| | HOC VIEN BAO CHi VA TUYEN TRUYEN KHOA BAO CHÍ NGUYEN TIEN MAO Ky nang sang tao CAC THE LOAI ANH | THOI SU TAI LIEU ị Mi % ⁄/0 lỗ VIHƠC VIÊN BẢO CHÍ VÀ TUN _ KHOA BÁO TRUYỀN CHÍ KY NANG SANG TAO CAC THE LOAI ANH THOI SU, TAI LIEU ‘HOC Vl EN BAO CHIg TUYỂN TRUYEN | | L654 — 4010 | NHA XUAT BAN VAN HOA THONG TIN LOI GIGI THIEU CUA TAC GIA DG hon 100 nam ké tw doi nhiếp ảnh báo chí Trong quang thời gian chưa phỏi dời so uới lịch sử ngành nghệ thuật, khơng phải lị ngắn xem xét mối liên hệ uới loại hình báo chí khúc Nhiếp ảnh khơng ngừng lớn mạnh gặt hái nhiều thành quả, hơm nay, lị phương tiện truyền thơng đẩy sức mạnh Tuy 0uà hữu hiệu uậy, phổi nói rằng, uiệc tiếp cận, sâu phân tích để từn hiểu khơng phải dễ, đặc biệt uấn đề lý thuyết uề phân chia thể loại Nhìn tồn cục uậy, cịn Việt Nam, uấn đề cịn nan giải Có thể nói cách thật nghiêm túc, uiết dám dám bước o lãnh địa Là cán nghiên cứu, giảng dạy, từ lâu trăn trở, mong có giáo trùuh thống phục uụ công tác giảng dạy chuyên ngành, đến nay, tạm coi la hdi lịng Khơng cầu tồn, khoa Báo chí thuộc Học uiên Báo chí uà Tuyên truyền mạnh dạn đưa uào chương trừnh giảng dạy thể loại anh bao chí Vừa làm uừa mày mị, đặc biệt lị dựa o kính nghiệm nước bạn, nhà báo có hình nghiệm chúng tơi thức mắt độc giả sách Thơng qua cách tiếp cận hình thúc trừnh bày tương đối hệ thống uấn đề uề lý thuyết thực tiến báo chí nay, hy uọng sách phần giúp đồng nghiệp trước sinh uiên theo học chun ngành báo chí, có sở để định dang va sáng tạo tác phẩm đạt chất lượng Đây uấn đề uà uô phúc tạp, tùy theo quan niệm nước; sách chưa làm hịi lịng độc giả số bình diện Rất mong nhận đóng góp chân thành, ý kiến q báu từ bạn đồng nghiệp 3/2009 PHAN THU NHAT THE LOA! ANH TUONG THUAT Chuong I BOI CANH LICH SU Phải khẳng định rang, nhiếp ảnh giao kết báo chí muộn Điều phụ thuộc vào lý do, khách quan lẫn chủ quan Về khách quan, kỹ thuật in ảnh đời chậm nhiều so với báo chí “Chỉ đến phương pháp in Autotepe lam cho viéc phát hành rộng rãi, trở thành uiệc thực đến uới quần chúng tiêu thụ Sœu nữa, cơng Uiệc ấn lốt uà phút hành làm ảnh hưởng đến chất nh báo chí, trở thành người liên lạc trung gian uới cơng chúng Vì uậy, hai yếu tố, bên ảnh uới đặc điểm ú đặc tính hình thức nó, uới bên kha nding in ảnh thành nhiều bản, phát hành rộng rai, quy định lẫn Riêng yếu tố, yếu tố đêu đáp ứng đủ nội dung khái niệm anh bao chi ” “Những đặc điểm mò bàn đây, tính chân thật, giá trị tài liệu tính xác thực ảnh Điều thật khó mị có trước năm, 1890 Vì thế, cuối kỷ XIX xuốt báo chí ảnh báo chí thực sự” _ Trên giới vậy, cịn Việt Nam sao? Một số nguồn tài liệu ghi rằng: Vào cuối năm 20 kỷ XX, kỹ thuật in sách, báo Việt Nam bắt đầu phát triển Lúc Hà Nội Sài Gịn có sở làm ảnh kẽm cho việc in ảnh mặt báo Khoảng năm 1930, báo xuất hình ảnh người Việt Nam chụp Ví dụ, có tài liệu đề cập, vào thời điểm này, nhu cầu thơng tin hình ảnh bắt đầu ý Bằng chứng là, thi anh cua cac bao “Trung Bắc chủ nhật, Ngày tổ chức nhằm có nhiều ảnh để sử dụng theo bai, vita lam dep trang bdo, via tăng thêm tính sinh động, hấp dẫn bạn đọc Ảnh nhà nhiếp ảnh phương Tôy, ảnh chiến tranh giới lần thứ hai uà tập hợp ảnh uề chiến tranh Vệ quốc đăng tải báo Trung Bắc chủ nhật, Hà Nội báo, Trung Bắc Tên Văn Ngày nay, xuất ngờy nhiều Sự ảnh hưởng qua lại nhiếp ảnh nước nước hoạt động nhiếp ảnh báo chí nước nhà tác động tích cực đến lối chụp thời sự; Cách nhìn sống có ý thức trách nhiệm nhà nhiếp ảnh Có thể nói, Nguyễn Bá Khoản người đầu sáng tạo ảnh báo chí Việt Nam Cùng với ảnh đơn - dạng mà gọi ảnh tin, Nguyễn Bá Khoản có tập hợp ảnh Nghiệp Đoàn Báo giới, Các Văn nghệ sỹ Thủ biểu tình -trong ngày 1/5/1938 - ngày Quốc tế Lao động khu Đấu Xảo, Hà Nội Những ảnh này, thực tường thuật ảnh sinh động Võ An Ninh - người làm nhiếp ảnh Sở Khảo cứu nông lâm Đông Dương có ảnh chụp cảnh đồng bào chết đói thê thảm thái Bình, Hà Nam, Nam Định, Hà Nội Những ảnh chụp đống xác người chết từ thành thị đến nông thôn, sinh mệnh ngắc ngoải, hấp hối xudng do, gay Có thể nói ảnh mơ tả nạn đói năm 1945 Võ An Ninh có giá trị tố cáo tội ác tày trời bọn thực dân Pháp phát xít Nhật nước ta lúc gid Sau nhiều tờ báo xuất số ảnh nhà nhiếp ảnh vô danh chụp nơng dân phá kho thóc Nhật chia cho dân nghèo, thể khí phách họ vùng lên cứu đói Bên cạnh hình ảnh tác giả người Việt chụp, dịng ảnh thời phóng viên nước thể cảnh máy bay Nhật ném bom Trung Quốc, nhân dân Trung Quốc chạy loạn, hay tướng lĩnh quân đội Pháp chuẩn bị chiến tranh Cũng xuất tờ báo Việt Nam Những “Phóng ảnh” báo lúc quan tâm thường kèm theo viết dài Tuy chưa trở thành thể loại độc lập, có vai trị quan trọng, làm tăng thêm sinh động tờ báo Có phóng nhiều kỳ phóng 15 năm sau khởi nghĩa Hồng Thám, lơi ý dư luận bạn ngày trở thành tư liệu nghiên lịch sử quan trọng Hoa đọc, cứu Cùng với báo chí tổ chức xã hội, báo chí `» 4,2 “ “ + n ~ as ft “ Ba Nguyén Thi Bình Trưởng đồn Chính phủ Cộng ˆ hịa miễn Nam Việt Nam ký hiệp định Paris uề chấm dứt chiến tranh lập lại hịa bình Việt nam Bà Nguyễn Thi Binh va chéng tai Quang Trị (1971) Tháng 2003 194 Người đánh thức nước Nga Nguyên Hùng Ảnh 1: V Putin thời học sinh Trong mắt người nga, V Putin uị Tổng thống “thơng mình, cứng rắn, đàng hoàng, chủ động 0uà kiên định Tổng thống Nga V Putin tên đủ Viadimir Vidimirovich Putin (tiéng Nga nghĩa là: người phối giới, sinh ngày 10.1952 Leningrat la St Petersburg, gia định cơng 195 nhân bhú có tiếng.