Tiểu luận : Sự cần thiết có vai trò của nhà nước trong nền kinh tế định hướng XHCN ở nước ta hiện nay. Tài liệu cần thiết cho các bạn nghiên cứu môn kinh tế chính trị, tài liệu dành cho sinh viên trong các trường đại học
Trang 1phần mở đầu
Sự cần thiết có vai trò của nhà nớc trong nền kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta hiện nay.
Việt Nam quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN trong
điều kiện một nớc nghèo kinh tế kĩ thuật lạc hậu,trình độphát triển thấp, bị chiến tranh tàn phá nặng nề Trong mộtthời gian dài Việt Nam đã áp dụng mô hình kinh tế kế hoạchhoá tập trung ,quan liêu, bao cấp mà thực chất là mô hìnhcứng nhắc ,phi thực tế Nhu cầu của xã hội ngày càng cao vợtquá khả năng cung ứng của một nền kinh tế kém hiệu quả,thiếu năng động do thực hiện cơ chế kế hoạch hoá tập trungquan liêu và chế độ phân phối bình quân chủnghĩa.Chính điều đó đã làm thui chột và kìm hãm độnglực và tính cạnh tranh giữa các lực lợng kinh tế ,không huy
động và sử dụng đợc những nguồn lực của đất nớc để tạo
đà cho sự phát triển Cộng với công tác lãnh đạo cũng phạmphải một số sai lầm,nhận thức không đúng về thực tế củaViệt Nam khiến cho nền kinh tế lâm vào tình trạng trì trệkéo dài rồi khủng hoảng kinh tế xã hội trầm trọng Đoạn tuyệtvới cơ chế kinh tế cũ, lạc hậu thì phát triển kinh tế đã trởthành đòi hỏi bức thiết và tất yếu đối với Việt Nam
Trong giai đoạn hiện nay khi tình hìnhh kinh tế thế giới
và khu vực của cả những nớc phát triển và đang phát triển
có rất nhiều biến động ,cùng với sự nhận thức của Đảng nềnkinh tế nớc ta đã chuyển từ kế hoạch hoá tập trung bao cấpsang nền kinh tế thị trờng định hớng XHCN.Tơng ứng vớinền kinh tế thị trờng là một cơ chế quản lí mới_một cơ chếmang lại hiệu quả kinh tế là cao nhất cơ chế đó chính là cơ
Trang 2chế có sự quản lí kinh tế của nhà nớc để điều tiết nền kinh
tế Vận hành nền kinh tế theo nền kinh tế thị trờng tuymang lại những thành tựu to lớn về mặt kinh tế nhng vẫn tồn
tại những khuyết tật vốn có của nó_làm cho nền kinh tế có
những bớc thăng trầm đột biến khó có thể dự đoán trớc đợchậu quả xấu gây ra cho nền kinh tế của các nớc chính vì
điều này nên đòi hỏi khách quan cơ chế quản lí của nhà nớcvai trò của nhà nớc trong nền kinh tế thị trờng.Mặt khácnhững mặt trái của kinh tế thị trờng là rất rộng lớn ,chỉ cónhà nớc với vai trò vĩ mô của mình mới có khả năng điều tiếtnền kinh tế đa lên hiệu quả tăng trởngkinh tế bền vững Chính vì tầm quan trọng của vai trò của nhà nớc trongnền kinh tế thị trờng nên em đã chọn đề tài này để nghiêncứu Trong đề tài này chúng ta có thể biết rõ hơn về sự tấtyếu phải có vai trò quản lí của nhà nớc trong nền kinh tế thịtrờng cũng nh vai trò của nhà nớc và các giải pháp để nângcao vai trò kinh tế của nhà nớc trong nền kinh tế thị trờng
định hớng XHCN ỏ nớc ta
Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo Phan Đăng Ngũ ,thầy đã giúp đỡ để em có thể hoàn thành tốt đề tài này
