1 MỞ ĐẦU Hồ Chí Minh khẳng định đạo đức cách mạng là gốc của người cách mạng, là động lực để người làm cách mạng hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào Rèn luyện đạo đức cách mạng[.]
Trang 1và củng cố vị trí lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Việt Nam.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, thời gian qua, việc rèn luyện đạo đức cáchmạng trong toàn Đảng, toàn dân đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, vị thế,
uy tín của Đảng trong lòng nhân dân được củng cố, niềm tin của nhân đối vớiĐảng, với chế độ được tăng cường, tạo sự đồng thuận và thống nhất cao trongtoàn xã hội Tuy nhiên vẫn còn số ít cán bộ, đảng viên, trong đó có ngườiđứng đầu chưa thể hiện tính tiên phong, gương mẫu; còn biểu hiện quan liêu,cửa quyền, chưa thực sự sâu sát thực tế, cơ sở Tình trạng suy thoái về tưtưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảngviên chưa bị đẩy lùi, có mặt, có bộ phận còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn;tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn nghiêm trọng, tập trung vào số đảngviên có chức vụ trong bộ máy nhà nước ảnh hưởng không nhỏ đến lòng tincủa nhân dân đối với Đảng, với sự nghiệp cách mạng Đối với Quân đội, việcđẩy mạnh rèn luyện đạo đức cách mạng cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ luônđược Hồ Chí Minh quan tâm chăm lo Chính nhờ đó, Quân đội không ngừnglớn mạnh, trưởng thành, tạo nên truyền thống tốt đẹp với hình ảnh “Bộ đội CụHồ” trong lòng nhân dân Trong giai đoạn hiện nay, tu dưỡng, rèn luyện đạođức cách mạng càng có ý nghĩa quan trọng, trở thành nhiệm vụ thường xuyên,liên tục của mỗi cán bộ, chiến sĩ trong quân đội nhân dân Việt Nam Việcphát triển, bồi dưỡng và rèn luyện các phẩm chất đạo đức cách mạng cho họcviên cũng là một nội dung quan trọng, trở thành một tiêu chí trong đánh giákết quả giáo dục đào tạo của các học viện, nhà trường quân đội
Trang 2Trường Sĩ quan Chính trị là trung tâm đào tạo sĩ quan chính trị cấpphân đội cho Quân đội Nhân dân Việt Nam Trong những năm qua Đảng uỷ,Ban Giám hiệu Nhà trường luôn quan tâm đến việc giáo dục, rèn luyện và bồidưỡng đạo đức cách mạng cho đội ngũ học viên trong nhà trường, chất lượnggiáo dục đào tạo không ngừng được củng cố và nâng cao Tuy nhiên, bêncạnh đó vẫn còn một số ít học viên có biểu hiện dao động tư tưởng, thiếuđộng cơ phấn đấu, vi phạm kỷ luật quân đội, quy định của nhà trường và đơn
vị, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục đào tạo Nhà trường Chính
vì vậy việc bồi dưỡng nâng cao đạo đức cách mạng cho học viên gắn với thực
hiện có hiệu quả “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay càng trở nên cấp thiết hơn bao
giờ hết
Trang 3CHƯƠNG 1 NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
1.1 Vị trí, vai trò, bản chất, nguồn gốc, phạm vi bao quát của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng
1.1.1 Vị trí, vai trò của đạo đức cách mạng
Hồ Chí Minh khẳng định đạo đức là cái gốc, nền tảng và là tiêu chí đầutiên cần phải có của người cách mạng là thước đo phẩm giá của người cáchmạng Người chỉ rõ: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không cónguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cáchmạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnhđạo được nhân dân”[5, tr.292]
