cAI CACH HÀNH CHÍNH CƠNG PHUC VU PHAT TRIEN KINH TE CAI THIEN MOI TRUONG RINE DOANH _ Biên mục xuất phẩm Thư viện Quốc gia Việt Nam Đồn Duy Khương Cải cách hành cơng phục vụ phát triển kinh tế, cải thiện môi trường kinh đoanh / Đồn Duy Khương - H : Chính trị Quốc gia, 2016 - 168tr ; 2lcm Thư mục: tr 159-163 Hành cơng Cải cách hành Việt Nam 351.597 - dc23 ca: | Mã số CTF0222p-CIP 32(V)2 ———— CTQG - 2016 TS DOAN DUY KHUGNG (Chủ biên) CAI CACH HÀNH CHÍNH CƠNG PHUG VU PHAT TRIEN KINH TE CAITHIEN MOI TRUONG =— KINHDOANH - (Sach tham khao) NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT _ Hà Nội - 2016 Chủ nhiệm đề tài: TS Đồn Duy Khương - Phó Chủ tịch Phịng Thương mại Cơng nghiệp Việt Nam (VCCDĐ, Tổng Biên tập Tạp chí Vietnam Business Forum Thư ký đề tài: Nguyễn Thị Thoa - Tạp chí Vietnam Business Forum, VCCL Với đóng góp của: PGS.TS Trần Thị Thanh Thủy - Phó Viện trưởng Viện Lãnh đạo học Chính sách cơng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh | | Th8 Lê Anh Tuấn - Viện Tổ chức Khoa học Nhà nước, Bộ Nội vụ | ThS Nguyén Thi Hoang - Ban Néi chinh Trung Uong Cử nhân Nguyễn Thị Thoa - Tạp chí Vietnam Business Forum Cu nhan Bui Thi Chau - Tap chi Vietnam Business Forum LOI NHA XUAT BAN Tại Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương khéa VII va Nghị Đại hội VINH, IX, X, XI, XH, cải cách hành xác định nhiệm vụ trọng tâm việc xây dựng hồn thiện nhà nước Từ có Nghị Hội nghị Trung ương tám đến nay, cải cách hành triển khai tất cấp hành theo hướng đơn giản hóa, tạo mơi trường thuận lợi, thơng thống, cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo lợi ích đáng người dân Trong năm qua, đặc biệt Việt Nam tham gia hội nhập kinh tế quốc tế vấn dé tái cấu trúc, cải cách, có cải cách hành ln trọng Hiện nay, việc ổn định tình hình kinh tế vĩ mô đạt số kết định, nhìn tổng thể, kinh tế Việt Nam đứng trước nhiều khó khăn, trở ngại Bên cạnh đó, áp lực ổn định phát triển kinh tế bối cảnh quốc tế đầy thách thức, xu tồn cầu hóa, hội nhập quốc tế phát triển vô nhanh chồng khoa học công nghệ đặt cấp thiết cải cách hành cơng đồi hỏi Để hiểu rõ tác động cải cách hành đến tiến trình phát triển kinh tế - xã hội đất nước, Nhà xuất Chính trị quốc gia phối hợp với Phịng Thương mại Cơng nghiệp Việt Nam xuất sách Cải cách hành cơng phục vụ phát triển kinh tế, cải thiện môi trường kinh doanh Ạ Nội dung sách khơng phân tích q trình cải cách hành số quốc gia khu vực ASBAN nhận định xu hướng cải cách hành khu vực, mà cịn đưa tranh q trình cải cách hành cơng Việt Nam (bao gồm cải cách thể chế, cải cách tổ chức máy, cải cách nhân sự, tài cơng, đại hóa hành chính), đặc biệt nhấn mạnh thay đổi cải cách hành gắn với cải thiện mơi trưởng kinh doanh, từ đưa khuyến nghị Chính phủ Việt Nam Cuốn sách tài liệu tham khảo