Khảo sát một số lỗi thường gặp do ảnh hưởng của tiếng việt trong quá trình học môn thực hành dịch cơ bản của sinh viên năm 2 khoa ngôn ngữ và văn hóa nhật bản trường đại học ngoại ngữ đại học huế

Ví dụ cụ thể về một số lỗi thường gặp do ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản.. TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP CƠ SỞ Tên

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ

BẢN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC HUẾ

Mã số: T2018-206-GD-NN

Chủ nhiệm đề tài : Hồ Nguyễn Ngọc Trâm

Giảng viên hướng dẫn : TS Nguyễn Thị Hương Trà

Thời gian thực hiện : 12 tháng (01/2018-12/2018)

Huế, 12/2018

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ

BẢN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC HUẾ

Danh sách những thành viên tham gia nghiên cứu đề tài :

STT Họ và tên Đơn vị công tác và lĩnh vực chuyên môn

1 Hồ Nguyễn Ngọc Trâm Nhật K12A, Khoa NN&VH Nhật Bản

2 Nguyễn Thị Thủy Nhật K12B, Khoa NN&VH Nhật Bản

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

NN&VH: Ngôn ngữ và văn hóa

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1: Kết quả của câu hỏi: mức độ khó của môn thực hành dịch cơ bản 8

Bảng 2: Phần Khó Trong Môn Thực Hành Dịch 8

Bảng 3 Tiếng việt có ảnh hưởng đến quá trình dịch hay không? 9

Bảng 4 Tiếng việt có gây ra ảnh hưởng lên quá trình dịch hay không? 10

Bảng 5 Những lỗi có thể xảy ra do ảnh hưởng của tiếng việt trong quá trình dịch 10

Bảng 6 Nguyên nhân gây ra các lỗi bởi ảnh hưởng của tiếng việt 11

Bảng 7 Đáp án câu hỏi số 8 12

Bảng 8 Đáp án câu hỏi số 9 13

Bảng 9 Đáp án câu hỏi số 10 13

Bảng 10 Đáp án câu hỏi số 11 14

bảng 11 Đáp án câu hỏi số 12 15

Bảng 12 Đáp án câu hỏi số 13 16

Bảng 13 Đáp án câu hỏi số 14 16

Bảng 14 Đáp án câu hỏi số 15 17

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1

2 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 2

3 MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 2

4 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 2

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN 4

1.1 Sự chuyển di ngôn ngữ 4

1.2 Các khái niệm về dịch thuật 5

CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7

2.1 Tư liệu nghiên cứu 7

2.2 Phương pháp nghiên cứu 7

2.3 Quá trình triển khai nghiên cứu 7

CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 8

3.1 Nhận thức của Sinh viên năm 2 Khoa NN & VH Nhật Bản đối với ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản 8

3.1.1 Mức độ đánh giá của sinh viên đối với môn Thực hành dịch cơ bản 8

3.1.2 Ảnh hưởng của Tiếng Việt đối với môn Thực hành dịch cơ bản 9

3.1.3 Một số lỗi do ảnh hưởng của Tiếng Việt 10

3.2 Ví dụ cụ thể về một số lỗi thường gặp do ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản 11

3.3 Nguyên nhân và các lỗi thường gặp do ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản 17

3.4 Một số lỗi thường gặp trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản 18

CHƯƠNG IV: ĐỀ XUẤT 23

CHƯƠNG V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 25

4.1 Kết luận 25

4.2 Kiến nghị 26

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP CƠ SỞ

Tên đề tài:

KHẢO SÁT MỘT SỐ LỖI THƯỜNG GẶP DO ẢNH HƯỞNG CỦA TIẾNG VIỆT TRONG QUÁ TRÌNH HỌC MÔN THỰC HÀNH DỊCH CƠ BẢN CỦA SINH VIÊN NĂM 2 KHOA NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA NHẬT BẢN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC HUẾ