Trang 3Sự phát triển của lực lợng sản xuất và năng suất lao độngxã hội đã làm thay đổi cơ cấu tổ chức xã hội của xã hội cộngsản nguyên thuỷ Sau ba lần phân công lao động xã hội,chế độ t hữu xã hội đã phân chia xã hội thành kẻ giàu ngờinghèo , hình thành hai giai cấp cơ bản là chủ nô và nô lệ Một xã hội mới với sự phân chia giai cấp và sự đấu tranh giaicấp đòi hỏi phải có một tổ chức quền lực mới , mới có thể dạptắt đợc các cuộc xung đột giai cấp , tổ chức quền lực đó lànhà nớc Nhà nớc ra đời và tồn tại trong xã hội có giai cấpcũng thể hiện bản chất giai cấp sâu sắc Bản chất giai cấpcủa nhà nớc trớc gết thể hiện ở chỗ nhà nớc là bộ máy cỡngchế đặc biệt nằm trong tay giai cấp thống trị , là công cụsắc bén để duy trì sự thống trị giai cấp Mặt khác trong xãhội có giai cấp nhà nớc không chỉ là nhời đại diện cho giaicấp thống trị , bảo vệlợi ích của giai cấp thống trị mà ở một
Trang 4mức độ nhất định còn là ngời đại diện cho lợi ích chung củaxã hội Nói cách khác bên cạnh tính giai cấp là mặt cơ bảnthể hiện bản chất của nhà nớc thì tính xã hội cũng là một
đặc trng về bản chất của nhà nớc
Nhà nớc là cộng cụ của giai cấp thống trị đợc sử dụng đểduy trì trật tự xã hội sao cho phù hợp với lợi ích của nó Chứcnăng ban đầu của nhà nớc là quản lí hành chính bao gồmhai lĩnh vực chủ yếu
+Chức năng đối ngoại : Là chức năng quản lí lãnh thổ thiếtlập quan hệ ngoại giao với các nớc láng giềng
+Chức năng đối nội : Là chức năng quản lí trật tự xã hội , mốiquan hệ giữa các cá nhân , các giai cấp , tầng lớp , cộng
đồng dân tộc sao cho phù hợp với ý chí của giai cấp đã sảnsinh ra nó
2.2 Tính tất yếu khách quan cần có vai trò quản lí của nhà nớc trong nền kinh tế thị trờng
Trớc đây chủ nghĩa t bản tự do cạnh tranh , phát triểnrất mạnh mẽ , da nền kinh tế các nớc t bản có những bớc pháttriển vợt bậc Nhng tại sao lại ra đời chủ nghĩa t bản độcquền nhà nớc
Nguyên nhân:
Thứ nhất : Tích tụ và tập trung t bản càng lớn thì tính tụ
và tập trung sản xuất càng cao do đó đẻ ra những cơ cấukinh tế to lớn đòi hỏi một sự điều tiết xã hội đối với sản xuất
và phân phối , một sự kế hoạch hoá tập trung từ một trungtâm lực lợng sản xuất xã hội hoá ngày càng cao càng đối lậpgay gắt với hình thức chiếm hữu t
Trang 5nhân t bản chủ nghĩa Do đó tất yếu đòi hỏi một hìnhthức mới của quan hệ sản xuất để lực lợng sản xuất có thểtiếp tục phát triển trong điều kiện còn sự thống trị của chủnghĩa t bản Hình thức mới đó là chủ nghĩa t bản độcquyền nhà nớc
Thứ hai : Sự phát triển của phân công lao động xã hội đã
kàm xuất hiện một số nghành mà các tổ chức độc quền tbản t nhân không thể hoặc muốn kinh doanh vì vốc đầu tlớn , ít lợi nhuận và vai trò đó chỉ có nhà nớc mới đảmnhận đợc
Thứ ba : Sự thống trị của độc quền đã làm sâu sắc thêm
sự đối kháng giữa giai cấp t sản và giai cấp vô sản và nhândân lao động Nhà nớc là tổ chức đứng ra xoa dịu nhữngmâu thuẫn đó
Thứ t : Cùng với xu hớng quốc tế hoá đời sống kinh tế , sự
