TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP CƠ SỞ Tên đề tài: Nghiên cứu tác động từ vay mượn tiếng Anh trong từ vựng tiếng Pháp đến việc học của sinh viên K14 Khoa tiến
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC HUẾ
Mã số: T2018-221-GD-NN
Xác nhận của cơ quan chủ trì đề tài Chủ nhiệm đề tài
Thân Thị Thu Xinh
Huế, Tháng 12/2018
Trang 2Danh sách những thành viên tham gia nghiên cứu đề tài :
1 Nguyễn Thị Thu Thảo Sinh viên Khoa tiếng Anh
Trang 3DANH MỤC BẢNG
Trang
Bảng 1 Phỏng vấn việc đoán nghĩa dựa trên hình thức của từ 12
Bảng 2 Phân loại từ mượn tiếng Anh ở giáo trình Le Nouveau Taxi 1 16
DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1 Thời gian học tiếng Anh của SV K14 đầu vào D1 13
Biểu đồ 2 Kiến thức tiếng Anh có hỗ trợ trong việc học tiếng Pháp 17
Biểu đồ 3 Việc sử dụng tiếng Anh trong quá trình học tiếng Pháp 20
Biểu đồ 4 Việc đoán nghĩa dựa trên hình thức từ 23
Biểu đồ 5 Sự khó khăn của sinh vie khi sử dụng từ mượn tiếng Anh 25
Biểu đồ 6 Các lỗi thường gặp 12
Biểu đồ 7 Các cách phát âm thường gặp 25
Biểu đồ 8 Việc đoán sai nghĩa của từ mượn tiếng Anh 25
Biểu đồ 9 Vấn đề về chính tả của sinh viên 30
Trang 4TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP CƠ SỞ
Tên đề tài: Nghiên cứu tác động từ vay mượn tiếng Anh trong từ vựng tiếng Pháp đến việc học của sinh viên K14 Khoa tiếng Pháp đầu vào D1 trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế
Mã số: T2018-221-GD-NN
Chủ nhiệm đề tài: Sinh viên Thân Thị Thu Xinh
ĐT: 0702593594 E-mail: xinhthan@gmail.com
Cơ quan chủ trì đề tài: Khoa tiếng Pháp
Giảng viên hướng dẫn thực hiện: Giảng viên Trần Thị Khánh Phước, hiện đang công tác tại Khoa tiếng Pháp, trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế
Sinh viên phối hợp thực hiện : Sinh viên Nguyễn Thị Thu Thảo, hiện đang học tập tại Khoa tiếng Anh, trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế
Thời gian thực hiện: Từ tháng 1/2018 đến tháng 12/2018
1 Mục tiêu:
Đề tài nghiên cứu nhằm mục đích xác định những khó khăn và thuận lợi do từ mượn tiếng Anh trong tiếng Pháp đến việc học của sinh viên năm 1 Khoa Tiếng Pháp đầu vào D1 (K14) Trên cơ sở thực tiễn, đề tài sẽ đề xuất những biện pháp khả thi giúp đối tượng này học tốt hơn Đề tài còn kỳ vọng là gợi ý một số biện pháp hỗ trợ từ phiá giáo viên hỗ trợ sinh viên tiếng Pháp đầu vào D1 phát huy những thuận lợi và những giảm thiểu những khó khăn do
từ vay mượn của hai ngôn ngữ tạo ra
2 Nội dung chính:
Đề tài nghiên cứu về những thuận lợi và khó khăn của sinh viên năm 1 K14 Khoa tiếng Pháp có đầu vào D1 trong việc học tiếng Pháp Bên cạnh đó, đề xuất các biện pháp cải thiện những ảnh hưởng tiếng Anh trong quá trình học tập và giảng dạy
3 Kết quả chính đạt được (khoa học, ứng dụng, đào tạo, kinh tế – xã hội, v.v…)
Trang 5Sinh viên có đầu vào D1 có những thuận lợi trong việc học tiếng Pháp :
- Kiến thức tiếng Anh đã có hỗ trợ trong quá trình học tiếng Pháp của sinh viên
- Sinh viên thường xuyên sử dụng các từ vựng tiếng Anh để làm phong phú từ vựng của mình
- Sinh viên có đầu vào D1 có nhiều thuận lợi trong việc đoán nghĩa của từ mượn hoặc
từ có hình thức tương tự tiếng Anh ở các bài khoá trong giáo trình Le Nouveau Taxi 1