Đạo đức cách mạng còn là động lực giúp người cách mạng vượt quamọi khó khăn, thử thách để hoàn thành nhiệm vụ Vì có đạo đức mới có được
ý chí, nghị lực, đạo đức là điều kiện bảo đảm cho người cách mạng giữ đượcchủ nghĩa mà mình đã được giác ngộ, chấp nhận, đi theo Hồ Chí Minh chỉ rõ:
“Có đạo đức cách mạng thì khi gặp khó khăn, gian khổ, thất bại, cũng không
sợ sệt, rụt rè, lùi bước”[6, tr.602]
Đạo đức cách mạng còn là một mặt trong mối quan hệ biện chứng giữa
“đức” và “tài” “Tài” và “đức” là những phẩm chất khác nhau nhưng luôn gắn
bó mật thiết không thể tách rời Người có tài, có đức, phải nhận thức, vậndụng đúng quy luật khách quan trong hoạt động thực tiễn của mình Khi cáitài đi đúng định hướng cách mạng, tuân thủ quy luật khách quan thì tài, đứcmới gắn bó chặt chẽ, hoà quyện với nhau trong nhân cách của mỗi con người.Nếu chỉ có “đức”, có khát vọng hành động vì lợi ích của mọi người nhưngkhông có kiến thức, năng lực kém thì những ý định tốt cũng khó trở thànhhiện thực Hồ Chí Minh khẳng định: “Có tài mà không có đức ví như một anhlàm kinh tế tài chính rất giỏi nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những khônglàm được gì ích lợi cho xã hội, mà còn làm hại cho xã hội nữa Nếu có đức mà
Trang 4không có tài ví như ông Bụt không làm hại gì, nhưng cũng không lợi gì cho
loài người”[7, tr.399] Như vậy, để có thể hoàn thành các nhiệm vụ của cách
mạng, của nhân dân giao phó, đòi hỏi người cách mạng, người cán bộ, đảngviên phải có đủ cả “tài” và “đức” “Đức” và “tài” bổ sung, hỗ trợ cho nhau thìcon người mới trở nên toàn diện, mới đạt hiệu quả lao động cao và mới có íchcho mọi người, cho xã hội
Để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, thựchiện thắng lợi mục tiêu của cách mạng, đòi hỏi phải có lực lượng cách mạng
to lớn, mạnh mẽ, mà nhân tố quan trọng nhất đó chính là con người Theo đó,
Hồ Chí Minh nhấn mạnh việc xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, đó
là người “có tư tưởng và tác phong xã hội chủ nghĩa”[13, tr.66], có tinh thầnyêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội Đó còn là những con người có tác phong làmviệc khoa học, sâu sát, có kế hoạch, có trách nhiệm cao trong công việc; có ýthức làm chủ Nhà nước, biết sử dụng quyền làm chủ và phát huy quyền làmchủ của mình trong tất cả các hoạt động của Nhà nước Con người chủ nghĩa
xã hội phải thấm nhuần sâu sắc tinh thần tập thể xã hội chủ nghĩa và tư tưởngmình vì mọi người, mọi người vì mình, có tinh thần chí công vô tư, phấn đấu
vì tập thể, ra sức vì tập thể, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của tập thể.Đặc biệt, đó là những con người “chăm lo việc nước như chăm lo việc nhà”,
“biết tự mình lo toan, gánh vác, không ỷ lại, không ngồi chờ”, “chớ nên “ăn
cỗ đi trước, lội nước đi sau”[8, tr.67], nêu cao tinh thần trách nhiệm, ý thức tựchủ, tự giác, tính tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong thực hiệncác nhiệm vụ được giao Do đó, mỗi bước xây dựng con người xã hội chủnghĩa là một nấc thang để xây dựng chủ nghĩa xã hội, xây dựng một xã hội donhững con người mới làm chủ, một xã hội không chỉ do con người mà còn vìcon người
Cũng theo Hồ Chí Minh, tính ưu việt và sức hấp dẫn của chủ nghĩa xãhội không chỉ ở mức sống vật chất cao, nó còn thể hiện ở giá trị phẩm chấtđạo đức của những con người biết mình vì mọi người Phẩm chất đạo đức của