Mã số: T2018-206-GD-NN

Chủ nhiệm đề tài: Hồ Nguyễn Ngọc Trâm

ĐT: 01683173570 E-mail:ngoctramho0704@gmail.com

Cơ quan chủ trì đề tài: Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế

Cơ quan và cá nhân phối hợp thực hiện: Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế Thời gian thực hiện: 01/2018 – 12/2018

và đang trong quá trình học ngôn ngữ mới- Tiếng Nhật, tôi nhận thấy ảnh hưởng của Tiếng Việt trong quá trình học Tiếng Nhật là rất lớn Để tìm ra những ảnh hưởng của Tiếng Việt, từ đó đưa ra các giải pháp khắc phục các lỗi ấy, giúp cho người học Tiếng Nhật có thể cải thiện kĩ năng dịch thuật chính là mục tiêu của đề tài này

2 Nội dung chính

Trong đề tài này, chúng tôi dựa trên cơ sở thực tiễn trong quá trình học tập của bản thân, đồng thời dựa trên những lý luận, nghiên cứu đã có của các thầy cô giáo,

Từ đó, tiến hành khảo sát các bạn sinh viên năm 2 Khoa NN&VH Nhật Bản về các lỗi thường gặp phải trong quá trình học Môn Thực hành dịch cơ bản Dựa trên kết quả thu được, chúng tôi đưa ra những kết luận và đề xuất ý kiến khắc phục các lỗi thường gặp đó

3 Kết quả chính đạt được (khoa học, ứng dụng, đào tạo, kinh tế – xã hội, v.v…)

Thông qua quá trình khảo sát và nghiên cứu, chúng tôi có thể đưa ra được các lỗi thường gặp trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản của sinh viên năm 2 Khoa NN&VH Nhật Bản Từ đó đưa ra các đề xuất khắc phục các lỗi đó, giúp cho việc hoàn

thiện kĩ năng dịch của sinh viên

SUMMARY

Project Title: THE SURVEY OF COMMON MISTAKES DUE TO THE EFFECTS OF VIETNAMESE IN THE COURSE OF BASIC TRANSLATION PRACTICE OF SECOND-YEAR STUDENTS AT JAPANESE LANGUAGE AND CULTURE FACULTY OF UNIVERSITY OF FOREIGN LANGUAGES, HUE UNIVERSITY

Code number: T2018-206-GD-NN

Coordinator: Ho Nguyen Ngoc Tram

Implementing Institution: University Of Foreign Languages, Hue University Cooperating Institution(s): University Of Foreign Languages, Hue University

Duration: from 01/2018 to 12/2018

1 Objectives: When studying a new language, with morphology and structure completely different from one's mother tongue- the new language, confusing and making mistakes are inevitable What is more, because translation is an extremely important skill for foreign language learners, making mistakes when transferring between the two languages is one of the common mistakes learners face Used to be and being in the process of learning a new language, Japanese, I realized that the influence of Vietnamese in learning Japanese is huge Therefore, this survey is in the objective to find out the effects of Vietnamese , then offering solutions to overcome these errors, help Japanese learners improve their translation skills

2 Main contents: : In this topic, we base on the practicality of learning process

by ourselves, and at the same time, the existing arguments and studies by teachers, masters, and doctors in language fields are used to build up the basis for the topic Since then, a survey is conducted toward students of the 2nd year of Japanese Language and Culture Facualty about common mistakes in the course of Basic Translation Practice Based on the results obtained, we make conclusions and suggestions to overcome those common errors

3 Results obtained: Through the process of surveys and research, we can find the reasons for common mistakes in the process of studying basic translation practice

of students of the 2nd year of Japanese Language and Culture Facualty in the aforementioned program From there, we make suggestions to overcome those errors, and in doing so help improving students’ translation skills

