Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực ở trong và ngoài nước
• Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước:
Lĩnh vực nghiên cứu trong ngành Ngôn ngữ học luôn thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu Tuy nhiên, số lượng bài báo và nghiên cứu khoa học về âm điệu địa phương và ảnh hưởng của chúng đến việc học và luyện phát âm tiếng Trung vẫn còn hạn chế Tính đến thời điểm hiện tại, một số nhà nghiên cứu tại Việt Nam đã phân tích những ảnh hưởng tiêu cực của âm điệu địa phương vùng Bắc-Trung Bộ đến cách phát âm tiếng Trung.
PGS.TS Liêu Linh Chuyên trong cuốn “Giáo trình Ngữ âm- Văn tự Hán ngữ hiện đại” (NXB Đại học Huế, 2016) đã trình bày chi tiết cách phát âm chuẩn xác của 21 thanh mẫu và 39 vận mẫu, cũng như hướng dẫn cách đọc các thanh điệu, thanh nhẹ và biến điệu trong tiếng Trung.
Theo Bùi Minh Đức trong “Từ điển tiếng Huế”, hai tập, NXB Văn học, xuất bản năm 2009, tác giả đã chỉ ra những đặc điểm phương ngữ của người Huế cũng như những lỗi phát âm thường gặp.
Trong bài nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thọ Phước Thảo, mang tên “Những lỗi phát âm thường gặp của sinh viên không chuyên ngữ tại trường đại học Quảng Bình”, được đăng trên tạp chí khoa học công nghệ của Trường đại học Quảng Bình, tác giả đã chỉ ra những vấn đề phát âm phổ biến mà sinh viên gặp phải Nghiên cứu này không chỉ giúp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của phát âm chính xác trong việc học ngoại ngữ mà còn cung cấp những giải pháp hữu ích để cải thiện khả năng phát âm cho sinh viên.
Khi được hỏi về việc học từ mới, 100% sinh viên chỉ quan tâm đến nghĩa tiếng Việt mà không chú ý đến cách phiên âm Họ thường chỉ đọc theo giáo viên và dễ quên cách phát âm 85% sinh viên biết rằng phần chữ la-tin sau mỗi ký tự tiếng Hán là phiên âm, nhưng không giúp ích trong việc phát âm 15% còn lại không để ý đến phần này Chỉ có 10% trong số 100 sinh viên biết về bảng phiên âm nhưng không hiểu rõ Trong một đoạn văn 50 từ, hầu hết sinh viên phát âm không chính xác.
Sinh viên đến từ các vùng miền khác nhau thường gặp phải những lỗi phát âm đặc trưng Cụ thể, sinh viên nói giọng Roòn và giọng Cảnh Dương thường phát âm không chuẩn các thanh mẫu như “zh”, “chi” và “z”.
Trong tiếng Trung, âm "c" phản ánh rõ ràng giọng vùng miền Hầu hết sinh viên đến từ Lệ Thủy không thể phát âm các vận mẫu "iao" và 100% sinh viên không biết cách viết hoặc đọc phiên âm tiếng Hán Khi được yêu cầu viết phiên âm, họ thường chỉ làm đối phó bằng cách phiên âm sang tiếng Việt.
Hay như trong bài báo: “5 lỗi phát âm tiếng Trung thường gặp của người học tiếng
Bài viết "Trung" của tác giả Bảo Quân, đăng trên báo Học tiếng Trung vào ngày 06 tháng 11 năm 2016, nêu rõ lỗi phát âm tiếng Trung mà người học thường gặp phải, đó là việc quên hoặc không bật hơi đủ mạnh để thể hiện rõ âm bật hơi Để khắc phục tình trạng này, tác giả đã đề xuất người học cần nhớ rằng trong tiếng Trung có 6 thanh mẫu bật âm: “p”, “q”, “t”, “k”.
