Giáo trình kỹ năng thực hành điều dưỡng (tập 2) phần 1

NG CH BIÊN Ths... trong th i k mang thai và cho con bú... Ki m tra úng, không ch quan.

K n ng th c hành u d ng g m 55 k n ng thông th ng c u

ng th c hi n t i các c s khám và ch a b nh, các k n ng này c ch n

c t các nhà qu n lý, gi ng viên t các tr ng i h c, Cao ng ào t o u

ng trong d án Vi t Nam – Hà Lan h tr nh m áp ng nhu c u chu n hoá,

th ng nh t và c p nh t các k thu t u d ng Tài li u c s giúp , c

n c a chuyên gia Hà Lan, Gs Mees Wijnen, i h c Saxion ã h ng d n cách thi t k sách dùng cho sinh viên u d ng; các b c c u trúc xây

ng th nào phù h p n i dung ki n th c c n thi t cho k n ng th c hành

u d ng và áp ng ph ng pháp t h c cho sinh viên u d ng

Tài li u c biên so n t các gi ng viên chuyên d y v k n ng u d ng

a các tr ng i h c Y Hà N i, i h c u d ng Nam nh, i h c Y Hu

và i h c Y D c thành ph H Chí Minh N i dung cu n sách c phân ra làm 9 ch ng và chia thành 2 t p I và II T p II g m có các ch ng t VI n IX

Ch ng VI, VII, VIII trình bày các k thu t h tr u tr nh : a thu c vào c

th , k thu t truy n d ch và các k thu t u tr u d ng; ch ng IX dành cho các k thu t s c u, c p c u Cu n sách c trình bày tuân theo ph ng pháp

gi ng d y tích c c, v a là tài li u dành cho sinh viên c nhân u d ng t h c,

ng có th làm tài li u cho các sinh viên Y h c c n tham kh o môn K thu t u

ng c s

Trong quá trình biên so n, m c d u v i nhi u c g ng c a nhóm tác gi

nh ng ch c ch n s không tránh kh i các thi u sót, chúng tôi mong mu n nh n

c s óng góp c a quý ng nghi p và quý b n c

NG CH BIÊN

Ths Tr n Th Thu n

CH NG VI

1 Gi i thi u toàn ch ng 1

2 Phát thu c và ghi chép 3

3 Cách pha thu c 15

4 a thu c qua ng mi ng, m t, tai, m i, âm o, tr c tràng 26

5 Dùng thu c qua ng tiêm 56

CH NG VII CÁC K THU T TRUY N D CH 1 Chu n b t catheter t nh m ch trung tâm 87

2 K thu t t kim lu n ngo i vi 105

3 K thu t truy n d ch t nh m ch 119

4 Truy n d ch d i da 135

5 K thu t truy n máu 150

6 Nuôi d ng hoàn toàn b ng ng t nh m ch 169

7 K thu t s d ng b m tiêm n 187

8 K thu t s d ng máy truy n d ch 203

CH NG VIII CÁC K THU T THAY B NG V T TH NG 1 Gi i thi u toàn ch ng 221

2 Thay b ng r a v t th ng s ch 224

3 Thay b ng r a v t th ng nhi m khu n 235

4 Thay b ng r a v t th ng d n l u 246

5 K thu t thay b ng h u môn nhân t o 258

6 Thay b ng v t th ng - c t ch 272

7 K thu t hút m rãi 283

8 Th ôxy qua m i và ng m khí qu n 297

9 Cách l y b nh ph m làm xét nghi m 305

10 Tr giúp bác s ch c dò 327

11 Ch m nóng - ch m l nh 340

CH NG IX P C U BAN U 1 Gi i thi u toàn ch ng 367

2 S c u gãy x ng 369

3 Các bi n pháp c m máu t m th i 394

4 K thu t b ng 407

5 C p c u ng ng tu n hoàn 415

6 V n chuy n n n nhân 429

Tài li u tham kh o 427

1 Nh n nh c tình tr ng chung c a ng i b nh tr c khi dùng thu c

2 Trình bày c k n ng ki m tra thu c tr c khi dùng cho ng i b nh

3 Trình bày c k n ng áp d ng 5 úng khi dùng thu c cho ng i b nh

ng còn ph i hi u v ng i b nh ngoài m c ích tránh nh m l n ng i b nh, còn

ph i th c hi n c k thu t t n m c an toàn và ng i b nh h p thu thu c hi u qu

nh t N u nh m tên thu c, tính li u thu c sai, th c hi n không t yêu c u v k thu t hay th i gian, t t c u có th gây nh h ng n k t qu u tr và ng i b nh, tùy

c sai sót có th là t i ch hay nguy hi m h n là nh h ng n toàn thân và có th gây t vong

Có nhi u ng a thu c vào c th :

ng mi ng

ng qua niêm m c m t, tai, m i, âm o, tr c tràng

ng s d ng ngoài da

ng tiêm

Tùy theo ch nh c a u tr , áp d ng ng cho thu c thích h p, m i ng có

nh ng yêu c u khác nhau, và ng i u d ng c n ph i thành th o v k thu t th c

hi n hay h ng d n cho ng i b nh t s d ng an toàn

thu c u d ng c ng c n theo dõi tác d ng c a thu c và h ng d n ng i b nh phát

3 Ngmi ng i b nh m t ph n x nu t không cho thu c b ng ng

4 Ng i bênh có th nhai t t c các lo i thu c d ng viên cho h p

thu d và nhanh

5 Thu c t h u môn th ng c dùng khi ng i b nh không

ng c

6 Ng i b nh li t m t, mi ng méo không u ng thu c c

7 n ép bu c a thu c vào c th ng i b nh khi h t

ch i không ch u dùng thu c

8 Cho ng i b nh n m t th ph khoa khi t thu c vào âm o

9 C n v sinh b ph n sinh d c c a ng i b nh tr c khi t

thu c vào âm o

10 Sau khi t thu c vào h u môn, ng i b nh c n n m ngh ít

nh t là 10 phút

11 Thu c t vào tr c tràng sâu kho ng 2-3 cm i v i ng i l n

12 Ng i b nh hôn mê có th cho thu c qua ng thông d dày

13 Thu c l i ti u nên t p trung li u vào bu i sáng

trong k thu t cho ng i b nh dùng thu c Vì v y, u d ng nên nh n th c rõ trách nhi m và l u ý nh ng m quan tr ng tránh s nh m l n gây h u qu n k t qu

u tr và nh h ng n ng i b nh u d ng c n bi t rõ nh ng thông tin v d c

ng h c c a thu c phát cho ng i b nh nh tên thu c, lo i thu c, hình d ng, tác d ng chính, tác d ng ph , y u t h p th và bài ti t…