MỞ ĐẦU

1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Vấn đề nghiên cứu của chúng tôi là một số lỗi thường gặp do ảnh hưởng của tiếng Việt trong quá trình học môn thực hành dịch cơ bản Đối tượng của chúng tôi hướng đến là sinh viên năm 2 khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản đang học môn Thực hành dịch cơ bản Vấn đề của chúng tôi đem ra khảo sát đó là những lỗi của sinh viên thường gặp phải do ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ đối với việc học Tiếng Nhật Ngày nay cùng với xu hướng hội nhập và phát triển thì có rất nhiều các bạn học tiếng nước ngoài, và đặc biệt có tiếng Nhật được đông đảo các bạn sinh viên lựa chọn làm ngôn ngữ thứ hai của mình Nhưng trong quá trình học, thật sự có rất nhiều khó khăn,

vì giữa Tiếng Việt và Tiếng Nhật hoàn toàn khác nhau về mặt chữ, cách viết nên đối với người học Tiếng Nhật luôn không tránh khỏi việc gặp phải nhiều khó khăn Đối với sinh viên năm 2 đang học môn Thực hành dịch cơ bản thì việc dịch văn bản, câu, đoạn văn từ Tiếng Nhật sang Tiếng Việt hay ngược lại từ Tiếng Việt sang Tiếng Nhật

là điều rất khó khăn đối với mỗi bạn sinh viên, song, việc áp đặt tư duy Tiếng mẹ đẻ vào quá trình dịch đã gây ảnh hưởng đối với rất nhiều bạn sinh viên Với tình hình đó, qua quá trình khảo sát chúng tôi đã đưa ra một số lỗi mà sinh viên năm 2 thường gặp phải do ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ vào trong quá trình dịch Đó là những lỗi về cách dùng sai từ vựng đối với ngữ cảnh, sai ngữ pháp, lỗi về trật tự từ, lỗi về diễn đạt từ, câu, đoạn văn Qua quá trình khảo sát, chúng tôi đã nhận được rất nhiều sự đồng tình của các bạn sinh viên năm 2 nghĩ và cuối cùng chúng tôi đã đưa ra một số biện pháp

để khắc phục những lỗi trên Đối với đề tài mà chúng tôi lựa chọn đó là “Khảo sát một

số lỗi thường gặp do ảnh hưởng của Tiếng Việt đối với môn Thực hành dịch cơ bản của sinh viên năm 2 khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản” thì hầu như chưa có một cá nhân hay tập thể trong nước hay là ngoài nước nào đã nghiên cứu về đề tài này Chính

vì vậy, chúng tôi nhận ra được tầm quan trọng của vấn đề này đối với việc học của sinh viên đang học ngôn ngữ nói chung và sinh viên học khoa Nhật nói riêng thực sự

là một vấn đề rất cần thiết

2 Tính cấp thiết của đề tài

Dịch thuật là một trong những kĩ năng cực kì quan trọng đối với người học Ngoại ngữ Kĩ năng này đòi hỏi người học Ngoại ngữ phải có đủ kiến thức về từ vựng, ngữ pháp cũng như những nét văn hóa của đất nước sử dụng ngôn ngữ đó Song, kĩ năng dịch thuật của mỗi người là khác nhau nhưng đa phần đều chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố quy định Đặc biệt là ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ Sự chuyển di ngôn ngữ từ Tiếng mẹ đẻ qua ngôn ngữ khác là hiện tượng thường gặp trong quá trình Dịch thuật

Do lối tư duy theo Tiếng mẹ đẻ, sinh viên thường hay gặp phải những lỗi trong quá trình Dịch thuật, dẫn đến kết quả học tập không tốt và hiểu sai về cách dịch

Chúng tôi nhận thấy được tầm quan trọng của ảnh hưởng Tiếng mẹ đẻ đối với sinh viên học Ngoại ngữ Trong bài viết này, chúng tôi muốn khảo sát những lỗi thường gặp do ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ đem lại đối với quá trình Dịch thuật của môn Thực hành dịch cơ bản của Sinh viên năm 2 Khoa NN&VH Nhật Bản, từ đó đưa

ra ảnh hưởng của Tiếng Việt trong quá trình Dịch thuật của Sinh viên học Tiếng Nhật,