Việc ảnh hưởng của tiếng Anh cũng dẫn đến một số lỗi thường gặp : lỗi phát âm, lỗi về
nghĩa của từ và lỗi chính tả
Trang 6SUMMARY
Project Title: Research about the impacts on the students of major of French inputting D1, learning of English loan words in French lexicon, University of Foreign Language, Hue University
Code number: T2018-221-GD-NN
Coordinator: THAN Thi Thu Xinh
Implementing Institution: French department
Cooperating Institution: Lectuerer TRAN Thi Khanh Phuoc
Duration: from January 2018 to Deccember, 2018
1 Objectives:
The research aims to identify difficulties and advantages due to the English loan words in French lexicon to the freshmen of major of French inputting D1 On the basis of practice, the thesis will propose feasible measures to help this audience study well The topic is also expected to suggest some support measures from teacher to the freshmen of major of French inputting D1 to promote the advantages and minimize the difficulties created by the loan of the two languages
2 Main contents:
Research on the advantages and disadvantages of the freshmen of major of French inputting D1 in studying French Besides, proposing measures to improve English influences in the process of learning and teaching
3 Results obtained:
Students inputting D1 have advantages in learning French:
- English knowledge has helped in the process of studying French students
- Students often use English vocabulary to enrich their lexicon
Trang 7- Students inputting D1 have many advantages in guessing the meaning of loan words or words with similar forms in English in the courses in the Le Nouveau Taxi 1
The influence of English also leads to some common errors: mispronunciations, sematic errors and misspellings
Trang 8MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU 10
1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 10
2 Tính cấp thiết của đề tài 11
3 Lý do chọn đề tài 11
4 Mục tiêu của đề tài 11
5 Câu hỏi nghiên cứu 11
NỘI DUNG CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN 13
1.1 Khái niệm từ mượn 13
1.2 Nguồn gốc từ vay mượn tiếng Pháp 13
1.3 Tại sao tiếng Pháp lại vay mượn tiếng nước ngoài? 15
1.4 Nguồn gốc từ vay mượn tiếng Anh trong tiếng Pháp 17
1.5 Hình thức vay mượn tiếng Anh trong ngôn ngữ Pháp 19
1.6 Lợi ích từ mượn tiếng Anh trong việc học tiếng Pháp 20
CHƯƠNG II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22
2.1 Đối tượng nghiên cứu 22
2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 23
2.3 Phương pháp thu thập dữ liệu 23
2.3.1 Phiếu khảo sát 23
2.3.2 Phỏng vấn cá nhân 23
2.4 Phương pháp phân tích dữ liệu 24
2.4.1 Phương pháp định lượng 24
2.4.2 Phương pháp định tính 24
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 25
Trang 93.1 Những thuận lợi của từ mượn tiếng Anh trong việc học tiếng Pháp của sinh viên K14
đầu vào D1 25
3.2 Những khó khăn cúa sinh viên K14 đầu vào D1 trong quá trình học tiếng Pháp 27
CHƯƠNG IV: ĐỀ XUẤT 34
4.1 Đề xuất dành cho sinh viên 34
4.2 Đề xuất dành cho giáo viên 36
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 39
TÀI LIỆU THAM KHẢO 41 PHỤ LỤC