Sao chép t h s òi h i s chính xác cao nên u d ng c n sáng su t sao chép

y l nh chính xác và th c hi n nghiêm ch nh y l nh, n u không rõ y l nh ph i h i l i, không

ý i y l nh hay th c hi n y l nh mi ng Khi phát thu c, u d ng ph i ch c ch n

ng ng i b nh n m rõ li u dùng thu c, ng dùng và th i gian dùng thu c cho t ng

lo i u d ng nên t n tình gi i áp cho ng i b nh khi h có v n th c m c vì m i nghi ng liên quan n vi c dùng thu c u có th nh h ng n s c kh e ng i

nh

2 M c tiêu k n ng

Trình bày nh ng ki n th c c b n v thu c ng i u d ng c n bi t

Li t kê các y u t quy t nh tác d ng c a thu c

Phân tích nh ng tác phong c a ng i u d ng khi phát thu c cho ng i b nh Tính li u thu c chính xác

Chu n b y

Th c hi n úng và an toàn quy trình k thu t l y thu c phát cho ng i b nh

Th c hi n ghi h s rõ ràng

Th o lu n và t rèn luy n v thái và cách ti p xúc ng i b nh khi th c hi n

3 Lý thuy t liên quan

Tên thu c:

t lo i thu c có th có nhi u tên thu c: tên hóa h c, tên bi t d c, tên th ng m i Công d ng thu c:

Ch ng nhi m khu n: các lo i kháng sinh, sulfamid

Phòng b nh: vaccine, huy t thanh

Tác d ng toàn thân: nh ng thu c v t qua hàng rào sinh h c vào máu phân ph i

kh p c th t o nên các tác d ng tr c ti p ho c gián ti p v i các lo i tác d ng sau: Tác d ng chính: tác d ng mong mu n t k t qu u tr Ví d : tác d ng chính

a Aspirin là kháng viêm, gi m au

Tác d ng ph : tác d ng không mong mu n c a thu c Ví d : tác d ng ph c a Aspirin là viêm loét d dày

i canxi

Tác d ng ch n l c: thu c tác d ng toàn thân phân ph i n nhi u c quan nh ng

có tác d ng c hi u s m nh t trên m t c quan Ví d : Codein tác d ng ch n l c c

ch trên trung tâm ho nên s d ng ch a h n là tác d ng gi m au

Tác d ng i kháng: khi hai thu c ph i h p v i nhau có hi n t ng gi m ho c

t ho t tính c a nhau Có nhi u lo i i kháng nh i kháng c nh tranh, i kháng không c nh tranh, i kháng ch c ph n, i kháng hóa h c…

Tác d ng hi p ng: khi hai thu c ph i h p v i nhau có hi n t ng gia t ng ho t tính có l i ho c có h i

Các y u t quy t nh tác d ng c a thu c:

D ng thu c: thu c viên, thu c b t, dung d ch…

Viên Viên nén: c ng, u ng v i nhi u n c, thu c c h p thu ru t

Viên b c ng: thu c c áo l p ngoài là ng b o qu n, giúp

ng d , và gi m kích thích d dày Viên bao tan trong ru t: thu c c bao bên ngoài l p nh film, giúp b o

qu n thu c không b phân h y d dày, khi xu ng ru t non m i có tác

ng

Viên ng m Th r n có v ng t do có ng, c ng m cho n khi tan h t, thu c

p thu và ng m qua niêm m c

Có 2 lo i: - Ng m d i l i h p thu qua niêm m c d i l i

- Ng m trong mi ng thu c h p thu qua niêm m c vùng má và 1

ph n niêm m c d dày

Viên s i b t D ng viên nén, g p n c s tan nhanh và s i b t, thu c c h p thu

qua niêm m c

Viên nang Thu c c bao bên ngoài là l p gelatin giúp nu t d , h u h t l p gelatin

này s tan d dày, thu c h p thu qua niêm m c d dày hay ru t Có

lo i viên nang bên trong là thu c b t, d ng h t, d ng d u hay gel Dung d ch Thu c hòa tan trong dung môi th ng là n c, h p thu nhanh

Si-rô Dung d ch có m c do có ng b o qu n thu c, có th có

thêm h ng t o mùi th m giúp d u ng, th ng dùng cho tr em

Nh t ng Thu c c phân tán trong môi tr ng d u, h p thu niêm m c d dày

hay ru t Huy n d ch Tinh th thu c c treo trong dung môi là n c, h p thu qua niêm m c

trong th i k mang thai và cho con bú

Cân n ng: s h p thu và d tr thu c thay i tùy theo l ng mô m , c n l u ý khi s d ng các lo i thu c tan trong lipid i v i tr em, cân n ng có tính quy t nh trong vi c tính li u l ng thu c

Hi n t ng quen thu c: tr ng thái c a c th ch u c nh ng li u thu c áng l gây c ho c không áp ng v i li u có ho t tính sinh h c

Di truy n: m t s c tính di truy n gây r i lo n du c ng h c, tác d ng d c lý làm thay i quá trình h p thu, chuy n hóa, và tác d ng chính c a thu c

Ch dinh d ng: th c n và n c u ng nh h ng t i d c ng h c, tác

ng và c tính c a thu c nh làm nhanh ho c ch m th i gian h p thu thu c t i d dày, thành ph n thu c t o ph c v i th c n ho c i kháng v i th c n

Th i m dùng thu c: tác d ng d c lý, hi u qu u tr liên quan nhi u n

th i m dùng thu c do s thay i c a l u l ng tu n hoàn gan, th n, ph i thay i theo nh p sinh h c

Tr ng thái b nh lý: c th m t m i ho c m t ng i m c ph i nhi u b nh khác nhau c ng nh h ng n tác d ng c a thu c

Cách b o qu n: thu c c n c n i khô ráo, thoáng mát, và c phân lo i

th ti n l i cho vi c l y thu c Nh ng thu c dùng không h t ph i y n p kín, b o

Không th c hi n y l nh qua mi ng ho c n tho i

Không pha tr n các lo i thu c v i nhau khi không có y l nh

S p x p thu c theo th t d tìm và tránh nh m l n

T thu c ph i g n n i làm vi c

Thu c ph i có nhãn rõ ràng, s ch s

Các lo i thu c c b ng A, B ph i c c t gi úng theo quy ch

Thu c n c riêng v i thu c viên, thu c u ng riêng v i thu c dùng ngoài

da

m b o an toàn cho ng i b nh

Cách tính li u thu c

Ngay khi có y l nh, u d ng ph i ki m tra h s thu c và sao y l nh thu c,

tr c khi chu n b thu c c n ph i tính c li u l ng thu c chính xác theo c n cho m t

ng i b nh

i v i thu c viên:

l ng viên thu c =

Li u theo y l nh Hàm l ng c a m i viên thu c

i v i thu c d ng dung d ch

l ng ml =

Li u theo y l nh x n v th tích Hàm l ng thu c quy nh trong n v th tích Khi dùng thu c cho tr u d ng c n nh ng thông tin sau:

Ch nh li u thu c c tính trên kg cân n ng c a tr hay trên m2 da

Li u thu c d i 1ml, nên dùng b m tiêm 1ml ( ã tháo kim) rút thu c chính xác Không nên pha thu c vào s a, d ch nuôi d ng, vì li u d b m t do tr không n h t Thu c d ng viên nên pha thêm ng cho tr d u ng, chú ý d gây sâu r ng cho tr

thu c xa t m tay c a tr phòng tr l y dùng

NB

c ý th c, t nh táo

nh n bi t thu c dùng cho úng

- NB ch p nh n và tho i mái khi dùng thu c

i v i NB có kh n ng t dùng thu c khi có c m tính v i thu c d gây ng c thu c do

xu t

- Th i gian dùng thu c ph i phù

p v i th i gian th i thu c, và

u ki n c a NB

và tr em không th

nu t viên thu c

a thu c ng Hòa tan thu c Chia thu c theo th i gian cho ng i b nh

Ch n d ng c o l ng thu c theo d ng thu c s d ng l y thu c chính xác theo li u l ng

- Thu c viên trong v : m v thu c

cho vào h p ng thu c c a NB

- H n ch tay ch m thu c làm nhi m b n thu c hay m hôi tay làm t thu c

- M i NB có h p ng thu c riêng c phân thành nhi u c u ng trong ngày

- H p ng thu c cá nhân có ghi tên NB, có phân gi u ng thu c

- Thu c viên nang b t hay h t

i, không nên tháo r i l p v

- L y thu c

ng nu c, dung d ch

- L c nh và u chai thu c

tr c khi rót

- Rót thu c vào c c có chia v ch, hay v t m u o l ng, có th dùng b m tiêm b kim rút thu c

- Rót thu c không mi ng chai

ch m vào mi ng c c

- L y gi y lau bên ngoài c chai thu c

- y kín n p chai và vào ch

-Thu c c tr n u -Tính li u chính xác

- Tránh nhi m b n l thu c và làm t nhãn thu c

- B o qu n thu c t t

- c h ng d n c a nhà s n

xu t thu c tr c khi tính li u và rót thu c

- Ch thu c s i b t tan hoàn toàn

-Không c u ng viên thu c khi thu c ch a tan

4 Ki m tra l i thu c

- c nhãn thu c l n 3 tr c khi

t thu c hay b v thu c

- So sánh l i gi a y l nh thu c, phi u thu c và l thu c

- Th c hi n úng 3 ki m tra tránh sai sót vì ây là thu t òi h i s chính xác cao

- u d ng th c hi n v i tinh

th n trách nhi m cao, c n

th n, không ch quan

5 Ki m tra gi dùng thu c

- Xem gi dùng thu c c a NB trên phi u thu c

Phân b thu c h p v i tính ch t d c lý c a thu c

TRONG

7 i chi u úng NB

Xem tên trong phi u thu c v i tên ng i b nh u gi ng

- a h p ho c bao thu c ã chia theo gi và ghi rõ tên NB, tên thu c cho NB

- H ng d n NB cách dùng thu c: ng dùng, th i gian

- NB t nh n bi t d u

hi u b t th ng c n báo ngay nhân viên y t

- NB bi t lo i thu c ang

d ng

- Yêu c u NB l p l i cách dùng thu c

- Gi i áp m i th c m c c a NB

h n m rõ thông tin, tránh

hi u nh m và s d ng thu c sai

5 T ánh giá và hu n luy n

5 1 ánh giá tr c hu n luy n

Bài ki m tra sau g m 15 câu h i úng/sai ánh d u vào c t úng ho c sai

1 D ph i n m rõ 3 ki m tra, 5 i chi u khi phát thu c cho NB

2 Thu c c n c n i khô ráo, thoáng mát, và c phân lo i

th

3 Ch c n h i tên ng i b nh tr c khi phát thu c

4 Li u l ng thu c cho tr em th ng c tính d a vào kg cân

ng

5 u d ng không nên gi i áp th c m c v thu c cho NB nhi u

vì m t th i gian

6 D c phép th c hi n y l nh thu c qua n tho i

7 Ki m tra thu c l n 2 c th c hi n tr c khi c t l thu c

8 Li u l ng thu c là s l ng thu c dùng cho ng i b nh có tác

ng u tr mà không gây tác h i

9 u hi u d ng thu c g m n i m n, ng a, bu n nôn, n l nh, phù, khó th

10 D tránh ch m tay vào thu c khi l y thu c viên phát cho NB

11 D có th a c chai thu c Siro ho cho NB t chia u ng trong ngày

12 D nên phát thu c cho NB úng gi theo y l nh

13 Tác d ng ph là tác d ng không mong mu n c a thu c

14 Luôn luôn dùng mu ng cà phê l ng thu c cho tr

15 D ph i ghi t t c các lo i thu c phát cho NB vào h s

5 2 Hu n luy n có giáo viên t i phòng th c hành

Tr c bu i hu n luy n, giáo viên có trách nhi m thông báo nh ng yêu c u chính

n t c trong bu i hu n luy n Sinh viên ph i ch c ch n hi u rõ các v n liên quan n k thu t

Khi b t u bu i hu n luy n, nên làm rõ các câu h i, gi i áp nh ng th c m c

a sinh viên, và th o lu n nh ng m c tiêu sinh viên c n t c trong bu i hu n luy n Tóm t t nh ng v n c n chú ý

Tr c khi th c hành, sinh viên th o lu n theo nhóm, nh c l i trình t các b c trong k thu t, nêu nh ng b c quan tr ng trong k n ng, th o lu n các v n khó kh n

và a ra gi i pháp

Giáo viên gi i thích và làm m u Giáo viên gi i thích toàn b quy trình k thu t, trình di n các b c theo quy trình, sinh viên quan sát có th v a làm theo

Sinh viên t nh n xét và t câu h i Giáo viên gi i thích l i các v n theo yêu c u sinh viên

Ki m tra s ti p thu c a sinh viên Giáo viên s m i m t sinh viên th c hi n l i k thu t Giáo viên nh n xét nh ng u m, nh ng sai sót c n chú ý v i c nhóm

Yêu c u t t c sinh viên u ph i th c hành theo quy trình k thu t Giáo viên

u ch nh thao tác giúp sinh viên quen d n v i các k n ng Giáo viên chú ý nh ng sai sót khi sinh viên th c hành, h ng d n l i giúp sinh viên th c hi n cho d dàng và t yêu c u

