1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Giáo trình thực hành sửa chữa, vận hành máy điện tại doanh nghiệp (nghề điện công nghiệp trình độ trung cấpcao đẳng)

87 3 0
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Giáo trình thực hành sửa chữa, vận hành máy điện tại doanh nghiệp (nghề điện công nghiệp trình độ trung cấp cao đẳng)
Tác giả Trần Thanh Tú, Phạm Bỉnh Tiến, Nguyễn Ngọc Đăng Khoa
Trường học Trường Cao đẳng nghề Cần Thơ
Chuyên ngành Nghề điện công nghiệp
Thể loại Giáo trình đào tạo
Năm xuất bản 2021
Thành phố Cần Thơ
Định dạng
Số trang 87
Dung lượng 1,29 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Cấu trúc

  • 1. Nội quy thực hành tại doanh nghiệp của nhà trường đối với sinh viên đi thực hành tại doanh nghiệp (5)
    • 1.1. Nội dung thực hành tại doanh nghiệp (5)
    • 1.2. Hình thức tham gia thực hành tại doanh nghiệp (5)
    • 1.3. Yêu cầu đối với sinh viên đi thực hành tại doanh nghiệp (6)
    • 1.4. Báo cáo thực hành tại doanh nghiệp (6)
  • 2. Chuẩn bị các điều kiện cần thiết chothực hành tại doanh nghiệp (7)
  • 1. Bảo quản dụng cụ và vệ sinh môi trường lao động (10)
    • 1.1. Sử dụng, bảo quản dụng cụ (10)
    • 1.2. Vệ sinh môi trường lao động (13)
  • 2. Thực hiện các biện pháp an toàn và phòng chống cháy nổ (18)
    • 2.1. Khái niệm về cháy nổ (18)
    • 2.2. Những nguyên nhân gây cháy nổ và biện pháp phòng chống (18)
  • 3. Sơ cứu nạn nhân tai nạn lao động và điện giật (21)
    • 3.1. Sơ cứu nạn nhân tai nạn lao động (21)
    • 3.2. Sơ cứu nạn nhân tai nạn do điện giật (22)
  • 4. Sinh viên tự tìm hiểu khái quát về cách thức quản lý, tổ chức, điều hành giải quyết các vấn đề kỹ thuật của công ty, xí nghiệp nơi mà sinh viên được phép đến thực hành tại doanh nghiệp (23)
  • 1. Tìm hiểu tổng quát về kỹ thuật, công nghệ sản xuất và các công đoạn của quá trình sản xuất tại doanh nghiệp (24)
  • 2. Tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất (26)
    • 2.1. Tìm hiều, lắp đặt động cơ điện (0)
    • 2.2. Tìm hiểu, bảo dưỡng động cơ điện xoay chiều (28)
    • 2.3. Tìm hiểu, sửa chữa động cơ một chiều (31)
    • 2.4. Tìm hiểu, sửa chữa máy biến áp công suất nhỏ (36)
  • 3. Tham gia giải quyết các vấn đề kỹ thuật thuộc chuyên môn của mình (42)
  • 1. Báo cáo tuần và tháng (46)
  • 2. Báo cáo kết thúc (46)
  • TÀI LIỆU THAM KHẢO (62)

Nội dung

Nội quy thực hành tại doanh nghiệp của nhà trường đối với sinh viên đi thực hành tại doanh nghiệp

Nội dung thực hành tại doanh nghiệp

Sinh viên nhận giấy giới thiệu và nội dung thực hành tại doanh nghiệp từ nhà trường, có đóng mộc đỏ Họ sẽ được bố trí làm nhân viên tập sự, thực tế làm việc tại các doanh nghiệp.

Khi nhà trường ký hợp đồng với doanh nghiệp để gửi sinh viên thực hành, sinh viên phải thực hiện tại đúng địa chỉ đã được nhà trường chỉ định Trong trường hợp này, nhà trường sẽ đảm bảo tất cả giấy tờ cần thiết, sinh viên không cần cung cấp giấy giới thiệu hay nội dung thực hành Doanh nghiệp sẽ có phương tiện đưa đón sinh viên đến và về từ nơi thực hành sau mỗi đợt.

Trong quá trình này sinh viên tiếp thu, học hỏi kinh nghiệm và mô hình hoạt động tại các doanh nghiệp.

Hình thức tham gia thực hành tại doanh nghiệp

a Sinh viên tự liên hệ nơi thực hành tại doanh nghiệp

Sinh viên cần đăng ký thực hành tại doanh nghiệp với sự hướng dẫn của giáo viên Giáo viên sẽ cấp hai giấy giới thiệu và một giấy ghi nội dung thực hành có đóng mộc đỏ của nhà trường để hỗ trợ sinh viên trong quá trình thực tập.

6 nộp các giấy tờ này đến doanh nghiệp nơi sinh viên tự xin thực hành tại doanh nghiệp

Sau khi doanh nghiệp tiếp nhận, sinh viên cần nộp 1 bản giấy giới thiệu đã được đóng mộc về Khoa Sinh viên sẽ thực hành tại doanh nghiệp theo sự sắp xếp của nhà trường.

Nếu sinh viên không thể tự tìm nơi thực hành, họ cần đăng ký với giáo viên hướng dẫn thực hành tại doanh nghiệp Giáo viên sẽ phối hợp với khoa và phòng chức năng để liên hệ với doanh nghiệp, sau đó cung cấp hai giấy giới thiệu và nội dung thực hành có đóng mộc đỏ của trường Sinh viên sẽ nộp các giấy tờ này cho doanh nghiệp mà giáo viên đã liên hệ để thực hành.

* Lưu ý: Giấy giới thiệu sau khi đã được doanh nghiệp tiếp nhận, đóng mộc sinh viên nộp về Khoa 1 bản.