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Đề tài về từ vay mượn đã được nghiên cứu khá nhiều trên thế giới Cuốn sách Le Grand livre de la langue française khẳng định không có ngôn ngữ nào lại không có vay mượn ngôn ngữ khác (Yaguello M., Blanche-Benveniste C., 2003) và trong từ vựng tiếng Pháp cũng vậy, có rất nhiều từ có nguồn gốc từ tiếng Ý, tiếng Anh, tiếng Ả Rập, tiếng Nga… Henry Walter (1997) thống kế được 14,3% từ vựng tiếng Pháp có nguồn gốc từ các tiếng nước ngoài Điều này cho thấy rằng việc vay mượn từ nước ngoài là rất phổ biến trong tiếng Pháp, bởi vì vay mượn là hiện tượng diễn ra khi các ngôn ngữ tiếp xúc với nhau và được xem là cách làm giàu từ nhanh nhất và tiết kiệm nhất (Trần Thị Khánh Phước, 2016) Các tác giả khác như Paul Bogaards (2008), Florence Teste (2015) giải thích về hiện tượng sử dụng tràn lan từ vay mượn tiếng Anh của người Pháp trong mọi mặt của đời sống xã hội, kinh tế, văn hóa,
2 Tính cấp thiết của đề tài
Trong năm học 2017-2018 này, sinh viên có đầu vào là tiếng Anh chiếm gần 80% trên
tổng số là 73 sinh viên K14 năm 1 Theo L’aventure des mots français venus d’ailleurs
(Walter H., 1997), trong từ điển tiếng Pháp có khoảng 60000 từ với khoảng 14,3% từ mượn trong đó từ mượn tiếng Anh là 25% Vậy, với một số lượng không nhỏ từ tiếng Anh du nhập vào từ vựng tiếng Pháp có những ảnh hưởng gì đến việc học của các bạn thi đầu vào D1? Đề tài này nhằm nghiên cứu hai mặt khó khăn và thuận lợi của các bạn sinh viên K14 Khoa tiếng Pháp có đầu vào D1 (débutant) trên cơ sở giải thích tác động của từ vay mượn Trong thực tế, hiện tượng nhầm lẫn giữa tiếng Anh và tiếng Pháp khá phổ biến Đề tài sẽ tiếp thu các đề xuất từ giảng viên và sinh viên nhằm đề xuất một số biên pháp cải thiện việc học tiếng Pháp cho sinh viên Khoa tiếng Pháp có đầu vào D1
Trang 113 Lý do chọn đề tài
Trong năm học 2017-2018, số sinh viên có đầu vào tiếng Anh chiếm đến 80% trong tổng số sinh viên năm 1 K14 Khoa tiếng Pháp, trường Đại học Ngoại ngữ Huế Hiện nay, chúng tôi cũng là sinh viên Khoa tiếng Pháp có đầu vào D1 Trong quá trình học tập, chúng tôi nhận thấy những kiến thức tiếng Anh đã có ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tiếng Pháp của sinh viên có đầu vào D1 Hơn nữa, trong giáo trình Le Nouveau Taxi 1 (giáo trình dành cho sinh viên Khoa Pháp năm 1) sử dụng khá nhiều từ vay mượn tiếng Anh và từ có hình thức tương tự tiếng Anh Vì vậy, chúng tôi muốn tìm hiểu kiến thức tiếng Anh đã có, đặc biệt là từ mượn và từ có hình thức tương tự tiếng Anh mang lại những thuận lợi và khó khăn nào cho sinh viên trong việc học tiếng Pháp Đó là lý
do chúng tôi thực hiện đề tài nghiên cứu này
4 Mục tiêu của đề tài
Đề tài nghiên cứu nhằm mục đích xác định những khó khăn và thuận lợi do từ mượn tiếng Anh trong tiếng Pháp đến việc học của sinh viên năm 1 Khoa Tiếng Pháp đầu vào D1 (K14) Trên cơ sở thực tiễn, đề tài sẽ đề xuất những biện pháp khả thi giúp đối tượng này học tốt hơn Đề tài còn kỳ vọng là gợi ý một số biện pháp hỗ trợ từ phiá giáo viên
hỗ trợ sinh viên tiếng Pháp đầu vào D1 phát huy những thuận lợi và những giảm thiểu những khó khăn do từ vay mượn của hai ngôn ngữ tạo ra
5 Câu hỏi nghiên cứu
Đề tài của chúng tôi sẽ làm rõ những câu hỏi sau:
- Những sinh viên thi đầu vào là tiếng Anh có những thuận lợi và khó khăn gì trong việc học tiếng Pháp ?