Các b n sinh viên khác cùng quan sát b n th c hi n thao tác trong k thu t, cùng óng góp ý ki n và rút kinh nghi m khi giáo viên s a sai

5 3 T l ng giá (B ng ki m quy trình)

D i ây là b ng ki m th c hành Sinh viên có th dùng b ng này th c hành

Ng i quan sát s n vào b ng th c hành trong khi sinh viên th c hi n k thu t Sinh viên c n bi t r ng b c nào làm t t, b c nào còn ch a chính xác và b c nào b c nào ã b qua

làm

Ghi chú

4 Chu n b

So n khay d ng c

- So n úng thu c + c tên thu c + H n s d ng, ch t l ng thu c + Hàm l ng thu c

5 2 L y thu c d ng nu c, dung d ch Thu c dung d ch trong chai

- L c u chai thu c tr c khi rót,

- L ng thu c li u cho vào c c

- Không thu c th a tr l i vào chai thu c

- Dùng gi y lau bên ngoài c chai thu c Thu c dung d ch d ng ng

- C t hay xé u v bao thu c

- Cho thu c li u vào ly

- Không hòa thêm n c

5 3 Thu c d ng b t

- Cho thu c vào c c có s n m t ít n c m, khu y

u

5 4 Thu c viên d ng s i b t

- Cho thu c vào ly n c u ng c

- Ch thu c tan hoàn toàn

6 Ki m tra l i thu c

c nhãn thu c l n 3 tr c khi c t thu c hay b v thu c

7 Ki m tra gi dùng thu c úng theo ch nh

Gi i áp th c m c

i NB l p l i cách dùng thu c Cho NB ký tên vào phi u công khai thu c

11 D n d ng c phi u thu c vào ô gi ti p theo

d ng c ng n n p v ch c

D r a tay

12 Ghi h s Ngày gi phát thu c cho NB

6 1 Th c hành t i labo (không có giáo viên)

Tr c khi b c vào ph n th c hành ph i m b o r ng sinh viên:

Hình thành nhóm th c hành v i 2 ng i Phân chia vai trò c a ng i quan sát và sinh viên

Th c hành

Tr c khi th c hành m i m t thành viên tham gia t chu n b v vai trò c a mình trong vài phút Sinh viên c n chu n b nh ng d ng c c n ph i có, giám sát viên

nhìn vào (B ng ki m phát thu c và ghi chép) Sau ó sinh viên b t u th c hành, ng i giám sát ánh giá d a trên b ng O&P

Th c hành v i nhóm ho c m t mình b t c n i nào khi có u ki n Sinh viên ã th c hành t i labo, sinh viên có s n b ng ki m trong tay, vì v y sinh viên có th t th c hành m t mình, ho c v i nhóm 2 ng i theo b ng ki m

Sau khi sinh viên ã th c hi n c quy trình k thu t, sinh viên s có th i gian

th c t p t i b nh vi n T i b nh vi n có th sinh viên th y các u d ng viên phát thu c không hoàn toàn gi ng nh sinh viên ã h c t i tr ng Sinh viên ng lo l ng mà hãy quan sát và phân tích xem h ã th c hi n nh th nào, lý do t i sao l i có khác so

i sinh viên h c Có th các b c c a quy trình c cô ng l i theo các b c ít h n

ho c khác m t chút, nh ng v c b n là nh sinh viên ã h c tr ng

6 3 T ánh giá quá trình rèn luy n

Sinh viên có th t ánh giá quá trình rèn luy n b ng các cách sau:

Quay camera: Sinh viên có th t máy quay m t ch có th phù h p, ho c

nh m t ng i quay cho m i khi sinh viên mu n xem l i quá trình th c hi n k thu t c a mình

Sinh viên giám sát l n nhau: Sinh viên c ng có th l p m t nhóm h c t p nh sinh viên mình quan sát quá trình th c hi n k thu t d a vào b ng ki m T t nh t m i l n quan sát là m t sinh viên khác

Sinh viên l p tr c giám sát: Khi i th c t p t i b nh vi n, sinh viên s g p các anh ch sinh viên h c tr c và nh h quan sát giúp

Nhân viên giám sát: Khi i th c t p t i b nh vi n, s có nhân viên b nh vi n giám sát vi c phát thu c và ghi chép h s c a sinh viên V y sinh viên ph i có kh n ng

áp d ng các ki n th c ã h c và th c hi n úng quy trình k thu t

th t c ng thu c b ng M t vòng tròn màu chung quanh c ng thu c là n i có

th b ng thu c d dàng Thu c c rút ra kh i ng thu c b ng b m tiêm và kim v i

kh u kính nh nh ng tác kéo nòng trong t o áp l c hút trong b m tiêm

thu c là m t v t ch a thu c d ng l ng hay d ng b t c s d ng cho m t

li u hay nhi u li u và có m t n p cao su trên Trên ph n cao su có m t n p b ng kim

lo i ho c b ng nh a b o v cho n khi thu c ó c s d ng Trên nhãn thu c có ghi

rõ lo i và l ng dung môi dùng pha thu c N c mu i sinh lý và n c c t vô trùng là

nh ng dung môi th ng dùng pha thu c

t s l thu c ch a dung môi pha thu c trong khoang trên và thu c b t trong khoang d i, hai khoang này cách bi t b ng m t nút ch n cao su Khi chu n b pha thu c, u d ng ch c n n nh vào ph n trên c a l thu c ánh b t nút ch n cao

su xu ng thì ph n dung môi và ph n thu c b t s hòa tan vào nhau Khác v i rút thu c

ng, rút thu c l là h th ng kín, vì v y c n b m khí vào l vi c rút thu c ra c d dàng

u d ng c n ph i bi t rõ quy trình pha thu c và th n tr ng trong thao tác có

c m t b m tiêm thu c không b nhi m khu n và không làm gi m li u l ng c a thu c

2 M c tiêu k n ng

Mô t các ph n c a b m tiêm

Li t kê 2 lo i b m tiêm th ng c s d ng

Mô t 3 ph n c a kim tiêm

Nh ng nguyên t c u d ng c n tuân theo trong quy trình pha thu c Chu n b y

Th c hi n úng và an toàn quy trình k thu t pha thu c

Th o lu n và t rèn luy n v thái và k n ng khi th c hi n quy trình k thu t

3 Lý thuy t liên quan

m tiêm c chia làm 2 lo i: Non-Luer-Lok và Luer-Lok B m tiêm non-Luer-Lok

d ng kim tiêm tr t g n vào u b m tiêm B m tiêm Luer-Lok s d ng kim tiêm c

bi t có th v n xo n g n vào u b m tiêm tránh kim tiêm b tu t ra kh i u b m

Hình 2: B m tiêm non-Luer-Lok

Hình 3: B m tiêm Luer-Lok

Có nhi u c b m tiêm khác nhau t 1ml n 60ml B m tiêm 1ml n 30ml th ng

c dùng cho các lo i thu c ng t nh m ch B m tiêm 1ml n 3ml c dùng trong tiêm b p và tiêm d i da Trên thân b m tiêm có v ch nh chia theo ml ho c n v

m tiêm chia theo n v c dùng trong tiêm insulin u d ng c n xác nh b m tiêm phù h p tùy theo lo i thu c và ng tiêm