Trang 5đội ngũ cán bộ, đảng viên, của những người cách mạng chính là nét tiêu biểucuốn hút, làm cho quần chúng nhân dân tin vào Đảng, tin vào cách mạng
Tóm lại, đạo đức cách mạng có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, khôngchỉ đối với người cách mạng, mà còn đối với Đảng, với chế độ, với từng cánhân trong đời sống xã hội, do đó Hồ Chí Minh khẳng định “Cũng như trời cóbốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông; đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc;người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính Thiếu một mùa thì không thànhtrời, thiếu một phương thì không thành đất, thiếu một đức thì không thànhngười”[9, tr.117] Đạo đức cách mạng chính là nền tảng, là cái gốc để xâydựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa “hồng” vừa “chuyên” đáp ứng yêu cầucủa sự nghiệp cách mạng, thực sự là người lãnh đạo, người đầy tớ trung thànhcủa nhân dân, lãnh đạo nhân dân xây dựng thành công xã hội mới, xã hội xãhội chủ nghĩa
1.1.2 Phạm vi bao quát của đạo đức cách mạng
Vấn đề đạo đức được Hồ Chí Minh đề cập một cách toàn diện, khôngchỉ đối với mọi đối tượng mà còn trong tất cả mọi lĩnh vực hoạt động của conngười, từ việc tư đến việc công, từ lao động sản xuất ở hậu phương đến chiếnđấu ngoài mặt trận, từ học tập, công tác đến sinh hoạt hàng ngày, trong phạm
vi từ gia đình đến xã hội, từ giai cấp đến dân tộc, từ quốc gia đến quốc tế Bàn
về Đạo đức của người cách mạng, Hồ Chí Minh nhấn mạnh khái quát tậptrung giải quyết tốt ba mối quan hệ: với mình, với người và với việc Ngườikhẳng định:
“ĐỐI VỚI MÌNH: Chớ tự kiêu, tự đại ; Luôn luôn cầu tiến bộ ; Luônluôn tự kiểm điểm, tự phê bình ; ĐỐI VỚI NGƯỜI: Chớ nịnh hót ngườitrên Chớ xem khinh người dưới Thái độ phải chân thành, khiêm tốn, phảithật thà đoàn kết Phải học người và giúp người tiến tới Phải thực hành chữBác - Ái ĐỐI VỚI VIỆC: Phải để công việc nước lên trên, trước việc tư, việcnhà Bất kỳ việc to, việc nhỏ, phải có sáng kiến, phải có kế hoạch, phải cẩn
Trang 6thận, phải quyết làm cho thành công Việc thiện thì dù nhỏ mấy cũng làm.Việc ác thì dù nhỏ mấy cũng tránh ”[9, tr129, 130].
1.1.3 Bản chất của đạo đức cách mạng
Đạo đức theo Hồ Chí Minh là đạo đức mới, đạo đức cách mạng, là đạođức nhằm phục vụ cho hướng tới mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giaicấp và giải phóng con người, nó khác hẳn với đạo đức cũ, nó không bó hẹptrong cái gọi là tu thân, tích đức, hay chỉ hô hào tự do, bình đẳng, bác ái…Người nói: “Đạo đức cũ và đạo đức mới khác nhau nhiều Đạo đức cũ nhưngười đầu ngược xuống đất chân chổng lên trời Đạo đức mới như người haichân đứng vững được dưới đất, đầu ngửng lên trời”[10, tr.220]
Đạo đức cách mạng theo Hồ Chí Minh là đạo đức mang bản chất giai cấp công nhân Đó là đạo đức suốt đời tận trung với nước, tận hiếu với dân,
suốt đời tranh đấu cho Đảng, cho cách mạng Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minhluôn đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lao động lên trên, lên trước lợi íchcủa cá nhân mình Bản chất đạo đức cách mạng mang bản chất giai cấp côngnhân, được thể hiện nhất quán từ hệ tư tưởng, mục tiêu, cách thức đến conđường, biện pháp xây dựng đạo đức mới, nhằm thực hiện thắng lợi 3 sựnghiệp giải phóng, lật đổ chế độ thực dân phong kiến, giải phóng dân tộc, giảiphóng xã hội, giải phóng con người Bản chất giai cấp công nhân của đạo đứccách mạng còn được thể hiện ở thực tiễn đạo đức thống nhất giữa đạo đức vớichính trị, giữa đạo đức với pháp luật, giữa giáo dục đạo đức và thực hành đạođức, nhất là sự thống nhất giữa đạo đức cách mạng và đạo đức đời thường