- Tiếng Anh làm ảnh hưởng như thế nào đến việc học các môn thực hành tiếng của sinh viên K14 ?
- Giả định cần kiểm chứng :
Trang 12▪ Về mặt thuận lợi : những sinh viên đầu vào là D1 sẽ có thuận lợi hơn so với những sinh viên học ngôn ngữ khác trong việc hiểu nghĩa của từ, sinh viên cũng có thể đoán được nghĩa của từ vì sự tương đồng về mặt hình thức hoặc cách phát âm
▪ Về mặt khó khăn : Do ảnh hưởng tiếng Anh nên có thể các bạn sinh viên sẽ gặp khó khăn trong việc phát âm, cụ thể là sinh viên thường sẽ đọc tiếng Pháp theo cách phát âm của tiếng Anh Một trường hợp khác là hiện tượng sai chính tả sẽ xảy ra, hay do sự thay đổi nghĩa từ mượn
Trang 13CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Khái niệm về từ mượn
Như chúng ta đã biết, thế giới hiện đang không ngừng phát triển, theo đó chính là sự phát triển vượt bậc của các nền kinh tế, các công nghệ, khoa học-kĩ thuật Không chỉ vậy, nhu cầu giao tiếp, trao đổi ngôn ngữ giữa con người cũng không ngừng tăng lên Điều này
khiến các ngôn ngữ trên thế giới không ngừng phát triển Thật vậy, hiện tượng vay mượn
từ ngữ để gọi tên những định nghĩa, hiện tượng mới trong xã hội là tất yếu, hiện tượng này
trở nên rất phổ biến đối với hệ thống từ vựng của các nước trên toàn thế giới, trong đó có
tiếng Pháp Vậy hiện tượng từ vay mượn được hiểu như thế nào?
Từ vay mượn là hiện tượng một ngôn ngữ mượn một từ của tiếng nước ngoài1 Theo
La lexicologie (NIKLAS A., S., 2015), từ vay mượn là từ có nguồn gốc từ một ngôn ngữ
khác xuất hiện trong một hệ thống ngôn ngữ, từ vay mượn biểu thị nét đặc trưng của một
khái niệm mới mà không cần đến các yếu tố từ vựng trước đây Hiện tượng vay mượn tiếng Anh trong từ vựng tiếng Pháp mà chúng tôi đang tiến hành nghiên cứu được gọi là
anglicisme Theo Pergnier (1989:19), từ vay mượn tiếng Anh trong tiếng Pháp là hiện tượng
vay mượn một từ, ngữ tiếng Anh hoặc bị ảnh hưởng bởi tiếng Anh có tần xuất sử dụng khá cao do đó được đưa vào từ điển tiếng Pháp
1.2 Nguồn gốc từ vay mượn trong tiếng Pháp
Nghiên cứu của Mitterand H (1965) cho thấy rằng, từ mượn trong tiếng Pháp đến
từ ba nguồn chính Thứ nhất, từ các ngôn ngữ cổ (langues antiques) bao gồm tiếng La tinh
và tiếng Hy Lạp; thứ hai, từ các phương ngữ của các vùng nước Pháp (dialectes hoặc termes
provincaux); thứ ba, từ các tiếng nước ngoài «hiện đại» (langues étrangères «modernes»)
như tiếng Anh, Ý, Ả Rập, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Đức, Nga,
1 https://vi.wikipedia.org/wiki/Từ_mượn
Trang 14Tiếng La-tinh chiếm 19,8% tổng số các từ vay mượn trong từ điển Le Robert (2010) Đây
là ngôn ngữ được vay mượn nhiều nhất trong tiếng Pháp2
Walter H (1997) thống kê được trong số 60 000 từ trong từ điển tiếng Pháp, có khoảng 8 600 từ là từ mượn chiếm tỉ lệ 14,3% trong đó đứng đầu là từ mượn tiếng Anh chiếm 25% tổng số từ vay mượn (3,6% trong hệ thống từ vựng tiếng Pháp), tiếp đến là từ
mượn tiếng Ý (16,6%), tiếng Đức cổ (germanique ancien) chiếm 13%, ngôn ngữ địa phương ở xứ Gaule sử dụng tiếng latin bình dân (dialectes gallo-romans) (11,5%),
Bảng 1: Nguồn gốc từ vay mượn trong tiếngPháp
Trang 151.3 Tại sao tiếng Pháp lại vay mượn tiếng nước ngoài?