Hình 4: Các c b m tiêm th ng dùng

Hình 5: B m tiêm insulin Kim tiêm

Kim tiêm c óng gói vô khu n riêng bi t ho c óng gói cùng v i b m tiêm M t kim tiêm g m có 3 ph n: c kim, thân kim và m t vát kim c kim dùng g n v i u

m tiêm, thân kim n i li n v i c kim, m t vát kim r t s c nh n, s c t o v t âm nh khi xuyên kim qua da ng i b nh và ch xuyên kim này nhanh chóng khít l i khi rút kim

ra nh m không cho thu c hay máu ch y ra ngoài C 3 ph n c a b m tiêm ph i c

gi vô khu n, tránh kim tiêm b nhi m khu n, u d ng luôn g n kim có y n p vào b m tiêm an toàn

Có nhi u c kim khác nhau, c kim c chia theo kh u kính ( ng kính trong

a kim) và chi u dài c a thân kim Chi u dài c a kim t 1cm n 7,5cm, u d ng

ch n chi u dài kim tùy theo v trí tiêm và tr ng l ng ng i b nh i v i ng i b nh

y hay tr em ch n kim có chi u dài ng n h n, dùng kim dài t 2,5cm n 4cm tiêm

p, dùng kim dài t 1cm n 1,5cm tim d i da hay tiêm trong da Kim pha thu c

th ng dùng có kh u kính t 19G n 20G Vi c ch n kim theo kh u kính c n l u ý kim

có kh u kính càng nh thì ng kính trong c a kim càng l n Ch n kim có kh u kính nào tùy thu c vào m c hay tính dính c a thu c

Hình 6: Ba ph n kim tiêm: c kim (hub), thân kim (shaft), m t vát kim (bevel)

Hình 7: Các c kim tiêm

C n bi t rõ li u l ng và tính ch t thu c tr c khi chu n b thu c N u tiêm m t

li u l ng l n thu c vào c th ng i b nh có th gây ra tác d ng ph , au, và t n

th ng mô

N m rõ ng tiêm, xác nh c u trúc gi i ph u c a v trí tiêm trên ng i b nh quy t nh vùng tiêm phù h p v i li u l ng thu c Vi c xác nh chính xác này s

gi m thi u nh ng tai bi n do tiêm thu c gây ra nh t n th ng mô, th n kinh, m ch máu

m b o l a ch n c kim thích h p cho t ng ng tiêm và v trí tiêm

c k h ng d n s d ng tr c khi pha thu c rút úng l ng n c pha tiêm pha thu c tùy theo t ng lo i thu c

M i phi u thu c ch ghi m t lo i thu c

Tuân th nguyên t c vô khu n trong quá trình pha thu c và rút thu c

Tay u d ng ch c ch m vào nòng ngoài c a b m tiêm và c kim Không c vát kim, thân kim, thân pittông ch m vào v t không vô trùng Khi rút thu c, gi b m tiêm ngang t m m t, m t góc 900 m b o l y c úng l ng thu c và i c h t khí

Sao y l nh thu c t h s vào phi u thu c v i n i dung nh sau:

2 Ki m tra thu c

Ki m tra nhãn thu c: tên thu c, hàm l ng, ng dùng, h n

d ng

Nhìn toàn di n ng thu c và l thu c: ki m tra ch t l ng thu c, nguyên v n c a thu c

m b o an toàn cho

ng i b nh khi s d ng thu c tránh l y sai thu c,

d ng thu c không thích h p nguy h i cho

ng i b nh

Có m t s lo i thu c còn h n s d ng nh ng

do b o qu n không t t có th làm thay i

ch t l ng c a thu c u d ng ph i ki m tra c n th n tr c khi l y thu c c k

ng d n s d ng bi t l ng n c pha tiêm c n thi t và ch n b m tiêm thích h p

3 R a tay a tay theo quy trình r a tay

i khoa

Gi m s lây nhi m vi sinh v t

TRONG

5 Rút dung

ch pha thu c

Ki m tra ng n c pha tiêm và thu c l n 2

Ch c ch n r ng ã l y úng thu c

Ph i ki m tra thu c 3 l n: l n 1 khi l y thu c t t , l n 2 tr c khi rút thu c, l n

3 tr c khi v t l thu c

Búng nh u ng n c pha tiêm cho n khi n c t trên

Gi m s lây nhi m vi sinh v t

ng tác ph i d t khoát tránh sát trùng qua l i

n p l thu c, l ph n cao su, sát khu n n p cao su

ng bông c u c n

Không ph i t t c các nhà s n xu t u m

Tránh b t tay Không dùng bông c u c n b ng

c pha tiêm vì c n s hòa l n vào

c pha tiêm B ng n c pha tiêm

ng tác khéo léo tránh tay ch m vào thân kim và ph n trong c a pittông và tránh u kim ch m vào mi ng c a

ng n c pha tiêm

6 B m n c pha tiêm vào hòa tan thu c

âm kim vào gi a n p cao su theo h ng t 45o sau ó

ng theo h ng 90 o

Chính gi a n p cao su là

i m ng nh t nên d âm kim âm t góc 45 o n

90 o cao su tránh c t lõi c a n p cao su

ng tác c n th n tránh kim ch m vào thành ngoài l thu c

m n c pha tiêm vào l thu c, rút khí tr l i b m tiêm

Cân b ng áp l c bên trong b m tiêm và l thu c, tránh thu c b b n

ra ngoài làm m t thu c

ph i th p h n b m tiêm

Rút kim ra, l c u thu c theo chi u ngang

m b o thu c hòa tan u trong n c pha tiêm

c u l thu c theo chi u ngang, xoay tròn tránh l c thu c theo chi u d c vì s làm thu c bám vào mi ng l thu c, làm

t li u thu c c a ng i b nh

7 Rút thu c

ã hoà tan vào trong

m tiêm

Dùng b m tiêm ang có khí,

âm l i vào l thu c, b m khí vào l , m t vát kim ng p trong thu c, rút h t thu c trong