đó là lí do chúng tôi chọn đề tài : “Khảo sát một số lỗi thường gặp do ảnh hưởng của Tiếng Việt đối với quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản của Sinh viên năm 2 Khoa Ngôn ngữ &Văn hóa Nhật Bản, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế”

3 Mục tiêu của đề tài

Đề tài này thực hiện với mục tiêu chủ yếu là tìm hiểu và khảo sát một số lỗi thường gặp do ảnh hưởng của Tiếng Việt trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản của sinh viên năm 2 khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế Qua đó có thể kết luận được một số lỗi thường gặp của sinh viên năm

2 khi học môn thực hành dịch, từ đó đưa ra những lưu ý và giải pháp để sinh viên có thể khắc phục và sửa lỗi, đem đến kết quả tốt hơn trong quá trình học tiếng Nhật Hơn nữa, qua đó khẳng định ảnh hưởng của Tiếng Việt lên việc học Ngoại ngữ là rất lớn

4 Câu hỏi nghiên cứu

Tiếng Việt có ảnh hưởng trong quá trình học môn Thực hành dịch không?

1) Ảnh hưởng của Tiếng Việt lên quá trình dịch như thế nào?

Khi dịch một câu hay là một đoạn văn việc các sinh viên thường mắc lỗi do dịch từng từ, từng chữ của Tiếng mẹ đẻ sang những câu văn, đoạn văn trong tiếng Nhật Do chịu sự ảnh hưởng của Tiếng Việt nên câu văn trở nên lủng củng hơn, gây ra sự khó hiểu đối với người đọc, từ đó ảnh hưởng đến quá trình học tập cũng như kết quả của mỗi sinh viên

2) Một số lỗi thường mắc phải khi dịch qua tiếng Nhật đó là gì?

Cách sử dụng sai động từ, lỗi dùng từ không chính xác, dùng sai ngữ pháp, dùng trợ từ chưa chính xác, trật tự của từ, cách diễn đạt câu văn

3) Tại sao Tiếng Việt lại có ảnh hưởng to lớn đối quá trình dịch?

Tiếng Việt và Tiếng Nhật khác nhau hoàn toàn cả về mặt hình thái chữ viết cũng như phát âm, ngữ pháp Hơn nữa, Tiếng Việt là Ngôn ngữ mẹ đẻ, đối với người học Ngoại ngữ thì lối tư duy đã được hình thành qua thời gian dài, việc thay đổi thói quen

và tư duy cần có thời gian và phương pháp tiếp nhận

4) Đối với những lỗi đó nên khắc phục thế nào?

- Mỗi cá nhân sinh viên phải nắm chắc được ngữ pháp, khi dịch không nên vận dụng Tiếng Việt và áp đặt lên Tiếng Việt lên Tiếng Nhật Bên cạnh đó không ngừng trau dồi vốn từ Tiếng Nhật của bản thân

- Thay đổi thói quen dịch hằng ngày để có được phương pháp dịch tốt hơn, mang lại kết quả học tập tốt cũng như hoàn thiện kĩ năng dịch cho bản thân

CHƯƠNG I:

CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1 Sự chuyển di ngôn ngữ

Ngày nay, cùng với hội nhập quốc tế, nhu cầu giao lưu văn hóa giữa các quốc gia

là điều thiết yếu Đồng thời, việc học ngoại ngữ là một điều thực sự cần thiết để đất nước phát triển sánh vai cùng cường quốc năm châu Hơn hết, với những ai đang học hay sử dụng tiếng nước ngoài thì trong quá trình học hay sử dụng sẽ thường gặp phải một số lỗi do ảnh hưởng của ngôn ngữ mẹ đẻ vào việc học một ngôn ngữ mới Tùy từng cách nhìn nhận của mỗi người mà tiếng mẹ đẻ có thể mang những ảnh hưởng nhiều hay ít vào quá trình học và sử dụng tiếng nước ngoài Tuy nhiên, việc áp dụng các quy tắc của tiếng mẹ đẻ sẽ gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình tiếp nhận tiếng nước ngoài