Đạo đức cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ mang bản
chất giai cấp công nhân, mà còn phản ánh tính nhân dân, tính dân tộc sâu sắc Nó thể hiện ở quan hệ đạo đức bằng việc bảo vệ lợi ích thống nhất của
giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Đứng trước yêu cầucủa thực tiễn, lợi ích thống nhất của giai cấp, của dân tộc đó chính là độc lậpcho dân tộc, hạnh phúc cho nhân dân Chính vì lẽ đó, đạo đức cách mạngkhông những thể hiện những phẩm chất riêng có của giai cấp công nhân mà
Trang 7còn thể hiện những phẩm chất đạo đức tốt đẹp của con người, của cả dân tộcViệt Nam.
Tóm lại, đạo đức cách mạng là đạo đức mới, mang bản chất giai cấpcông nhân, phản ánh sâu sắc tính nhân dân, tính dân tộc Nó khác hoàn toàn
về chất so với đạo đức của giai cấp thống trị, bóc lột, là đạo đức vì con người
và hướng đến con người
1.2 Những chuẩn mực đạo đức cách mạng
1.2.1 Trung với nước, hiếu với dân
Hồ Chí Minh đã kế thừa và phát triển truyền thống trung, hiếu của dântộc, vượt qua những hạn chế của quan niệm phong kiến, đưa trung, hiếu pháttriển nó lên một tầm cao mới phản ánh đạo đức cách mạng cao rộng đó làtrung với nước, hiếu với dân; chứ không chỉ bó hẹp trong phạm vi trung vớivua, hiếu với cha mẹ trong tư tưởng cũ
Theo Hồ Chí Minh, “trung với nước” nghĩa là trung thành với chế độ,với đảng, là trung thành vô hạn với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Sự nghiệp bảo vệ độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, nền văn hoá, bảo vệđảng, chế độ, nhân dân và sự nghiệp đổi mới, bảo vệ lợi ích của đất nước luônđòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải nêu cao tinh thần trung với nước, trungthành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân Điều này đòi hỏi mỗi cán bộ,đảng viên phải xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, có ý thức cảnh giác,tinh thần trách nhiệm cao, chủ động sáng tạo, khắc phục khó khăn hoàn thànhmọi nhiệm vụ được giao
“Hiếu với dân” theo Hồ Chí Minh là lấy dân làm gốc, luôn gần gũi,giúp đỡ, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân Hiếu với dân còn
là tinh thần sẵn sàng hy sinh vì lợi ích của nhân dân, phục vụ nhân dân hếtlòng Hiếu với dân, mỗi cán bộ đảng viên phải biết kính trọng dân, học tậpdân, dựa vào dân, tin ở dân; tôn trọng và thực hiện quyền làm chủ của nhândân, tận tụy phục vụ nhân dân, luôn gần dân, chăm lo đời sống nhân dân phảilấy dân làm gốc
Trang 8Suốt cuộc đời của Hồ Chí Minh là vì nước vì dân Người luôn sẵn sàngchiến đấu, hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân.Người nói: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bật là làm sao cho nướcnhà được hoàn toàn độc lập, nhân dân được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng
có cơm ăn, ai cũng có áo mặc, ai cũng được học hành”[11, tr 627]