Yêu cầu đối với sinh viên đi thực hành tại doanh nghiệp

- Tác phong: đầu tóc gọn gàng, quần áo chỉnh tề

- Đồng phục: mặc đồng phục xưởng của trường khi đến nhận công tác thực hành tại doanh nghiệp

- Thái độ: Lịch sự, lễ phép, nhã nhặn với cấp trên và đồng nghiệp

- Không tranh cãi, đôi co với cấp trên, tuân thủ theo sự phân công sắp xếp của cơ quan

- Đi thực hành tại doanh nghiệp tại cơ quan phải tuyệt đối đúng giờ Không đi trễ về sớm

- Không được tự động nghỉ mà không xin phép (tuyệt đối hạn chế xin nghỉ)

- Không tự động rời bỏ vị trí, tụ tập đùa giỡn trong giờ thực hành tại doanh nghiệp

Việc điều chỉnh thực hành tại doanh nghiệp là cần thiết vì các lý do như sức khỏe, môi trường làm việc không đảm bảo hoặc không phù hợp với chuyên môn Do đó, bạn cần thông báo ngay cho giáo viên hướng dẫn về những thay đổi này.

- Nghiêm túc tuân thủ các nội qui lao động và an toàn lao động nơi làm việc

- Đoàn kết nhằm nâng cao hiệu quả làm việc

- Năng động và có phẩm chất đạo đức tốt

* Lưu ý: Trong thời gian thực hành tại doanh nghiệp sinh viên báo cáo theo yêu cầu của giáo viên hướng dẫn.

Báo cáo thực hành tại doanh nghiệp

Sau khi kết thúc đợt thực hành tại doanh nghiệp, sinh viên phải nộp cho giáo viên hướng dẫn:

- Phiếu đánh giá kết quả thực hành tại doanh nghiệp (thời hạn nộp trong vòng 1 tuần kể từ ngày kết thúc thực hành tại doanh nghiệp)

- Báo cáo thực hành tại doanh nghiệp (thời hạn nộp trong vòng 1 tuần kể từ sau ngày kết thúc thực hành tại doanh nghiệp)

- Nếu nộp trễ 2 ngày sẽ bị trừ 1 điểm

- Nếu điểm báo cáo thực hành tại doanh nghiệp >= 5: đạt

Giáo viên hướng dẫn sẽ gửi bảng điểm đến Khoa và thông báo cho sinh viên biết Thời gian công bố điểm là 1 tuần sau khi hết hạn nộp báo cáo.

- Nếu điểm báo cáo thực hành tại doanh nghiệp < 5: không đạt

Báo cáo sẽ được trả về cho sinh viên làm lại (thời gian nộp lại là 1 tuần kể từ ngày ra thông báo)

Nếu trường hợp báo cáo trả về cho sinh viên làm lại vẫn không đạt điểm trung

Nếu sinh viên không thực hiện đủ 7 lần thực hành tại doanh nghiệp, việc thực hành sẽ bị hủy Học viên cần tự xin thực hành lại tại doanh nghiệp và phải nộp phiếu đánh giá cũng như làm báo cáo thực hành giống như lần đầu tiên.

* Lưu ý: Sinh viên lấy mẫu báo cáo thực hành tại doanh nghiệp ở giáo viên hướng dẫn.

Chuẩn bị các điều kiện cần thiết chothực hành tại doanh nghiệp

Trước khi thực hành tại doanh nghiệp, bạn nên tìm hiểu kiến thức chuyên ngành liên quan để dễ dàng thích nghi với kế hoạch thực tập tại đơn vị mà bạn muốn tham gia.

Thời gian thực hành tại doanh nghiệp cụ thể từ bắt đầu đến lúc kết thúc

Trách nhiệm và bổn phận hàng ngày của bạn trong quá trình thực hành tại doanh nghiệp là rất quan trọng Bạn cần xác định rõ nơi và bộ phận mà bạn muốn thực tập, đồng thời cần chú trọng đến những ưu tiên chính trong công việc để đạt được hiệu quả cao nhất.

Tạo mối quan hệ tốt với doanh nghiệp thực hành là rất quan trọng, vì bạn sẽ cần sự hỗ trợ từ họ trong quá trình làm việc, xin số liệu và chứng nhận cho báo cáo thực hành Để đạt được thành công, sinh viên cần chuẩn bị kỹ lưỡng cả về kiến thức lẫn tâm lý, vì khả năng thích nghi sẽ quyết định kết quả Hãy luôn có ý thức học hỏi, nhạy bén và chú tâm vào công việc, đồng thời giữ vững tinh thần trung thực và chân thành Nếu thực hiện tốt và có tinh thần cầu tiến, bạn có cơ hội trở thành nhân viên chính thức và nhận được giới thiệu từ công ty cho các cơ hội tuyển dụng khác.

Hãy biến kỳ thực hành tại doanh nghiệp thành một trải nghiệm thực tế bổ ích thay vì cảm giác bị "đày ải" Chúc các bạn thành công!

Sau đây là cẩm nang “bỏ túi” cho sinh viên đi thực hành tại doanh nghiệp

Thực hành tại doanh nghiệp là giai đoạn quan trọng cho sinh viên năm cuối, giúp họ trải nghiệm thực tế trước khi bước vào nghề nghiệp mới Chương trình này nhằm tạo cơ hội cho sinh viên áp dụng kiến thức học được vào môi trường sản xuất và kinh doanh của tổ chức, doanh nghiệp.

Nhiều sinh viên thường bỡ ngỡ khi chọn nơi thực hành tại doanh nghiệp và chưa hiểu rõ cách giao tiếp trong môi trường này Một số người coi thực hành chỉ là một học phần cần hoàn thành để tốt nghiệp, mà không nhận ra đây là cơ hội quý giá để phát triển sự nghiệp.

Để tỏa sáng và ghi dấu ấn trong kỳ thực hành tại doanh nghiệp, bạn cần trang bị những kỹ năng cần thiết giúp bạn thành công Những kỹ năng này không chỉ giúp bạn nổi bật mà còn giảm thiểu khả năng phải đi xin việc khắp nơi sau khi tốt nghiệp.

 Định hướng rõ môi trường thực hành tại doanh nghiệp

Trước khi tìm chỗ thực hành tại doanh nghiệp, bạn cần định hướng rõ ràng và chọn nơi thực hành phù hợp với ngành nghề tương lai Điều này rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến công việc sau khi tốt nghiệp Sự tiếp xúc với công việc thực tế sẽ giúp bạn tích lũy kinh nghiệm quý giá cho sự nghiệp sau này.