Trên Tạp chí Nghiên cứu nước ngoài, Tập 33, số 2 (2017) 75-89 về công trình nghiên cứu với tựa đề “Nghiên cứu sự chuyển di tiêu cực về phạm trù số trong danh từ

từ Tiếng Việt sang Tiếng Anh của cô Phan Thị Ngọc Lệ về sự chuyển di ngôn ngữ đã làm rõ khái niệm về chuyển di ngôn ngữ Tác giả viết: “Chuyển di ngôn ngữ là yếu tố chủ đạo trong quá trình hình thành ngôn ngữ trung gian bởi vì người học cần sử dụng những tài nguyên ngôn ngữ có sẵn để tạo lập ngôn ngữ trung gian, và những nguồn tài nguyên đó đều xuất phát từ ngôn ngữ mẹ đẻ Vì vậy, chuyển di ngôn ngữ đóng một vai trò rất quan trọng trong việc tiếp nhận ngôn ngữ thứ hai Tuy có khá nhiều công trình

đề cập tới khái niệm chuyển di ngôn ngữ, nhưng chúng tôi xin đưa ra một số quan niệm chính như sau Thứ nhất, nhóm tác giả Dulay, Burt và Krashen (1982) đưa ra hai cách để định nghĩa về chuyển di ngôn ngữ Một là nhìn từ khía cạnh tâm lý học, đó là

sự ảnh hưởng của những thói quen cũ khi một người bắt đầu học những ngôn ngữ mới Quan điểm thứ hai từ khía cạnh ngôn ngữ học xã hội cho rằng những tác động ngôn ngữ xảy ra khi hai ngôn ngữ tiếp xúc với nhau, với ba ví dụ là: sự vay mượn, sự chuyển mã và cố tật (hay hoá thạch (fossilization) – một lỗi nào đó lặp đi lặp lại, lâu dần trở thành tật và không thể khắc phục được) Thứ hai, Odlin (1989) định nghĩa chuyển di ngôn ngữ là “sự ảnh hưởng tích cực và tiêu cực do sự giống và khác nhau giữa ngôn ngữ đích và các ngôn ngữ đã được tiếp nhận khác gây ra” Thứ ba, theo Nguyễn Văn Khang (2014), chuyển di là một sự lệch chuẩn thường thấy do giao thoa gây ra Đó là do sự ảnh hưởng xuất phát từ sự giống nhau và khác nhau giữa ngôn ngữ đích và bất kì ngôn ngữ nào đã được thụ đắc chưa hoàn hảo trước đó Như vậy, từ

những quan niệm trên, có thể thấy các nhà nghiên cứu đều có chung một quan điểm là hiện tượng chuyển di ngôn ngữ thường diễn ra theo hai chiều hướng: tích cực và tiêu

cực.” (Trích: Tạp chí Nghiên cứu nước ngoài, Tập 33, Số 2 (2017) 75-89)

Sự giao thoa giữa ngôn ngữ này với ngôn ngữ khác luôn diễn ra sự chuyển di ngôn ngữ Sự chuyển di ngôn ngữ giải thích các hiện tượng diễn ra trong quá trình học môn ngôn ngữ mới Sự chuyển di ngôn ngữ bao gồm hai tác động: tác động tích cực và tác động tiêu cực Trong bài viết này chúng tôi đề cập đến tác động tiêu cực của sự chuyển di ngôn ngữ do ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ lên việc học tiếng Nhật đặc biệt là trong quá trình dịch thuật