ra

Áp l c d ng bên trong thu c s giúp rút thu c

ra d dàng, không b m t thu c

m tiêm nên th p h n l thu c, tay không ch m vào thân kim và nòng trong

a b m tiêm

Ki m tra thu c l n 3 ch c ch n l i l n n a

là ã chu n b úng thu c cho b nh

nhân

Ki m tra úng, không ch quan

SAU

8 X lý rác t l thu c vào trong rác y t

và ng n c pha tiêm vào trong h p ng v t s c nh n

Giúp cho vi c x lí rác d dàng, úng quy nh

9 Chu n b tiêm thu c cho ng i

nh

Thay kim tiêm, c kim thích

p tùy theo t ng ng tiêm

u kim b cùn sau khi pha thu c, h n ch s nhi m khu n và t n

th ng mô cho ng i

nh

ng tác d t khoát tránh nhi m khu n khi thay kim

4 T ánh giá và hu n luy n

Bài ki m tra sau g m 15 câu h i úng/ Sai ánh d u vào c t úng ho c sai

1 Ph i thay kim sau khi rút thu c l

2 Ki m tra thu c là ki m tra: tên thu c, li u dùng, ng dùng, ch

nh c a thu c

3 C kim pha thu c là 19G

4 t phi u thu c bao g m: tên ng i b nh, s phòng, s gi ng, tên thu c, li u l ng, th i gian và ng dùng thu c

5 Có th ghi nhi u tên thu c trên cùng m t phi u thu c

6 Gi b m tiêm ngang t m m t, m t góc 90

0

m b o l y

c úng l ng thu c và i c h t khí

7 Không làm nhi m thu c v i các th khác

8 Không c ch m vào thân kim và nòng trong c a b m tiêm khi rút thu c

9 Vi c l a ch n c kim ph thu c vào nh t c a thu c

10 Th tích c a m t ng tiêm insulin là 1ml

11 V l thu c c b trong túi rác sinh ho t

12 d ng kim ã rút thu c l tiêm cho ng i b nh gi m chi phí

13 Kim tiêm b p có chi u dài 2,5 - 4cm

14 Nên ch n kim dài tiêm cho ng i g y

15 B m tiêm Luer-Lok s d ng kim tiêm có c kim v n xo n

4.2 Hu n luy n có giáo viên t i phòng th c hành

Tr c bu i hu n luy n, giáo viên có trách nhi m thông báo nh ng yêu c u chính c n t c trong bu i hu n luy n

Sinh viên ph i ch c ch n hi u rõ các v n liên quan n k thu t

Khi b t u bu i hu n luy n, nên làm rõ các câu h i, gi i áp nh ng th c m c

a sinh viên, và th o lu n nh ng m c tiêu sinh viên c n t c trong bu i hu n luy n Tóm t t nh ng v n c n chú ý

Tr c khi th c hành, sinh viên th o lu n theo nhóm, nh c l i trình t các b c trong k thu t, nêu nh ng b c quan tr ng trong k n ng, th o lu n các v n khó kh n

và a ra gi i pháp

Giáo viên gi i thích và làm m u Giáo viên gi i thích toàn b quy trình k thu t, trình di n các b c theo quy trình, sinh viên quan sát có th v a làm theo

Sinh viên t nh n xét và t câu h i Giáo viên gi i thích l i các v n theo yêu c u sinh viên

Ki m tra s ti p thu c a sinh viên Giáo viên s m i m t sinh viên th c hi n l i k thu t Giáo viên h i ý ki n các sinh viên còn l i

Giáo viên nh n xét nh ng u m, nh ng sai sót c n chú ý v i c nhóm

Th c hành theo nhóm Yêu c u t t c sinh viên u ph i th c hành theo quy trình k thu t Giáo viên

u ch nh thao tác giúp sinh viên quen d n v i các k n ng Giáo viên chú ý nh ng sai sót khi sinh viên th c hành, h ng d n l i giúp sinh viên th c hi n cho d dàng và t yêu c u

Các b n sinh viên khác cùng quan sát b n th c hi n thao tác trong k thu t, cùng óng góp ý ki n và rút kinh nghi m khi giáo viên s a sai

4.3 T l ng giá (B ng ki m quy trình)

D i ây là b ng ki m th c hành Sinh viên có th dùng b ng này th c hành

Ng i quan sát s n vào b ng th c hành trong khi sinh viên th c hi n k thu t Sinh viên c n bi t r ng b c nào làm t t, b c nào còn ch a chính xác và b c nào b c nào ã b qua

làm

Ghi chú PHA THU C NG

1 Sao phi u thu c:

7 B ng thu c b ng bông c u khô:

n th n khi b ng thu c, tránh làm t tay

lý m nh v ng thu c úng quy nh

8 Ch n ng tiêm và kim tiêm thích h p:

u c h i có th ch n c b m tiêm, kim tiêm phù h p v i l ng thu c và ng tiêm

9 Rút thu c vào trong b m tiêm:

Chú ý nh ng vùng vô khu n trên b m tiêm

Không ch m vào thân kim và nòng trong c a b m tiêm

Không u kim, thân kim ch m vào mi ng ng thu c

Không c i khí bên trong ng thu c

Khi i khí, tránh không y luôn d ch

Tránh rút luôn c m nh th y tinh vào trong ng tiêm

10 Ki m tra thu c l n 3 B ng thu c

Ki m tra thu c l n 2 cho c n khô

8 Ch n ng tiêm và kim tiêm thích h p:

u c h i có th ch n c b m tiêm, kim tiêm phù h p v i l ng thu c và ng tiêm

9 Rút thu c vào trong b m tiêm:

Chú ý nh ng vùng vô khu n trên b m tiêm

Không ch m vào thân kim và nòng trong c a b m tiêm

Không u kim, thân kim ch m vào mi ng ng thu c

Không c i khí bên trong ng thu c

Khi i khí, tránh không y luôn d ch

Tránh rút luôn c m nh th y tinh vào trong ng tiêm

10 âm kim vào n p l thu c, b m dung d ch pha tiêm vào l

13 Ki m tra thu c l n 3 B l thu c

5 Th c hành 5.1 Th c hành t i labo (không có giáo viên)

Tr c khi b c vào ph n th c hành ph i m b o r ng sinh viên:

Hình thành nhóm th c hành v i 2 ng i Phân chia vai trò c a ng i quan sát và sinh viên

5.2 Th c hành

Tr c khi th c hành m i m t thành viên tham gia t chu n b v vai trò c a mình trong vài phút Sinh viên c n chu n b nh ng d ng c c n ph i có, giám sát viên nhìn vào (b ng ki m pha thu c ng và pha thu c l ) Sau ó sinh viên b t u th c hành, ng i giám sát ánh giá d a trên b ng O&P

Th c hành v i nhóm ho c m t mình b t c n i nào khi có u ki n Sinh viên ã th c hành t i labo, sinh viên có s n b ng ki m trong tay, vì v y sinh viên có th t th c hành m t mình, ho c v i nhóm 2 ng i theo b ng ki m

