu trong gia đình và xã hội, châm biếm những cái lố lăng
Trang 7trong đời sống thường ngày ở cả thành thị và nông thôn, từ giới quan lạicao, nhà quyền quý đến lý toét, xã lệ ở nơi bùn lầy nước đọng.
Những điều đem ra phê phán là có thật Nhưng các hiên tượng ngangtrái đó còn xa xôi với những đòi hỏi co bản của xã hội Những ung nhọtđang làm nhức nhối cả dân tộc Những lo toan nhỏ nhoi trong cuộc sốnghàng ngày của người lao động, qua báo Ngày Nay không thấy một tia hivọng , một hướng đi tới cái cao đẹp cho xã hội và con người Với nhữngchủ trương biên tập báo Ngày Nay chúng ta không yêu cầu gì cao hơnnhững gì họ chưa nghi tới, không làm được Nhưng chúng ta có thể thấyđược những ưu điểm , khả năng tiềm tàng của họ, đồng thời cũng nhận thức
rõ những nhược điểm hạn chế để đánh giá đúng vị trí trong lĩnh vực báo chícủa nước ta thời kỳ này Báo Ngày Nay trong thời kỳ đầu phát triển củamình đã thu được nhiều thành tựu đáng kể lượng công chúng ngày càngđông đảo Những tiến bộ xã hội chưa được nhận thấy ở trang báo của Ngàynay Đây là tình trạng bế tắc trong tư tưởng của các nhà văn, nhà báođương thời
Tháng 12 năm 1936, trên báo Ngày Nay, Nhất Linh phát động phongtrào Ánh Sáng cùng nhóm Tự Lực Văn Đoàn, chống lại các nhà ổ chuột ởcác khu lao động, phong trào thu hút được nhiều người tham gia và pháttriển mạnh mẽ
2 Thời kỳ từ tháng 7 năm 1936 đến tháng 8 năm 1939
1.2 Tình hình xã hôi tác động đến sự phát triển của báo chí thời
kỳ này
Thời kỳ này các tờ báo cách mạng do Đảng Cộng sản chủ trương mởcuộc tấn công chiếm lĩnh trận địa chính trị ở Hà Nội Có vai trò quan trọngkhơi dậy phong trào đấu tranh của quần chúng Phong trào quần chúngđược phát triển , củng cố dưới sự tuyên truyền và lãnh đạo của các tổ chứcĐảng, hình thành cao trào cách mạng mới có ảnh hưởng tích cực đến giớibáo chí thời kỳ này Xu hướng dân chủ cấp tiến ngày càng có vị thế, có
Trang 8tiếng nói mạnh mẽ trong xã hội Những tư tưởng sai lầm, tư tưởng chính trịphản động của các phái bảo hoàng, bọn thỏa hiệp với giới thuộc địa Pháp,ủng hộ chính sách tự trị Đông Dương kiểu Nhật bị lùi bước, trở nên lép vế.Cuối tháng 10 năm 1938 bọn phản động thuộc địaliên kết với các nhóm có
xu hướng phát xít, chuẩn bị đón Nhật vào chống mặt trân dân chủ Những
tờ báo trung gian hòa với phong trào cách mạng đang đi lên Nhưng trướctình hình mới đang có những dao động, phân hóa
2.2 Sự phát triển của báo Ngày nay trong thời kỳ này
Trước những diễn biến mới của tình hình chính trị xã hội yêu cầu các