bành trớng của các liên minh độc quền quốc tế vấp phảinhững hàng rào quốc gia dân tộc và xung đột lợi ích với các
đối thủ trên thị trờng thế giới Tình hình đó đòi hỏi phải
có sự điều tiết các quan hệ chính trị và kinh tế quốc tế và
nó đòi hỏi có vai trò của nhà nớc
Nh vậy các tổ chức kinh tế t nhân không thể đủ sứctiềm lực để đảm nhân tất cả các lĩnh vực trong xã hội Vìvậy cần thiết phải phụ thuộc vào nhà nớc vì thế vai trò kinh
Trang 6Tốc độ tăng trởng kinh tế công ăn việc làm tăng thêm Mứclạm phát và chỉ số
giá cả thu nhập bình quân đầu ngời / năm , mức cải thiện
đời sống , các cán cân thanh toán trong nớc và quốc tế , cácnhiệm vụ u tiên trong thời kỳ kế hoạch Xác định các phơngtiện và giải pháp Nội dung cơ bản của kế hoạch hoá là xáclập các cân đối lớn của nền kinh tế quốc dân theo định h-ớng mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trong từng thời kỳ,chuyển từ kế hoạch hoá tập trung sang kế hoạch hoá định h-ớng Kết hợp chặt chẽ kế hoạch với thị trờng vừa là căn cứ ,vừa là đôí tợng của kế hoạch Nhà nớc điều tiết thị trờngbằng kế hoạch hoá vĩ mô thông qua hệ thống chỉ tiêu cân
đối định hớng , trên cơ sở vận dụng đồng bộ và có hiệu quảcác công cụ pháp luật , cơ chế , chính sách , các công cụ đànbẩy kinh tế và bằng các nguồn lực của khu vực kinh tế nhà n-
ớc Còn thị trờng có vai trò trực tiếp hớng dẫn các đơn vịkinh tế lựa chọn lĩnh vực hoạt động và tổ chức sản xuấtkinh doanh có hiệu quả thông qua kế hoạch hoá vi mô Kếhoạch nhà nớc chủ yếu mang tính định hớng , xoá bỏ hệthống chỉ tiêu pháp lệnh , hoàn thiện và nâng cao chất lợng
hệ thống chỉ
tiêu cân đối mang tính đinh hớng Thực hiện kế hoạch hoá
2 cấp : Cấp nhà nớc gắn với kế hoạch hoá vĩ mô và cấp cơ sởcác đơn vị sản xuất kinh doanh gắn với kế hoạch hoá vi mô.Khắc phục hiện tợng xem nhẹ công cụ kế hoạch hoá, cải tiến
hệ
thống bộ máy làm kế hoạch , nâng cao năng lực nhận thức vàvận dụng các quy luật khách quan nhất là các quy luật của
Trang 7kinh tế thị trờng và năng lực nghiệp vụ cho đội ngũ làm kếhoạch trên cả 2 cấp quản lý vĩ mô và quản lý vi mô 5 năm
đầu của thế kỷ XXI , xây dựng kế hoạch phải nhằm thựchiện đông fthời ba nhiệm vụ phát triển ổn định hiệu quảcho xây dựng về cơ bản cơ chế thị trờng định hớng xã hộichủ nghĩa ở nớc ta tạo thế và lực để chủ động hội nhập kinh
tế thế giới thắng lợi
Trong nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ,
để tổ chức các hoạt động kinh tế cần phải tạo lập ra các quỹtiền tệ mà thực chất là các quỹ giá trị khác nhau và chiathành các phần để phân phối và sử dụng các quỹ đó Trongquan hệ hàng hoá tiền tệ , tiền biểu hiện nh vật ngang giá ,vật trung gian và giá trị chỉ thay đổi hình thức tồn tại củamình mà thôi Trong quan hệ tài chính giá trị thực sự dịchchuyển từ chủ thể hay bộ phận này sang chủ thể hay bộphận khác Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội bảnchất của tài chính biểu hiện qua các nhóm quan hệ tàichính dới đây