Sau khi sinh viên ã th c hi n c quy trình k thu t, sinh viên s có th i gian th c

p t i b nh vi n T i b nh vi n có th sinh viên th y các u d ng viên pha thu c không hoàn toàn gi ng nh sinh viên ã h c t i tr ng Sinh viên ng lo l ng mà hãy quan sát và phân tích xem h ã th c hi n nh th nào, lý do t i sao l i có khác so v i sinh viên h c Có th các b c c a quy trình c cô ng l i theo các b c ít h n

ho c khác m t chút, nh ng v c b n là nh sinh viên ã h c tr ng

Sinh viên có th t ánh giá quá trình rèn luy n b ng các cách sau:

Quay camera: Sinh viên có th t máy quay m t ch có th phù h p, ho c

nh m t ng i quay cho m i khi sinh viên mu n xem l i quá trình th c hi n k thu t c a mình

Sinh viên giám sát l n nhau: Sinh viên c ng có th l p m t nhóm h c t p nh sinh viên mình quan sát quá trình th c hi n k thu t d a vào b ng ki m T t nh t m i l n quan sát là m t sinh viên khác

Sinh viên l p tr c giám sát: Khi i th c t p t i b nh vi n, sinh viên s g p các anh ch sinh viên h c tr c và nh h quan sát giúp

Nhân viên giám sát: Khi i th c t p t i b nh vi n, s có nhân viên b nh vi n giám sát vi c pha thu c c a sinh viên V y sinh viên ph i có kh n ng áp d ng các ki n

th c ã h c và th c hi n úng quy trình k thu t

A THU C QUA NG MI NG- M T- TAI - M I - ÂM O - TR C TRÀNG

a thu c vào c th ng i b nh là công vi c ph bi n c a u d ng và c n thi t cho ng i b nh, nó òi h i ng i u d ng ph i có ki n th c c b n hi u bi t v thu c, cách s d ng a thu c an toàn vào c th ng i b nh, h n th n a u

ng còn ph i hi u v ng i b nh ngoài m c ích tránh nh m l n ng i b nh, còn

ph i th c hi n c k thu t t n m c an toàn và ng i b nh h p thu thu c hi u qu

nh t N u nh m tên thu c, tính li u thu c sai, th c hi n không t yêu c u v k thu t hay th i gian, t t c u có th gây nh h ng n k t qu u tr và ng i b nh, tùy

c sai sót có th là t i ch hay nguy hi m h n là nh h ng n toàn thân và có th gây t vong

Có nhi u ng a thu c vào c th :

ng mi ng

ng qua niêm m c m t, tai, m i, âm o, tr c tràng

ng s d ng ngoài da Tùy theo ch nh c a u tr , áp d ng ng a thu c vào c th cho thu c thích

Th c hi n các yêu c u nh n nh khi a thu c vào c th theo t ng ng

Th c hi n các ng dùng thu c an toàn và úng k thu t

Th o lu n và t rèn luy n v thái và cách ti p xúc ng i b nh khi th c hi n

2 Lý thuy t liên quan k n ng

thu t a thu c vào c th tùy theo ch nh c a bác s u tr và yêu c u c a

ng lo i thu c tác ng các c quan khác nhau Do ó ng i u d ng c n ph i

bi t thành th o v thu c nh tác d ng chính, tác d ng ph , d c tính, li u dùng, ng

th i, c tính c a thu c, và k thu t dùng thu c Ngoài ra u d ng c ng c n hi u rõ

ng i b nh v tình tr ng hi n t i, kh n ng s d ng thu c c ng nh các v n liên quan khác trong quá kh nh các b nh mãn tính, ti n s d ng, gi i thích h ng d n

ng i b nh tin t ng vào vi c a thu c vào c th h an toàn

ây là ng thông d ng, d th c hi n, ng i b nh thông th ng có th t u ng, ít

có tác ng tâm lý s hãi

Thu c cho vào ng mi ng có nhi u d ng, tùy m i lo i có c tính và cách dùng khác nhau, ngoài ra thu c qua ng mi ng c ng có nhi u cách khác nhau nh : u ng,

ng m d i l i, nhai, vì v y u d ng c n ph i bi t chu n b và h ng d n cho

Xác nh Kh n ng u ng c c a ng i b nh Chu n b thu c cho d u ng

T o u ki n ng i b nh t u ng là t t nh t Nên cho u ng lúc ng i b nh ang th c, t nh táo tho i mái, có th u ng gi a

a n Không nên pha thu c lo i ng, mùi v khó u ng v i nhi u n c

Ng i b nh có nguy c hít s c, trào ng c thì không nên cho b ng ng u ng

Ng i b nh b li t m t, mi ng méo, t thu c bên mi ng không l êt Không nên u ng thu c ng hay có mùi v khó u ng ngay sau khi n no Thu c l i ti u nên tâp trung li u vào bu i sáng

Thu c có tính acid( (Aspirin): D n NB không dùng th c n nhi u ch t béo nh bánh snack gi m kích thích d dày, không nên dùng lúc b ng ói

Thu c nh h ng n tu n hoàn, hô h p u d ng c n theo dõi d u sinh

hi u tr c và sau khi dùng thu c

3.2 Cho thu c qua ng thông d dày hay ru t non

Không c dùng các thu c có pH < 0,4

C n xác nh tính ch t c a thu c có b nh h ng b i th c n, n u có c n ph i

ng ng cho n 1-2 gi tr c khi cho thu c vào ng thông

Không bao gi c ch có thu c tr c ti p vào ng thông, c n ph i hòa thu c

i dung d ch hay n c theo h ng d n c a nhà s n xu t

Ki m tra ch nh các thu c tr c khi nghi n, nh ng lo i ng m d i l i, ng m trong mi ng, thu c có l p v bao bên ngoài giúp ch tan ru t thì không c nghi n Thông th ng các thu c c phép nghi n thì s hòa kho ng 30ml n c m và cho

ng m i thu c riêng bi t, không nên hòa chung các lo i thu c chung v i nhau khi ch a

bi t rõ s t ng tác gi a các thu c Nên 30ml n c gi a 2 lo i thu c qua ng thông

Tráng ng sau m i l n cho thu c

Tâm lý ng i b nh

Ch m sóc t i nhà Nhân nh kh n ng ng i b nh t t thu c

H ng d n tác d ng c a thu c, cách t thu c, li u thu c và th i gian t

V sinh b ph n sinh d c tr c khi t thu c Khi t thu c, NB ph i ng ng giao h p trong th i gian u tr Báo cáo v i bác s hay tái khám khi th y au vùng b ng d i, ch y máu, d ch

ti t b t th ng

Thu c th ng d ng viên nén hay d ng sáp có hình dáng nh viên n, thu c c

t vào tr c tràng s tan và c h p thu qua niêm m c tr c tràng có tác d ng t i ch hay toàn thân