Khi phát âm các âm tiết có thanh mẫu “ch” và “c”, cần phải phát âm bật hơi để đảm bảo rõ ràng Để kiểm tra độ mạnh của phát âm, bạn có thể thử nghiệm với một tờ giấy cách miệng khoảng 15-20 cm; nếu giấy chuyển động, bạn đã thành công Bài viết của tác giả Bảo Quân trên tạp chí học tiếng Trung cũng chỉ ra rằng nhiều người mắc lỗi phát âm thanh nhẹ, thường nhầm lẫn với thanh 1 khi gặp từ không có thanh điệu Để khắc phục, cần nhớ rằng thanh nhẹ không phải là một thanh điệu, và khi phát âm các từ không có thanh điệu, nên sử dụng âm độ ngắn và nhẹ để tránh nhầm lẫn.
Hiện nay, Việt Nam thiếu sách tổng hợp phương pháp tự học tiếng Trung với đầy đủ các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết Tuy nhiên, một số sách tự học, như "Tự học tiếng Trung cho người mới bắt đầu" của The ZhiShi, xuất bản bởi Đại học Quốc gia Hà Nội, vẫn cung cấp các chương hướng dẫn sinh viên lựa chọn phương pháp tự học phù hợp.
Nội, "30 phút tự học giao tiếp tiếng Trung mỗi ngày” của The ZhiShi , chủ biên
Ngọc Hân, nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, "Tự học tiếng Trung cấp tốc
Tác giả Trần Thị Thanh Liêm, từ nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, đã nhấn mạnh sự quan trọng của việc tự học tiếng Trung tại Việt Nam Một trong những sự kiện nổi bật là hội thảo “Học tiếng Trung khó hay dễ?”, diễn ra vào lúc 18h15 ngày 24/02/2012 tại trường THCS Láng Thượng, số 159 phố Chùa Láng, Đống Đa, Hà Nội, gần trường ĐH Ngoại Thương Hà Nội.
Các tác giả tập trung vào những vấn đề quan trọng như cách giao tiếp bằng tiếng Trung nhanh chóng, cách học từ vựng hiệu quả, và duy trì khả năng giao tiếp tốt Họ đề xuất các phương pháp học tập đúng đắn để đạt được thành công nhanh nhất, đồng thời chỉ ra những sai lầm thường gặp khi học tiếng Trung và cách khắc phục chúng Những kiến thức này không chỉ hữu ích cho việc học tiếng Trung mà còn hỗ trợ bạn trong cuộc sống hàng ngày, cải thiện khả năng giao tiếp và giải quyết công việc một cách hiệu quả.
• Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước
Ngoài các bài báo bài nghiên cứu của các tác giả trong nước thì một số tác giả đến từ
Trung Quốc và một số học giả, nghiên cứu sinh đang học tập tại Trung Quốc cũng có những bài nghiên cứu liên quan:
Trong bài nghiên cứu “ Phân tích lỗi sai khi phát âm tiếng Trung của sinh viên Việt
Bài viết của tác giả Điền Diễm Kiệt trong tác phẩm "对越南学生的汉语偏误分析" (Phân tích lỗi phát âm của sinh viên Việt Nam) đã chỉ ra rằng nhiều sinh viên Việt Nam tại Đại học Ngôn ngữ Bắc Kinh gặp khó khăn trong việc phát âm chính xác các thanh mẫu như “c” và “z” Tác giả cũng đề xuất một số phương pháp khắc phục nhằm hỗ trợ sinh viên điều chỉnh và cải thiện lỗi phát âm của mình trong quá trình học tập tại Trung Quốc.
Trong luận văn Thạc sĩ của Quách Trọng Khiêm, được bảo vệ thành công năm 2013, tác giả phân tích những lỗi sai phổ biến của sinh viên Việt Nam khi phát âm tiếng Trung, đặc biệt là việc chưa phân biệt rõ các vận mẫu mũi “n” và “ng” Bên cạnh đó, tác giả cũng đưa ra một số phương pháp khắc phục nhằm giúp sinh viên cải thiện khả năng phát âm của mình.
Mặc dù vấn đề ảnh hưởng của âm điệu địa phương đến sinh viên là nghiêm trọng, nhưng nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực này vẫn còn hạn chế Phần lớn các bài báo chỉ nêu ra những lỗi sai chung mà chưa phân tích sâu vào từng vùng miền Điều này dẫn đến việc chưa làm rõ cách mà âm điệu địa phương tác động tiêu cực đến quá trình học tập và luyện phát âm của sinh viên tại các khu vực khác nhau.