Doanh nghiệp dân c các tổ chức xã hội với nhà nớc Tàichính giữa các doanh nghiệp , tổ chức xã hội dân c với hệthống ngân hàng Các chủ thể với thị trờng Trong nội bộmỗi chủ thể Về tiền tệ từ chỗ mang nặng tính cấp phát ,không ổn định , siêu lạm phát chuyển sang tính chất kinhdoanh tiền tệ khống chế và giảm mức lạm phát , từ chỗ gầu
nh chỉ hoạt động thông qua độc quyền của hệ thống ngânhàng nhà nớc chuyển sang hoạt động thông qua nhiều tổchức ngân hàng thuộc các thành phần kinh tế Có sự kiểmsoát chặt chẽ của nhà nớc thông qua các cơ quan chuyên môn
Trang 8là ngân hàng nhà nớc và uỷ ban chứng khoán quốc gia Từchỗ mang tính chất khép kín trong nớc chuyển sang hoạt
động theo cơ chế mở hội nhập với khu vực và thế giới Hệthống đó không phân biệt chức năng quản lý vĩ mô của nhànớc trong lĩnh vực tiền tệ , chức năng kinh doanh của cácngân hàng thơng mại , quan liêu cửa quyền làm giảm súttính tự chủ trong ngành ngân hàng lúng túng về mặt tổchức hoạt động tình trọng lạm phát cao káo dài gây bất lợicho ngân ngân hàng kìm hãm tăng trởng và phát triển kinh
tế xã hội
Lợi ích kinh tế là mối quan hệ xã hội nhằm thực hiện nhucầu kinh tế của các chủ thể kinh tế Hình thức biểu hiệncủa quan hệ sản xuất , nó đợc quy định một cách kháchquan bởi phơng thức sản xuất , bởi hệ thống quan hệ sảnxuất , trớc hết là quan hệ sở hữu về t liệu sản xuất Hìnhthức biểu hiện của quan hệ sản xuất , hợi ích kinh tế thểhiện trong tất cả bốn khâu của quá trình tái sản xuất xã hội Cần khẳng định tằng , ở đâu có hoạt động sản xuất kinhdoanh thì ở đó có lợi ích kkinh tế và chủ thể sản xuất kinhdoanh cũng là chủ thể của lợi ích kinh tế Tạo ra những điềukiện trong đó việc thực hiện các lợi éch sao cho cùng một h-ớng và đảm bảo tính hàng đầu của lợi ích xã hội cái có lợi đốivới xã hội thì cũng phải có lợi đối với tập thể , cá nhân và mỗidoanh nghiệp , nguyên tắc của sự kết hợp lợi ích kinh tếtrong nền kinh tế thị trờng
Nớc ta đang từng bớc thực hiện mục tiêu dân giàu , nớcmạnh , xã hội công bằng dân chủ và văn minh theo định hớngxã hội chủ nghĩa Thời gian trớc mắt việc mở rộng quan hệ
Trang 9kinh tế đối ngoại nhằm thực hiện thành công sự nghiệp côngnghiệp hoá , hiện đại hoad đất nớc nhiệm vụ trung tâm củathời kỳ quá độ, quán triệt đối với mọi ngành , mọi cấp tronghoạt kinh tế đối ngoại cũng nh phải đợc quán triệt trong mọilĩnh vực của kinh tế đối ngoại Phơng hớng cơ bản nhằmphát triển kinh tế đối ngoại trong thời kỳ quá độ là :
Củng cố và tăng cờng vị trí ở các thị trờng quen thuộc ,tích cực thâm nhập tạo chỗ đứng ở các thị trờng mới Kinh
tế đối ngoại là một trong các công cụ kinh tế bảo đảm choviệc thực hiên mục tiêu kinh tế xã hội đề ca cho từng giai
đoạn lịch sử cụ thể phục vụ đắc lực mục tiêu độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội thực hiện công nghiệp hoá , hiện
đại hoá theo định hớng xã hội chủ nghĩa Chủ động tạonhững điều kiện để hội nhập có hiệu quả vào nền kinh tếthé giới phát huy ý chí tự lực tự cờng kết hợp sức mạnh dântộc với sức mạnh thời đại , dựa vào nguồn lực trong nớc làchính đi đôi với tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngoài
3.2 Điều tiết nền kinh tế thị trờng
3.2.1 Cơ chế điều tiết nền kinh tế thị trờng _ cơ chế thị trờng
Trong nền kinh tế thị trờng có một loạt những quy luậtkinh tế vốn có của nó nh quy luật giá trị , quy luật cung – cầu,
Các quy luật đó đều biểu hiện sự hoạt động của mìnhthông qua giá cả thị trờng Nhờ sự vận động giá cả thị trờng
mà điễn ra một sự thích ứng một cách tự phát giữa tổngcung và tổng cầu tức là sự hoạt động của các quy luật đó đã
điều tiết nền kinh tế
Trang 10Vậy cơ chế thị trờng là cơ chế tự điều tiết của nền kinh
tế do sự tác động của các quy luật cốn có của nó Nói mộtcách cụ thể hơn , cơ chế thị trờng là hệ thống hữu cơ của
sự thích ứng lẫn nhau , tự điều tiết lẫn nhau của các yếu tốgiá cả , cung-cầu , cạnh tranh trực tiếp phát huy tác dụngtrên thị trờng để điều tiết nền kinh tế thị trờng Tín hiệucủa cơ chế thị trờng là giá cả thị trờng
Gía cả thị trờng là sự biểu hiện bằng tiền của giá trị thịtrờng của hàng, giá cả thị trờng có những chức năng chủyếu sau:
Chức năng thông tin : Những thông tin về giá cả thị trờngcho ngời sản xuất biết đợc tình hình sản xuất trong nghành, biết đợc tơng quan cung – cầu , biết
đợc sự khan hiếm đối với các loại hàng Nhờ đó các đơn vịkinh tế liên quan đa ra đợc những quết định thích hợp Chức năng phân bố các nguồn lực kinh tế : Sự biến độngcủa giá cả sẽ dẫn đến sự biến động của cung cầu , sảnxuất và tiêu dùng và dẫn đến sự biến đổi trong phân bố cácnhuồn lực kinh tế Nhà nớc ngời sản xuất sẽ chuyển vốn từnơi giá cả thấp đến nơi giá cả cao , nghĩa là nguồn lực sẽ đ-
ợc chuyển đến nơi mà chúng đợc dử dụng hiệu quả nhất ,cân đối giữa tổng cung và tổng cầu
Chức năng thúc đẩy tiến bộ kỹ thuật : Để có thể cạnhtranh đợc về giá cả buộc ngời sản xuất phải bâng cao kỹthuật áp dụng công nghệ tiên tiến độ thúc đẩy sự phát triểncủa lực lợng sản xuất
Ưu điểm và khuyết tật của cơ chế thị trờng
Trang 11* Ưu điểm : Cơ chế thị trờng có những u điểm và tác dụng
mà không cơ chế nào hoàn toàn thay thế đợc
Thứ nhất : Cpơ chế thị trờng kích thích hoạt đoọng của
chủ thể kinh tế và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tự
do của họ Do đó làm cho nền kinh tế phát triển năngdddoongj có hiệu quả
Thứ hai: Sự tác động của cơ chế thị trờng sẽ đa rđến sự
thích ứng tự phát giữa khối lợng và cơ cấu của tổng cung vớitổng cầu Nhờ đó mà thoả mãn tốt nhu cầu tiêu dùng
Thứ ba: Cơ chế thị trờng kích thích đổi mới kỹ thuật ,
hợp lí hoad sản xuất
Thứ t : Cơ chế thị trờng thể hiện phân phối các nhuồn lực
kinh tế một cách tối u
Thứ năm : Sự điều tiết của cơ chế thị trờng mềm dẻo hơn
sự điều chỉnh của cơ quan nhà nớc và có khả năng tích nghicao hơn trớc những điều kiện kinh tế biến đổi
* Cơ chế thị trờng là cơ chế là cơ chế tốt nhất điều tiếtnền kinh tế thị trờng tuy nhiên vẫn tồn tại những khuyết tậtvốn có của nó
Thứ nhất : Cơ chế thị trờng chỉ thể hiện đầy đủ khi có