tờ báo phải có những bước đi thay đổi đẻ tồn tại Từ tháng 7 năm 1936 ,trên trang đầu, dưới chữ Ngày Nay, có chữ Tiểu Thuyết, Trông Tìm, coinhư hai nội dung của báo Đến số 25 ngày 13 tháng 9 năm 1936 có thêm :Tiểu thuyết, Trào phúng, Trông tìm
Mục “Tiểu Thuyết”, lúc đầu đăng 4 kỳ hết một chuyện dài của KhảiHưng, Nhất Linh, Hoàng Đạo, Thạch Lam, Thế Lữ Mục " Trào Phúng" cóthơ châm biếm của Tú Mỡ và các tiểu phẩm khác… Mục " Hạt Sạn" nhặtnhững từ ngữ lủng củng trên các báo khác để phê bình Mục" Trông Tìm"bàn về các vấn đề chính trị,xã hội, văn hóa về sau có chuyên mục tiểuphẩm " Bùn lầy nước đọng" nói về cuộc sống của nhân dân nông thôn, và "Trước vành móng ngựa" về những chuyện lố lăng trước tòa án
Báo đăng nhiều phóng sự dài, ngắn, tùy bút, truyện ngắn sáng tác vàdịch của người nước ngoài và phê bình sách văn học
Từ năm 1937, Báo đề cập đến những vẫn đề chính trị ngày càngnhiều: tự do báo chí, tự do ngôn luận, tự do nghiệp đoàn, những vấn đềthuôck về thuộc địa và tự trị, đứng về phía mặt trận dân chủ trong đấu tranh
cử vào Viện dân biểu Bắc Kỳ…
Báo Ngày nay tham gia phong trào đấu tranh cho tự do báo chí và chophong trào cách mạng Việt Nam, Báo Ngày này cùng với 17 tờ báo khácnhư báo Tương Lai, Trung Bắc Tân Văn, Tinh Hoa, Cậu Ấm, Bắc Hà, Le
Trang 9Travail, Rassemblement…ký một văn bản trực tiếp tiến tới hội nghị báo chígiới Bắc Kỳ Hội nghị báo là ý tưởng của một số nhà báo cách mạng Hộinghị được tổ chức để nhận định tình hình báo chí trong nước, nhận định sựkìm kẹp của Pháp với báo chí nước nhà và từ đó tìm ra tiếng nói chung đểđấu tranh vì một báo chí tự do, đấu tranh cho cách mạng Việt Nam.
Tháng 9 năm 1938 bầu Viện trưởng Viện dân biểu Bắc Kỳ Xứ ủy Bắc
Kỳ chủ trương đưa người của Mặt trận ra tranh cử, dùng báo để cổ động,đưa cán bộ đi vào tổ chức để vận động cử tri bỏ phiếu cho người của Mặttrân.Nhưng không được mặt trận báo chí dân chủ rộng rãi làm hậu thuẫncho cuộc vận động Báo tin tưc của Xứ ủy, nhân danh mặt trận dân chủ số
12, công bố Chương trình tối thiểuvề cuộc tuyển cử của toàn thể Mặt trận.Trong mấy chục tờ báo ở Hà Nội duy chỉ có báo Ngày Nay hưởng ứng,đăng lại nguyên văn " Chương trình tối thiểu" trong số 117, ngày 3 tháng 7năm 1938 Trong làng báo Hà Nội chỉ có báo Ngày Nay là tờ báo đâu tranhtích cực nhất cho cuộc bầu cử tiến hành theo tinh thần dân chủ , chống gianlận và mua bán, đứng hẳn về phía Mặt trận dân chủ
Báo Ngày Nay còn tham gia vào cuộc họp mặt, kí tên vào một bảnkiến nghị chung gửi lên tổng thống Pháp Anble Lơbroong ngày 1 tháng 7năm 1939 Bản kiến nghị xin Tổng Thống ân xá cho chính trị phạm ĐôngDương hiện còn 1500 người bị tù chưa được tha Bức thư gủi tổng thốngcòn được in thành truyền đơn để mọi người kí tên để gửi sang Pháp Đây làmột hình thức của Mặt trận báo chí dân chủ có đông đảo đại diện báo chítham gia nhất từ trước đến nay