Trung với nước phải gắn liền hiếu với dân, trung với nước là hiếu vớidân, hiếu với dân chính là trung với nước Trung với nước, hiếu với dân nhằmmục đích phát huy quyền làm chủ của nhân dân Phụng sự Tổ quốc, phục vụnhân dân là phải đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết, trước hết,luôn quan tâm chăm lo mọi mặt đời sống nhân dân, làm cho dân có ăn, cómặc, có chỗ ở, được học hành, luôn tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân, vìdân mà làm việc
1.2.2 Yêu thương con người
Nếu như trung với nước, hiếu với dân là phẩm chất của mỗi con người công dân đối với Tổ quốc, đối với nhân dân, thì yêu thương con người là tráchnhiệm của mỗi con người đối với con người Người cho đây là phẩm chất caođẹp nhất của con người Yêu thương con người trước hết là tình cảm dành chonhững người bị áp bức, bóc lột, những người cùng khổ Yêu thương conngười còn được thể hiện trong mối quan hệ hàng ngày với những người đồngchí xung quanh, trong cuộc sống bình thường Phải luôn nghiêm khắc với bảnthân, nhưng rộng rãi độ lượng với ngươì khác Điều đặc biệt là ở Người, yêuthương con người luôn luôn gắn với niềm tin vào con người, tin vào lương tri,tin vào lòng dũng cảm, tin vào sức sáng tạo của họ trong hành trình con người
-tự giải phóng lấy mình, để con người làm chủ xã hội, làm chủ bản thân mình
1.2.3 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
Cần là nói đến sự cần cù, không lười biếng, trông chờ Cần không chỉ làsiêng năng, chăm chỉ mà phải gắn với sáng tạo, kế hoạch và có năng suất cao;lao động với tinh thần tự lực cánh sinh Hồ Chí Minh khẳng định: siêng họctập thì mau tiến, siêng nghĩ ngợi thì hay có sáng kiến, siêng làm thì nhất định
Trang 9sẽ thành công Siêng hoạt động thì có sức khoẻ Trái với cần là lười biếng, ỉlại, dựa dẫm… Cần không chỉ cho mình, vì mình, mà còn là cần cho đất nước,cần vì Tổ quốc Nhưng cần không phải là làm xổi, làm hùng hục, thiếu sángtạo, thiếu kế hoạch.
Đi đôi với “Cần” là “Kiệm” Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, “Kiệm” là
tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bủn xỉn Đó là tiết kiệm sức
lao động, thì giờ tiền của của dân, của nước, của bản thân, tiết kiệm từ cái nhỏ
đến cái lớn, không phô trương, hình thức, xa xỉ, hoang phí Khi có việc chưa
cần tiêu thì kiên quyết không tiêu Khi có việc đáng làm, việc ích lợi cho đồngbào, cho Tổ quốc, thì dù tốn bao nhiêu công, bao nhiêu tiền của cũng phảilàm Hồ Chí Minh coi cần và kiệm như hai chân của một con người, phải điđôi với nhau Cần mà không kiệm chẳng khác nào “gió vào nhà trống, nước
đổ vào thùng không đáy”[12, tr.280] Kiệm mà không cần thì sản xuất được
ít, không đủ dùng, không có tăng thêm, không có phát triển
Yếu tố thứ ba Hồ Chí Minh nhấn mạnh đó là chữ Liêm, đó là liêmkhiết, trong sạch, không tham lam, không tham tiền tài, không tham sungsướng, không ham người tâng bốc mình Vì vậy mà quang minh, chính đại,không bao giờ hủ hoá Liêm phải luôn đi đôi với cần, kiệm, có cần, kiệm thìmới có liêm
Cần phải đi đôi với “Kiệm”, cũng như “Kiệm” phải đi đôi với “liêm”,
có “cần”, “kiệm”, “liêm” là gốc rễ của chính, chính nghĩa là thẳng thắn, đúngđắn, chính trực Làm việc chính là người thiện, làm việc tà là người ác Liêmphải luôn đi đôi với cần, kiệm, có cần, kiệm thì mới có liêm