thực hữu ích nhà hoạch định sách, nhà nghiên cứu, nhà quản lý lãnh đạo bộ, ngành trung ương địa phương XIn giới thiệu sách bạn đọc Thang nam 2016 NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUOC GIA - SU THAT Chương ï GÁI CÁCH HÀNH CHÍNH DŨNG - KINH NGHIỆM TU MOT SO QUOC GIA ASEAN I KHÁI NIỆM CẢI GÁCH HÀNH CHÍNH CƠNG Cải cách hành vấn đề tương đối phổ cập Việt Nam từ nhiều năm Đặc biệt Việt Nam tham gia hội nhập kinh tế quốc tế vấn đề tái cấu trúc, cải cách, có cải cách hành ln trọng Tác động cải cách hành cảm nhận rõ rệt qua giao dịch người dân, doanh nghiệp, xã hội với quan hành nhà nước, thủ tục hành giao dịch ngày hướng tới mục tiêu đơn giản hóa, phục vụ tốt cho đối tượng Cải cách hành khơng điễn khu vực cơng mà cịn có mặt khu vực tư nhân; khơng,chỉ khu vực nhà nước mà khu vực ngồi nhà nước cần phải liên tục đổi mới, cải cách hoạt động để nâng cao hiệu quả, hiệu suất, thúc đẩy phát triển Trong phạm vi sách này, nói cải cách hành nói đến cải cách hành cơng Một số quan niệm phổ biến cải cách hành kể đến như: () cải cách hành thay đối có kế hoạch, theo mục tiêu định, xác định quan nhà nước có thẩm giai đoạn; đi) cải cách hành khơng làm thay đổi chất hệ thống hành chính, mà làm cho hệ thống trở nên hiệu hơn, phục vụ nhân dân tốt so với trước, chất:lượng thể chế quản lý nhà nước đồng bộ, khả thị, ấĩ vào sống, chế hoạt động, chức” năng, nhiệm vụ máy, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm việc quan nhà nước sau tiến hành cải cách hành đạt hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế - xã hội quốc gia; (iii) cai cách hành tuỳ theo điều kiện thời ky, giai đoạn lịch sử, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội quốc gia, đặt trọng tâm, trọng điểm khác nhau, hướng tới hoàn thiện nội dung hành chính, tổ chức máy, đội ngộ cán bộ, công chức, thể chế pháp lý, thủ tục hành tài cơng Theo quan niệm trên, cải cách hành cải tổ hay cách mạng mà thay đổi có kế hoạch gắn với hoạt động quản lý hành nhà nước (thuộc chức quan hành pháp), tùy điều kiện thời kỳ mang số nội dung bản, có nội dung cải cách thể chế, cải cách tổ chức máy, cải cách nhân sự, tài cơng, đại hố hành Cai cách hành Việt Nam bắt đầu muộn so với nước khác, khởi xướng hàng loạt yếu tố chế quản lý kinh tế mới, địi hỏi tiến trình hội nhập quốc tế từ yếu hành chính, đó, yếu tố đặc biệt quan trọng yêu cầu chế quản lý kinh tế Cải cách hành phần lộ trình đổi hội đại biểu toàn quốc lần thứ Nam năm 1986 Năm 1995, thông triển khai với tư cách khẳng định Đại VI Dang Cong san Việt cải cách hành qua Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần tám khóa VII, năm 2001, Thủ tướng Phan Văn thứ Khải ký ban hành Chương trình Tổng thể cải cách hành giai đoạn 2001-2020 ban hành kèm theo Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg ngày 17-9-2001) Đảng Chính phủ coi Chương trình Tổng thể cải cách hành biện pháp sách cần thiết để xây dựng máy phủ có đủ lực phát triển kinh tế quốc dân, trì cơng xã hội, bảo tổn sắc văn hóa dân tộc chuẩn bị điều kiện để Việt Nam hội nhập với nước khu vực quốc tế II KINH NGHIEM CAI CACH HÀNH CHÍNH TỪ MỘT SỐ QUỐC GIA ASEAN Ä ÍInđơnêxia 1.1 Ấp lực động lực cẢi cách Kế từ trật tự với nhà nước làm sở lực Giải pháp dẫn đến việc nội dung đào tạo, bổi dưỡng cán bộ, cơng chức hệ thống trách sách cần thể rõ ràng chặt chẽ nhiệm giải trình cán bộ, cơng chức chế tài kèm theo vật chất, bồi thường mắc phải sai phạm quản lý, điểu hành; nhấn mạnh bồi hồn vật chất, tài cho nhân dân tổ chức (đây cách để tránh lạm quyền chống tham nhũng) Cân làm tốt phiên giải trình trước Quốc hội Hội đồng nhân dân cấp Ngoài kỳ tiếp xúc cử tri phiên giải trình thức, cần có phiên giải trình bên lễ để cán bộ, công chức cấp cao có thẩm quyền giải trình vấn đề mà cử tri quan tâm đặt | | câu hỏi trực tiếp " Giai phap: Việt Nam tiến hành thực mô tả tiêu viéc chuẩn chức danh (mô tả công việc) vị tri lam cha công chức, viên chức Đây điều kiện quan trọng để quản lý thực thị, nhấn mạnh trách không đầu vào q trình mà cịn đầu nhiệm giải trình tính Để tránh tình trạng sản phẩm mang danh hình thức, chung chung giống mơ tả chức cách cho tồn ngạch, bậc, cần có quy định, hướng dẫn mô tả công thức sử dụng thay đổi Bên cạnh đó, cần việc tiêu chuẩn bất biến mà 154 cải thiện theo thời kỳ Các tiêu chuẩn chức danh thực tạo tác động sở cho việc trả lương theo thực (như kiểu xếp loại A, B, số đơn vị nghiệp áp dụng nay) Tuy nhiên, cần nói khu vực công, khu vực quản lý nhà nước, việc định lượng hóa kết cơng việc phức tạp tính chất tập thể, tham gia đóng góp vào “chuỗi giá trị” vào q trình hoạch định sách định quản lý, đồng thời sản phẩm công vụ không tạo kết tức thời mà cịn dẫn đến sai lệch định bối cảnh biến số quan trọng thay đổi Cũng cần tổ chức bồi dưỡng cụ thể cho nhà quần ly, cấp sở quan, tổ chức cách thức đánh giá thực thi thông qua vấn đối thoại, thương thuyết mục tiêu kết cần đạt cách thức để đạt kết #4 Khuyến nghị 4: Điều chỉnh quy mơ khu vực cơng _ Có thể điều chỉnh quy mô khu vực công thông qua việc chia sẻ trách nhiệm cung ứng sang khu vực tư nhân kèm theo cải thiện vai trị khu vực thể chế; sách Tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước hợp phần mục tiêu cải cách hành chính, ngồi ra, giảm biên chế chương trình mà Chính phủ Việt Nam 155 tiến hành lựa chọn hướng để làm gọn nhẹ quy mô khu vực công Giải pháp: Khac với quốc gia khác, nơi mà khu vực tư nhân có lịch sử phát triển q trình tham gia lâu đời, khu vực tư nhân Việt Nam có nét đặc thù riêng bỏ qua xây dựng thể chế hình thành sách, ví dụ doanh nghiệp chủ yếu doanh nghiệp vừa