Ông nội Vpultin đầu bếp cho Lenin vad Stalin thời gian dài Cho ông, Viadimir Xpiridonouic Putin phục vu ham déi tàu ngâm đại chiến giới thứ hai, sau cơng nhân nhà máy thực chất lại cán quan an nình Liên Xơ (cũ) KGB Mẹ ông, Bà Maria luaropuna Selomoua người nội trợ đảm Năm 1983, Vputin kết hồn uới Lyudmiủa, mội người phụ nữ giản dụ, diu dang va khiêm tốn Họ có uới hai góúi xinh dep: Kachia va Masa Thời học sinh, sinh Uiên, Vputin học hành chăm chỉ, đạt kết xuất sắc học tập mà ham, mê luyện tập thể thao, đoạt chúc uô địch mon judo cua phd Leningrat Nam 1975, sau tot nghiép dai hoc, V Putin trai qua mot khoa huấn luyén chuyên nghiệp tap trung cao độ Dòng năm rưỡi trường tình báo Sau ơng trở vé phé leeningrad lam viéc nam co quan KGH Từ năm 1984 đến năm 1989, thiéu ta KGB _V Putin phút sang hoạt động tình báo Đơng - Đức, Ông sống Dresden tên giả cơng uiệc bí mật theo dõi quốc gia thành uiên NATO, tuyển chọn điệp uiên uà người cung cấp tin túc, sau tập hợp uà phân tích liệu chuyển vé Moscow Trong thoi gian này, Putin lĩnh hội quan điểm kinh tế, trị, đóng udi tro then chốt nghiệp KGB 196 Nửa cuối thập kỳ 80, Mikhail Gorbachev cing co quyên lực, cải tổ chế độ hình tế trị nghĩa xã hội Đơng Âu tan ũ, V Putin Nga năm 1990 sau búc tường Berlin sụp đổ uà nước Đức thống nhét Bi chinh tri “hut hén” V Putin roi KGB sang làm cố uấn uấn dé quéc tế cho Anatoh Sobchak, thay giáo cũ V Putin sau Sobchak thang cu chức Thị trưởng thành phố đổi tên SL Petrsburg năm 1991 Tw thang 6/ 1991 đến tháng 6/1996 V Putin lò nhân uật quyền thé6 St Peterburg, người quen biết gọi ông “Giáo chủ áo xanh” Asobchab tín nhiém V Putin, khơng có lệnh V Putin cơng uiệc quyền thành phố bị bế tắc Năm phòng, 1996, Chubai (nguyên Chủ nhiệm Uuăn Tổng thống kiêm trợ lý thứ B YitSin) sức tiến cử, V Putin dam Phó cục trưởng Cục quản trị phủ Tổng Bang Nga Thang 8/ 1999 xung d6t (Tây Nam nước Nga) trở nên nóng bỏng, nhiệm chức thống Liên Chechnya Yeltsin dinh Putin làm Thủ tướng ông 47 tuổi Ngày 31 19.1999 Tổng thống B yeltsim từ chức trước tháng so uới nhiệm kỳ, ông tiếp tục chi dinh V Putin lam quyên Tổng thống Lién Bang Nga Khi chon V Putin la nguoi ké tuc minh, B Yeltsin dé noi vdi V Putin “Sở định trao quyên Tổng thống lại cho ơnh 0ì nhân dân Nga tín nhiệm anh Hãy chăm lo tốt cho nước Nga” Câu nói khơng chủ lời ủy thác 197 cua vi Téng théng tién nhiém ma la su ky vong tồn thể nước Nga đối uới Ơng Ngày 27.2.2000 V Putin thúc trở thành Tổng thống thứ cua Nga va nhà lãnh đạo trẻ từ năm 1922, (khi Josef Stalin