Có cần, kiệm, liêm chính, tất yếu sẽ dẫn đến chí công vô tư, đó là tinhthần một lòng vì dân vì nước, là công bằng, không thiên vị Là ham làmnhững việc ích quốc lợi dân, không ham địa vị, không màng công danh, phúquý, là lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ Là đặt lợi ích của Đảng, của Tổquốc, của nhân dân lên trên hết, trước hết Người chí công vô tư thì lòng dạthảnh thơi, đầu óc tỉnh táo, sáng suốt Có chí công vô tư mới nêu cao được
Trang 10chủ nghĩa tập thể, trừ bỏ được chủ nghĩa cá nhân, suốt đời phấn đấu, hy sinh
vì sự nghiệp cách mạng của Đảng
Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư có mối quan hệ mật thiết với
nhau, là những đức tính chủ yếu của một con người Có cần, kiệm, liêm,
chính sẽ dẫn tới chí công vô tư Ngược lại, đã chí công vô tư, một lòng vìnước, vì dân, vì Đảng thì nhất định sẽ thực hiện được cần, kiệm, liêm, chính,
và có được nhiều tính tốt khác Hồ Chí Minh coi cần, kiệm, liêm, chính như làbốn đức của con người Cũng như trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông; đất
có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc; người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm,Chính
1.2.4 Tinh thần quốc tế trong sáng
Phát huy tinh thần quốc tế trong sáng theo Người cần mở rộng đoàn kếtvới các dân tộc bị áp bức và nhân dân lao động, với các lực lượng dân chủ, tiến
bộ, yêu chuộng hoà bình trên thế giới, nêu cao tinh thần tự lực, tự cường trongquan hệ quốc tế, với tinh thần giúp bạn là tự giúp mình Tinh thần quốc tế trongsáng ấy là để hướng tới mục tiêu lớn của thời đại là hoà bình, độc lập dân tộc,dân chủ và tiến bộ xã hội, là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
1.3 Những nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng
1.3.1 Nói phải đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức
Nói đi đôi với làm là nguyên tắc quan trọng hàng đầu trong giáo dục,xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ta, nó còn làthái độ, quan điểm nhất quán của người cách mạng, là một trong nhữngnguyên tắc căn bản trong hành động của người cách mạng Theo đó, việc họctập lý luận đạo đức, tuyên truyền, giáo dục về đạo đức phải đi đôi với việcthực hành tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của người cách mạng, người cán bộ.Bên cạnh đó, nêu gương về đạo đức là yêu cầu không thể thiếu trong xâydựng đạo đức cách mạng Người nói: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn
cả trăm bài diễn văn tuyên truyền”[13, tr.284] Những tấm gương đạo đức
chung và riêng, lớn và nhỏ, xa và gần có ý nghĩa to lớn, góp phần thúc đẩy sựnghiệp xây dựng nền đạo đức mới ở nước ta ngày càng phát triển mạnh mẽ
Trang 111.3.2 Xây đi đôi với chống
Theo Hồ Chí Minh, trong đời sống hàng ngày, những hiện tượng tốt xấu, đúng - sai, chính - tà, thiện - ác, cái đạo đức và cái vô đạo đức luôn đan
-xen nhau, đối chọi nhau, thúc đẩy hoặc kìm hãm lẫn nhau Vì vậy, muốn xâydựng đạo đức mới, muốn bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán
bộ và nhân dân, thì nhất định phải chống lại những hiện tượng vô đạo đức,những tật xấu, thói hư, những tàn dư của các kiểu đạo đức cũ
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, Xây có nghĩa là, phải bồi dưỡng những phẩm
chất, những chuẩn mực đạo đức mới, nêu những tấm gương đạo đức trong sángtrong cuộc sống và khơi dậy ý thức đạo đức lành mạnh để mọi người tự giác vềtrách nhiệm đạo đức của mình Trên cơ sở đó, mỗi người tiếp nhận sự giáo dụcđạo đức của từng tổ chức, từng cộng đồng và toàn xã hội Đồng thời, mỗi
người còn phải chủ động tự giáo dục, tự tu dưỡng đạo đức của mình Chống là
phải loại bỏ cái xấu, cái sai, cái ác, cái tà, cái vô đạo đức Điều quan trọng là,phải sớm phát hiện được những biểu hiện của cái ác, cái xấu ấy, để hướng mọingười vào cuộc đấu tranh cho sự lành mạnh, trong sạch về đạo đức
Để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, Người đã căn cứ vào từng đối tượng cán
bộ, từng giai đoạn cách mạng để xác định cái xây, cái chống một cách cụ thể
thích hợp Ngay từ đầu năm 1948, khi bàn về tư cách của người chỉ huy quân
sự, Hồ Chí Minh đã xác định, phải xây dựng tình thương yêu chiến sĩ gắn liềnvới chống thói quan liêu, quân phiệt Với đội ngũ cán bộ các ngành nôngnghiệp, công nghiệp, thương nghiệp, Người chỉ rõ, phải xây dựng ý thức cầnkiệm, gắn liền với chống tham ô, lãng phí Với cán bộ trong các cơ quan hànhchính nhà nước, Người chỉ thị, phải xây dựng tinh thần trọng tâm, “Hiếu vớidân”; đồng thời phải kiên quyết chống thái độ “Vác mặt làm quan cáchmạng” Trong mối quan hệ giữa xây và chống, Hồ Chí Minh coi trọng việcchống chủ nghĩa cá nhân và xây dựng chủ nghĩa tập thể, trong đó lấy xâydựng là chủ yếu
1.3.3 Tu dưỡng, rèn luyện đạo đức suốt đời
Trang 12Hồ Chí Minh khẳng định “Đạo đức cách mạng không phải trên trời saxuống Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố.cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”[7, tr.612].
Tu dưỡng đạo đức cách mạng phải trên tinh thần tự giác, tự nguyện, dựa vàolương tâm của mỗi người và dư luận của quần chúng Người cách mạng phải
ý thức được đạo đức cách mạng là nhằm giải phóng con người và là đạo đứccủa những con người được giải phóng Đã hoạt động cách mạng thì khó tránhkhỏi sai lầm và khuyết điểm Vấn đề là phải cố gắng sửa chữa sai lầm vàkhuyết điểm Tu dưỡng đạo đức mới phải gắn với thực tiễn, bền bỉ mọi lúc,mọi nơi, mọi hoàn cảnh Như vậy mới phân biệt được việc tu dưỡng đạo đứccủa người cộng sản với cách tu dưỡng của các nhà nho
Những nguyên tắc bồi dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng theo tưtưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa hết sức quan trọng và cần thiết, đó là hệ thốngnhững nguyên tắc gắn bó chặt chẽ, không tách rời, nhằm mục đích làm chođạo đức cách mạng không ngừng củng cố, hoàn thiện và giữ vị trí chủ đạotrong đời sống tinh thần của xã hội Đồng thời, nó còn là vũ khí sắc bén củangười cán bộ, đảng viên đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, góp phần củng
cố và giữ vững lòng tin của nhân dân đối với đảng, với cách mạng
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP BỒI DƯỠNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG SĨ QUAN CHÍNH TRỊ HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
2.1 Thực trạng
2.1.1 Ưu điểm
Một là, nhận thức của các cấp uỷ Đảng về vai trò của công tác giáo
dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho học viên gắn với nâng cao chất lượnggiáo dục đào tạo của nhà trường ngày càng được nâng lên Trong những nămqua, Đảng uỷ, Ban giám hiệu và lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan đơn vị trongnhà trường luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, chặt chẽ các mặt hoạt động xâydựng Nhà trường vững mạnh toàn diện, trong đó có công tác bồi dưỡng đạođức cách mạng cho học viên luôn được quan tâm coi trọng Kết quả giáo dục