Henry Walter (1997) thống kê được 14,3% từ vựng tiếng Pháp có nguồn gốc từ các tiếng nước ngoài, trong đó số lượng từ mượn tiếng Anh chiếm 25% Con số này chứng tỏ hiện tượng vay mượn diễn ra rất phổ biến Vậy lý do của việc vay mượn này đến từ đâu?
Có nhiều lý do giải thích hiện tượng này (Lazar J., 2012)
Lý do đầu tiên, việc thiếu từ, ngữ để định nghĩa sự vật, hiện tượng, khái niệm mới xuất hiện trong các lĩnh vực như : khoa học, kỹ thuật, xã hội (Pailllard, 2000: 112)
Theo Lazar J., (2012), Internet có nguồn gốc từ Hoa Kỳ, vì vậy các từ, ngữ tiếng Anh liên quan đến lĩnh vực này được đưa vào sử dụng
- le sms (Short Message Service) :dịch vụ tin nhắn ngắn
- le web (World Wide Web): trang web
tượng mượn từ Từ vay mượn trong tiếng Pháp đến từ các nước láng giềng, đặc biệt là Anh,
Đức, Tây Ban Nha, Hà Lan và Ý Ví dụ: Anh (2515 từ), Ý (1198 từ), Đức và Áo (546 từ), Tây Ban Nha (476 từ), Hà Lan (249 từ) và Bồ Đào Nha (117 từ)
3
http://www.axl.cefan.ulaval.ca/francophonie/HIST_FR_s92_Emprunts.htm#1._Le_ph%C3%A9nom%C3%A8ne_de s_emprunts_linguistiques_
Trang 16Các ngôn ngữ thường có xu hướng mượn từ của các quốc gia có sự ảnh hưởng lớn về văn
hóa, kinh tế hay chính trị (pays dominant) tại một thời điểm nào đó trong lịch sử (Nguyễn
Thị Khánh Phước, 2017 )
Sự phát triển rực rỡ về mọi mặt của Ý thu hút rất nhiều sự quan tâm từ các quốc gia trên thế giới trong đó có nước Pháp Vì vậy, vào giai đoạn này Pháp tiếp nhận rất nhiều từ, ngữ liên quan đến các lĩnh vực khác nhau
- Chiến tranh: canon, alarme, escalade, cartouche,…
- Tài chính: banqueroute, crédit, trafic,…
- Hải quan: courtisan, disgrâce, caresse, escapade,…
- Hội họa: coloris, profil, miniature,…
- Kiến trúc: belvédère, appartement, balcon, chapiteau,…
- Ẩm thực: banquet, festin, bocal, vermicelles, chou-fleur, radis, saucisson,
citrouille,…
- Trang phục: caleçon, pantalon, costume, veste, escarpin, pantoufle,
Vào khoảng thế kỷ 17, tiếng Pháp mượn khoảng 300 từ vựng của ngôn ngữ này
(mantille, résille, cédille, camarade, gitan, moustique, tornade )
Ngược lại, tiếng Pháp cũng là nguồn cung cấp (fournisseur) lượng từ rất lớn cho
nhiều ngôn ngữ qua nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau (Cariou, 2011)
Một lý do khác theo Hagège C (2006), hiện tượng mượn từ tiếng Anh ồ ạt như hiện nay ở nhiều ngôn ngữ Châu Âu và Châu Á không nhằm làm giàu lượng vốn từ vựng mà đơn giản chỉ vì muốn thể hiện mình « hiện đại », một sự « học đòi»
1.4 Nguồn gốc từ mượn tiếng Anh trong tiếng Pháp