Trong nghiên cứu này, chúng tôi khảo sát lỗi thường gặp của sinh viên năm thứ 2 khi học môn thực hành dịch cơ bản, dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Việt hoặc ngược lại

từ tiếng Việt sang tiếng Nhật Tiếng Nhật thuộc loại hình ngôn ngữ chắp dính, và tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập, hai ngôn ngữ thuộc hai loại hình ngôn ngữ khác nhau, nên các phương thức ngữ pháp dùng để biểu thị các ý nghĩa ngữ pháp cũng như ý nghĩa từ vựng của hai ngôn ngữ sẽ khác nhau Sự khác biệt này chắc chắn sẽ khiến cho người học gặp khá nhiều khó khăn khi sử dụng tiếng Nhật Chính vì lý do

đó, trong nghiên cứu lần này chúng tôi chỉ giới hạn vào việc khảo sát những lỗi thường gặp, hay nói cách khác là sự chuyển di tiêu cực từ tiếng Việt sang tiếng Nhật

1.2 Các khái niệm về dịch thuật

Dịch thuật

Dịch thuật được hiểu là quá trình truyền đạt nội dung từ một ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác mà không thay đổi ý nghĩa của văn bản gốc

Có rất nhiều khái niệm về dịch thuật:

Theo Marlone, JL trong cuốn “The science of linguistics in the Art of Translation” định nghĩa: “Dịch là quá trình thể hiện nội dung trong ngôn ngữ đích những nội dung

đã được thể hiện ở ngôn ngữ nguồn mà vẫn giữ được những tương đương về nghĩa và

phong cách”

Trong cuốn từ điển bách khoa về ngôn ngữ và ngôn ngữ học, dịch được định nghĩa như sau: Dịch là sự thay thế của một văn bản ở ngôn ngữ nguồn bằng một văn

Các định nghĩa trong mặc dù có sự khác nhau về cách thể hiện, nhưng tất cả các định nghĩa này đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tìm ra các tương đương gần nhất trong ngôn ngữ đích về nghĩa, cấu trúc ngữ pháp, tình huống giao tiếp và ngữ cảnh văn hóa

Tương đương dịch thuật

Tương đương dịch thuật là một khái niệm trung tâm của lý thuyết dịch Trong

lý thuyết dịch, tương đương dịch thuật là một quy trình chuyển dịch, thay thế một văn bản trong ngôn ngữ nguồn bằng một văn bản trong ngôn ngữ đích Đó là mối quan hệ tương ứng giữa các đơn vị dịch thuật của hai văn bản, văn bản nguồn và văn bản đích trên cơ sở chú ý đến các yếu tố ngoài ngôn ngữ, các điều kiện ngữ dụng, văn bản và

phong cách ở người tiếp nhận

Dịch thuật luôn được xem là một thành tố quan trọng hàng đầu trong quá trình dạy và học ngôn ngữ Tại trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế, môn Dịch được coi là một môn học cơ bản Môn thực hành dịch cơ bản 1 chủ yếu hướng đến việc củng

cố kiến thức ngữ pháp và từ vựng, bên cạnh đó, cung cấp những kĩ năng cơ sở về dịch thuật thông qua thực hành dịch các bài tập dịch câu đơn, dịch đoạn Sinh viên được yêu cầu chuẩn bị bài tập dịch và tham gia tích cực vào các buổi học trên lớp Trong quá trình học, chúng tôi nhận thấy bên cạnh những tiến bộ về kĩ năng dịch, sinh viên còn gặp phải một số vấn đề trong quá trình diễn đạt từ tiếng Việt sang tiếng Nhật và ngược lại Chính vì lí do đó, nhóm tác giả đã tiến hành thực hiện nghiên cứu này với hi vọng phân tích và tổng hợp các lỗi sai thường gặp trong bài dịch của sinh viên năm thứ hai, qua đó đưa ra một số gợi ý cho người học để có thể học tốt hơn môn học này và có thể ứng dụng vào công việc sau này