nhỏ, có xu hướng phat trién theo phong trào, theo trào lưu, nên cần có hỗ trợ thể chế tổ chức (ưu đãi thuế, hỗ trợ chuyên gia, trợ cấp đầu tư, tín dụng, thực ưu đãi hay trợ cấp hạ tầng, ) Tuy nhiên, điểu quan trọng cần có định hướng chiến lược theo ngành, lĩnh vực, vùng tốt để bảo đảm độ an toàn doanh nghiệp vừa nhỏ tham gia chuỗi giá trị liên quốc gia Cân học hỏi kinh nghiệm nước ASEAN việc trao quyền nâng cao lực cho khu vực tư nhân Ngoài ra, thực tiễn cải cách doanh nghiệp nhà nước Ở số nước ASEAN trình bày thực chất bị ảnh hưởng mơ hình gốc đổi phủ nước phát triển Anh, Đức, Mỹ Như mơ bình Executive Agencies (EA) cua Vuong quốc Anh - mô hình gốc mà sau số quốc gia ASEAN Thái Lan học hỏi có chọn lọc Theo mơ hình này, số đơn vị nghiệp thuộc theo truyền thống chuyển đổi thành đơn vị độc lập, theo tình thần kinh doanh 156 người đứng đầu ứng xử giám nghiệp, thua lỗ thất bại chức 2.5 Khuyến huyết làm việc đốc doanh ` nghị 5: Duy trì động lực nhiệt Sau chặng đường dài cải cách, cán bộ, công chức máy hành quốc gia thường có xu hướng giảm động lực, nhiệt huyết làm việc, thêm vào căng thẳng áp lực để làm việc tốt Một mặt, cần tạo tính chuyên nghiệp môi trưởng thực thi công vụ cho cần bộ, công chức thông qua phát huy tiêu chuẩn chức danh công việc, cải thiện chế độ pháp gương giải trình, quan trách nhiệm lý, tài đạo đức lực làm người đứng đầu với đó, quan tham quan trọng hệ công chúng quan, mưu đơn VỊ Song song cần làm tốt công tác thực thi công vụ Điều khơng có nghĩa để tạo ảo tưởng gây lạc hướng công luận sai sót hay yếu trị gia cơng chức cấp cao Nó hàm ý việc truyền thơng tốt để trì niểm tin xã hội thông qua việc làm cho công chúng hiểu diễn hoạt động cơng vụ cách đầy đủ, cập nhật, nhằm tạo hiểu biết đầy đủ, cập nhật từ phía cơng chúng, hạn chế thiếu thông tin dẫn đến hiểu nhầm, xuyên tạc : 157 Chính vậy, kỹ truyền cảm hứng, tạo động lực cho nhân viên cho quan trọng Trong đó, áp lực nhà lãnh đạo, quản lý đương nhiên tăng lên nhiều, họ cần động viên, thấu cảm chia sẻ Do đó, cần giới thiệu số kỹ thuật nhằm cân sống - làm việc 158 TÀI LIỆU THAM KHAO Ngân hàng Thế giới: “Báo cáo phát triển Việt Nam _.2012, Kinh tế thị trường - Khi Việt Nam trỏ thành quốc gia có thu nhập trung bình, tháng 12-2011” Báo cáo Phát triển người năm 2013 UNDP: "Sự trỗi dậy nước Nam bán câu: Tiến người thé gidi da dang’ Báo cáo đánh giá Cải cách hành Chính phủ năm 2012 Báo cáo đánh giá Chương trình tổng thể cải cách hành gia1 đoạn 2001-2005 Báo cáo tổng kết Tổng thể Chương trình cải cách hành giai đoạn 2001-2010, năm 2011 Bộ Thông tin Truyền thông: dụng công nghệ thông tin “Báo cáo việc ứng quan hành chính”, Hà Nội, 2010 Bộ Nội vụ: “Báo cáo Hội nghị trực tuyến toàn quốc thống thực Chương trình tổng thể cải cách hành 2001-2010 xây dựng Chương 159 trình tổng thể cải cách hành 2020”, Hà Nội, 2011 Bộ Tài chính: giai đoạn 2011- “Thực trạng cải cách tài cơng”, Hà Nội, 2010 - Bộ Nội vụ SIDA: “Đánh giá áp dụng mơ hình quản lý đất đai theo chế cửa tỉnh/thành”, Hà Nội, 2008 - 10 Bộ Nội vụ: “Báo cáo đánh giá sách thu hút, trọng dụng công chức số tinh/thanh thi điểm”, Hà Nội, 2011 11 Bộ Nội vụ: “Báo cáo thường niên cải cách hành chính”, Hà Nội, 2002 12 Bộ Nội vụ: “Báo 43/2008/NĐ-CP” cáo đánh giá Nghị định số 13 Bộ Nội vụ: “Báo cáo rà soát thực Nghị định số 130/2005/NĐ-CP", Hà Nội, 2009 14 Bộ Kế hoạch Đầu tư: “Báo cáo tình hình phát triển 15 Cục kiểm sốt thủ tục hành chính: kinh tế xã hột, Hà Nội, 1991 “Báo cáo kết rà sốt thủ tục hành theo khn khổ Đề án 30”, tháng 12-2012 16 Chương trình phát triển Liên hiệp quốc (Ú NDP): “Bao cáo quốc gia phát triển người năm 2011 - Dich vụ xã hội phục vụ phát triển người” 160 17 Hà Đăng: “Đối - Những thành tựu lớn”, m Việt Nam 20 năm đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia, Ha N6i, 2006 18 Ngân hàng Thế giới “Báo cáo cập nhật tình hình phát triển kinh tế Việt Nam năm 200Ø), tháng 12-2009 19 Ngân hàng Thế giới Việt Nam: “Khởi đầu tối, chưa phải hoàn thành: Thành tựu ấn tượng Việt Nam giảm nghèo thách thức mới”, Hà Nội, 2012 20 Ngân hàng giới: Việt Nam - Nâng cao chất lượng giáo dục cho người đến năm 2020, tập 1, thang 62011 21 Ngân hàng Thế giới: “Cập nhật tình hình phát triển kinh tế Việt Nam”, tháng 12-2013 22 Ngân hàng Thế giới “Báo cáo phát triển Việt Nam năm 2010, Các thể chế đạ?, tháng 12-2009 23 Ngan hang Thế giới: “Báo cáo cập nhật tình hình phát triển kinh tế Việt Nam năm 2008”, tháng 6-2008, 12-2008 24 Nghị định số 24/2010/NĐ-CP Chính phủ tuyển dụng, sử dụng quản lý công chức 2ã Nghị số 30ơ/NQ-CP ban hành Tổng thể cải cách hành nhà Chương nước giai trình đoạn 2011 - 2020 161 26 PGS TS Bai Tat Thắng: “Kinh tế Việt Nam giai đoạn 2011-2013 triển vọng 2014 - 2018’, Tap chí Kính tế Dự báo số 01/2014 27 Quyết: 1557/QĐ-TTg định sế Thủ tướng phê chuẩn Đề án đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ, công chức 28 a : Quyết định số 200/1998/QĐ-TTg thành lập Ban đạo cải cách hành 29 Quyết định số 136/2001/QĐ- TTg việc: phê duyệt Ghương trình tổng thể cải cách hành giai đoạn 2001 - 2010 Ta Ngoc Hai: Hoan 30 thién khung pháp công vụ, công chức đáp lý chế độ ứng yêu cầu cải cách hành Việt Nam, Nxb Bộ Tư pháp, Hà Nội, 2013 al Thang Văn Phúc: Đánh giá chương trình cải cách hành-chính Việt Nam, Hà Nội, Nxb.: Chính trị quốc gia, Ha Ndi, 2001 Nam 32 'Tổng cục Thống kê: Tình hình kinh tế -xã hội Việt mười năm 2001 - 2010, Nxb Thống kê, Hà Nội, 2011 cơng 33 Trần Văn Ngợi: Chính sách cải cách hành ¬ Việt Nam, 2003 - từ 34 TS Hà Quang Ngọc: “Cải cách thủ tục hành BBL Việt Nam gia nhập sản, số (171), 2009 