Theo Walter H (2005), và Pruvoste J., hiện tượng mượn từ tiếng Anh vào tiếng Pháp bắt đầu từ cuối thế kỷ 17 và tăng nhanh vào thế kỷ 18 từ khi việc thông thương đi lại giữa hai nước ngày càng nhiều và nền khoa học nước Anh phát triển
Trang 17Từ cuộc chinh phục nước Anh của William xứ Normandie (năm 1066) đến thế kỷ thứ 15, nước Anh bị ảnh hưởng sâu sắc về cả chính trị và văn hóa Pháp4 Nhưng đến khoảng cuối thế kỷ 17, sự ảnh hưởng này bắt đầu bị đảo ngược Mặc dù sự ảnh hưởng này đến khá
chậm, nhưng số lượng từ mượn tiếng Anh lại không ngừng tăng Cho đến nay, tiếng Pháp
vẫn không ngừng tiếp nhận từ, ngữ tiếng Anh
Bảng 2: Một số từ vay mượn tiếng Anh thế kỷ 18
bifteck brick budget
cabine club coke
grog humour importer
meeting punch parlement
redingote spleen jury
Theo Pruvost J và Gaétan S-P (2010) Vào thế kỷ thứ 19, tiếng Pháp bị ảnh hưởng tiếng Anh trên nhiều lĩnh vực:
- Chính trị: budget, jury, parlement,…
- Kỹ thuật: paquebot, wagon, hardware, software, …
- Thể thao: boxe, jockey, sport, football,surf, tennis, sprint, poney, record, hockey,
challenge, champion, court, jockey, record, recordman …
- Đời sống xã hội: club, snob, touriste,…
- Ẩm thực: bacon, grog, muffin,…
- Giao thông: rail, wagon, ferry, macadam, paquebot, tunnel,
- Y học: stress,
- Sân khấu nghệ thuật: music-hall, manager, jazz, rock, disc-jockey,…
- Phim ảnh : cameraman, script,…
- Thương mại : discount, marketing,leasing,…
4 cegepiens/les-mots-anglais-un-apport-tardif-mais-considerable/
Trang 18http://correspo.ccdmd.qc.ca/index.php/document/des-propositions-pour-renforcer-la-maitrise-de-la-langue-par-les-Tiếng Pháp bị ảnh hưởng tiếng Anh qua sự tiến bộ nhanh chóng của công nghệ, từ thời đại nguyên tử cho đến thời đại điện tử đã tạo ra một số lượng lớn từ vựng liên quan đến lĩnh vực này5 Tiếng Pháp bắt đầu mượn từ tiếng Mỹ qua công cụ tiếng Anh suốt từ chiến tranh thế giới thứ nhất cho đến chiến tranh thế giới thứ hai những từ liên quan đến kỹ thuật và văn hóa Mỹ Bên cạnh đó, từ năm 1920 các phương tiện thông tin đại chúng phát triển mạnh mẽ, bao gồm: đài phát thanh, điện ảnh, truyền hình, quảng cáo, bài hát,… đã tạo điều kiện cho việc mượn từ được diễn ra nhanh chóng
- Kỹ thuật: un tank, un bulldozer, un tanker, un scooter, une jeep, un custom,…
- Sân khấu điện ảnh và thông tin: le prime time, un show, une
star, un crooner, le show-biz, le hit-parade, un compact live, le zapping,
interviewer, un casting, les spots, un flash, un top model, un talkie-walkie,…
Theo L’aventure des langues en occident (Henriette W., 2004), tiếng Pháp bắt đầu
mượn tiếng Anh từ nhiều thế kỷ trước, và quá trình này diễn ra mạnh mẽ nhất vào nửa sau thế kỉ XX, thời kỳ nền kinh tế Hoa Kỳ phát triển mạnh, dẫn đến sự phát triển lĩnh vực công nghệ, khoa học, chính trị, và y học