trở thành Tổng Bí thư Đảng Cộng san X6 viét) Ảnh 2: Chú rể V Putin va cé dâu Liudmila cưới 198 Anh 3: Si quan an ninh KGB V Putin neay sink nhét Yeltsin (1.2.2002) 199 Ảnh 5: Hai uợ chéng téng théng khao thuéng Anh 6: Hai cé gai yéu Masa va Kachia 200 Trong thống “thông uò kiên định", tất bạn Nga mắt người Nga, V Putin la vi Tổng cứng rắn, địng hoàng, chủ động Tổng thống V Putin nối lại quan hệ uới bè truyền thống Liên xô cũ D1 nước nhạt` “Lạnh thập niên qua V Putin đưng cố gắng bảo đảm cho trị, xã hội, hinh tế nước Nga ngày ổn định uà phát triển Sơu năm cầm quyền, V Putin thành cơng cương u¡ Tổng thống Ủy tín Ơng tiếp tục tăng mạnh Đối uới Tổng thống V Putin, nước Nga lớn mạnh phải có lòng tự hào dân tộc, nước Nga phai trở lại hùng cường quốc giới Người dân Nga hoàn toờn tin lãnh đạo V Putin, điều mau chóng trở thành thực Hiện giờ, Putin dang la mét số 10 bhách có ảnh hưởng giới, giành thẳng lợi tuyệt đối bầu cử Tổng thống Liên Bang Nga lần tới V Putin lò biểu tượng nước Nga mạnh mẽ 0uươn lên, “người khong 10” Nga thức đậy sau giấc ngủ đông dài Cho tới ngày Tổng thống Nga Boris Yeltsin bất ngờ đưa V Putin oào chức uụ quyền Tổng thống Nga (Ngày 31.12.1999) kho hồ sơ đồ sộ co quan chẳng có tinh dịng bao My CIA đáng kể uề V 201 Putin Ngay có có quan tình báo Đức bhơng thể có thơng tin kha quan vé V putin cho dù ơng có năm hoạt động tình báo Đơng Đức trước Câu hỏi “ Putin ai” cho téi thoi su van cịn giữ ngun tính Thang 2003 TAI LIEU THAM KHAO Sach Ảnh báo chí - Tài liệu biên dịch Nhà xuất Thông Cơ sở lý luận báo chí Nhà xuất Văn hóa Thơng tin - Tạ Ngọc Tấn Túc phẩm báo chí Nhà xuất Lý luận trị, PGS., TS Nguyễn Văn Dững chủ biên Các thể ký báo chý Nhà xuất Văn hóa Thông tin, tác giả Đức Dũng Nhiếp ảnh — Phê bừnh tiểu luộn Nhà xuất Văn hóa Thơng tin - Hà Nội - 2002, tác giả Lé Phuc Nhiếp ảnh - Mấy uấn đề tiếp cận uò tiếp nhậm Nhà xuất Thông tấn, tác giả Trần Đương Túc phẩm báo chí Tác giả Trần Thế Phiét Cơ sở lý luận ảnh báo chi Nhà xuất Thông tấn, tác giả Nguyễn Tiến Mão Lịch sử nhiếp ảnh Việt Nem Nhà xuất Văn hóa Thơng tin, Hội nghệ sỹ nhiếp ảnh Việt Nam 203 Cac tdi liéu tham khao khac 19 Các nội san nghiệp vụ - TTXVN 11 Các tạp chí nhiếp ảnh - HNSNAVN 12 Báo ảnh đất mũi năm 2005, 2006, 2007, 2008 204 13 Các tạp chí giới ảnh - HNSNAVN 14 Một số khóa luận tốt nghiệp sinh viên 15 Một số tờ báo: Lao động, Tuổi trẻ, Thanh niên, Sài Gịn giải phóng MUC LUC Lời giới thiệu tác giả ee PHAN THU NHAT: THE LOAI ANH TƯỜNG THUẬT Chương I: B6i cảnh lịch sử ca ch he iF Chuong I: Khai Khái niệm niém va déc diém see e nsec enone ee 1.1 Tường thuột báo En co 1ỗ 18 1.2 Tường thuật ảnh 17 DI 3/13 audaiai 2.1 Su gidt han vé ` phạm đối tuong phan Gnh a 25 v1, 2.6 ee 2ã 9.2 Ảnh tường thuật phản ánh trực tiếp lớp cảnh thứ 32 Chương III: Cấu trúc thông tin uà kỹ sáng tạo thể loại ảnh tudng thudt 39 Mơ hình cấu trÚC Ặ.