sự kiểm soát của cạnh tranh hoàn hảo , khi xuất hiện cạnhtranh không hoàn hảo thì hiệu lực của cơ chế thị trờng bịsuy giảm
Thứ hai : Mục đích hoạt đông của các doanh nghiệp lợi
nhuận tối đa vì vậy
họ có thể lạm dùng tài nguyên thiên nhiên xã hội gây ô nhiễmmôi trờng sống , hậu quả kinh tế xã hội không đợc đảm bảo
Trang 12Thứ ba : Phân phối thu nhập không công bằng , có những
mục tiêu xã hội dù cơ chế thị trờng có hoạt động trôi chảycũng không thể đạt đợc
Thứ t : Một nền kinh tế do cơ chế thị trờng thuần tuý
điều tiết khó tránh khỏi những thăng trầm , khủng hoảngdinh tế có tính chu kì thất nghiệp
Do cơ chế thị trờng có một loạt các khuyết tật vốc có của
nó nên trong thực tế không tồn tại cơ chế thị trờng thuần tuý
mà cần có vai trò can thiệp của nhà nớc để sửa chữa thất bạicủa cơ chế thị trờng
3.2.2 Sự điều tiết vĩ mô của nhà nớc xã hội chủ nghĩa nhằm phát huy tác dụng tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của cơ chế thị trờng
*Vai trò và chức năng của nhà nớc
Nh đã phân tích ở trên , cơ chế thị trờng là cơ chế tốtnhất điều tiết nền kinh tế hàng hoá một cách hiệu quả , tuynhiên cơ chế đó cũng có một loạt những khuyết tật Vì thế
ở tất cả các nớc có nền kinh tế do cơ chế thị trờng điều tiết
đều có sự can thiệp của nhà nớc vào kinh tế , tuy với mức độkhác nhau , để sửa chữa những thất bại của thị trờng Kinh
tế thị trờng t bản chủ nghĩa và kinh tế thị trờng định tớngxã hội chủ nghĩa có bản chất khác nhau , vì thế , bên cạnhnhững điểm giống nhau về phơng pháp quản lý , có sự khácnhau về mục tiêu xã hội của quản lý
Nhà nớc Việt Nam muốn quản lý nền kinh tế thị trờng
định hớng xã hội chủ nghĩa có kết quả trớc hết cũng phảidựa trên yêu cầu khách quan của các quy luật của kinh tế thịtrờng Do đó phơng pháp quản lý của nhà nớc ta về nhiều
Trang 13phơng diện cũng có những nét giống nh phơng pháp quản
lý của nhà nớc ở các nớc t bản : thừa nhận tính độc lập củacác chủ thể kinh tế để họ có quyền tự chủ trong sản xuấtkinh doanh , tự chịu trách nhiệm lỗ lãi , xây dựng hệ thốngthị trờng có tính cạnh tranh , giá cỏ chủ yếu do thị trờngquyết định , xây dựng cơ chế điều tiết vĩ mô của nhà nớcnhằm hớng dẫn , giám sát hoạt động của các chủ thể kinh tế ,hạn chế những khuyết tật của thị trờng , xây dựng hệ thốngpháp luật nhằm tạo ra khuôn khổ cho hoạt động kinh tế , tôntrọng và tực hiện các thông lệ quốc tế trong quan hệ kinh tếquốc tế
Tuy nhiên , sự quản lý kinh tế của nhà nớc xã hội chủ nghĩa
và sự quản lý kinh tế của nhà nớc t sản có sự khác nhau cơbản S quản lý của nhà nớc t sản đối với nền kinh tế thị trờngnhằm đem lại lợi nhuận tối đa cho các tổ chức độc quyền Nhà nớc xã hội chủ nghĩa dới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sảnquản lý nền kinh tế
thị trờng nhằm mục tiêu dân giàu , nớc mạnh , xã hội côngbằng dân chủ , văn minh, đảm bảo cho mọi ngời có cuộcsống ấm no , tự do , hạnh phúc
Nhà nớc xã hội chủ nghĩa ở nớc ta có những chức năng kinh