 Đừng quên ghi chú những điều quan trọng Đi thực hành tại doanh nghiệp bạn sẽ phải chuẩn bị sổ và bút để viết lại những

Khi chuẩn bị đi thực hành tại doanh nghiệp, có 8 ghi chú quan trọng cần lưu ý Đầu tiên, bạn nên nắm rõ giờ làm việc mà công ty quy định Thứ hai, tìm hiểu về các luật lệ của công ty để đảm bảo tuân thủ Tiếp theo, cần biết các bộ phận trong công ty và vị trí mà bạn sẽ trực thuộc Cuối cùng, hãy rõ ràng về những công việc mà bạn sẽ thực hiện trong quá trình thực hành.

Chuẩn bị một cuốn sổ và một cây bút không quá khó khăn nhưng rất cần thiết

 Trang phục đi thực hành tại doanh nghiệp

Một số công ty có thể quy định rõ về trang phục, nhưng nếu không, bạn nên tìm hiểu trong nội quy công ty hoặc hỏi những người hướng dẫn Khi công ty không có quy định về trang phục thực hành, bạn cần hiểu rằng trang phục sẽ phản ánh tính cách của mình Do đó, hãy chọn trang phục trang nhã và lịch sự; đối với sinh viên nghề, việc mặc đồ bảo hộ lao động theo quy định của xưởng trường là lựa chọn tốt nhất.

 Quan trọng nhất là thái độ

Hơn 90% công ty đánh giá thái độ của thực tập sinh trong quá trình thực hành Hãy giữ bình tĩnh và không bức xúc khi phải thực hiện những công việc vặt Bạn cũng có thể chủ động yêu cầu thêm nhiệm vụ để thể hiện sự nhiệt huyết Tránh mắc sai lầm trong thời gian thực tập, vì điều này có thể ảnh hưởng đến cơ hội làm việc chính thức tại công ty.

Khi thực hành tại doanh nghiệp, bạn nên chuẩn bị tính thích nghi cao và các dụng cụ cần thiết Hãy nhớ rằng mục đích của bạn là tích lũy kinh nghiệm, không phải để chứng tỏ khả năng của mình Chúc bạn thành công trong việc làm quen với môi trường thực hành mới!

Hãy chăm chỉ từ những việc nhỏ nhất

Trong quá trình thực tập tại doanh nghiệp, không có cơ quan nào giao ngay công việc chuyên môn cho sinh viên Nhiều sinh viên thường cảm thấy thất vọng khi công việc của họ chỉ là rót nước, pha trà và photocopy tài liệu Tuy nhiên, đừng nản lòng nếu bạn gặp phải tình huống này Hãy tập trung làm tốt những công việc nhỏ nhất, từ đó bạn sẽ dần được tin tưởng và có cơ hội đảm nhận những nhiệm vụ quan trọng hơn.

 Học từ những điều nhỏ nhặt nhất

Pha trà, rót nước hay phô tô tài liệu không phải là những việc tầm thường mà thực sự cần kỹ năng Mỗi công việc, dù nhỏ, đều yêu cầu bạn phải học hỏi và rèn luyện để trở nên thành thục và chuyên nghiệp Ngay cả những kỹ năng như pha trà hay rót rượu cũng nằm trong bộ kỹ năng mềm cần thiết cho công việc sau này.

Khi bắt đầu bất kỳ công việc nào, việc hoàn thành những nhiệm vụ nhỏ như phô tô và scan là rất quan trọng Nếu bạn không thể làm tốt những việc đơn giản này, người khác sẽ khó có thể tin tưởng giao cho bạn những công việc lớn hơn Đây là những bước đi ban đầu cần thiết, và bạn không thể bỏ qua chúng để tiến nhanh hơn.

Việc nhỏ nhặt nhất bạn không làm tốt thì chẳng ai tin tưởng để giao cho bạn

Bảo quản dụng cụ và vệ sinh môi trường lao động

Sử dụng, bảo quản dụng cụ

a Dụng cụ cơ khí cầm tay

Dụng cụ cầm tay cơ bản là những thiết bị phổ biến nhất được sử dụng trong công nghiệp, như: Mỏ lếch, tua vít, kìm, búa, cưa

Khi sử dụng dụng cụ, cần tìm hiểu chức năng và cách sử dụng của từng loại để đảm bảo đúng mục đích thiết kế Việc sử dụng sai mục đích có thể dẫn đến hư hỏng dụng cụ, ảnh hưởng đến chất lượng công việc Mỗi dụng cụ và thiết bị đều có quy trình thao tác cụ thể, do đó cần áp dụng đúng dụng cụ cho từng công việc, tác dụng lực chính xác và duy trì tư thế làm việc phù hợp.

Dụng cụ cần được sắp xếp ở vị trí dễ dàng tiếp cận khi cần thiết và phải được đặt lại đúng chỗ ban đầu sau khi sử dụng.

Sau khi sử dụng, dụng cụ cần được làm sạch và bảo quản ngay lập tức, đồng thời bôi dầu nếu cần thiết Tất cả các công việc sửa chữa phải được thực hiện kịp thời để đảm bảo dụng cụ luôn ở trong tình trạng hoàn hảo Đặc biệt, cần sử dụng đúng cách các dụng cụ điện cầm tay để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

- Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi vận hành bất kỳ công cụ nào

Trước khi bắt đầu sử dụng công cụ, hãy kiểm tra kỹ các bộ phận để đảm bảo không bị lỏng hay hư hỏng Đặc biệt, cần xem xét các lưỡi dao, mũi khoan và các phụ kiện để đảm bảo an toàn trong quá trình hoạt động.