Môn thực hành dịch cơ bản

Đây là môn học được phân bố trong chương trình dạy từ năm thứ 2, bao gồm thực hành dịch cơ bản 1 thuộc học phần của học kỳ 1 và Thực hành dịch cơ bản 2 thuộc học phần của học kỳ 2 Mỗi học phần gồm 2 tín chỉ, tổng cộng là 4 tín chỉ cho cả năm hai Thời lượng tuy không nhiều nhưng môn học bước đầu cho sinh viên làm quen với khái niệm dịch thuật, cách dịch câu đơn, đoạn văn đơn giản Nội dung bao gồm những chủ đề quan thuộc về cuộc sống hàng ngày, về lĩnh vực giáo dục, môi trường, văn hóa…

CHƯƠNG II:

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Tư liệu nghiên cứu

Để giải quyết vấn đề nghiên cứu, chúng tôi đã sử dụng các tư liệu liên quan chặt chẽ đến đề tài thông qua sách báo, tạp chí ngôn ngữ, các trang web Bên cạnh đó, chúng tôi thu thập kiến thức và thông tin từ Giáo viên hướng dẫn và các bạn sinh viên, đồng thời

áp dụng kiến thức đã tiếp thu trong suốt quá trình học tập

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các vấn đề nghiên cứu, chúng tôi đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau:

- Phân tích tài liệu: sử dụng các tài liệu, sách báo liên quan đến ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ trong quá trình dịch thuật từ đó phân tích, tổng hợp để rút ra kết luận

- Phương pháp điều tra bằng phiếu khảo sát: tiến hành phát phiếu khảo sát cho sinh viên nhằm thu thập những thông tin chính xác, cần thiết cho việc phân tích, đánh gía cũng như đưa ra những giải pháp cho vấn đề đặt ra

- Phương pháp xử lí thông tin: đưa ra những con số chính xác nhất nhằm thuyết phục người xem Dựa trên số liệu thu thập được sau qua trình khảo sát, chúng tôi tiến hành phân tích số liệu, đưa ra những con số cụ thể để đạt được kết quả nghiên cứu rõ ràng và chính xác nhất

- Phương pháp quan sát, tổng kết thực tiễn

2.3 Quá trình triển khai nghiên cứu

❖ Trong quá trình triển khai nghiên cứu, chúng tôi đã tiến hành điều tra bằng bảng câu hỏi khảo sát

- Khách thể nghiên cứu: Chọn ra 60 sinh viên năm 2 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản đang học môn Thực hành dịch cơ bản

- Bảng câu hỏi khảo sát bao gồm 15 câu hỏi, nội dung xoay quanh vấn đề nghiên cứu nhằm đưa ra số liệu thống kê đáp ứng câu hỏi nghiên cứu:

Nhận thức của sinh viên về ảnh hưởng của Tiếng Việt lên quá trình học môn

Thực hành dịch cơ bản

Các lỗi thường gặp trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản do ảnh

CHƯƠNG III:

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1 Nhận thức của Sinh viên năm 2 Khoa NN & VH Nhật Bản đối với ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản

Qua bảng khảo sát một số lỗi thường gặp do ảnh hưởng của Tiếng Việt trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản của sinh viên năm hai của Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản Trường Đại học Ngoại ngữ- Đại học Huế thì chúng tôi thu hoạch được kết quả như sau:

3.1.1 Mức độ đánh giá của sinh viên đối với môn Thực hành dịch cơ bản

Bảng 1: Kết quả của câu hỏi: Mức độ khó của môn Thực hành dịch cơ bản

Số câu trả lời 3 17 33 7

Số % 5% 28,3% 55% 11,7% Qua kết quả bảng khảo sát hơn một nửa sinh viên năm hai cho rằng Môn thực hành dịch cơ bản là một môn học khó, khiến các bạn gặp rất nhiều khó khăn trong việc học tập môn này

3.1.2 Ảnh hưởng của Tiếng Việt đối với môn Thực hành dịch cơ bản

Trong quá trình khảo sát, chúng tôi thu được kết quả như sau:

95% sinh viên sử dụng từ điển của Tiếng Nhật để dịch văn bản, hay để dịch tài liệu từ Nhật qua Việt và từ Việt qua Nhật, và có 5% sinh viên sử dụng google dịch để dịch, và trong quá trình dịch hầu như không có sinh viên nào dịch bằng kim từ điển hay là sử dụng một công cụ nào khác, qua đó thấy được tầm quan trọng của công cụ dịch chiếm tỷ lệ rất cao như từ điển Mazii hay là Jdict chiếm ưu thế

Bảng 3 Tiếng Việt có ảnh hưởng đến quá trình dịch hay không?