Ng i b nh không u ng c, ang nôn ói Thu c gây kích thích tiêu hóa trên

Thu c c n tác d ng t i ch vùng tr c tràng

Nh n nh Niêm m c h u môn tr c tràng không có t n th ng Tính ch t phân

Nhu ng ru t Tác d ng ph c a thu c

4 Quy trình k thu t

4 1 Cho ng i b nh u ng thu c

Các b c ti n hành

Ph ng pháp ti n hành Lý do Nh ng i m c n l u ý Hình nh minh h a

1 Chu n b

- R a tay th ng quy

Chu n b thu c Chu n b khác

- L y thu c viên

- L y thu c d ng

nu c, dung d ch

Theo quy trình r a tay n i khoa

Ch n thu c úng theo yêu c u:

- c tên thu c

- H n s d ng, ch t l ng thu c

- Dùng giáy lau bên ngoài c chai thu c

- Gi m s lây nhi m vi sinh

t

- An toàn v thu c

- M i NB có

p ng thu c riêng

c phân thành nhi u c

ng trong ngày

- Thu c c

tr n u các thành ph n trong chai

- Tính li u chính xác

- Tránh nhi m

n lo thu c và làm t nhãn thu c

- Giúp thu c hòa tan d

n xu t -Tính úng li u thu c theo y

nh

- Tránh ch m tay vào thu c,

n ch nhi m b n thu c

- H p ng thu c cá nhân có ghi tên NB, có phân gi u ng thu c

- Thu c viên nang b t hay h t

i, không nên tháo r i l p v

- c h ng d n c a nhà s n

xu t thu c tr c khi tính li u

và rót thu c

- Không thu c th a tr l i vào chai thu c

Hình 1: r a tay th ng quy

Hình 2: L y thu c không ch m tay vào thu c

Hình 3: h p ng thu c cá nhân

2 Ki m tra l i thu c

c nhãn thu c l n 3 tr c khi

t thu c hay b v thu c

- So sanh l i gi a y l nh thu c, phi u thu c và chai thu c

- Nh ng d u hi u c a d ng, tác d ng ph c a thu c

- Cung c p

ki n th c cho

NB -T ng kh

ng t dùng thu c

Gi m nguy c hít s c

NB ng i, l ng t a vào thành

gh hay u gi ng, m t

ng v tr c

8 a thu c vào ng

mi ng

* U ng -Thu c viên

-Thu c d ng

c, dung d ch hay nh t ng

- a và gi i thi u thu c cho NB

c m trên tay hay có c c ng

- L a ch n n c u ng thu c thích h p: n c chín, n c trái cây, n c ng t có gas n u không có ch ng ch nh

- a c c ng thu c NB t

ng

- U ng thêm v i m t ít n c chín sau khi u ng xong thu c

- Khu y u thu c tr c khi

ng

- U ng thêm v i n c

t thu c vào d i l i NB

- H ng d n NB ng m n khi thu c tan hoàn toàn

t thu c vào mi ng, góc trong c a mi ng

- D n NB ng m cho n khi thu c tan hoàn toàn

- t thu c gi a 2 r ng, h ng

n NB nhai nhuy n viên thu c

- U ng thêm n c sau khi nhai

- Giúp NB làm quen v i thu c

- Giúp NB tho i mái, không s

ng thu c

- Không nên pha n c thêm vào thu c s làm thu c

ch m h p thu

vì pha loãng

- Khu y n khi thu c tan

u giúp NB

u ng

- Thu c tác

ng t i ch vùng mi ng,

p thu qua niêm m c d i

i

- Thu c tan

n h p thu qua niêm m c

- L u ý i v i tr con, nên cho l n thu c vào trái cây, hay u ng v i n c ng t

- S l ng n c u ng tùy tính ch t c a thu c, thu ng nên u ng v i nhi u n c

- Thu c viên bao tan trong

ru t không c nhai

ng n c tráng mi ng sau khi u ng thu c

- D n NB không nhai thu c

ng d n NB không nu t thu c vì thu c s b phá h y

i d ch v ho c nh n c b t

m t tác d ng c a thu c

ng d n không nhai hay

nu t thu c Tránh thu c dính vào k r ng

Hình 10: Cho NB u ng thu c

Hình 11: t thu c d i l i

9 Theo dõi n khi NB u ng xong thu c

- Ki m tra s l ng thu c ã

ng

- Yêu c u NB há mi ng ki m tra

- H i NB v k t qu dùng thu c

- Nh n nh các d u hi u c a tác d nng ph c a t ng lo i thu c

- Quan sát d u hi u d ng thu c

Giúp ánh giá

t qu u tr giúp th y thu c

u ch nh hay thay i thu c

- Ghi nh n chính xác các d u

hi u d ng vào h s , thông báo theo quy nh

- Báo ngay v i bác s u tr khi có d u hi u b t th ng

- c ch nh trong toa thu c

n u th y không phù h p c n trao i v i bác s u tr

2 Nh n nh

ti n s d ng

- H i k t qu , kinh nghi m dùng thu c tr c ây c a NB có các

u hi u n i m n, ng a, khó th ,

n l nh, phù

- H i NB có d ng v i ch t cao

su nh g ng hay các lo i ph n (bên ngoài c a g ng

o v NB không

d ng b t c

lo i gì

Khai thác và l ng nghe t t các tr ng h p liên quan

- Báo cáo v i bác s khi NB d

ng v i thu c

3 R a tay

4 Xác nh úng NB

Theo quy trình r a tay n i khoa

So sánh tên trong phi u thu c, tên u gi ng và h i NB

Gi m s lây nhi m vi sinh v t

- Báo m c ích, tác d ng tính

ch t c a thu c

- T th NB ph i chu n b

Cung c p thông tin v thu c cho

NB

- Giúp NB h p tác t t h n

- Kh n ng nh n th c c a NB

- Ch n các ph ng pháp gi i thích phù h p

7 Chu n b

7 1 Chu n b thu c -Thu c viên t

- Thu c d ng cream hay foam

7 2 Chu n b các d ng c khác

Ki m tra thu c theo y l nh: tên thu c, hàm l ng, d ng thu c,

n dùng, ch t l ng thu c

- G ng s ch

- Kh n hay v i p

- Kh n r a, savon, dung d ch r a (n u c n)

m b o an toàn cho NB

Giúp NB ti n nghi

và an toàn

Quan sát màu sác c a thu c,

u có i màu c ng không nên dùng cho dù thu c còn

n dùng

- Thu c th ng c b o

qu n n i mát

- Nên th c hi n t i phòng th thu t n u có