Cuối thế kỷ 20 được xem là thời kỳ tiếng Anh có ảnh hưởng mạnh nhất đến tất cả các ngôn
ngữ láng giềng (Walter H., 1994) Trong tiểu luận Combat pour le français, au nom de la
diversité des langues et des cultures (2006), Hagège C cho rằng sự lớn mạnh của ngôn ngữ
này ở Châu Âu do sự phát triển đáng kể của nền kinh tế tự do (économie libérale) trong đó tiếng Anh được xem là công cụ (support)
1.5 Hình thức vay mượn từ tiếng Anh trong ngôn ngữ Pháp
Theo Le Colpron (1999), từ điển từ mượn tiếng Anh, có 6 hình thức vay mượn từ
tiếng Anh
5
https://www.canalacademie.com/IMG/pdf/Microsoft_Word_-_Jean_20Pruvost_20La_20langue_20francaise_20Une_20longue_20histoire_1_.pdf
Trang 19➢ Mượn nghĩa (l'anglicisme sémantique): thêm vào một từ tiếng Pháp một nghĩa vốn
chỉ có trong tiếng Anh Ví dụ :
Appliquer pour un emploi Poser sa candidature à un emploi
➢ Mượn từ (l'anglicisme lexical): mượn nguyên một từ tiếng Anh hoặc gần như giữ
nguyên dạng của từ Ví dụ :
- Background : Toile de fond
- Challenge : Tournoi, coupe, défi, trophée
➢ Mượn cấu trúc (l'anglicisme syntaxique): là hình thức tạo ra cấu trúc mới bằng cách
mô phỏng cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh Ví dụ :
- Être sous contrôle (under control) : être maîtrisé
- Faire sens (to make sense): avoir un sens
- Être en amour (to be in love): être amoureux
- Tomber en amour (to fall in love): tomber amoureux
- Payer attention (to pay attention): prêter attention, faire attention
➢ Mượn hình thức (l'anglicisme morphologique): tạo từ mới bằng cách mô phỏng
hình thức tạo từ trong tiếng Anh Ví dụ:
- gratte-ciel từ skyscraper : nhà chọc trời
- handicapé từ handicaped : khuyết tật
- mượn hình thức thêm no- trước từ trong tiếng Anh như no-smoking : non-arrondi,
non-appartenance,…
Trang 20➢ Mượn cách phát âm (l'anglicisme phonétique): thường là những từ mượn nguyên
bản từ tiếng Anh và không thay đổi cách đọc của tiếng Anh Ví dụ :
- Baby-sitter, club, le pub, shopping, feedback, speed-dating, jogging
➢ Mượn cách viết (l'anglicisme graphique): Một số cách viết trong tiếng Pháp bắt
chước lối viết tiếng Anh6 Ví dụ :
- Viết hoa chữ đầu các từ chỉ tháng, ngày và tiếng Như vậy, Mars (mars), Mardi (mardi), parler Français (parler français)
- Viết hoa cả cụm từ chỉ tên các tổ chức Harry Potter à l'École des Sorciers (Harry
Potter à l'école des sorciers)
- Ngân hàng Bưu điện Pháp (La Banque Postale Française) viết tắt từ «Monsieur» bằng «Mr.» (Mister) thay cho cách viết truyền thống «M.»