162 WTO dén nay’, Tap chi Cong 35 Võ Hồng hội qua Phúc: “Những thành tựu kinh tế - xã 20 năm đổi (1986 - 2005)”, in Việt Nam 20 năm đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006 36 VCCI: Báo cáo thường niên Chỉ số lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCD, từ năm 2005 đến năm 2013 37 VCOI: Báo cáo động thái doanh nghiệp Việt Nam 2014 38 Sussangkarn Chalongphob (1999), “Khủng hoẳng tài Phục hồi Thái Lan: Vai trị IMF’ trình bày Hội nghị châu Á Phục hồi kinh tế: Các lựa chọn sách tăng trưởng Bền vững” năm 1999 Singapore 39 PitiSrisangnam, Leelawath, Sineenat Sermcheep, va SeksanAnantasirikiat Reform Happen: Watcharas (2013), “Making The Thailand Experience’ , bai trinh bày Hội thảo khoa học quốc tế vé Making Reform Happen in Southeast Asia and Korea, Siém Riép, Campuchia, thang 9-2013 40 Sopchokchai Orapin (2010), “Public Sector Reform in Thailand: Experiences and Lessons Learnt’, bai trinh bày Hội thảo khoa học quốc tế Making Reform Happen in Southeast Asia and Korea, Siém Riép, Campuchia, thang 9-2013 163 MUC LUG Trang Lời Nhà xuất Chuong I CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH CONG - KINH NGHIỆM TỪ MỘT SỐ QUỐC GIA ASEAN ASEAN Khái niệm cải cách hành cơng HI Kinh nghiệm cải cách hành từ số quốc gia 1H Nhận định xu hướng Về nguyên nhân cải cách cải cách hành 34 34 Tâm điểm cải cách 36 Chương IT THỰC TRẠNG CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH CƠNG TẠI VIỆT NAM Chương trình tổng thể cải cách hành Chương trình Tổng thể cải cách hành giai đoạn 2001 - 2010 II Cae lĩnh vực cải cách mức độ thay đổi cải cách hành Cải cách tổ chức máy 50 51 Trách nhiệm tổ chức thực Chương trình Cai cach thé ché 45 52 56 56 76 165 Cải cách chế độ công vụ, công chức 86 Cải cách tài cơng 98 Hiện đại hóa hành 104 Ill Tác động cải cách hành cơng đến q trình phát triển kinh tế hội nhập quốc tế 105 Cải thiện môi trường đầu tu, kinh doanh 105 Tác động đến phát triển kinh tế 112 Sự ghi nhận số tổ chức quốc tế trình cải cách Việt Nam 129 Chương lII KẾT LUẬN: VÀ KHUYẾN Kết luận học kinh nghiệm ` II Khuyến nghị cho Việt Nam TÀI LIỆU THAM KHẢO MỤC LỤC 166 ` ˆ - ' NGHỊ nt 141 "141 “445 189 _ 165 Chịu trách nhiệm xuất Q GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP TS HOANG PHONG HA Chịu trách nhiệm nội dung PHÓ GIÁM ĐỐC - PHÓ TỔNG BIÊN TẬP TS ĐỖ QUANG DŨNG Biên tập nội dung: — ThS NGUYÊN KIMNGA Trình bày bìa: _Ché ban vi tinh: Stia ban in: Đọc sách mẫu: ThS ĐOÀN PHƯƠNG NHƯ PHẠM THÚY LIỄU PHAM THU HA PHONG BIEN TAP KY THUAT PHƯƠNG NHƯ In 500 cuốn, khô 14.5x20,5 cm, Nhà in Su That A2ŒN4 Cụm công nghiệp Từ Liêm - Hà Nội Số đăng ký xuất bản: 1429-2016/CXBIPH/1-19/CTQG Quyết định xuất số: 513-QĐ/NXBCTQG ngày 15-6-2016 Mã số ISBN: 978-604-57-2476-7 In xong nộp lưu chiều tháng năm 2016