- Giữ lưỡi dao và mũi khoan sạch sẽ và sắc, loại bỏ bất kỳ lưỡi nào bị sứt mẻ hoặc bị hư hỏng

- Tắt máy nếu máy chạy bị rung hoặc ồn bất thường, kiểm tra lại tình trạng máy trước khi cho máy hoạt động lại

- Không để máy chạy khi không được giám sát

- Thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất để thay đổi lưỡi dao, mũi khoan, hoặc các phụ kiện Ngắt nguồn khi thay lưỡi dao, mũi khoan

- Trước khi cắt, bào, hoặc chà nhám 1 chi tiết, nhổ hết các đinh hay vít

- Không gia công xuyên qua các đinh vít, đinh tán, làm như vậy máy sẽ bị nẩy ngược lạc và làm hỏng lưỡi cắt hay mũi khoan

- Sử dụng máy đo dây thích hợp khi thay thế một sợi dây điện bị hư hỏng hoặc sử dụng một dây mở rộng

- Giữ dây điện ra khỏi đường gia công của máy; không sử dụng máy nếu dây bị sờn

Để đảm bảo an toàn khi sử dụng máy, hãy chắc chắn rằng lưỡi dao hoặc mũi khoan không chạm vào vật gia công khi bạn bật máy Hãy để máy chạy ở tốc độ tối đa trước khi tiếp xúc với vật liệu.

Khi gia công, không nên nhấn hoặc đè máy quá mức, vì điều này có thể làm hư lưỡi gia công và gây quá tải cho máy, ảnh hưởng đến tuổi thọ của thiết bị Hãy đảm bảo lưỡi cắt hoạt động ở tốc độ cho phép của máy để đạt hiệu quả tối ưu.

- Hãy chắc chắn đã tháo các khóa hay chìa vặn ra khỏi máy trước khi bật máy

- Làm sạch các lỗ thông hơi tránh để bụi bám, gây nóng động cơ

Không nên sử dụng một công cụ điện cầm tay trong thời gian dài liên tục Khi máy bị nóng, hãy cho máy chạy không tải trong vài phút trước khi tắt máy để giúp làm nguội Bảo trì đúng cách sẽ giúp tăng tuổi thọ và hiệu suất của dụng cụ.

Các dụng cụ điện cầm tay như khoan, cưa, máy đánh nhám và bắn đinh cần được bảo trì thường xuyên để đảm bảo hiệu suất và tuổi thọ Thiếu bảo trì, bụi bẩn tích lũy và việc sử dụng không đúng cách có thể dẫn đến hư hỏng các bộ phận cơ khí và điện.

Sau đây là một số cách để làm sạch và lưu trữ dụng cụ được lâu dài:

 Giữ dụng cụ luôn sạch

Bụi bẩn có thể gây hại cho dụng cụ nếu không được kiểm tra thường xuyên Sau khi hoàn thành công việc, hãy lau sạch dụng cụ bằng một miếng giẻ và cất giữ chúng cẩn thận Ngoài ra, việc bảo dưỡng định kỳ tất cả các dụng cụ là rất cần thiết để duy trì hiệu suất và độ bền của chúng.

Sử dụng máy nén khí hoặc chai khí nén để thổi không khí vào lỗ thông hơi và kẽ, giúp loại bỏ bụi bẩn bên trong Đối với các công cụ có bộ lọc, hãy thay thế bộ lọc theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

 Cất giữ dụng cụ đúng cách

Bảo vệ dụng cụ bằng cách lưu trữ đúng cách sau khi sử dụng, tránh ẩm ướt, bụi và các điều kiện bất lợi khác Nên giữ dụng cụ trong hộp đựng hoặc cất vào ngăn kéo, tủ lưu trữ công cụ để bảo vệ và tổ chức chúng, giúp dễ dàng tìm kiếm khi cần thiết.

Hãy luôn giữ tài liệu hướng dẫn sử dụng cho tất cả các công cụ, vì đây là nguồn thông tin quan trọng được cung cấp bởi nhà sản xuất để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi vận hành Tài liệu này không chỉ hướng dẫn cách sử dụng mà còn cung cấp thông tin về bảo trì, tìm kiếm phụ tùng thay thế và các thông tin thiết yếu khác Để dễ dàng truy cập, nên cất giữ hướng dẫn trong ngăn kéo của hộp đựng công cụ hoặc trong tủ lưu trữ.

 Kiểm tra mòn và hư hỏng

Kiểm tra định kỳ các dụng cụ điện để phát hiện dấu hiệu hao mòn hoặc hư hỏng, đặc biệt chú ý đến dây điện Nếu phát hiện cách điện bị sờn hoặc lộ dây đồng, hãy sửa chữa hoặc thay thế ngay lập tức Dây điện hư hỏng có thể dẫn đến chấn thương do điện giật hoặc gây cháy.

Luôn luôn rút phích cắm các công cụ điện khi làm vệ sinh hoặc thực hiện bất kỳ sửa chữa nào để tránh điện giật

 Bôi trơn bộ phận chuyển động

Để đảm bảo dụng cụ điện cầm tay hoạt động hiệu suất cao, luôn bôi trơn các bộ phận chuyển động Việc này không chỉ giúp các bộ phận cơ khí hoạt động trơn tru mà còn giảm thiểu nguy cơ rỉ sét Sử dụng dầu máy thông thường là một lựa chọn hiệu quả, hoặc bạn có thể tham khảo hướng dẫn sử dụng để biết thêm chi tiết.

Để làm sạch dụng cụ điện cầm tay, bạn cần chuẩn bị một số vật dụng thiết yếu như găng tay, khí nén, giẻ lau, xô, nước nóng, các chất làm sạch, khăn lau khô, bùi nhùi thép và bàn chải.

- Hãy chắc chắn rằng bạn đeo găng tay khi làm sạch các dụng cụ điện, đặc biệt là các công cụ điện với các cạnh gờ sắc

- Luôn luôn kiểm tra hướng dẫn và khuyến nghị của nhà sản xuất để làm sạch và bảo trì

- Ngắt công cụ khỏi nguồn điện

- Nếu bạn làm sạch các dụng cụ có xu hướng tích bụi, sử dụng khí nén, thổi bụi trong rãnh và khe

Vệ sinh môi trường lao động

Mục tiêu của bài viết là giúp người đọc hiểu rõ các đặc tính chung và tác hại của các chất hóa học, từ đó trang bị kỹ năng phòng tránh và sơ cấp cứu khi gặp phải tai nạn nhiễm độc Đặc tính chung của hóa chất độc là yếu tố quan trọng cần nắm vững để bảo vệ sức khỏe.

