08/19/23 2NỘI DUNG MÔN HỌCChương 1: KHÁI LUẬN VỀ TRIẾT HỌC Chương 2: TRIẾT HỌC MÁC- LÊNIN Chương 3: MỐI QUAN HỆ GiỮA TRIẾT HỌC VÀ CÁC KHOA HỌC Chương 4: VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC CÔNG NGHỆ
Trang 1KHOA CHÍNH TRỊ - LUẬT
BỘ MÔN CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
BÀI GIẢNG MÔN
TRIẾT HỌC
DÀNH CHO HV CAO HỌC VÀ NGHIÊN CỨU SINH CÁC NGÀNH KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÔNG NGHỆ
Trang 208/19/23 2
NỘI DUNG MÔN HỌCChương 1: KHÁI LUẬN VỀ TRIẾT HỌC
Chương 2: TRIẾT HỌC MÁC- LÊNIN
Chương 3: MỐI QUAN HỆ GiỮA TRIẾT HỌC
VÀ CÁC KHOA HỌC
Chương 4: VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
Trang 308/19/23 3
TÀI LIỆU HỌC TẬP MÔN HỌC
1 Sách, giáo trình chính:
Giáo trình Triết học ( dùng trong đt trình độ thạc sĩ, ts các ngành KHTN và Công nghệ không chuyên) (Bộ GDĐT)
2 Tài liệu tham khảo:
• [1] Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Triết học,
Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2014.
• [2] Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc
gia các bộ môn khoa học Mác – Lênin, Giáo trình Triết
học Mác-Lênin, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010
Trang 4ĐÁNH GIÁ MÔN HỌC
08/19/23 4
Điểm quá trình
(40%) Cuối kỳ (60%)
Chuyên cần
Phát biểu/Thảo luận
Kiểm tra
Tiểu luận Bài thi tự luận
Phương pháp học: nghe giảng, thảo luận, thuyết trình….
Trang 5Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
I Khoa học công nghệ
I.1 Khoa học và công nghệ: sự ra đời, phát triển của nó I.2 Các loại hình khoa học chủ yếu
II Khoa học công nghệ- động lực của sự phát triển XH
II.1 Cách mạng khoa học- công nghệ
II.2 Khoa học công nghệ- động lực của sự phát triển XH
III Khoa học công nghệ ở Việt Nam
III.1 Thực trạng khoa học công nghệ Việt Nam
III.2 Chiến lược phát triển khoa học công nghệ Việt Nam
Trang 6Một số vấn đề cần làm rõ:
1 Hậu quả của việc thiếu khoa học công nghệ trong đời
sống xã hôi ngày nay?
2 Vai trò động lực của khoa học công nghệ đối với sự
phát triển của xã hội?
3 Khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp?
4 Kiến nghị các giải pháp thúc đẩy sự phát triển của
khoa học công nghệ ở Việt Nam.
Trang 71 Khoa học công nghệ (KH CN)
1.1 Khoa học và công nghệ: sự ra đời, phát triển của nó
- Khoa học là gì?
* KH là một hình thái ý thức xã hội đặc biệt
KH là sản phẩm của ý thức, của trí tuệ
KH phản ánh các sự vật, hiện tượng bằng hệ thống khái niệm, phạm trù, quy luật.
KH phản ánh sự vật, hiện tượng một cách KQ
Trang 8Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
энциклопедия, K XIX, c.241)
Trang 9Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
Trang 10Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
- Nội dung của khoa học bao gồm:
* Những tài liệu về thế giới do quan sát, điều tra, thí nghiệm mà có.
* Những nguyên lý được rút ra dựa trên những sự kiện
đã được thực nghiệm chứng minh.
* Những quy luật, học thuyết được khái quát bằng tư duy lý luận.
* Những phương pháp nhận thức, sáng tạo khoa học.
* Những quy trình vận dụng lý thuyết khoa học vào sản xuất và đời sống xã hội.