Báo Ngày Nay tích cực tham gia vào công tác đấu tranh chính trị thểhiện lập trường của mình nghiêng về Mặt trận dân tộc Ủng hộ cuộc đấutranh quần chúng nhân dân chống thực dân Pháp
3 Thời kỳ từ tháng 9 năm 1939 đến tháng 9 năm 1940
3.1 Hoàn cảnh lịch sử tác động vào báo chí Việt Nam nói chung
và báo Ngày Nay nói riêng
Trang 10Tháng 9 năm 1939 cuộc chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ với phátsung đầu tiên là Đức tần công Ba Lan ( 3/9/1939) Chiến tranh lan nhanh ởChâu Âu và lan nhanh ra toàn thế giới Ở Pháp, bọn phản động cầm quyềntiến công Đảng Cộng sản Pháp và các lực lượng dân chủ, tiến bộ Ở ĐôngDương chính quyền thực dân do Catơru đứng đầu thực hiện chính sách thờichiến của chủ nghĩa phát xít
Các báo bị đặt ở chế độ kiểm duyệt , các đoàn thể dân chủ bị giải tán.Đảng Cộng sản bị khủng bố, các nhóm cộng sản công khai chuyển vào hoạtđộng bí mật Báo chí của Đảng pahỉ ngừng xuất bản Thời kỳ vận động dânchủ kết thúc, thời kỳ chiến tranh cách mạng bắt đầu
2.3 Sự phát triển của báo Ngày nay trong thời kỳ cuối
Từ năm 1940, chiến tranh thế giới làm cho nhiều trí thức Việt Namthất vọng với nền văn hóa phương Tây và tìm về văn hóa phương Đông.Văn hóa Việt Nam chuyển sang một giai đoạn khác, giai đoạn 1940-1945:dung hòa văn hóa Đông Tây Hơn nữa, lúc này ngoài con đường cứu dâncứu nước bằng sự sự canh tân đất nước, tức con đường văn hóa, thì cũng đã
hé mở thời cơ cứu nước, giải phóng dân tộc theo những con đường khác.Trước tình hình đó, những cách tân văn hóa xã hội theo kiểu phương Tâycủa Nhất Linh tỏ ra không còn thích hợp Tự Lực văn đoàn cũng đã làmxong nhiệm vụ lịch sử của nó Thế Lữ chuyển sang hoạt động kịch nói.Nhất Linh và Hoàng Đạo làm chính trị Năm 1939, Nguyễn Tường Tamthành lập đảng Hưng Việt (sau đổi tên là đảng Đại Việt Dân Chính) Vìđảng chủ trương công khai chống Pháp và lật đổ triều đình Huế, cuối năm
1940, Hoàng Đạo, Khái Hưng, Nguyễn Gia Trí bị Pháp bắt và bị đầy lênSơn La Báo Ngày Nay trước đó qua những bài viết đã công khai ủng hộMặt trận dân chủ Vì thế khi tình hình trong nước rối ren Lưc lượng phảnđộng phát triển mạnh Tấn công mặt trận dân chủ với nhiều hình thức vàthủ đoạn Báo Ngày Nay trong giai đoạn này bị kiểm duyệt gắt gao Khi
Trang 11Nhất Linh và Khái Hưng bị bắt Thạch Lam và Nguyễn Tường Bách tiếptục quản trị tờ Ngày Nay đến tháng 9 năm 1940 thì bị đóng cửa.