Chất độc công nghiệp là những hóa chất sử dụng trong sản xuất, có thể gây ra bệnh lý ngay cả khi xâm nhập vào cơ thể với lượng nhỏ Khi nồng độ hóa chất vượt quá giới hạn cho phép, sức đề kháng của cơ thể yếu sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh Bệnh liên quan đến chất độc trong sản xuất được gọi là nhiễm độc nghề nghiệp Độc tính của hóa chất phụ thuộc vào loại hóa chất, nồng độ và thời gian tiếp xúc của người lao động Những chất độc dễ tan trong nước thường có độ độc cao hơn, vì chúng dễ dàng thẩm thấu vào các tổ chức thần kinh của con người và gây ra tác hại nghiêm trọng.

Trong môi trường sản xuất, nhiều loại hóa chất độc hại như CO, C2H2, MnO, ZO2, hơi sơn, hơi ôxit crom, và hơi các axit có thể cùng tồn tại Mặc dù nồng độ từng chất có thể không vượt quá giới hạn cho phép, nhưng tổng nồng độ của chúng có thể vượt quá mức an toàn, dẫn đến nguy cơ nhiễm độc cấp tính hoặc mãn tính.

Hóa chất độc trong môi trường sản xuất có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, tiêu hóa và tiếp xúc với da, gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe.

Theo tính chất tác động của hóa chất trên cơ thể con người có thể phân loại theo các nhóm:

+ Tác động kích thích đối với da, làm biến đổi các lớp bảo vệ khiến cho da bị khô, xù xì và xót, gọi là viêm da

Tác động kích thích đối với mắt có thể gây ra từ cảm giác khó chịu nhẹ đến thương tật lâu dài Mức độ thương tật phụ thuộc vào lượng và độc tính của hóa chất, cũng như các biện pháp cấp cứu được thực hiện Một số chất gây hại bao gồm axit, kiềm và các dung môi.

+ Tác động kích thích đối với đường hô hấp sẽ gây cảm giác bỏng rát Ví dụ amoniac, sunfuzơ,…

Dị ứng có thể xảy ra khi cơ thể tiếp xúc trực tiếp với hóa chất

Dị ứng da là tình trạng tương tự như viêm da, với khả năng xuất hiện không chỉ tại vị trí tiếp xúc mà còn ở những khu vực khác trên cơ thể Ví dụ điển hình bao gồm dị ứng do nhựa epoxy hoặc thuốc nhuộm azo.

+ Dị ứng đường hô hấp: ho nhiều về đêm, khó thở, thở khò khè và ngắn Ví dụ fomaldehit,…

- Nhóm 3: Các chất gây ngạt do làm loãng không khí như: CO, CO2, CH4,…

- Nhóm 4: Các chất độc đối với hệ thần kinh như các loại hidro cacbua, các loại rượu, xăng,…

Nhóm 5 bao gồm các chất độc hại ảnh hưởng đến gan, thận và bộ phận sinh dục như hydrocarbon và clorua metyl Ngoài ra, benzen và phenol gây tổn thương cho hệ tạo máu Các kim loại nặng và á kim độc như chì, thủy ngân, mangan, và hợp chất asen cũng nằm trong nhóm này Để phòng tránh nhiễm độc, cần thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả.

+ Đưa nạn nhân ra khỏi nơi nhiễm độc, thay quần áo, giữ yên tĩnh và ủ ấm cho nạn nhân

Khi gặp trường hợp cần trợ tim hoặc hô hấp nhân tạo, hãy sử dụng thuốc phù hợp Đối với bỏng do nhiệt, cần cấp cứu ngay bằng cách rửa sạch vùng da bị bỏng với xà phòng Nếu da tiếp xúc với chất độc kiềm hoặc axit, hãy rửa ngay bằng nước sạch để giảm thiểu tổn thương.

+ Nếu bệnh nhân bị nhiễm độc nặng phải đưa cấp cứu bệnh viện

Sử dụng chất giải độc đúng cách rất quan trọng, bao gồm việc gây nôn và sau đó cho uống 2 thìa than hoạt tính hoặc than gạo đã giã nhỏ với 1/3 bát nước Bên cạnh đó, có thể uống nước đường gluco hoặc nước mía, hoặc thực hiện rửa dạ dày để đảm bảo hiệu quả giải độc.

- Biện pháp chung đề phòng kỹ thuật:

+ Các hóa chất phải bảo quản trong thùng kín, phải có nhãn mác rõ ràng

+ Chú ý công tác phòng cháy, chữa cháy

+ Tự động hóa quá trình sản xuất hóa chất

Để tổ chức hợp lý hóa quá trình sản xuất, cần bố trí các bộ phận phát tán hơi độc ở vị trí cuối chiều gió Đồng thời, cần thiết kế hệ thống thông gió hiệu quả để hút khí độc tại chỗ.

- Dụng cụ phòng hộ cá nhân:

Trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động là rất quan trọng để ngăn ngừa tiếp xúc trực tiếp với hóa chất Các thiết bị bảo hộ bao gồm mặt nạ phòng độc (mặt nạ lọc độc, mặt nạ cung cấp không khí), găng tay, ủng và khẩu trang.

+ Tắm và rửa sạch những bộ phận cơ thể đã tiếp xúc với hóa chất sau khi làm việc, trước khi ăn, uống và hút thuốc

+ Hàng ngày thay giặt sạch sẽ trang phục bảo hộ lao động để tránh sự nhiễm bẩn

+ Không ăn, uống, hút thuốc ở khu vực sản xuất

- Biện pháp vệ sinh y tế:

+ Xử lý chất thải trước khi đổ ra ngoài

+ Kiểm tra sức khỏe định kỳ, có chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật b Phòng chống bụi

Mục tiêu của bài viết là phân biệt rõ các loại bụi và tác hại của chúng trong môi trường làm việc, từ đó đề xuất các biện pháp phòng tránh hiệu quả Bài viết sẽ bắt đầu bằng việc định nghĩa và phân loại các loại bụi khác nhau.

Bụi là tập hợp các hạt có kích thước khác nhau, tồn tại lâu trong không khí dưới dạng bụi bay hoặc bụi lắng, cùng với các hệ khí dung đa pha như hơi, khói và mù Khi hạt bụi lơ lửng trong không khí, chúng được gọi là aerozon, còn khi chúng đọng lại trên bề mặt vật thể, chúng được gọi là aerogen.