Ặ Q nha 39 40 Thơng tin hình ảnh 1.1 Ảnh eee định, ảnh chủ Na eee 40 1.2 Các ảnh thành phần 40 1.3 Hình thúc tổ chức, trình bày ảnh 41 Thơng tin văn tu kg 42 9.1 Tứ (đầu đề tường thuật) 42 2.3 Nội dung UIẾT .Ặ Qua 43 2.3 Chú thích ảnh co So 44 2.4 Yêu cầu cụ thể đốt uới phóng uiên làm tường thUỘt Một số tác phẩm tham khảo Qua 45 47 PHẦN THỨ HAI: THỂ LOẠI ẢNH BÌNH LUẬN Chương ï: Hoàn cảnh lich sw 61 oc cee 63 Chương II: Khái niém va dac diém .4 70 Một số vấn để nhận thức chung 70 Khái niệm bình luận cu na #1 2.1 Bùuh luận uới tư cách phương pháp | 2.2 Ảnh phê bình, ảnh tiểu phẩm biểu ảnh bình luận 2.3 Ảnh bình - dạng w - 83 PP ee eee 86 Đặc điểm ảnh bình luận 93 3.1 Đối tượng phản ánh ảnh bình luận uấn đề ấn đấu đằng sau hiện, bhông phải diện 93 3.2 Ảnh bình ludn mang kich tinh cao 105 Chuong III: Cấu trúc thông tỉn uà hỹ sáng tạo thể loại ảnh bình luận 113 Mơ hình cấu trúc thể loại 113 1.1 Dạng dùng ảnh mang kịch tính làm xuất phát điểm cho lập luận 115 1.3 Dạng sử dụng hai nhiều anh làm sở, xuất phát điểm cho lập luận Phần ngôn ngữ viết 120 .ccc co 127 Một số tác phẩm tham khảo 129 PHAN THU BA: THỂ LOẠI ẢNH TÀI LIỆU 139 Chương I: Cơ sở hình thành thể loại 141 Các thuật ngữ tương quan .c 141 1.1 Tòi liệu uăn bữn .cV , 141 1.2 Tính tài liệu - thuộc tính ảnh bdo chi oe es 142 1.3 Những biểu tính tài liệu 144 206 Na 146 ‹aadada 2.1 Thế tư HỆU hat 146 3.2 Đặc điển ảnh tư liệu co 147 2.3 Ảnh tư liệu làm nhiệm cho bai VIE vu minh hoa Lc ees 149 Chuong IL: Dac diém thé loai anh tdi liéu 155 1, Khai niém oe Dac diém 155 eee Kha y2 156 3.1 Đối tượng phản ánh ee 2.9 Ảnh tài liệu sử dụng hùnh ảnh rết phong phú, đa dạng, linh hoạt 156 157 2.3 Anh va bai uiết mơng tính lập luận, tinh binh Bid COO 2.4 Anh ee tai liệu thể đậm 159 nét quan điểm, góc nhìn riêng túc gid co 160 Chương LH: Cấu trúc thông tín 0ị kỹ sáng tạo thể loại ảnh tài liỆU 163 M6 hinh ly tudng 2.0 ee 163 Phần hình ảnh ee 164 Ngôn ngữ văn tỰ ch hen 165 Phương thức trình bày tác phẩm 167 Những yêu cầu nhận thức kinh nghiệm_ 174 Một số tác phẩm tham khảo 180 NHA XUAT BAN VAN HOA THONG TIN 43 Lò Đúc - Hà Nội KỸ NĂNG SÁNG TẠO CÁC THỂ LOẠI ẢNH THỜI SỰ TÀI LIỆU Chịm trách nhiệm xuất NGUYÊN VĂN KHƯƠNG Biên tập: Trình bày: Vé bia: LAN PHƯƠNG THANH XUÂN NGOC TUAN In 1.000 cuốn; khổ 13 x19 em In tại: Công ty Cổ phần Văn hoá Hà Nội S6 dang ky KHXB: 970- 2009/CXB/37-127/VHTT In xong nộp lưu chiểu quý H năm 2010