Trang 11Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
- Sự ra đời và phát triển của khoa học
* Thời Cổ đại
Người đặt nền móng cho sự hình thành khoa học thời Cổ đại chính là Aristotes (384- 322 TCN) Tuy nhiên, do thực tiễn xã hội và trình độ nhận thức lúc bấy giờ, khoa học là một tập hợp tri thức chưa bị phân chia, gọi chung là Triết học.
* Thời Trung cổ
Sự thống trị của Giáo hội Thiên Chúa giáo hàng ngàn năm đã bóp nghẹt sự phát triển của KH Tuy nhiên, do nhu cầu của thực tiễn đòi hỏi, KH dù rất khó khăn và
Trang 12Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
- Sự ra đời và phát triển của khoa học
* Thời Phục hưng và Khai sáng
XH Phong kiến đang suy tàn, những mầm mống của CNTB xuất hiện, công nghiệp, thương mại, hàng hải phát triển, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng,
đã thúc đẩy KH phát triển và phân ngành.
* Thế kỷ XVIII- XIX
Là thời kỳ phát triển của Tư bản công nghiệp Nhiều ngành KH phát triển mạnh: Vật lý, Hóa học, Toán học, Sinh học,
Trang 13Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
- Sự ra đời và phát triển của khoa học
* Cuối TK XIX, đầu TK XX
Là thời kỳ phát triển của Tư bản công nghiệp Nhiều ngành KH phát triển mạnh và có sự phân ngành sâu sắc và liên ngành rộng rãi.
* Cuối TK XX, đầu TK XXI
KH phát triển như vũ bão, đặc biêt, đầu TK XXI, tri thức nhân loại cứ mỗi 7 năm tăng lên gấp đôi KH gắn liền với CN và với sản xuất
Trang 14Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
* Công nghệ (có nguồn gốc từ technologia, hay τεχνολογια, trong tiếng Hy Lạp; techne có nghĩa là thủ công và logia có nghĩa là "châm ngôn")
* Công nghệ (Technology) là một thuật ngữ
người trong hoạt động thực tiễn nhằm đạt mục đích nào đó.
Trang 15Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
ra của quá trình sản xuất.
- “ Công nghệ là kiến thức có hệ thống về quy trình và
kỹ thuật dùng để chế biến vật liệu và thông tin Nó bao gồm kiến thức, thiết bị, phương pháp và các hệ thống dùng trong việc tạo ra hàng hoá và cung cấp dịch vụ”
(Định nghĩa công nghệ do Uỷ ban Kinh tế và Xã hội khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP)
Trang 16Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
Trang 17Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
Như vậy, công nghệ là thuật ngữ gọi tắt của công nghệ
phần thông tin.
* Phần kỹ thuật gọi là phần cứng ( Hardware )
* Phần thông tin gọi là phần mềm ( Sofrware )
Về bản chất, công nghệ là sản phẩm của lao động trí tuệ sáng tạo của con người, là kết quả của quá trình áp dụng các thành tựu của khoa học vào sản xuất.
Ngày nay, khi nhân loại bước vào nền kinh tế tri thức thì khoa học gắn bó chặt chẽ với công nghệ- khoa học công nghệ.
Trang 18Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
Nhóm 5: KH xã hội và nhân văn
Nhóm 6: Triết học và các KH về tư duy
Trang 19Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
2 Khoa học công nghệ- động lực của sự phát triển XH
2.1 Cách mạng khoa học- công nghệ (KH CN)
2.1.1 Bối cảnh kinh tế- xã hội của cách mạng KH CN
2.1.2 Thành tựu tiêu biểu của cách mạng KH CN
2.1.3 Đặc điểm và vai trò của cách mạng KH CN
Trang 20Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
2.2 KH CN- động lực của sự phát triển
- KH CN với tính cách là LLSX trực tiếp
- KH CN- động lực của sự phát triển
+ Các loại động lực phát triển xã hội
+ Vai trò động lực phát triển xã hội của KH CN
Trang 21Chương IV : VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
3 Khoa học công nghệ ở Việt Nam
3.1 Thực trạng khoa học công nghệ Việt Nam