Người ta có thể phân loại theo 3 cách dưới đây:

Bụi có thể được phân loại theo nguồn gốc thành ba loại chính: bụi hữu cơ, bao gồm tơ, lụa, len, dạ, lông và tóc; bụi nhân tạo, chủ yếu từ nhựa hóa học và cao su; và bụi vô cơ, như amiang, bụi vôi và bụi kim loại.

Theo kích thước hạt bụi, hạt có kích thước nhỏ hơn 10µm được gọi là bụi bay, trong khi hạt lớn hơn 10µm được gọi là bụi lắng Những hạt bụi lớn hơn 10µm rơi với gia tốc trong không khí; hạt có kích thước từ 0,1 đến 10µm rơi với vận tốc không đổi, được gọi là mưa; hạt có kích thước từ 0,001 đến 0,1µm gọi là khói, chúng chuyển động Brown trong không khí Bụi có kích thước lớn hơn 50µm chỉ bị giữ lại ở lỗ mũi và không gây hại cho phổi, trong khi bụi từ 10µm đến 50µm có thể xâm nhập vào hệ hô hấp.

15 sõu hơn nhưng vào phổi khụng đỏng kể; những hạt bụi cú kớch thước nhỏ hơn 10àm vào sâu trong khí quản và phổi có tác hại nhiều nhất

Thực hiện các biện pháp an toàn và phòng chống cháy nổ

Khái niệm về cháy nổ

a Định nghĩa quá trình cháy

Theo định nghĩa cổ điển nhất: Quá trình cháy là phản ứng hóa học kèm theo hiện tượng tỏa nhiệt và phát sáng

Theo quan điểm hiện đại, quá trình cháy được xem là một quá trình hóa học và vật lý phức tạp, trong đó diễn ra các phản ứng hóa học cùng với hiện tượng tỏa nhiệt và phát sáng Hai quá trình cơ bản trong cháy bao gồm quá trình hóa học và quá trình vật lý.

Quá trình hóa học là phản ứng hóa học giữa chất cháy và chất ôxy hóa, nó cũng tuân theo qui luật của phản ứng

Quá trình vật lý bao gồm hai giai đoạn chính: khuếch tán khí và truyền nhiệt từ vùng cháy ra bên ngoài Nhiệt độ bùng cháy, nhiệt độ bốc cháy và nhiệt độ tự bốc cháy là các yếu tố quan trọng trong quá trình này.

Nhiệt độ bùng cháy là mức nhiệt độ tối thiểu của chất cháy, tại đó lượng hơi hoặc khí từ bề mặt chất này kết hợp với không khí tạo thành hỗn hợp dễ cháy Khi có nguồn gây cháy tác động, hỗn hợp này sẽ bùng lửa nhưng sẽ tắt ngay lập tức.

Nhiệt độ bốc cháy là nhiệt độ tối thiểu của chất cháy, tại đó chất này sẽ bắt đầu cháy và duy trì ngọn lửa ngay cả khi nguồn gây cháy không còn tác động.

Nhiệt độ bùng cháy và nhiệt độ bốc cháy của các chất cháy được xác định trong dụng cụ tiêu chuẩn

Nhiệt độ tự bốc cháy là mức nhiệt độ tối thiểu của chất cháy, tại đó tốc độ phản ứng tỏa nhiệt gia tăng đáng kể, dẫn đến hiện tượng bốc cháy với ngọn lửa.

Nhiệt độ bùng cháy, bốc cháy và tự bốc cháy là những yếu tố quan trọng trong kỹ thuật phòng chống cháy nổ Khi ba nhiệt độ này giảm, nguy cơ cháy nổ gia tăng, tạo ra mối nguy hiểm lớn Do đó, việc chú trọng đến các biện pháp phòng chống cháy nổ là vô cùng cần thiết.

Những nguyên nhân gây cháy nổ và biện pháp phòng chống

a Những nguyên nhân gây cháy nổ trực tiếp

Một đám cháy cần có ba yếu tố chính: chất cháy, chất ôxy hóa với tỉ lệ xác định và nguồn nhiệt Chất cháy và chất ôxy hóa luôn hiện hữu, do đó chỉ cần thêm nguồn nhiệt là đám cháy sẽ xảy ra Trong thực tế, nguồn nhiệt gây cháy rất đa dạng.

Hiện tượng tĩnh điện xảy ra do sự ma sát giữa các vật thể, thường gặp khi bơm rót các chất lỏng, đặc biệt là những chất lỏng có chứa các thành phần dễ gây ra tĩnh điện.

Nineteen hợp chất có tính cực như xăng và dầu có thể gây ra hiện tượng tĩnh điện, tạo ra một lớp điện tích kép trái dấu Khi điện áp giữa các lớp điện tích này đạt đến một giá trị nhất định, tia lửa điện có thể phát sinh, dẫn đến nguy cơ cháy nổ.

Sét là hiện tượng phóng điện xảy ra giữa các đám mây mang điện tích trái dấu hoặc giữa đám mây và mặt đất, với điện áp có thể lên tới hàng triệu đến hàng trăm triệu vôn Nhiệt độ do sét tạo ra rất cao, lên đến hàng chục nghìn độ, vượt xa nhiệt độ tự cháy của các chất dễ cháy.

Nguồn nhiệt gây cháy có thể xuất phát từ hồ quang điện, chập mạch điện hoặc đóng cầu dao điện, với năng lượng giải phóng đủ để kích hoạt cháy nổ nhiều hỗn hợp Tia lửa điện là một trong những nguyên nhân phổ biến gây cháy trong các lĩnh vực sử dụng điện, và chúng có thể được tạo ra từ ma sát và va đập giữa các vật rắn.

Trong ngành công nghiệp, các thiết bị nhiệt độ cao như lò đốt, lò nung và thiết bị phản ứng hoạt động ở áp suất và nhiệt độ cao thường là nguồn gây cháy Những thiết bị này sử dụng nguyên liệu và chất cháy như than, sản phẩm dầu mỏ, khí cháy tự nhiên và nhân tạo, cũng như các sản phẩm từ nhiều quá trình sản xuất Nếu các thiết bị này bị hở mà không được phát hiện và xử lý kịp thời, chúng có thể dẫn đến nguy cơ cháy nổ nghiêm trọng.