III ĐẶC ĐIỂM CỦA TỜ BÁO
1 Hình thức
Tờ Ngày Nay số 1 (ra ngày 30-l-1935) bán giá 10 xu, bìa chụp hình thiếu nữ mặc áo mùa xuân Ngay trang đầu đã phi lộ: Ngày Nay là tờ báo thứ hai của Tự Lực văn đoàn Chúng tôi đưa các bạn từ rừng ra bể, từ thành thị đến thôn quê xem các trạng thái hiện có trong xã hội Chúng tôi
sẽ đi nhận xét thấy sự thật, nói lại để các bạn hay và sẽ chụp nhiều ảnh in xen vào bài để các bài này được rõ hơn số đầu tiên trên trang bìa đã xuất
hiện chức danh Giám đốc Nguyễn Tường Cẩm (là anh thứ hai nhà vănNhất Linh), báo Ngày Nay đã thay đổi khác Những phóng sự, những bứcảnh thật đẹp mang hơi thở muôn mặt của đời sống dân quê Ngoài các bài
trong chuyên mục, còn thấy truyện tranh liên hoàn Trong rừng sâu, do Thế
Lữ viết truyện, tranh vẽ của Cát Tường Tuy không còn mục trào phúng,nhưng Ngày Nay thêm “phóng sự điều tra” rất sinh động (như nạn trộmcướp ở làng quê, về không khí ngày tết, nạn khốn cùng dân quê ), đặc biệt
có nhiều ảnh mỹ thuật choán cả trang bìa rất bắt mắt Đến tờ số 2 (ra ngàyl0-2-1935) độc giả bất ngờ thấy trang nhất xuất hiện chủ bút mới: Chủ bútNguyễn Tường Lân - tức nhà văn Thạch Lam
Báo Ngày Nay có nhiều chuyên mục hấp dẫn Chuyên mục phục vụmục đích thông tin xã hội giành cho công chúng như mục Xã Luận doHoàng Đạo phụ trách, mục thời sự thông tin có Tứ Ly, Lê Ta, Nhị Đình,Đoàn Phú Tứ phụ trách Những mục phục vụ nhu cầu thị hiếu văn học làmột điểm nổi bật của tờ báo Những mục như Phê bình văn học, phóng sự,kịch nói, thơ, truyện dài, truyện ngắn, truyện tranh được đông đảo bạn đọcyêu thích Báo còn đăng mục quảng cáo cho các vở kịnh, các sự kiện Dướiđây hình ảnh bản qảng cáo vở kịch ông Ký Cóp của Thế Lữ trên báo Ngàynay (1938) và hình trang bìa báo Ngày Nay
Trang 12Báo Ngày Nay được trang trí khoa học, bắt mắt thu hút sự chú ý củađộc giả Những bào viết được minh họa bằng hình ảnh phù hợp do các họa
sĩ vẽ minh họa nổi tiếng như Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí, Trần BìnhLộc
xã hội rối ren, cuộc sống của con người bế tắc, không có ánh sáng chotương lai Hoàng Đạo có phóng sự " Trước vành móng ngựa" với hơn mộttrăm bài đăng liên tục như một mục không thể thiếu trên báo Ngày Nay.Giai đoạn thứ hai, báo Ngày Nay lên tiếng nói mạnh mẽ hơn ủng hộphong trào đấu tranh chống thực dân Pháp và bè lũ tay sai Những cây bútbáo Ngày Nay không còn sự dè dặt như trước nữa Họ lên tiếng công khai
Trang 13đấu tranh đòi quyền lợi, đòi quyền tự do báo chí, quyền được tiếp cậnthông tin, đòi quyền lợi cho những người lao động cùng khổ Nội dung củanhững bài viết mang tính đấu tranh mạnh mẽ hơn Ví dụ như báo Ngày Nayđăng lại nguyên văn " Chương trình tối thiểu" trong số 117, ngày 3 tháng 7năm 1938 để đấu tranh ủng hộ Xứ ủy Bắc Kỳ đưa người của mình ra tranh
cử vào chức Viện trưởng Viện dân biểu Bắc Kỳ Các nhà văn rất xông xáotrong hoạt động nghề nghiệp, tả xung hữu đột không chừa bất cứ một lãnhđịa nào trong đời sống Họ cử phóng viên lên tận làng Trũng, nơi sinh ra vịanh hùng Hoàng Hoa Thám lãnh tụ của cuộc khi nghĩa Yên Thế khángchiến chống Pháp, đã bị giết hại hơn hai mươi năm về trước Họ gặp ngườicon trai của ông là Hoàng Văn Vi, lấy tài liệu cho phóng sự hai kỳ trên báoNgày Nay Tác giả Việt Sinh (một bút danh khác của Thạch Lam) đã kể vềcuộc đời của người con còn lại của Đề Thám bằng phóng sự ảnh rất sinhđộng Có thê cũng từ đó mà bạn đọc ca nước mới hiểu thêm về con người
Đề Thám Theo bài viết thì Hoàng Văn Vi là con trai Đề Thám với người
vợ ba Khi Đề Thám bị giết hại, Hoàng Văn Vi mới lên 5 tuổi Ông này bịPháp bắt khi mới 7 tuổi và được giao cho quan Án Giáp ở Bắc Ninh nuôi,cho đi học, nhưng trong cảnh quản thúc 15 tuổi Hoàng Văn Vi được cho ra
Hà Nội học trường bách nghệ, nghề mộc Năm 18 tuổi thì về quê là vợ làcon gái một vị bộ tướng của cha mình Một điểm rất rõ ràng là trong khicác bọn bồi bút và báo khác xuyên tạc thân thế sự nghiệp của Hoàng HoaThám, thì các phóng viên báo Ngày Nay đã trung thực mô tả sự anh hùngcủa Đề Thám mà không sợ đàn áp
Nội dung báo Ngày Nay phong phú hơn, những tiếng cười không còngiản đơn như trước nữa, những tiếng cười sau những trang viết thể hiệnmọi mặt đời sống xã hội đã khiến người ta phải suy ngẫm Đau nỗi đau đời,đau nước Tư tưởng đấu tranh đứng về Mặt trận dân chủ ngày càng thế hiện
rõ nét hơn Tuy đã có những đấu tranh tiến bộ nhưng báo Ngày Nay nóiriêng và báo chí Việt Nam thời kỳ này vẫn mang nặng tính văn thơ, trữ
Trang 14tình Chúng ta chưa nhìn nhận ra một tư tưởng lập trường kiên định, chưanhìn thấy một tia hi vọng, một hướng đi tới cái cao đẹp cho xã hội và conngười.
Chương 2 NGƯỜI (NHÓM) SÁNG LẬP TỜ BÁO NGÀY NAY
Nhà xuất bản : Đời Nay
Trụ sở báo : số 80 phố Quán Thánh - Hà Nội
Ở số báo đầu tiên, trên măng sét đề giám đốc Nguyễn Tường Cẩm,chủ bút: Nguyễn Tường Lân
Sau này giám đốc đổi thành Nguyễn Tường Tam ( thay thế NguyễnTường Cẩm), rồi Trần Khánh Giư thay thế Nguyễn Tường Tam làm giámđốc Nguyễn Văn Thức và Nguyễn Khoa Hoàn làm quản lý
Báo Ngày Nay là cơ quan ngôn luận chính thức của nhóm Tự LựcVăn Đoàn sau khi báo Phong Hóa bị đóng cửa Đây là cơ quan văn đoàn,
cơ quan ngôn luận hoàn toàn tự lực về mọi mặt: có nhà in riêng, có nhà phêbình, có hội đồng công nhận và trao giải thưởng Tự Lực Văn Đoàn đượcthành lập năm 1934 bởi 7 thành viên : Nhất Linh (Nguyễn Tường Tam),Khái Hưng (Trần Khánh Giư), Hoàng Đạo(Nguyễn Tường Long), ThạchLam (Nguyễn Tường Lân), Thế Lữ (Nguyễn Thứ Lễ), Xuân Diệu (NgôXuân Diệu), Tú Mỡ (Hồ Trọng Hiếu), sau này có thêm Trần Tiêu (em củaKhái Hưng) Họ tập hợp nhau lại vì một lý tưởng muốn cống hiến cho vănhọc, thông qua văn học mà đóng góp cho xã hội, và cùng chung sức nhau
xã hội hóa hoạt động sáng tác của họ, trong sự vận hành của cơ chế thịtrường văn học nghệ thuật đang dấy lên từ Nam ra Bắc thuở bấy giờ Nghĩa
là họ chấp nhận sự cạnh tranh để sống còn bằng nghề văn của mình Họkhông chỉ biết đến tiểu thuyết, thơ ca mà còn ràng buộc với nhau trong việcsống nhờ vào hai tờ báo và một nhà xuất bản Họ không hy sinh mục đíchvăn chương cao quý cho việc kiếm kế sinh nhai bằng mọi giá, nhưng việc