- Số thập phân có thể được viết 4.75
- Dấu ngoặc kép tiếng Anh (“ ”) cũng được chấp nhận như dấu ngoặc kép tiếng Pháp(« »)
1.6 Lợi ích từ mượn tiếng Anh trong việc học tiếng Pháp
Đối với việc học tiếng Pháp của sinh viên, từ vay mượn được xem như là một
pré-acquis Pré-acquis là sử dụng những kiến thức trong quá khứ để làm nền tảng cho việc tiếp
thu kiến thức mới hơn7
Theo Shelley F., (1985: 9), vốn kiến thức đã được học từ trước đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền tảng cho hệ thống kiến thức mới Theo Trần Thị Khánh Phước
(2018), việc áp dụng anglicisme vào dạy và học có rất nhiều ưu điểm:
Thứ nhất, sử dụng anglicisme trong tiếng Pháp kích thích sự tò mò của sinh viên đối với một ngôn ngữ mới lạ khi khám phá những nét tương đồng giữa tiếng Anh và tiếng Pháp
6 https://fr.wikipedia.org/wiki/Anglicisme
7 https://www.cordial.fr/dictionnaire/definition/pr%C3%A9acquis.php
Trang 21Thứ hai, huy động được vốn kiến thức tiếng Anh của sinh viên để học một ngôn ngữ mới, làm cho việc học được dễ dàng hơn
Thứ ba, tạo không khí cởi mở giữa người dạy và người học bằng cách đặt người học vào tình huống tương tác cao
Trang 22CHƯƠNG II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là sinh viên năm 1 K 14 Khoa Tiếng Pháp đầu vào D1 Hiện nay, khóa K14 có 64 sinh viên trong đó có 49 chiếm 76,6% sinh viên đầu vào D1 và 23,4% sinh viên đầu vào D3 Có 43,5% sinh viên đã học tiếng Anh trong khoảng 10 năm Kiến thức tiếng Anh đã có ảnh hưởng không ít đến việc học tiếng Pháp của đối tượng này Vốn kiến thức tiếng Anh của sinh viên thi đầu vào D1 là thuận lợi hay khó khăn cho việc học các môn thực hành tiếng? Vì lý do trên, chúng tôi mong muốn tìm hiểu một cách chính xác nhất về ảnh hưởng của từ vay mượn tiếng Anh trong việc học tiếng Pháp của sinh viên (K14) đầu vào D1
Biểu đồ 1: Thời gian học tiếng Anh của sinh viên K14 thi đầu vào D1 Khoa tiếng Pháp
Trang 232.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu của chúng tôi được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 12 năm 2018 tại Khoa tiếng Pháp, trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế Về việc thu thập các dữ liệu nghiên cứu, trong tổng số 49 sinh viên K14 đầu vào D1 có 46 sinh viên tham gia trả lời bảng câu hỏi và trong đó 15 sinh viên tham gia phỏng vấn, ghi âm
2.3 Phương pháp thu thập dữ liệu
Chúng tôi đã thu thập dữ liệu cho đề tài nghiên cứu này bằng việc xây dựng một bảng câu hỏi về những ảnh hưởng của từ mượn tiếng Anh đến quá trình học tiếng Pháp của sinh viên K14 đầu vào D1 Bên cạnh đó, chúng tôi còn tiến hành phỏng vấn cá nhân để tìm hiểu sâu hơn về sự ảnh hưởng này
2.3.1 Phiếu khảo sát
Để thực hiện đề tài này, chúng tôi chọn khảo sát, thu thập thông tin bằng phiếu khảo sát Phiếu khảo sát cho phép chúng tôi thu thập dữ liệu từ các bạn sinh viên tham gia nghiên cứu với số lượng lớn Hơn nữa, công cụ này còn tiết kiệm được thời gian trong quá trình khảo sát - điều tra Đối tượng nghiên cứu chỉ cần đưa ra các lựa chọn hoặc có thể viết những
ý kiến cá nhân vào bảng câu hỏi
Phiếu khảo sát bao gồm 13 câu hỏi và 3 phần :
− Những thuận lợi của các sinh viên K14 đầu vào D1 Khoa tiếng Pháp trong việc học tiếng Pháp (5 câu hỏi)
− Những khó khăn đối tượng này thường gặp trong quá trình học tập (5 câu hỏi)
− Biện pháp cải thiện các ảnh hưởng từ tiếng Anh đến việc học tiếng Pháp và đề xuất của sinh viên (3 câu hỏi)