Bảng 4 Tiếng Việt có gây ra ảnh hưởng lên quá trình dịch hay không?

3.1.3 Một số lỗi do ảnh hưởng của Tiếng Việt

Trong quá trình khảo sát, chúng tôi đưa ra câu hỏi để đánh giá mức độ nhận biết

về ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ lên quá trình học môn Thực hành dịch và chúng tôi thu được kết quả như sau:

Bảng 5 Những lỗi có thể xảy ra do ảnh hưởng của Tiếng Việt trong quá trình dịch

Số câu trả lời 11 1 6 4 38

Số % 18,3% 1,7% 10% 6,7% 63,3% 63,3% sinh viên năm hai đang học môn thực hành dịch cơ bản cho rằng tiếng Việt ảnh hưởng rất lớn đến trong quá trình học môn thực hành dịch cơ bản và gây ra một số lỗi được nêu trên bao gồm lỗi dùng sai từ vựng không đúng với ngữ cảnh, dùng sai ngữ pháp, lỗi về trật tự từ (sắp xếp thứ tự từ) và lỗi về cách diễn đạt Qua câu hỏi khảo sát này, chúng ta có thể thấy tiếng mẹ đẻ gây ra lỗi rất lớn trong quá trình dịch câu, dịch đoạn hay dịch một bài văn trong quá trình học cũng như sử dụng ngôn ngữ

Bảng 6 Nguyên nhân gây ra các lỗi bởi ảnh hưởng của Tiếng Việt

Số câu trả lời 9 1 9 2 39

Số % 15% 2% 15% 3% 65% Tiếng Việt ảnh hưởng rất lớn đến quá trình dịch, quá trình học môn thực hành dịch cơ bản, đồng thời Tiếng Việt cũng gây ra một số lỗi quan trọng trong quá trình học môn thực hành dịch Khảo sát về nguyên nhân, chúng tôi thu được kết quả: 65% sinh viên đồng ý với các nguyên nhân được nêu rõ ở trên là từ nguyên nhân sử dụng phương pháp trực dịch (dịch từng từ), sự khác biệt nhau về văn hóa giữa Việt Nam và Nhật Bản, thói quen tư duy của mỗi cá nhân và chưa nắm vững kiến thức về từ vựng, ngữ pháp và văn hóa

3.2 Ví dụ cụ thể về một số lỗi thường gặp do ảnh hưởng của Tiếng mẹ đẻ trong quá trình học môn Thực hành dịch cơ bản

Để tìm hiểu rõ hơn về những lỗi sinh viên thường xuyên mắc phải trong quá trình dịch, chúng tôi đã đưa ra 8 mẫu câu ví dụ dưới hình thức trắc nghiệm Trong đó, các câu hỏi được xây dựng chặt chẽ với kiến thức được tiếp thu trong môn Thực hành dịch,

từ đó chúng tôi có thể kết luận được mức độ mắc lỗi của sinh viên

C , trường hợp này sinh viên hiểu sai ngữ cảnh của câu,bên cạnh đó sinh viên còn mắc một lỗi đơn giản về ngữ pháp

Đối với trường hợp này, đa phần sinh viên đều chọn đáp án đúng nhưng bên cạnh

đó, lỗi về dùng từ không hợp với ngữ cảnh, lỗi về cách dùng ngữ pháp không hợp, khiến một số sinh viên năm hai vẫn còn lúng túng