Các ống dẫn khí cháy và chất lỏng dễ bay hơi có thể tạo ra hỗn hợp cháy nổ khi bị hở Bể chứa khí cháy trong công nghiệp có nguy cơ nổ do bị ăn mòn và thủng, dẫn đến sự thoát ra của khí cháy Tại kho chứa xăng, nồng độ xăng dầu vượt quá giới hạn nổ dưới cũng gây ra nguy cơ cháy nổ Bề mặt chất lỏng trong bể chứa luôn có hỗn hợp hơi xăng, dầu và không khí dễ cháy Khi sửa chữa bể chứa, dù đã tháo khí và xăng dầu, nhưng hỗn hợp chất cháy và không khí vẫn tồn tại, gây nguy hiểm Môi trường trong khai thác than hầm lò có bụi than và khí cháy như metan và oxit cacbon, tạo ra hỗn hợp nổ Các thiết bị chứa chất cháy cần được làm sạch trước khi sửa chữa để tránh cháy nổ Nguy cơ cháy nổ cũng có thể xảy ra do độ bền của thiết bị không đảm bảo, như bình khí nén gần thiết bị phát nhiệt hoặc do tăng áp suất đột ngột.

Cháy và nổ thường xảy ra do người sản xuất không tuân thủ quy trình, chẳng hạn như sử dụng chất dễ cháy để nhóm lò hoặc thực hiện sai trình tự trong một khâu sản xuất, dẫn đến nguy cơ cháy nổ cho toàn bộ phân xưởng.

Nguyên nhân gây ra cháy, nổ rất đa dạng, bao gồm cả sự thiếu chú ý trong thiết kế công nghệ và thiết bị Bên cạnh đó, việc thanh tra và kiểm tra của người quản lý cũng đóng vai trò quan trọng, cùng với ý thức về công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC) của từng cá nhân Để phòng chống cháy, nổ hiệu quả, cần thực hiện các biện pháp quản lý chặt chẽ và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Phòng cháy là yếu tố then chốt trong công tác phòng cháy và chữa cháy, bởi khi xảy ra hỏa hoạn, dù các biện pháp chữa cháy có hiệu quả đến đâu, thiệt hại vẫn sẽ rất lớn và kéo dài.

Biện pháp kỹ thuật công nghệ:

Thể hiện trong việc lựa chọn sơ đồ công nghệ sản xuất và thiết bị, chọn vật liệu

Trong xây dựng, việc sử dụng 20 kết cấu và vật liệu khác nhau là rất quan trọng, bao gồm các hệ thống thông tin liên lạc và hệ thống báo cháy tự động Hầu hết quy trình sản xuất đều tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, vì vậy cần có giải pháp công nghệ hiệu quả để bảo vệ người và tài sản Đặc biệt, ở những vị trí nguy hiểm, cần trang bị các phương tiện phòng chống cháy nổ như van một chiều, van chống nổ, và các hệ thống báo cháy tự động Ngoài ra, việc sử dụng các vật liệu không cháy cho tường ngăn cháy và khoang ngăn cháy cũng rất cần thiết để đảm bảo an toàn.

Cháy nổ là mối nguy hiểm thường trực đối với mọi cơ quan và doanh nghiệp, có thể xảy ra bất cứ lúc nào do sự sơ suất Do đó, việc tuyên truyền và giáo dục để mọi người hiểu rõ về công tác phòng cháy, chữa cháy là vô cùng cần thiết Cần làm rõ bản chất và đặc điểm của quá trình cháy liên quan đến các nguyên liệu và sản phẩm đang sử dụng, cũng như các yếu tố dễ dẫn đến cháy nổ và phương pháp phòng ngừa Việc huấn luyện thường xuyên cho cán bộ công nhân và nhân viên về các quy định và kỹ thuật an toàn PCCC, cùng với việc phổ biến các tiêu chuẩn và quy phạm an toàn cháy là rất quan trọng khi làm việc với các chất và vật liệu nguy hiểm.

Các biện pháp hành chính đóng vai trò quan trọng trong quy trình an toàn cháy nổ Cần xác định rõ ràng các hoạt động được phép và không được phép thực hiện Quy trình thao tác trên thiết bị hoặc trong từng công đoạn sản xuất phải được quy định cụ thể để tránh xảy ra sự cố Việc kiểm tra thường xuyên các quy trình này là cần thiết để phát hiện kịp thời các sơ hở và thiếu sót trong công tác phòng cháy, từ đó có biện pháp khắc phục hiệu quả.

Pháp lệnh về công tác phòng cháy, chống cháy quy định nghĩa vụ của công dân và trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan, bắt buộc mọi người phải tuân theo Nhà nước quản lý công tác này thông qua pháp lệnh, luật PCCC, nghị định và tiêu chuẩn cho từng ngành nghề Các cơ sở sản xuất cần căn cứ vào các quy định này để xây dựng quy phạm riêng của mình.

Để công tác phòng chống cháy nổ hiệu quả, mỗi đơn vị sản xuất cần thiết lập phương án chữa cháy cụ thể nhằm kịp thời dập tắt đám cháy và giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản Bên cạnh đó, cần tổ chức đội PCCC cơ sở với quy chế hoạt động rõ ràng và được đào tạo chuyên môn bởi cơ quan cảnh sát PCCC Đội PCCC phải được trang bị đầy đủ các phương tiện, thiết bị cần thiết và thường xuyên tham gia huấn luyện, thực hành các phương án chữa cháy để sẵn sàng ứng phó khi có sự cố xảy ra.