tế sau đây:
Một là , nhà nớc đảm bảo sự ổn định chính trị , kinh tế ,xã hội và thiết lập khuôn khổ luật pháp để tạo điều kiệncần thiết cho hoạt động kinh tế , vì ổn định chính trị
xã hội là điều kiện cần thiết để phát triển kinh tế Nhà nớccòn phải tạo ra hành lang luật pháp cho hoạt động kinh tếbằng cách đặt ra các điều luật cơ bản về quyền sở hữu tài
Trang 14sản và hoạt động thị trờng , đặt ra những quy định chitiết cho hoạt động của các doanh nghiệp Khuôn khổ luậtpháp mà nhà nớc thiết lập có tác động sâu sắc tới các hành
vi của các chủ thể kinh tế , điều chỉnh hành vi kinh tế củahọ
Hai là , nhà nớc định hớng cho sự phát triển kinh tế và thựchiện điều tiết các hoạt động kinh tế để đảm bảo cho nềnkinh tế thị trờng tăng trởng ổn định Nhà nớc xây dựng cácchiến lợc và quy hoạch phát triển , trực tiếp đầu t vào một sốlĩnh vực để dẫn dắt nền kinh tế – xã hội đáp ứng yêu cầuphát triển kinh tế Nền kinh tế thị trờng khó tránh khỏinhững chấn đoọng bởi các cuộc khủng hoảng kịnh tế và lạmphát , nhà nớc phải sử dụng chính sách tài chính và chínhsách tiền tệ để ổn định môi trờng kinh tế vĩ mô , tạo
điều kiện cho phát triển kinh tế
Ba là , nhà nớc đảm bảo cho nền kinh tế hoạt động cóhiệu quả Các doanh nghiệp vì lợi ích hẹp hòi của mình cóthể lạm dụng tài nguên của xã hội , gây ô nhiễm môi trờngsống của con ngời Vì vậy , nhà nớc phải thực hiện nhữngbiện pháp nhằm ngăn chặn những tác động bên ngoài đểnâng cao hiệu quả kinh tế xã hội Sự xuất hiện độc quềncũng làm giảm tính hiệu quả của hoạt động thị trờng , vìvậy nhà nớc có nhiệm vụ rất cơ bản là bảo vệ cạnh tranh vàchống độc quyền để nâng cao tính hiệu quả của hoạt
động thị trờng
Bốn là,nhà nớc cần hạn chế , khắc phục các mặt tiêu cựccủa cơ chế thị trờng , thực hiện công bằng xã hội Sự tác
động của cơ chế thị trờng có thể đa lại hiệu quả kinh tế
Trang 15cao , nhng nó không tự động mang lại những giá trị mà xãhội cố gắng vơn tới ,không tự động đa đến sự phân phốithu nhập quốc dân một cách công bằng , thực hiện tăng tr-ởng kinh tế gắn với cải thiện đời sống nhân dân , với tiến
bộ và công bằng xã hội Điều này thể hiện rõ rệt nhất tính
định hớng xã hội của nền kinh tế thị trờng ở nớc ta
* Nội dung quản lý kinh tế của nhà nớc trong nền kinh tếthị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở việt nam
Những nội dung chủ yếu quản lý kinh tế của nhà nớc tabao gồm:
Quyết định chiến lợc phát triển kinh tế xã hội Toàn bộ
sự phát triển của nền kinh tế phụ thuộc trớc hết vào đờng lối
và chiến lợc phát trển kinh tế Để xây dựng chiến lợc đúng ,
có căn cứ khoa học , cần phân tích đúng thực trạng kinh tế –xã hội , các định rõ mục tiêu phát triển , lựa chọn phơng ántối u.Muốn vậy ,cần thực hiện dân chủ hoá , khoa học hoá ,thể chế hoá quyết sách
Kế hoạch Kế hoạch là thực hiện mục tiêu của quyết
Tổ chức Tổ chức là một nội dung của quản lý nhằm
đảm bảo thực hiện kế hoạch đã định Nó bao gồm việc bốtrí hợp lý cơ cấu , xác định rõ chức năng, quyền hạn , trách