Công tác phòng chống cháy nổ vừa mang tính khoa học, tính quần chúng, tính pháp luật và tính chiến đấu b 2 Nguyên tắc, nguyên lý phòng chống cháy, nổ

- Nguyên tắc phòng cháy và chữa cháy

+ Huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân tham gia hoạt động phòng cháy và chữa cháy

Sơ cứu nạn nhân tai nạn lao động và điện giật

Sơ cứu nạn nhân tai nạn lao động

a Để nạn nhân nơi thoáng mát b Hô hấp nhân tạo

Nếu nạn nhân đã ngừng thở và tim không còn đập, cần đặt họ ở nơi thoáng khí và bằng phẳng Hãy nới rộng quần áo và thắt lưng, cạy miệng để lau sạch nhớt dãi và các chất bẩn trước khi thực hiện hô hấp nhân tạo.

Cần thực hiện cho đến khi có y – bác sỹ đến, có ý kiến quyết định

Phương pháp đặt nạn nhân nằm sấp là cách giúp đảm bảo an toàn cho người bị nạn Để thực hiện, cần đặt nạn nhân nằm sấp, một tay dưới đầu và tay còn lại duỗi thẳng Đầu của nạn nhân nên được nghiêng về phía tay duỗi để tạo sự thoải mái và thông thoáng.

Người cứu chữa quỳ trên lưng nạn nhân, dùng hai tay bóp theo nhịp thở của mình, ấn vào hoành cách mô theo hướng tim Khi tim bắt đầu đập, hô hấp của nạn nhân cũng sẽ dần hồi phục.

+ Nhược điểm: khối lượng không khí vào trong phổi ít

+ Ưu điểm: các chất dịch vị và nước miếng không theo đường khí quản vào bên trong và cản trở sự hô hấp

Phương pháp đặt nạn nhân nằm ngửa là một kỹ thuật quan trọng trong sơ cứu Để thực hiện, cần đặt người bị nạn nằm ngửa, dưới lưng có thể đặt thêm áo hoặc quần để đầu ngửa ra sau, giúp lồng ngực được thoải mái Người cứu hộ ngồi quỳ ở phía trên đầu nạn nhân, sử dụng hai tay để kéo lên và thả xuống theo nhịp thở của mình.

+ Nhược điểm: Dịch vị dễ chạy lên cuống họng làm cản trở hô hấp

+ Ưu điểm: không khí vào phổi nhiều hơn

Phương pháp hà hơi thổi ngạt là một kỹ thuật cứu sinh quan trọng Đầu tiên, hãy đặt nạn nhân nằm ngửa và nghiêng đầu về phía trước để mở thông đường hô hấp Che kín miệng nạn nhân bằng một miếng gạc mỏng Người cứu hít thật sâu, một tay bóp mũi nạn nhân và áp miệng vào miệng nạn nhân để thổi khí vào Đối với trẻ em, cần thổi nhẹ nhàng hơn Khi ngực nạn nhân phồng lên, người cứu cần ngẩng đầu lên để hít hơi thứ hai, cho phép nạn nhân thở ra tự nhiên nhờ sức đàn hồi của lồng ngực Tiếp tục thực hiện với tần suất khoảng 10 lần mỗi phút cho đến khi nạn nhân hồi tỉnh.

Sơ cứu nạn nhân tai nạn do điện giật

- Tách nạn nhân ra khỏi lưới điện

- Để nạn nhân nơi thoáng mát

- Xoa bóp tim ngoài lồng ngực

Tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất

Ngày đăng: 29/08/2023, 13:17

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
[1] PGS.TS Quyền Huy Ánh. Giáo trình An toàn điện, NXB Đại học Quốc gia TP.HCM Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo trình An toàn điện
Tác giả: PGS.TS Quyền Huy Ánh
Nhà XB: NXB Đại học Quốc gia TP.HCM
[2] Nguyễn Xuân Phú. Kỹ thuật an toàn điện, NXB Khoa học và Kỹ thuật Sách, tạp chí
Tiêu đề: Kỹ thuật an toàn điện
Tác giả: Nguyễn Xuân Phú
Nhà XB: NXB Khoa học và Kỹ thuật
[3] Đặng Hữu Ngọ. An toàn vệ sinh lao động trong sử dụng điện, NXB thông tin và truyền thông Sách, tạp chí
Tiêu đề: An toàn vệ sinh lao động trong sử dụng điện
Tác giả: Đặng Hữu Ngọ
Nhà XB: NXB thông tin và truyền thông
[4] Trần Duy Phụng. Hướng dẫn thực hành Thiết kế lắp đặt điện nhà, NXB Khoa học và Kỹ thuật Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hướng dẫn thực hành Thiết kế lắp đặt điện nhà
Tác giả: Trần Duy Phụng
Nhà XB: NXB Khoa học và Kỹ thuật
[5] Trần Duy Phụng. Hướng dẫn thực hành Thiết kế lắp đặt điện công nghiệp, NXB Khoa học và Kỹ thuật Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hướng dẫn thực hành Thiết kế lắp đặt điện công nghiệp
Tác giả: Trần Duy Phụng
Nhà XB: NXB Khoa học và Kỹ thuật
[6] Schneider Electric. Hướng dẫn thiết kế lắp đặt điện theo tiêu chuẩn quốc tế IEC, NXB Khoa học và Kỹ thuật Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hướng dẫn thiết kế lắp đặt điện theo tiêu chuẩn quốc tế IEC
Tác giả: Schneider Electric
Nhà XB: NXB Khoa học và Kỹ thuật
[7] PGS. TS. Đặng Thiện Ngôn. Giáo trình Trang bị điện – Điện tử trong máy công nghiệp, NXB Đại học quốc gia TPHCM Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo trình Trang bị điện – Điện tử trong máy công nghiệp
Tác giả: PGS. TS. Đặng Thiện Ngôn
Nhà XB: NXB Đại học quốc gia TPHCM
[8] Trần Thị Mỹ Hạnh. Giáo trình Điện công trình, NXB Xây dựng Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo trình Điện công trình
Tác giả: Trần Thị Mỹ Hạnh
Nhà XB: NXB Xây dựng
[9] Hồ Đắc Lộc. Hướng dẫn thiết kế cung cấp điện, NXB Xây dựng. Tùy vào điều kiện thực tập thực tế tại doanh nghiệp, giáo viên hướng dẫn sẽ định hướng thêm các nguồn tài liệu tham khảo cho phù hợp Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hướng dẫn thiết kế cung cấp điện
Tác giả: Hồ Đắc Lộc
Nhà XB: NXB Xây dựng

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm